Njoggenjierrige Oarloch

De Njoggenjierrige Oarloch of Njoggenjierrige Kriich duorre fan 1688 oant 1697 en waard yn Jeropa fierd troch Loadewyk XIV fan Frankryk tsjin de Nederlânske Republyk, Eastenryk, Ingelân, Spanje en Savoye om de Frânske hegemony yn Jeropa. 

Yn 1688 foel Frankryk Dútslân oan en dat joech Willem III de gelegenheid mei syn al earder betochte ekspedysje nei Ingelân útein te setten. Loadewyk XIV besocht om de, troch Willem III ferdreaune, Jakobus II wer op de troan te krijen, mar dat mislearre troch nederlagen yn de slach oan de Boyne (1690) en yn de seeslach by La Hogue (1692).

It leger fan de Frânske kening helle lykwols wol oerwinnings op it Jeropeesk kontinint (Fleurus, oermastering fan Namen, slach by Neerwinde). Doe't de Spaanske súksesjekwestje oan de oarder kaam, slagge it de Frânske diplomasy earst frede te sluten mei de seemachten en dêrnei ek mei de oare bûnsmaten. Yn oktober 1697 waard de Frede fan Ryswyk sletten, dy't foar alle partijen gjin beslissend foardiel opsmiet. Neffens it Barriêreferdrach mocht de Republyk garnizoenen legerje yn in rige stêden yn de Spaanske Nederlannen, lykas yn Nijpoarte en Koartryk, dy't dêrom barriêrestêden neamd waarden. 

Troch net ien fan de partijen waarden de fredesbetingsten as foarfêst sjoen. Frankryk bleau de machtichste steat fan Jeropa en bleau in rivaal foar de Dútske keizer by syn oanspraken op de Spaanske troan, dy't al gau fakant wurde soe as Karel II fan Spanje sûnder neiteam stjerre soe. De noch bluodderigere Spaanske Suksesje-oarloch liet dan ek net lang op him wachtsje.


Kategory:Oarloch yn Jeropa
Kategory:Oarloch yn Noard-Amearika
Kategory:Oarloch yn Súd-Amearika
Kategory:Oarloch yn Aazje
Kategory:Oarloch yn de 17e iuw
Kategory:Skiednis fan Rynlân-Palts
Kategory:Oarloch fan Baden
Kategory:Oarloch fan Beieren
Kategory:Oarloch fan Brandenburch
Kategory:Oarloch fan Eastenryk
Kategory:Oarloch fan Hannover
Kategory:Oarloch fan Hessen-Kassel
Kategory:Oarloch fan Frankryk
Kategory:Oarloch fan it Hillige Roomske Ryk
Kategory:Oarloch fan Ingelân
Kategory:Oarloch fan Keulen
Kategory:Oarloch fan Loataringen
Kategory:Oarloch fan Mainz
Kategory:Oarloch fan de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen
Kategory:Oarloch fan de Palts
Kategory:Oarloch fan Portegal
Kategory:Oarloch fan Saksen
Kategory:Oarloch fan Savoaye
Kategory:Oarloch fan Skotlân
Kategory:Oarloch fan Spanje
Kategory:Oarloch fan Sweden
Kategory:Oarloch fan Trier
Kategory:Oarloch fan Waldeck
Kategory:Militêr treffen yn 1688
Kategory:Militêr treffen yn 1689
Kategory:Militêr treffen yn 1690
Kategory:Militêr treffen yn 1691
Kategory:Militêr treffen yn 1692
Kategory:Militêr treffen yn 1693
Kategory:Militêr treffen yn 1694
Kategory:Militêr treffen yn 1695
Kategory:Militêr treffen yn 1696
Kategory:Militêr treffen yn 1697