Skiedam

Skiedambygelyks neamt as "Skiedam" yn Grutske Weduwe smyt de lapen gear mei Boomsma, op Omrop Fryslân (Nederlânsk en offisjeel: Schiedam) is in stêd en in gemeente yn de Nederlânske provinsje Súd-Hollân.

De gemeente leit ynklamme tusken Rotterdam en Flaardingen. It leit oan de Skiedamske Skie en de Nije Maas. Op  wennen der  minsken yn de gemeente. De stêd is benammen ferneamd om syn jenever, de histoaryske binnenstêd mei de grêften. Ek steane yn Skiedam de heechste wynmûnen fan de wrâld.

 Skiednis 
Skiedam ûntstie lykas Rotterdam oan de mûning fan in rivier, de Skie. Om 1250 hinne waard de Skie ôfdamme om de polders foar it seewetter te beskermjen. Om de daam hinne ûntstienen hannelsaktiviteiten omdat it guod dat oanfierd waard mei skippen oerladen wurde moast. In lytse doarpke ûntstie sa om de daam hinne.

Yn 1275 krige Skiedam stedsrjochten fan Aleida van Avesnes, de suster fan Willem II fan Hollân.

De achttjinde iuw wie de Gouden Iuw foar Skiedam fanwegen it opkommen fan de Skiedamske jeneverstokerij. Ut ferskate stokerijen en destillearderijen wei waard de Skiedamske jenever oer gâns de wrâld eksportearre. Troch de jeneveryndustry krige Skiedam de bynammen "Swart Nazaret". Hjoed-de-dei is dy berdiuwstûke foar it grutste part ferdwùn, dochs bepale seis mûnen noch hieltyd it stedsbyld: De Walvisch, De Drie Koornbloemen, De Vrijheid,De Noord, De Palmboom, de yn 2008 boude Noletmolen en de yn 2011 fannijs boude mûne De Kameel, ien fan de heechste mûnen yn 'e wrâld. Ek docht in grut tal fan de eardere stokerijen weromtinken oan de stokerstriid. Yn ien fan dy stokerijen is sûnt 1996 it Jenevermuseum yn fêstige.

Op 4 maaie 1976 kaam Skiedam yn it nijs omreden de Treinramp by Skiedam.

Yn 2009 waard de yntocht fan Sinteklaas yn Skiedam hâlden.

 Populaasje 
Populaasje ûntwukkeling fan Skiedam sûnt 1983Tal ynwenners, wenningen en de trochstringse wenningbesetting, 1983 t/m 200, Gemeente Skiedam:

 1983: 71.264
 1985: 69.146
 1990: 69.383
 1995: 73.480
 2000: 75.605
 2001: 76.127
 2002: 75.851 2003: 76.562
 2004: 75.619
 2006: 75.111
 2007: 75.195
 2008: 74.938
 2021: 79.393

 Wykyndieling 

Skiedam bestiet út ferskate wenwyken:
 Bijdorp
 's-Gravelandsepolder
 Groenoord
 Kethel
 Nieuw-Mathenesse
 Nieuwland
 Skiedam-East
 Skiedam-West
 Skiedam-Súd
 Spaanse Polder
 Spaland
 Stedssintrum
 WoudhoekEk binne der noch twa buorskippen:
 Kerkbuurt
 Windas

 It besjen wurdich 

 Museums 
 It Steedlik Museum Skiedam
 It Jenevermuseum.
 Museummûne De Nieuwe Palmboom
 Nasjonale Koöperaasje Musem Skiedam

 Monuminten 
 Eardere stedshûs  
 Grutte of Sint Janstsjerke
 De ruïne fan Hús te Riviere 
 Lidwinabasilyk
 De grêften fan Skiedam
 Nôtbeurs 
 Haventsjerke
 Histoarysk stêdsgesicht

 Mûnen 
 De Babbersmûne
 De Drie Koornbloemen
 De Kameel
 De Nolet
 De Noord
 De Palmboom
 De Vrijheid
 De Walvisch

 Berne yn Skiedam 

 Maarten Biesheuvel, (23 maaie 1939), skriuwer
 Ton van Duinhoven (12 maaie 1921 - 26 augustus 2010), sjoernalist, akteur en tekstskriuwer
 Martin Gaus (25 desimber 1944), honkballer, publisist en telefyzjemakker
 Herman Heinsbroek (12 jannewaris 1951), sakeman en politikus
 Danny Koevermans (1 novimber 1978), fuotballer
 Robert Maaskant (10 jannewaris 1969), fuotballer en fuotbaltrener
 Wim Meuldijk (8 juny 1922 - 27 desimber 2007), skriuwer en ûnder oare betinke fan Pipo de Clown
 Pieter van Vollenhoven (30 april 1939), man fan prinses Margriet
 John de Wolf (10 desimber 1962), fuotballer

 Keppelings om utens 
 Gemeenteargyf fan Skiedam
 Hiemside fan de Histoaryske Feriening Skiedam
 Steedlik Museum Skiedam
 Evenemintenside Skiedam


Kategory:Plak yn Skiedam
Kategory:Gemeente yn Súd-Hollân
Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1275