Tripoly (Lybje)

Tripoly (Arabysk: طرابلس Ṭarābulus) is de haadstêd en grutste stêd fan Lybje. It plak leit yn it noardwesten fan it lân, by in oaze oan de Middellânske See. It stedsgebiet rint sa'n 40 km de kust bydel en de djipte fan de bebouwing is trjie oan tsien kilometer.

De namme Tripoly betsjut yn it Gryksk trije stêden. Yn de 7e iuw f.Kr. stiften de Foenysjers dêr trije stêden: Sabratha, Oea en Leptis Magna Tripoli.

Yn de Romeinske tiid waard de stêd Tripolitania neamd.

 Klimaat 
Tripoly leit yn in subtropyske sône, hat in mediteraan klimaat. De trochsneed jiertemperatuer is 20,5 gr C, de jierlikse delslach is trochstrings 334 mm. 

Augustus is mei 27.7 gr. C de waarmste moanne; jannewaris is mei in trochsneed temperatuer fan sa'n 13 graden de kâldste. 

De measte delslach falt yn desimber, 67,5 mm. Tusken juny en augustus bliuwt it yn it generaal drûch.

 Befolkingsûntjouwing 
De hurde befolkingsgroei sûnt 1970 is mei it gefolch fan de ynliving fan oanswettende gemeenten.
         Jier         Ynwennertal 1890  40.000 1905  30.000 1911  29.800 1915  50.000 1929  65.900 1931  74.700 1936  98.900 1938  108.200         Jier         Ynwennertal 1954  129.700 1960  183.500 1964  212.600 1970  264.000 1973  481.295 1978  550.400 1984  591.062 2005  1.150.990 2007  1.780.000
 Ekonomy 
De grutste stêd fan lybje hat in grutte haven ta foldwaan en is it grutste sintrum fan hannel en yndustry. Tripoly produsearret fiedingsmiddele, tekstyl, klean en tabaksprodukten. De ynternasjonale lofthaven leit 34 kilometer súdlik fan it sintrum. De lofthaven ferwurke yn 2007 1,5 miljoen passazjiers en nei de oanlis fan twa nije terminals sil de kapasiteit útwreide wêze ta  20 miljoen passzjiers it jier.

In wichtige wurkjouwer yn de stêd wie altyd de Daewoo Motor Company. Nei't dy it fabryk sletten hie, hat de Italjaanske ûndernimming Tesco Ts besocht de autoyndustry nij libben yn te blazen mei de searjeproduksje fan de Saroukh el-Jamahiriya. Yn de sakeweinsektor is de Trucks and Bus Company warber yn Tripoly. Dy ûndernimming is merklieder yn it lân en no in wichtige wurkferskaffer foar de regio.

 Underwiis 
Yn Tripoly sit de Al-Fatih-Universiteit, in Hegeskoalle foar Keunsten, in hegeskoalle foar elektrotechnyk, in technyske hegeskoalle en in hegeskoalle foar telekommunikaasje.

Fierders hat de stêd it Nasjonaal argyf, mei in grutte samling dokuminten oer de skiednis fan Tripoly, en de Oerheidsbibleteek.

 It besjen wurdich 
De medina, mei in muorre rûnom, is it âldste part fan Tripoly en bestiet meast út iuwenâlde huzen, moskeeën en paleizen. De medina is tagonklik troch trije poarten yn de stedsmuorre, de Bab Zanata yn it westen, de Bab Hawara yn it súdeasten en de Bab Al-Bahr yn it noarden. Súdeastlik fan de medina, oan it Griene Plein, stiet de Assaraya al-Hamra (it Reade Kastiel), in fersterke paleis mei ferskate binnenplakken dêr't tsjintwurdich in museum húsmannet. De medina hat ek in triomfbôge fan Markus Aurelius út de 2e iuw.

Eastlik fan de âlde medina leit in moderne wyk mei de ta moskee omboude katedraal fan Tripoly.

 Stedebannen 
  Algiers (Algerije)
  Belgrado (Servje)
  Belo Horizonte (Brazylje)
  Madrid (Spanje)
  Sarajevo (Bosnje en Herzegovina)

Kategory:Haadstêd yn Afrika
Kategory:Plak yn Lybje
Kategory:Plak stifte yn de 7e iuw f.Kr.