Guido Gezelle

|-
| thumb|Bertehûs Guido Gezelle
|-
|}
Guido Pieter Theodorus Josephus Gezelle (Brugge, 1 maaie 1830 - dêre, 27 novimber 1899) wie in Flaamske lyryske en stikeldichter, oersetter en pastoar. Hy is meast bekend om syn fynfielige gedichten oer de natoer, syn byldzjend taalgebrûk en as firtuoas taalkeunstner. O 't ruischen van het ranke riet en Het Schrijverke út de dichtbondel Vlaamsche Dichtoefeningen (1858) binne mar twa fan syn meast ferneamde wurken.

De tematyk fan syn gedichten is typysk romantysk, mei ûnderwerpen as natuer, freonskip en de dea. Hy is ferneamd om it brûken fan it West-Flaamske dialekt.

 Libben en wurk 
Gezelle waard berne yn Brugge yn de provinsje West-Flaanderen as soan fan Monica Devrieze en túnman Pieter Jan Gezelle. De Flaamske skriuwer Stijn Streuvels (Frank Lateur) wie in neef fan him. Gezelle waard ta preester wijd yn 1854 en wurke as learaar oan it Klein Seminarie yn Roeselare. Hy wie altyd ynteressearre yn alles wat mei Ingelsk te krijen hie en waard kapelaan yn it Ingelske kleaster yn Brugge. Hy stoar dêr yn in lyts keamerke, dêr 't it noch altyd ferbean is om yn te kommen.

Der is in museum fan syn wurk yn de buert en ek in lytse bar dy 't nei him ferneamd is.

Hy besocht in ûnôfhinklike Flaamske taal te ûntwikkeljen, min ofte mear skieden fan it algemiene Nederlânsk, dat bepaalde mear "Hollânske" aspekten hie. It Nederlânsk dat er yn syn gedichten brûkte wie sterk beynfloede troch it pleatslikee West-Flaamske dialekt. Syn wurken binne faak ynspirearre troch syn mystike leafde foar God en de Skepping. Letter waard syn poëzije assosjearre mei it literêre ympresjonisme, en hy wurdt beskôge as in foarrinner fan dy beweging.

Gezelle wie ek oersetter fan poëzij en proaza, no 't it meast bekend om syn oersetting fan Henry Wadsworth Longfellow's Song of Hiawatha, dy't yn 1886 publisearre waard. Hy hie it orizjineel al yn 1856 yn Roeselare lêzen en wie deryn ynteressearre omdat er oan de iene kant fol siet fan Amerikaanske Yndianen en oan de oare kant de beskriuwing fan kristlike misjonarissen him befoel.

Fanwegen syn taalkundige masterskip wurdt Gezelle beskôge as ien fan de wichtichste dichters fan de Nederlânske literatuer.

 Gezelle en Fryslân 
Gezelle fielde in freonskipsbân mei Fryslân en wie kenner fan de Fryske taal. Hy skreau mei Johan Winkler dy't him yn 1874 ek bekend makke yn Noard-Nederlân. Gezelle skreau in Frysk gedichtsje foar Winkler. Wurk fan Gezelle is yn it Frysk oerset troch J. J. Hof, Gerben Rypma, A. M. Wybenga en oaren. 

 Priuwke 
 Als de ziele luistertspreekt het al een taal dat leeft,'t lijzigste gefluisterook een taal en teeken heeft:blâren van de boomenkouten met malkaar gezwind,baren in de stroomenklappen luide en welgezind,wind en wee en wolken,wegelen van Gods heiligen voet,talen en vertolken't diep gedoken Woord zoo zoet..als de ziele luistert!

1859Ut: Driemaal XXXIII kleengedichtjes

 Bibliografy 
In kar:
 Kerkhofblommen (1858)
 Vlaemsche Dichtoefeningen (1858)
 Kleengedichtjes (1860)
 Gedichten, Gezangen en Gebeden (1862)
 Longfellows Song of Hiawatha (oersetting, 1886)
 Tijdkrans (1893)
 Rijmsnoer (1897)
 Laatste Verzen (1901)

 Literatuer 
 Guido Gezelle: Verzameld dichtwerk. Redaksje Jozef Boets, mei gearwurking fan K. De Busschere e.o. Antwerpen/ Amsterdam, De Nederlandsche Boekhandel, 1980-1991. 8 dielen.
 Johan van Iseghem: Gezelle vertaald. Een meertalige bloemlezing. Kapellen, Pelckmans, 2003. ISBN 90-289-2757-3. In kar fan gedichten mei hieltyd de Frânske, Dútske, Ingelske en/of Latynske oersetting. It foarwurd jout in koart oersjoch fan Gezelles ûntwikkeling
 Jozef Boets: Gĳ ..., met uw zwart habĳt en uwen bek van goud. Spreuken, gezegden en korte verzen. Kapellen, De Nederlandsche Boekhandel, 1986
 Michel van der Plas: Mĳnheer Gezelle. Biografie van een priester-dichter (1830-1899). Tielt/ Baarn, Lannoo/ Anthos, 1990 (608 s.)

 Keppelings om utens 
 Gezelle yn de DBNL
 Guido Gezelle-argyf (Iepenbiere Bibleteek Brugge)
 Gezelliana: tydskrift útjûn troch it Gezellesintrum fan de Universiteit Antwerpen yn gearwurking mei it Guido Gezellegenoatskip.

Kategory:Flaamsk dichter
Kategory:Flaamsk ûnderwizer
Kategory:Flaamsk taalaktivist
Kategory:Flaamsk pastoar
Kategory:Roomsk-katolyk preester
Kategory:Skriuwer yn it Westflaamsk
Kategory:Persoan berne yn 1830
Kategory:Persoan stoarn yn 1899