Moalstokje

It moalstokje (Ambrosia artemisiifolia), ek wol bekend as alsemambrosia, is in ienjierrige plant, dy't heart ta de famylje fan 'e hynsteblomplanten (Compositae of Asteraceae). De plant komt út Noard-Amearika en is yn Nederlân op in soad plakken ynboargere (komt advintyf foar). Ambrosia is it Grykske wurd foar 'fiedsel foar de goaden', wêrtroch't se ivich libben. De plant skiedt de stof koronopiline út, dy't de groei fan oare planten yn de omjouwing behindert.

Beskriuwing
De plant wurdt 20-100 sm heech. De blêden binne meastal dûbelfearre, soms inkelfearre.

It moalstokje bloeit yn septimber en oktober mei ienslachtige, ± 3 mm grutte, holtsjes. De kopkes sitte yn in ier. Der sitte gjin strieskobben yn de kopkes en in pappus ûntbrekt. De klokfoarmige manlike kopkes hingje nei ûnderen en hawwe keale of in bytsje behierre, fergroeide omwynselblêden. De griis-wite, froulike kopkes binne ienblommich en hawwe twa aaifoarmige skutblêden. De blommen sitten net botte opfallend yn de blêdoksels ûnder de manlike blomkopkes.
De brune frucht is in nútsje sûnder fruchtplús en hat de foarm fan in pylkpunt. It nútsje hat in heech oaljegehalte. It omwynsel om it nútsje hat fiif oant sân priemfoarmige stikels, dy't útrinne yn in lange snaffel. It fruchtsje heakket troch de priemfoarmige stikels yn de facht fan bisten en wurdt sa ferspriede.
270px|thumb|left|Fruchten

 Allergy 
It stomoal jout in heftige heakoartsreaksje, krektas it oanreitsjen fan de bloeiwize. Yn Nederlân fine ûndersikers de lêste jierren in sterke groei fan it oantal ambrosiapollen yn de loft. De lette bloei fan de plant, yn septimber en oktober, ferlinget it heakoartsseizoen mei twa moannen. By in waarme simmer folge troch in waarme hjerst kin de plant hieltiten better yn Europa dije. Dizze woekerjende plant driget in grutte kweadogger te wurden as de no bekende fersprieders fan pollen. Per plant kin oant in miljard pollen ferspriede wurde, wêrby't de allergyske wurking fan de pollen inkele kearen sterker is as dy fan gers, de oant op 't heden grutste oarsaak fan pollenallergy yn Nederlân.

 Ymport yn Europa 
De plant komt rjochting de lege lannen troch benammen ymport fan hinnen- en fûgelfoer en fetbollen, dêr't ek de siedden fan it moalstokje tusken sitte. Yn Dútslân is it wyls by wet ferbean dit foer te ymportearjen as de siedden fan it moalstokje der net úthelle binne. Yn Switserlân, Eastenryk en Hongarije is it sels ferbean de plant yn de tún te hawwen en it is foarskreaun om dizze der út te heljen. Hjirby wurdt oanret:
 by it weiheljen wanten te brûken;
 it lof net yn de GFT-kontener te dwaan mar yn de smoargenskontener, sadat itt ferbaarnd wurdt.

De eksplosive fersprieding fan de plant hat it omtinken fan it Ministearje fan Lânbou, Natoer en Fiedselkwaliteit.NOS journaal, "Hooikoortsplant ambrosia in opmars.", 19 augustus 2007

Yn oktober 2006 binne nei in oprop fan it radioprogramma Vroege Vogels 160 meldingen fan moalstokjes yn Nederlân samle.

 Nammen yn oare talen 
 Ingelsk Common ragweed
 Dútsk: Beifußblättriges Traubenkraut, ook Beifuß-Ambrosie
 Frânsk: Ambroisie à feuilles d'armoise
 Sweedsk: Malörtsambrosia
 Deensk: Bynke-Ambrosie
 Hongaarsk: Ürömlevelű parlagfű

 Keppeling om utens 
 Resinte waarnimmings op Waarneming.nl, mei beskriuwing en foto's.

