Dresden

Dresden is in stêdsdistrikt (kreisfreie Stadt) oan de rivier de Elbe. Dresden is de haadstêd fan de Dútske dielsteat Saksen.

 Skiednis 
Sûnt 1485, doe't de regearende famylje Wettin har dêr fêstige, waard Dresden in wichtige stêd. Under foarst August de Sterke waard de stêd yn de 18e iuw in keunst- en kultuersintrum. Troch de protte barok- en rokoko-arsjitektuer krige de stêd de bynamme Elbflorenz (Florâns oan de Elbe). 
Nei 1889 wie Dresden troch Heinrich Ernemann ít plak foar de Jeropeeske fotografyske yndustry. In soad technologyske fernijings kamen hjirwei lykas de earste ieneagige lytsbyld (24 x 36 mm) spegelreflekskamera fan de wrâld. Fierders wie Dresden yn de 20e iuw thúshaven fan it VEB Pentacon fabryk dy't ûnder mear de Praktica makke. 

Begjin 20e iuw waard de keunstnersgroep Die Brücke yn Dresden oprjochte. Yn 1908 waard it Universeel Esperantokongres hâlden.

 Bombardemint op Dresden 
Yn de nacht fan 13 op 14 febrewaris 1945 waard Dresden ferwoaste troch in Britsk-Amerikaansk bombardemint. 

Mear as 25.000 boargers kamen om en 75.000 wenningen ferdwûnen fan de kaart. De ekstreem hjitte flammesee feroarsake in fjoerstoarm dy't minsken de flammen ynsûge. Histoarisy binne it net iens oer de aard fan it bombardemint. Gie it om wraak of om in sinleaze oanfal op boargerdoelen, lykas de Dútske histoarikus Jörg Friedrich yn syn Der Brand beskriuwt? Of wie Dresden in strategysk doelwyt wêrby't allinnich in bombardemint de Twadde Wrâldoarloch beëinigje koe, sa't de Brit Frederick Taylor suggerearret yn 'Dresden, tiisdei 13 febrewaris 1945'? Of wie it bombardemint in produkt fan in doldraaide militêre burokrasy, in de sin fan 'wat sille we hjoed ris dwaan' lykas Kurt Vonnegut, in Amerikaan dy't as kriichsfinzene it bombardemint meimakke, yn ‘Slaughterhouse 5’ skreaun hat?

Dizze ferwoasting wie net de ienige dy't de stêd teheistere:
 Yn 1760 ferwoaste troch in kanonnebesjitting yn de sânjierrige oarloch;
 Yn 1849 troch it ûnderdrukken fan in opstân foar in grûnwet, it Dresdener oproer;
 Yn 1491 ferwoaste troch in grutte brân;
 Yn augustus 2002 teisteren oerstreamings de stêd, in gefolch fan de soad rein yn it streamgebiet fan de Elbe 

Nei de Twadde Wrâldoarloch woenen de kommunistyske autoriteiten Dresden ombouwe ta in sosjalistyske metropoal. Dat hâld yn dat hast alle ruïnes yn it stêdssintrum oprêden waarden. Histoarysk weardefolle gebouwen waarden sloopt, nettsjinsteande guon protesten, lykas de Sophienkirche dy't yn 1962 ôfbrutsen waard. In pear histoaryske gebouwen waarden werboud lykas de Zwinger en de Semperopera. De ruïnes fan de Frauenkirche bleauwen stean as in monumint.

 It besjen wurdich 
 Semperoper (Sächsische Staatsoper)
 Zwinger, mei de folgjende musea:
 Gemäldegalerie Alte Meister (mei as bekendste stik: de Sikstynske Madonna fan Rafael)
 Mathematisch-Physikalischer Salon (in samling ynstruminten, lykas oerwurken, globes, astronomyske ynstruminten)
 Porzellansammlung
 Rüstkammer (harnassen, pistoalen e.d.)
 Residenzschloss
 De Fürstenzug, wierskynlik it grutste tegeltableau fan de wrâld mei dêrop alle foarsten fan it Hûs Wettin oant 1918
 Kathedrale Sankt Trinitatis (eardere Katholische Hofkirche)
 Brühlsche Terrasse
 Grünes Gewölbe (samling keunsthânwurk)
 Frauenkirche (weropbou yn 2005 foltôge)
 Kreuzkirche
 Schauspielhaus am Zwinger
 Taschenbergpalais
 Jägerhof
 Dreikönigskirche
 Yenidze sigarettefabryk
 Großer Garten (stêdspark)
 Gläserne Manufaktur ('Glêzen fabryk'), Folksweinfabryk
 Stânbyld fan August de Sterke (Goldene Reiter)
 Pfunds Molkerei
 De ienige berchsweefbaan op de wrâld (ferbining tusken de stêdsdielen Loschwitz en Oberloschwitz)
 Stoomskippen op de Elbe
 Ernemann Turm (eardere kamerafabryk en no technysk museum)

In 18 kilometer lang diel fan de delling fan de Elbe, ûnder oare ek in part fan Dresden, is troch UNESCO ta wrâlderfgoed ferklearre.

