Amearika (kontinint)

Amearika is in lânmassa op it westlik healrûn dat eastlik fan de Grutte Oseaan en westlik fan de Atlantyske Oseaan leit. Amearika wurdt oer it algemien ferdield yn Noard-Amearika en Súd-Amearika, mar der besteane ek oare yndielings, bygelyks Noard-Amearika, Midden-Amearika en Súd-Amearika.

De namme Amearika is ôflaat fan de Italjaanske ûntdekkingsreizger Amerigo Vespucci (1454-1512). In wrâldkaart dy’t yn 1507 troch Martin Waldseemüller publisearre waard wie de earst bekende publikaasje dêr't de namme yn brûkt waard.

Yn de measte talen wurde mei de termen Amearika en Amerikanen faak allinnich de Feriene Steaten fan Amearika en harren ynwenners bedoeld. Noard- en Súd-Amearika hawwe tegearre likernôch 1.091.000.000 ynwenners.

 Status as wrâlddiel 
De klassifikaasje fan Amearika as ien inkel wrâlddiel yn stee fan meardere kontininten wurdt net algemien akseptearre. Tradisjoneel wurde yn de Ingelsktalige lannen, as ek yn Nederlân, Noard- en Súd-Amearika beskôge as twa kontininten dy’t skieden wurde troch it Panamakanaal. Yn in soad oare lannen wurdt Amearika al as ien kontinint sjoen. Fan de fiif ringen fan de Olympyske flagge dy’t de fiif parten fan de wrâld fertsjintwurdigje, wurdt Amearika troch in inkele ring symbolisearre.

 Oare nammen 
Yn Jeropa wurdt Amearika ek wol oantsjutten mei de Nije Wrâld. Under Yndiaanske aktivisten is sûnt in pear jier de term Abya Yala yn it gebrûk as oare namme foar it Amearikaanske kontinint. It westlik healrûn wurdt ek wol as synonym brûkt foar it Amearikaanske wrâlddiel, alhoewol’t lytse parten fan Afrika en Jeropa ek op it westlik healrûn lizze.

 Lannen en gebieten 
 Soevereine steaten 
Der binne 35 soevereine steaten yn de Amearika's, 23 yn Noard-Amearika aen 12 in Súd-Amearika:
 Antigua en Barbûda
 Argentynje
 Bahama's
 Barbados 
 Belize
 Bolivia
 Brazylje
 Kanada
 Sily
 Kolombia
 Kosta Rika
 Kuba Dominika
 Dominikaanske Republyk
 Ekwador
 El Salvador
 Grenada
 Gûatemala
 Guyana
 Haïty
 Hondûras
 Jamaika
 Meksiko
 Nikaragûa Panama
 Paraguay
 Perû
 Sint Kits en Nevis
 Sint Lusia
 Sint Vincent en de Grenadinen
 Suriname
 Trinidad en Tobago
 Feriene Steaten
 Urûguay
 Fenezuela

 Oerseeske gebieten 
 Denemark
 Grienlân
 Frankryk
 Guadelûp
 Frânsk Guyana
 Martinyk
 Sint-Barthélemy
 Frânsk Sint Marten 
 Sint Pierre en Miquelon Feriene Keninkryk
 Anguilla
 Bermuda
 Britske Famme-eilannen
 Kaaimaneilannen
 Falklâneilannen
 Montserrat
 Súd-Geörgje en de Súdlike Sandwicheilannen
 Turks- en Kaikoseilannen Nederlân
 Arûba
 Kurasau
 Sint-Marten
 Feriene Steaten
 Navassa Eilân
 Porto Riko
 Amearikaanske Famme-eilannen

 Sjoch ek 
 Karibysk Gebiet
 Latynsk-Amearika
 Midden-Amearika
 Sintraal-Amearika


Kategory:Wrâlddiel