Rutger Hauer

Rutger Oelsen Hauer (Breukelen, 23 jannewaris 1944 - Beetstersweach, 19 july 2019) wie in Nederlânsk akteur dy't sûnt de jierren tachtich benammen yn de Feriene Steaten wurket. Foar syn rol yn Blade Runner waard hy nominearre foar in Academy Award. Ta de haadprizen dy't er wûn hearre in Golden Globe, twa Gouden Keallen en in Rembrandt Award.

 Libben en wurk 
Hauer is in soan fan de akteurs Arend Hauer en Teunke Mellema (1906-1979). Doe't Hauer de Amsterdamske Toanielskoalle dien hie yn 1967 spile er in skoft by de Noarder Kompanjy út Drachten yn ferskate stikken, dêr wiene Shakespeare's Richard III, John Steinbeck's Of Mice and Men, Joost van den Vondel's Joseph in Dothan en Max Frisch syn Biedermann und die Brandstifter by.

Yn 1969 waard Hauer yn it hiele lân bekend mei de haadrol yn de telefyzjesearje Floaris, in avontoererige dy't him yn de Midsiuwen ôfspile. Yn dy tolfdielige searje fan regisseur Paul Verhoeven spile Hauer ridder Floaris fan Rosemondt.

Yn 1973 krige er as filmakteur ynternasjonale bekendheid troch syn haadrol yn Turks Fruit, (nei it boek fan Jan Wolkers). It levere him syn earste byrol op yn in Ingelsktalige film, The Wilby Conspiracy út 1975, mei Sidney Poitier en Michael Caine. Yn de jierren tachtich wie er ek te sjen yn Ingelân yn in rige reklamespots foar Guinness. 

Nei 1990 begûn Hauer hieltyd mear yn B-films en tf-searjes te spyljen. Hy wie foaral te sjen yn aksje-, horror- en sciencefictionfilms mei in relatyf leech budget, trochstrings yn de rol fan in minnen-ien.

Yn it nije millennium begon Hauer oan in comeback nei de A-film.

Hauer boaske yn 1985 syn twadde frou Ineke ten Cate, dochter fan sjoernalist Laurens ten Cate (sy wiene al by elkoar sûnt 1968). Hauer hat ien dochter, aktrise Aysha Hauer, berne yn 1966 en hy is pake wurden yn 1988.

Hauer stoar nei in koart siikbêd yn de âlderdom fan 75 jier thús yn Beetstersweach. Der stie fan him in rou-advertinsje yn 'e Ljouwerter Krante. De útfeart mei kremaasje wie yn besletten rûnte op 24 july 2019.

