Lúksemboarch (stêd)

Lúksemboarch of Lúksemburch (Frânsk: Luxembourg, Dútsk: Luxemburg, Lúksemboarchsk: Lëtzebuerg) is de haadstêd fan it lân Lúksemboarch, it Distrikt Lúksemboarch en it Kanton Lúksemboarch. De gemeente hat neistenby 134.714 ynwenners (2024) en in oerflakte fan neistenby 51 km².

Yn de stêd Lúksemboarch binne it Hôf fan Justysje fan de Jeropeeske Uny, it Jeropeeske Rekkenkeamer en it siktariaat-generaal fan it Jeropeesk Parlemint fêstige.

 Skiednis 
Yn 963 boude greve Siegfried in kastiel mei in ienfâldige ferdigeningsmuorre op de Bock-rots. Dêrút is de stêd ûntstien. Yn de rin fan de tiid waarden der oan de westkant noch twa ferdigeningsgurdels oanlein. Ferskillende yngenieurs, ûnder oaren Vauban, bouden de stêd út ta ien fan de sterkste festingen fan Jeropa. Dêrtroch krige Lúksemboarch de bynamme 'Gibraltar fan it Noarden'.

By it kongres fan Londen yn 1867 waard Lúksemboarch neutraal ferklearre en moasten de festingwurken ûntmantele wurde. Sadwaande bleau mar 10% fan de fêsting bewarre, dêr't de kazematten dy't yn de Twadde Wrâldkriich as skûlplak tsjinnen ek by binne.

De âlde binnenstêd en in tal oerbleaune festingwurken waarden yn 1994 op de Wrâlderfgoedlist set.

Yn 1995 en yn 2007 wie Lúksemboarch de Kulturele Haadstêd fan Jeropa, in status dy't de stêd yn 2007 dielde mei it Roemeenske Sibiu.

 It besjen wurdich 
 Tsjerken 
 U.L.F.katedraal mei kariljon.
 De St. Michielstsjerke

 Musea 
 Arboretum Kirchberg
 Museé d'Art Moderne Grand-Duc Jean

 Oars 
 de Bock-kazemattes festingmuorre
 de Adolfsbrêge (Pont Adolphe)
 it toeristyske treintsje
 de Gruthartoginne Charlottebrêge
 it Stade Josy Barthel, it stadion fan it Lúksemboarchsk fuotbalalvetal

 Keppeling om utens 
  Offisjele webstee stêd Lúksemboarch


Kategory:Plak yn Lúksemboarch (lân)
Kategory:Haadstêd yn Jeropa
Kategory:Plak stifte yn 963