 Stêdsdielen 
 Altstadt, mei: Innere Altstadt, Friedrichstadt, Johannstadt, Pirnaische Vorstadt, Seevorstadt, Wilsdruffer Vorstadt
 Neustadt, mei: Albertstadt, Äußere Neustadt, Innere Neustadt, Leipziger Vorstadt, Radeberger Vorstadt
 Pieschen, met: Pieschen, Trachenberge, Mickten, Kaditz, Trachau, Übigau
 Klotzsche, mei: Klotzsche, Hellerau, Hellerberge, Wilschdorf
 Loschwitz, mei: Loschwitz, Weißer Hirsch, Rochwitz, Wachwitz, Niederpoyritz, Hosterwitz, Söbrigen, Oberpoyritz, Bühlau, Pillnitz, Dresdner Heide
 Blasewitz, mei: Blasewitz, Striesen, Tolkewitz, Gruna, Dobritz, Seidnitz
 Leuben, mei: Leuben, Laubegast, Alttolkewitz, Kleinzschachwitz, Zschieren, Meußlitz, Großzschachwitz, Sporbitz, Niedersedlitz, Dobritz
 Prohlis, mei: Großluga, Kleinluga, Kauscha, Leubnitz-Neuostra, Lockwitz, Nickern, Niedersedlitz, Prohlis, Reick, Strehlen, Torna, Teile
 Plauen, mei: Plauen, Südvorstadt, Coschütz, Gittersee, Kaitz, Kleinpestitz, Mockritz, Gostritz, Räcknitz, Zschertnitz
 Cotta, mei: Briesnitz, Kemnitz, Stetzsch, Cotta, Omsewitz, Leutewitz, Gorbitz, Wölfnitz, Löbtau, Naußlitz, Roßthal, Dölzschen
 Altfranken
 Cossebaude, mei: Gohlis, Niederwartha, Cossebaude, Neu-Leuteritz
 Gompitz, met: Gompitz, Ockerwitz, Pennrich, Roitzsch, Steinbach, Zöllmen, Unkersdorf
 Langebrück
 Mobschatz, mei: Alt-Leuteritz, Brabschütz, Merbitz, Mobschatz, Podemus, Rennersdorf
 Oberwartha
 Schönborn
 Schönfeld-Weißig, mei: Borsberg, Cunnersdorf, Eichbusch, Eschdorf, Gönnsdorf, Helfenberg, Krieschendorf, Malschendorf, Pappritz, Reitzendorf, Rockau, Rossendorf, Schönfeld, Schullwitz, Weißig, Zaschendorf
 Weixdorf, mei: Weixdorf, Marsdorf, Lausa, Friedersdorf, Gomlitz

 Fotogalerij 

 Ferneamde ynwenners fan Dresden 
 Berne yn Dresden 

 Hindrik V fan Saksen (16 maart 1473), hartoch fan Saksen
 Anna fan Saksen (23 desimber 1544), twadde frou fan Willem fan Oranje
 August II fan Poalen (12 maaie 1670), kening fan Poalen
 August III fan Poalen (17 oktober 1696), kening fan Poalen
 Nikolaus fan Zinzendorf (26 maaie 1700), stifter fan de Hernhutters
 Freark Kristiaan fan Saksen (5 septimber 1722), karfoarst fan Saksen
 Frederik August I fan Saksen (23 desimber 1750), kening fan Saksen
 Maximiliaan fan Saksen (13 april 1759), prins
 Johan fan Saksen (12 desimber 1801), kening fan Saksen
 Albert fan Saksen (23 april 1828), kening fan Saksen
 George fan Saksen (8 augustus 1832), kening fan Saksen
 Alfred Hettner (6 augustus 1859), geograaf
 Frederik August III fan Saksen (25 maaie 1865), kening fan Saksen
 Melitta Bentz (31 jannewaris 1873), útfynster fan it kofjefilter
 Paula Modersohn-Becker (8 febrewaris 1876), keunstskilderesse
 Conrad Felixmüller (21 maaie 1897), keunstskilder
 Margaretha Carola fan Saksen (24 jannewaris 1900), Saksysk prinsesse
 Luise Krüger (11 jannewaris 1915), spearsmytster
 Horst Sindermann (5 septimber 1915), East-Dútsk politikus
 Andreas fan Bülow (17 july 1937), Dútsk politikus
 Jörg Peter (23 oktober 1955), hurdrinner
 Matthias Sammer (5 septimber 1967), fuotballer en trener

 Earne oars berne 
 Heinrich Schütz (Köstritz, 9 oktober 1585), komponist en organist
 Wilhelm Friedemann Bach (Weimar, 22 novimber 1710), komponist
 Ludwig Tieck (Berlyn, 31 maaie 1773), skriuwer
 Carl Maria fan Weber (Eutin, 18 novimber 1786), komponist
 Petrus Johannes Schotel (Dordrecht, 11 novimber 1808), Nederlânske keunstskilder
 Robert Schumann (Zwickau, 8 juny 1810), komponist
 Richard Wagner (Leipzig, 22 maaie 1813), komponist
 Heinrich Hertz (Hamburg, 22 febrewaris 1857), natuerkundige
 Heinrich Mann (Lübeck, 27 maart 1871), skriuwer
 Sergej Rachmaninov (Novgorod, 1 april 1873), komponist, pianist en dirigint
 Ernst Ludwig Kirchner (Aschaffenburg, 6 maaie 1880), keunstskilder
 Angela Raubal (Braunau am Inn, 28 july 1883), healsuster fan Adolf Hitler
 Lothar-Günther Buchheim (Weimar, 6 febrewaris 1918), skriuwer en keunstskilder
 Hans Hermann Groër (Wenen, 13 oktober 1919), kardinaal, emeritus-aartsbiskop fan Wenen
 Hans Modrow (Jasenitz, 27 jannewaris 1928), East-Dútsk politikus


Kategory:Plak yn Saksen
Kategory:Gemeente yn Saksen