Faksisme

Faksisme is in politike streaming grûndearre op tige nasjonalistyske, autoritêre en ûnferdraachsume begjinsels. 

 Skiednis 
Yn de twadde helte fan de 18e iuw en yn de 19e iuw komt mei troch de Frânske Revolúsje it nasjonalisme op. Om 1900 ûntstean de earste faksistyske groepen. It earste faksistyske regear wie dat fan Benito Mussolini tusken 1922 - 1943. Dêrnei kaam Adolf Hitler mei de autoritêre NSDAP yn 1933 oan 'e macht en brûkte it faksisme as politike rjochting foar it Tredde-Ryk. Yn Spanje, Portegal, Eastenryk, Roemeenje en Hongarije hawwe de faksisten ek oan de macht west.

 Neofaksisme 
Guon Europeeske lannen hawwe in opkommend neofaksisme. Dy partijen presintearje har lykwols it leafst net as (neo)faksistysk.

 Faksisme yn de wrâld 
 Albanië - Albaneeske Faksistyske Partij (letter: "Albaneeske Nasjonaal-Sosjalistyske Partij"), Tefik Mborja, Jup Kazazi, Kol Bib Mirakaja, Maliq Bej Bushati, Eqrem Bej Libohova
 Austraalje: New Guard, kolonel Eric Campbell
 België - Léon Degrelle, DeVlag, Staf de Clercq, Rex, VNV, Légion Nationale, José Streel
 Brazilië - yntegralisme, Plínio Salgado
 Bulgarije professor Bogdan Filow, professor Aleksandur Tsankov
 Kanada - Canadian Union of Fascists, Chuck Crate, Parti National Social Chrétien (letter: "National Unity Party"), Adrien Arcand
 Sily - Carlos Keller Rueff, Jorge González von Marées, Carlos Keller, Nasjonaalsosjalistyske Beweging fan Sily
 Denemark - Frits Clausen
 Dútslân - nasjonaalsosjalisme
 Egypte - Grienhimden, Ibrahim Shukri
 El Salvador - Maximiliano Hernández Martínez
 Estlân - Andres Larka
 Finlân - Lapua-beweging, IKL, Vihtori Kosola, Kurt Martti Wallenius, Vilho Annala, Rolf Witting
 Frankryk - Jacques Doriot, Parti Populaire Français, Marcel Déat, Legion des Volontaires Français, François de la Rocque, Croix de Feu, Parti Social Français, Henri Barbé, Solidarité Française, François Coty, Paul Marion, Blauhimden
 Hongarije - Pylkkrusers, Ferenc Szalasi, Gyula Gömbös
 Ierlân - Blauhimden
 Irak - Ali Rasjid, Golden Square
 Itaalje - Mussolini, Galeazzo Ciano, Farinacci, Achille Starace, Carlo Scorza, Dino Grandi, Movimento Sociale Italiano, Giorgio Almirante, Swarthimden
 Japan - Kjerseblom Genoatskip
 Kroaasje - Ustasa, Ante Pavelic
 Meksiko - Goudhimden, generaal Nicolás Rodríguez Carrasco, Nasjonaal Synaristyske Uny, Salvador Abascal, José Antonio Urquiza
 Nederlân - Faksisme yn Nederlân, Swart Front, Arnold Meijer, Jan Baars, Algemeene Nederlandsche Fascisten Bond, Nasjonaal-Sosjalistyske Beweging, Anton Mussert
 Noarwegen - Vidkun Quisling, Nasjonal Samling
 Panama - Acción Comunal, Panameñistyske Partij
 Eastenryk - Heimwehr, austro-faksisme, Ernst von Starhemberg, Walter Pfrimer, Emil Fey, Anton Rintelen, Arthur Seyss-Inquart
 Portugal - Rolão Preto, Nasjonaal-Syndikalistyske Beweging, António de Oliveira Salazar
 Roemenië - Horia Sima, Izeren Garde, Corneliu Zelea Codreanu, Mihai Antonescu
 Ruslân - Konstantin Rodzajevski, Russyske Faksistyske Partij, Russyske Faksistyske Organisaasje, Anastasi Vonsiatski
 San Marino - Partito Fascista Sammarinese
 Slowakije - Andrej Hlinka, Josef Tiso
 Spanje - José Antonio Primo de Rivera, Falange, Ramon Serrano Suner, Luis Ruiz de Alda, Ramiro Ledesma Ramos, Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista
 Tsjecho-Slowakije - generaal Gajda
 Turkije - ( MHP ) Milliyetçi Hareket Partisi
 Feriene Keninkryk - Sir Oswald Mosley, British Union of Fascists
 Feriene Steaten fan Amearika - American Nazi Party, Ku Klux Klan, George Lincoln Rockwell, Matt Koehl, Frank Collin, National Socialist Party of America, European American Education Association, German-American Bund, Aryan Nations, Aryan Brotherhood, Creativity Movement (it eardere "World Church of the Creator"), American Fascist Movement, Sulverhimden
 Sina - groenhemden
 Súd-Afrika - Ossewabrandwag, B.J. Vorster, gryshimden
 Sweden - Nationalsocialistska arbetarpartiet, Sven Olof Lindholm
 Switserlân - Nasjonaal Front, Jakob Schaffner, Ernst Rüegsegger, Rolf Henne, Robert Tobler, Hans Vonwy

 Sjoch ek 
 Nasjonalisme
 Politike ideology

 Keppeling om utens 
 .

Kategory:Faksisme