Maleisk

It Maleisk heart ta de Austronesyske talen en is fan oarsprong de memmetaal fan de  Maleizjers, de ynwenners fan it Maleisyske skiereilân, Súd-Filipinen, Súd-Tailân, Singapore en parten fan Sumatra.

De taal wurdt sprutsen yn ûnder oare Brûnei, Maleizje en Yndoneezje. Yn dat lêste lân is Bahasa Yndoneezje in standerdisearre foarm fan ûnder oare it eardere pasar-Maleisk. Yn Singapore is it ien fan de fjouwer offisjele talen. Hjir en yn Brûnei wurdt it ienfâldichwei it Bahasa Melayu (Maleiske taal) neamd.

De offisjele standert foar it Maleisk, dy't oerienkommen is tusken Brûnei, Yndoneezje en Maleizje, is Bahasa Riau, de taal fan de Riouwarchipel, dêr't lang fan tocht is dat dêr de oarsprong fan de Maleiske taal lei.

Troch de lange histoaryske banden tusken Yndoneezje en Nederlân binne in protte Maleiske wurden yn it Nederlânsk en Frysk opnommen. Foarbylden binne amok (amuk), kras (keras), sarong (sarung), toko, bakkeleien (berkelahi), pikeren (pikir), pisang en kapok (kapuk).

 Jawy 
Troch de Arabieren waard it Maleisk earder Jawy neamd. Dat wurd is in ferbastering fan de namme fan it eilân "Java". Dat waard wer troch de Maleizjers ûntliend en libbet yn distiid noch troch yn it saneamde Jawyskrift. It Jawyskrift is in foarm fan it Arabyske skrift dat foar it Maleisk oanpasse is. Ek yn Tailân wurdt de taal fan (Maleisktalige) moslims út it suden fan it lân Pattany en omkriten, sa neamd.

 Fariaasje 
Omdat it Maleisk fan eartiids en ek noch fan hjoed brûke wurdt troch sprekkers fan ferskillende talen om mei elkoar te kommunisearjen hawwe op in protte plakken yn Yndoneezje en Maleizje mar ek dêrbûten alderlei regionale en net-regionale farianten ynfloed fan lokale taal of talen ûndergean. Sa wurdt der ûnderskied makke tusken diverse dialekten, farianten, besibbe talen en op Maleisk basearre Kreoalske talen, dêr't in oantal goed fan beskreaun is:

 Ambonees Maleisk
 Makassaarsk Maleisk
 Batjan Maleisk
 Jakartaans Maleisk
 Betawy
 Serui Maleisk
 Ternataans Maleisk of it  Noard-Moluks Maleisk
 Manadonees Maleisk
 Tioman Maleisk
 Kupang Maleisk
 Bandanees Maleisk
 Banjarees Maleisk
 Brunei Maleisk

en in protte oaren.

 Maleisk as taal yn Nederlân 
 Indyske Nederlanners 
Maleisk dan benammen it Pasar Maleisk (ferienfâldige foarm fan Maleisk en de lingua franca fan de Yndonesyske archipel) wurdt sprutsen troch Yndyske Nederlanners ("Yndo's") fan de 1ste generaasje, mar it Maleisk of Pasar Maleisk wie nea de taal fan de Yndo's of de Yndo's fan de 1ste generaasje.

De Yndo's yn de nije republyk krigen trochdat sy de taal min of net behearsken, problemen mei it praten en learen fan de nije ienheidstaal: it Yndonesysk. It Pasar Maleisk wie de lingua franca v
fan de Yndonesyske archipel. Fan eartiids waard it Maleisk yn Ynje neamd, fier foardat de wurden Yndoneezje/Yndonesysk ûntstie. It tsjintwurdige Yndonesysk, wat  Bahasa Yndoneezje, neamd wurdt, is basearre op it Maleisk en hat him ferspraat fanút de eastkust fan Sumatra, mar is bewust en akademysk oanfolle, bysteld en ûntwikkele om ta in skikte ienheidstaal te kommen. 

 Molukkers 
Molukkers sprekke ek Maleisk. Yn tsjinstelling ta de Yndo's sprekke alle generaasjes de taal. alhoewol't dat no stadichoan oan it feroaren is. In lyts part fan de tredde generaasje Molukkers ken de taal net mear.


Kategory:Maleisk-Polynezyske talen
Kategory:Taal yn Maleizje
Kategory:Taal yn Yndoneezje
Kategory:Taal yn Brûnei
Kategory:Taal yn Singapoer
Kategory:Taal yn Tailân