Kategory:Plantesoarte
Kategory:Hynsteblom (famylje)
Kategory:Lânseigen floara yn Kanada
Kategory:Lânseigen floara yn de Feriene Steaten
Kategory:Lânseigen floara yn Alaska
Kategory:Lânseigen floara yn Kuba
Kategory:Lânseigen floara yn Jamaika
Kategory:Lânseigen floara yn de Kaaimaneilannen
Kategory:Lânseigen floara yn de Dominikaanske Republyk
Kategory:Lânseigen floara yn Haïty
Kategory:Lânseigen floara yn Argentynje
Kategory:Lânseigen floara yn Sily
Kategory:Lânseigen floara yn Paraguay
Kategory:Lânseigen floara yn Oerûguay
Kategory:Lânseigen floara yn Bolivia
Kategory:Lânseigen floara yn Perû
Kategory:Lânseigen floara yn Brazylje 
Kategory:Eksoat yn Albaanje
Kategory:Eksoat yn Algerije
Kategory:Eksoat yn Andorra
Kategory:Eksoat yn Austraalje
Kategory:Eksoat yn Belgje
Kategory:Eksoat yn Bosnje-Hertsegovina
Kategory:Eksoat yn Bulgarije
Kategory:Eksoat yn de Azoaren
Kategory:Eksoat yn de Kanaryske Eilannen
Kategory:Eksoat yn de Oekraïne
Kategory:Eksoat yn Denemark
Kategory:Eksoat yn Dútslân
Kategory:Eksoat yn Eastenryk
Kategory:Eksoat yn Fatikaanstêd
Kategory:Eksoat yn Frankryk
Kategory:Eksoat yn Fryslân
Kategory:Eksoat yn Grikelân
Kategory:Eksoat yn Hawaï
Kategory:Eksoat yn Hongarije
Kategory:Eksoat yn Itaalje
Kategory:Eksoat yn Japan
Kategory:Eksoat yn Jeropeesk Ruslân
Kategory:Eksoat yn Kaapverdje
Kategory:Eksoat yn Kazachstan
Kategory:Eksoat yn Kirgyzje
Kategory:Eksoat yn Kosovo
Kategory:Eksoat yn Kroaasje
Kategory:Eksoat yn Lúksemboarch (lân)
Kategory:Eksoat yn Lychtenstein
Kategory:Eksoat yn Madeara
Kategory:Eksoat yn Marokko
Kategory:Eksoat yn Moldaavje
Kategory:Eksoat yn Monako
Kategory:Eksoat yn Montenegro
Kategory:Eksoat yn Nederlân
Kategory:Eksoat yn Nij-Seelân
Kategory:Eksoat yn Noard-Koreä 
Kategory:Eksoat yn Noard-Masedoanje
Kategory:Eksoat yn Oezbekistan 
Kategory:Eksoat yn Poalen
Kategory:Eksoat yn Portegal
Kategory:Eksoat yn Roemeenje
Kategory:Eksoat yn San Marino
Kategory:Eksoat yn Servje
Kategory:Eksoat yn Sibearje
Kategory:Eksoat yn Sina
Kategory:Eksoat yn Sloveenje
Kategory:Eksoat yn Slowakije
Kategory:Eksoat yn Spanje
Kategory:Eksoat yn Súd-Afrika
Kategory:Eksoat yn Súd-Koreä
Kategory:Eksoat yn Switserlân
Kategory:Eksoat yn Tadzjikistan
Kategory:Eksoat yn Tsjechje
Kategory:Eksoat yn Tuneezje 
Kategory:Eksoat yn Turkije
Kategory:Eksoat yn Wyt-Ruslân
Kategory:Eksoat yn Yndia