Montevideo

Montevideo is de haadstêd fan Oerûguay. De stêd leit op de noardouwer fan it estuarium fan de Río de la Plata, dy't op dat plak 200 kilometer breed is (justjes besuden Buenos Aires, Argentynje). It oantal ynwenners berint sa'n 1,3 miljoen, benei de helte fan de totale befolking (3,3 miljoen ynw, 2004) fan it lân. De hiele metropoal (mei de departeminten Canelones en dielen fan San José) hat sa'n 1,8 miljoen ynwenners. Yn Oerûguay wurde kontreien dy't bûten dat gebiet lizze oantsjut as interior, 'binnenlân'.

Montevideo waard stifte yn 1726 troch Bruno Mauricio de Zabal', as in strategyske set yn it Spaansk-Portegeesk skeel oer de Rio Plata-regio en as tsjinhinger fan de Portegeeske koloanje by Colonia del Sacramento.

De stêd hat yn 1807 in skoftke ûnder Britsk bewâld stien en wie belutsen by de earste grutte seeslach yn de Twadde Wrâldkriich: de Slach fan de Rio Plata. It is ek it plak dêr't de Montevideo-konvinsje yn 1933 tekene waard, troch njoggentjin Amerikaanske naasjes. Yn 1930 waard it earste wrâldkampioenskip fuotbal yn Oerûguay holden. De iennige stêd dy't doe de stadions foar de wedstriden hie wie Montevideo. 

Montevideo is it ekonomyske sintrum fan it lân. De stêd leit oan in baai, dy't in natuerlike haven foarmet, en op de haadrûte fan weitransport fan Buenos Aires nei Porto Alegre yn Brazylje. De stêd hat it haadkantoar fan de Mercosur en de Asociación Latinoamericana de Integración. Montevideo hat in ryk kultuereel (û.o. de tango en kandombe) en arsjitektoanysk erfgoed. 

It libbensnivo yn Montevideo is heech, it heechste fan Latynsk-Amearika International Mercer of Human Resources en beheart ta de 30 meast feilige stêden fan de wrâldProperty in Uruguay.

 Klimaat 
De stad hat in waarm seeklimaat (Cfa neffens de klimaatklassifikaasje fan Köppen) mei in trochsneed jiertemperatuer fan 16,3 graden Celsius. Troch de súdlike wyn út Patagoanje wei (de Pampero) kin it der simmers fris en winterdeis koel oanfiele. Maksimum deitemperatuer yn de simmer leit trochstrings tusken de 30 en 40 graden en skommelje yn de winter tusken de 10 en 15 graden. Der falt likernôch 1000 mm delslach it jier.

 Sport 
Montevideo is de sporthaadstêd fan it lân. Fan de 16 klups yn de Primera División komme der 14 út de stêd. De grutste twa fuotbalklups binne Nacional en Peñarol, de grutte twa fan Oerûguay en twa fan de meast wichtige fuotbalklups yn Súd-Amearika, dy't meielkoar al 81 kear (fan de 103) it lânskampioenskip wûn hawwe. 

 Wiken yn Montevideo 
 Ciudad Vieja
 Centro
 Barrio Sur
 Aguada
 Villa Muñoz
 Cordón
 Palermo
 Parque Rodó
 Tres Cruces
 La Comercial
 Larrañaga
 La Blanqueada
 Parque Batlle, Villa Dolores
 Pocitos
 Punta Carretas
 Unión
 Buceo
 Malvín
 Malvín Norte
 Parque Guaraní, Las Canteras
 Punta Gorda<li> Carrasco
<li> Carrasco Norte
<li> Bañados de Carrasco
<li> Flor de Maroñas
<li> Maroñas, Parque Guaraní
<li> Villa Española
<li> Ituzaingó
<li> Castro (of Pérez) Castellanos
<li> Mercado Modelo, Bolivar
<li> Brazo Oriental
<li> Jacinto Vera
<li> La Figurita
<li> Reducto
<li> Capurro, Bella Vista
<li> Prado
<li> Atahualpa
<li> Aires Puros
<li> Peñarol
<li> Belvedere
<li> La Teja
<li> Tres Ombúes, Pueblo Victoria<li> Cerro
<li> Casabó, Pajas Blancas
<li> La Paloma, Tomkinson
<li> Paso de la Arena
<li> Nuevo París
<li> Conciliación
<li> Sayago
<li> Peñarol, Lavalleja
<li> Colón Centro y Noroeste
<li> Lezica, Melilla
<li> Colón Sudeste, Abayubá
<li> Manga, Toledo Chico
<li> Casavalle
<li> Cerrito
<li> Las Acacias
<li> Jardines del Hipódromo
<li> Piedras Blancas
<li> Manga
<li> Punta de Rieles, Bella Italia
<li> Villa García, Manga Rural