 Filmografy 

Monsieur Hawarden (1969) - rol ûnbekend, sênes fuortknipt
Floris (telefyzjesearje, 12 ôf., 1969) - Floris van Rosemond 
The Pathfinders (telefyzjesearje ôfl. Sitting Ducks, 1972) - Pieter van Paersen 
Waaldrecht (telefyzjesearje, ôfl. Taxi Meneer?, 1973) - Rogier de Jonge 
Repelsteeltje (1973) - kening
Turks Fruit (1973) - Erik Vonk
Pusteblume (1974) - Rick
Floris van Rosemond (telefyzjesearje, 1975) - Floris fan Rosemond
La donneuse (1975) - ...
The Wilby Conspiracy (1975) - Blane van Niekirk
Keetje Tippel (1975) - Hugo
Das Amulett des Todes (1975) - Cris
Het Jaar van de Kreeft (1975) - Pierre
Max Havelaar (1976) - Duclari
Soldaat van Oranje (1977) - Erik Lanshof
Mysteries (1978) - Johan Nagel
Pastorale 1943 (1978) - August Schultz
Es begann bei Tiffany (telefyzjefilm, 1979) - Ryder
Een Vrouw tussen Hond en Wolf (1979) - Adriaan
Grijpstra en de Gier (1979) - Rinus de Gier
Duel in de diepte (telefyzjesearje, 1979) - John van der Velde
Spetters (1980) - Gerrit Witkamp
Nighthawks (1981) - Reinhardt Heimar Wulfgar
Chanel Solitaire (1981) - Etienne de Balsan
Inside the Third Reich (telefyzjefilm, 1982) - Albert Speer
Blade Runner (1982) - Roy Batty
The Osterman Weekend (1983) - John Tanner
A Breed Apart (1984) - Jim Malden
Eureka (1984) - Claude Malliot van Horn
Ladyhawke (1985) - kaptein Etienne Navarre
Flesh & Blood (1985) - Martin
The Hitcher (1986) - John Ryder
Wanted: Dead or Alive (1987) - Nick Randall
Escape from Sobibor (telefyzjefilm, 1987) - Aleksander 'Sasha' Petsjersky
Salute Of The Jugger (1988)
The Legend of the Holy Drinker (1988) - Andreas Kartak
The Law of the Desert (minysearje, 1989) - Tom Burton
The Edge (telefyzjefilm, 1989) - ...
Blind Fury (1989) - Nick Parker
As Long as It's Love (1989) - John Knott
The Blood of Heroes (1989) - Sallow
Bloodhounds of Broadway (1989) - The Brain
Wedlock (telefyzjefilm, 1991) - Frank Warren
Beyond Justice (1992) - Tom Burton
Past Midnight (1992) - Ben Jordan
Split Second (1992) - Harley Stone
Buffy the Vampire Slayer (1992) - Lothos
Arctic Blue (1993) - Ben Corbett
Blind Side (telefyzjefilm, 1993) - Jake Shell
Voyage (telefyzjefilm, 1993) - Morgan Norvell
Surviving the Game (1994) - Thomas Burns
Amelia Earhart: The Final Flight (telefyzjefilm, 1994) - Fred Noonan
Nostradamus (1994) - mystike mûnts
The Beans of Egypt, Maine (1994) - Reuben Bean
Fatherland (telefyzjefilm, 1994) - SS-Sturmbannführer Xavier March
Blood of the Innocent (1995) - dr. Lem
Crossworlds (1996) - A.T.
Mariette in Ecstasy (1996) - kapelaan
Mr. Stitch (telefyzjefilm, 1996) - dr. Rue Wakeman
Precious Find (1996) - Armond Crille
Knockin' on Heaven's Door (1997) - Curtiz
Blast (1997) - Leo
Omega Doom (1997) - Omega Doom
Lexx: The Dark Zone (minysearje, 1997) - Bog
The Call of the Wild: Dog of the Yukon (telefyzjefilm, 1997) - John Thornton
Hostile Waters (telefyzjefilm, 1997) - kaptein Britanov
Bleeders (1997) - dr. Marlowe
Lexx: The Dark Zone (telefyzjesearje, ôf. Eating Pattern, 1997) - Bog Deathline (1997) - John Anderson WadeThe Ruby Ring (telefyzjefilm, 1997) - Patrick CollinsTactical Assault (1998) - kaptein John 'Doc' HolidayMerlin (telefyzjefilm, 1998) - kening VortigernBone Daddy (1998) - William H. PalmerSimon Magus (1999) - greve AlbrechtNew World Disorder (1999) - David MarxLying in Wait (2000) - Keith MillerPartners in Crime (2000) - Gene ReardonThe 10th Kingdom (minysearje, 2000) - HuntsmanWilder (2000) - dr. Sam Dennis CharneyThe Room (2001) - HarryThe Last Words of Dutch Schultz (2001) - Arthur 'Dutch Schultz' Flegenheimer (stim)Jungle Juice (2001) - Jean-LucTurbulence 3: Heavy Metal (2001) - ko-piloat MacIntoshFlying Virus (2001) - EzekialThe God's Bankers (2002) - kardinaal MarcinkusScorcher (2002) - presidint NelsonWarrior Angels (2002) - GrekkorConfessions of a Dangerous Mind (2002) - KeelerAlias (telefyzjesearje, ôfl. Phase One, 2003) - Anthony Geiger Smallville (telefyzjesearje, ôfl. Phoenix & Exile, 2003) - Morgan EdgeIn the Shadow of the Cobra (2004) - GalloTempesta (2004) - Van Beuningen'Salem's Lot (telefyzjefilm, 2004) - Kurt BarlowNever Enough (2004) - SebastianSin City (2005) - kardinaal RoarkBatman Begins (2005) - EarleDracula III: Legacy (2005) - greve DraculaMirror Wars: Reflection One (2005) - de baasThe Poseidon Adventure (telefyzjefilm, 2005) - biskop August SchmittThe Hunt for Eagle One (2006) - generaal Frank LewisCrusade of Vengeance (2006) - GrekkorMinotaur (2006) - CyrnanMentor (2006) - Sanford PollardThe Hunt for Eagle One: Crash Point (2006) - generaal Frank LewisGoal II: Living the Dream (2007) - Rudi van der Merwe7eventy 5ive (2007) - Detective CritonMoving McAllister (2007) - McAllisterStarting Over (Telefyzjefilm, 2007) - Peter RossenMagic Flute Diaries (2008) - Dr. Richard NagelSpoon (2008) - Victor Spoon Bride Flight (2008) - FrankThe Rhapsody (2008) - ...The Prince of Motor City (telefyzjefilm, 2008) - ...Oogverblindend (2009) - Cyrus FrischBarbarossa (2009) - keizer Freark BarbarossaHappiness Runs (2010) - InsleyThe 5th Execution (2010) - HuntLife's a Beach (2010) - Jean-LucThe Mill and the Cross (2011) - Pieter BruegelHobo with a Shotgun (2011) - swalkerThe Rite (2011) - Istvan KovakBlack Butterflies (2011) - Abraham JonkerDe Heineken Ontvoering (2011) - Freddie HeinekenAlle for én (2011) - Niemeyer (Deenske film)True Blood (2013-2014) - Niall BrigantFrancesco (2014, telefyzjefilm) - heit fan FrancescoThe Scorpion King 4: Quest for Power (2015) - kening ZakkourMichiel de Ruyter (2015) - admiraal Maarten Tromp WAX: We Are The X (2015) - Aaron MulderValerian and the City of a Thousand Planets (2017) - presidint fan 'e Wrâldsteatfederaasje24 Hours to Live (2017) - FrankThe Sisters Brothers (2018) - de kommandeur