 Berne yn Montevideo 
 Alvaro Ardao (1960-2011), keunstner en dichter
 José Gervasio Artigas - 19 juny 1764, generaal en frijheidsstrider; stifter en befrijder fan Urûguay
 José Fructuoso Rivera - 17 oktober 1784, generaal en politikus, earste presidint fan Oerûguay
 Comte de Lautréamont (1846-1870), Frânsk dichter
 Juan Zorrilla de San Martín (1855-1931), dichter
 José Batlle y Ordoñez - 21 maaie 1856, earder presidint fan Oerûguay foar twa perioaden
 Jules Laforgue (1860-1887), Frânsk dichter
 José Enrique Rodó - 15 july 1871, skriuwer
 Carlos Vaz Ferreira - 15 oktober 1872, filosoof
 Tomas Berreta - 22 novimber 1875, earder presidint fan Oerûguay
 Delmira Agustini - 24 oktober 1886, dichteresse
 Mauricio Cravotto - 26 septimber 1893, arsjitekt
 Manuel Pérez y Curis - 21 maaie 1884, dichter
 Humberto Pittamiglio - 23 novimber 1887, arsjitekt
 Luis Cluzeau Mortet - 16 novimber 1888, Komponist klassike muzyk, fioelist
 Isabelino Gradín (1897-1944), fuotballer
 Héctor Scarone (1898-1967), fuotballer
 Juan Carlos Onetti (1909-1994), skriuwer
 Mario Payssé Reyes - 5 maart 1913, arsjitekt
 Miguel de Vita - 26 novimber 1923, skilder
 Alcides Ghiggia - 22 desimber 1926, fuotballer
 Marcelo de Vita - 4 maaie 1927, arsjitekt
 Jorge Batlle Ibáñez - 25 oktober 1927, earder presidint Oerûguay
 Julio María Sanguinetti - 6 jannewaris 1936, earder presidint Oerûguay
 José Serebrier - 3 desimber 1938, dirigint en komponist
 Tabaré Vázquez - 17 jannewaris 1940, presidint fan Oerûguay fan no
 Eduardo Galeano (1940), sjoernalist en skriuwer
 Julio César Benítez (1940-1968), voetballer
 Carlos Ott - 16 oktober 1946, arsjitekt
 Fernando Morena - 2 febrewaris 1952, fuotballer
 Enzo Francescoli - 12 novimber 1961, fuotballer
 Paolo Montero - 3 septimber 1971, fuotballer
 Gonzalo Rodríguez - 22 jannewaris 1972, autokûreur
 Diego Alonso - 16 april 1975, fuotballer
 Walter Pandiani - 5 april 1976, fuotballer
 Álvaro Recoba - 17 maart 1976, fuotballer
 Natalia Oreiro - 19 maaie 1977, sjongster
 Mario Regueiro - 9 septimber 1978, fuotballer
 Marcelo Zalayeta - 5 desimber 1978, fuotballer
 Fabián Estoyanoff - 27 september 1982, voetballer
 Diego Forlán - 19 maaie 1979, fuotballer
 Gonzalo García - 13 oktober 1983, Spaansk fuotballer ûnder oaren by SC It Hearrenfean
 Fernando Muslera - 16 juny 1986, fuotballer

 Keppeling om utens 
  Montevideo ferkenne op sites.google.com


Kategory:Plak yn Oerûguay
Kategory:Haadstêd yn Súd-Amearika
Kategory:Plak stifte yn 1726