 Ferskaat 
Yn 2004 einige er op nr. 92 by de ferkiezing fan de Grutste Nederlânner. 
Mei de The Rutger Hauer Starfish Association krewearret Hauer him foar it lot fan mei Hiv besmette bern en swiere froulju.Rutger Hauer Starfish Association. Accessed 2008-05-30.  Teffens stipet Hauer Sea Shepherd en sit er yn de "Board of Advisors" fan dy organisaasje.
Hauer wennet offisjeel yn Hollywood (FS), mar hat ek altyd in went yn Fryslân oanholden, nammentlik in eardere pleats yn Beetstersweach.
Yn april 2007 ferskynde syn autobiografy All Those Moments: Stories of Heroes, Villains, Replicants, and Blade Runners (co-skriuwer Patrick Quinlan) dêr't er in protte syn filmrollen yn besprekt.Rutger Hauer and Patrick Quinlan. All those moments: stories of heroes, villains, replicants, and Blade Runners, New York, NY: HarperEntertainment, 2007. ISBN 0061133892. Alles wat boek opsmyt giet nei Hauer's Starfish Foundation''.
Septimber 2009 krige Hauer 'de Gratama', de nei Rients Gratama neamde kultuerpriis fan de gemeente Smellingerlân. De priis wurdt útrikt oan minsken dy't harren 'bûtengewoan fertsjinstlik makke hawwe op kultureel-maatskiplik mêd yn Fryslân'.Wykblêd Áctief', 23 septimber 2009. Foarside.

 Rutger Hauer Award 
Filmfestival Shortcutz Amsterdam rikt fan 2020 ôf de Rutger Hauer Award út oan in persoan of ynstelling dy't troch jonge filmmakkers as ynspiraasjeboarne sjoen wurdt. De earste Rutger Hauer Award is takend oan regisseur Paul Verhoeven.

 Keppelingen om utens 
 Offisjeel webstee
Rutger Hauer by Hollands Film Glorie
NPS dokumentêre oer akteur Rutger Hauer
Filmfoto's fan Rutger Hauer

Kategory:Nederlânsk toanielakteur
Kategory:Nederlânsk telefyzje-akteur
Kategory:Nederlânsk filmakteur
Kategory:Nederlânsk miljeu-aktivist
Kategory:Nederlânsk sosjaal aktivist
Kategory:Sûnensaktivist
Kategory:Frysk toanielakteur
Kategory:Frysk telefyzje-akteur
Kategory:Frysk filmakteur
Kategory:Frysk miljeu-aktivist
Kategory:Frysk sosjaal aktivist
Kategory:Golden Globe-winner
Kategory:Gouden Keal-winner
Kategory:Frysk persoan fan Nederlânsk komôf
Kategory:Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw
Kategory:Persoan stoarn yn Beetstersweach
Kategory:Persoan berne yn 1944
Kategory:Persoan stoarn yn 2019