Twadde Keamer fan de Steaten-Generaal

De Twadde Kamer is ien fan de twa parten fan de Steaten-Generaal fan it Keninkryk fan de Nederlannen, it parlemint. Hy is te fergelykjen mei it House of Commons yn it Feriene Keninkryk en de Bundestag yn Dútslân. De Twadde Keamer wurdt gearstald troch in ferkiezing.

 Funksjonearjen 
Hoewol't de namme faaks it tsjindiel fermoeden docht, hat de Twadde Keamer yn de Nederlânske polityk mear macht as de Earste Keamer. Foar de Twadde Keamer wurde de regeringskoalysjes foarme. Ek wurde ministers dêr ta ferantwurding roppen foar harren belied. De Earste Keamer hat dy macht ek, mar dêr bart dat folle minder faak. In minister of kabinet bliuwt ornaris net oan sûnder it betrouwen fan (in mearheid yn) de Twadde Keamer.

De Twadde Keamer hat yn 'e haadsaak trije taken:
 kontrôle op regearingsbelied
 meiwetjouwer (mei it regear en de Earste Keamer) 
 fertsjintwurdiging fan de befolking

Om it regear kontrolearje te kinnen, hat de Twadde Keamer ferskate rjochten en ynstruminten. In wichtich foech fan de Twadde Keamer is it rjocht fan begrutting as budzjetrjocht. Dat is de mooglikheid begruttings fan de ministearjes goed en ôf te karjen en om dy te feroarjen. Ek it rjocht fan ynterpellaasje en it rjocht fan enkête heart hjirta. 

Ien fan de wichtichste rjochten by de wetjouwing is it oanpassingsrjocht as rjocht fan amendemint. Dat is de mooglikheid om wetsfoarstellen op ûnderdielen te wizigjen. As in mearderheid fan de Keamer sa'n feroaring, amendemint, stipet, dan wurdt de ferlange wiziging oanbrocht. Der minister dy't it wetsfoarstel yntsjinne hat hoecht it dêr net altiten mei iens te wêzen; in minister dy't dêr grutte beswieren tsjin hat, kin drige mei ôfgean of mei it ynlûken fan it hiele wetsûntwerp. 

In oar ynstrumint fan de Keamer is de saneamde moasje, de útspraak. Yn in moasje sprekt de Keamer in miening út of freget in minister of it hiele kabinet om eat te dwaan of krekt te litten. Sa'n útspraak waacht minder swier as in amendemint, omdat hy net binend is. In minister kin in moasje neist him dellizze. It mêd fan in útspraak fan de Keamer is net beheind ta wetsfoarstellen; de Keamer kin him ek muoie mei oare besonjes fan de minister; sels mei it deistich lânsbestjoer.

De Twadde Keamer hat ek it rjocht fan inisjatyf. Dat is it rjocht om wetsfoarstellen yn te tsjinnen. De measte wetsfoarstellen wurde opsteld troch it regear, mar in pear kear yn it jier wurdt der troch ien as inkele Keamerleden in saneamd inisjatyfwetsfoarstel yntsjinne. De yntsjinner(s) sit(ten) dan efter de regearingstafel om harren wetsûntwerp te ferdigenjen, ek yn de Earste Keamer.

Fierders kin de Keamer it rjocht fan ynterpellaasje brûke. Yn minder wichtige kwestjes kinne ministers troch Keamerleden oan de tosk field wurde yn it wyklikse mûnlinge frage-oerke fan de Twadde Keamer. Ek bestiet de mooglikheid om skriftlike fragen te stellen, wêrop de belutsen minister of steatssekretaris ferplicht is te antwurdzjen.

Yn útsûnderlike gefallen makket de Keamer gebrûk fan it rjocht fan ûndersyk, it rjocht fan enkête. In spesjaal dêrfoar beneamde kommisje ûndersiket dan yn in kwestje it regearingsbelied oant op 'e boaiem. Belutsenen kinne ûnder de eed heard wurde en gizele wurde. Bekende foarbylden binne de Parlemintêre enkête nei de Bijlmerramp en de Parlemintêre enkête nei de boufraude (2002). Yn minder swiere gefallen folstiet in Parlemintêr Undersyk, wêrby't tsjûgen net ûnder de eed steane.

 Leden 
Yn de Twadde Keamer is plak foar 150 fertsjintwurdigers fan de politike partijen, dy't by algemiene, lanlike, demokratyske Twadde Keamerferkiezings yn de Keamer keazen wurde neffens evenredige fertsjintwurdiging. In plak wurdt in sit neamd; de fertsjintwurdigers wurde Keamerleden of parlemintaarjers neamd. Foar 1917 hie Nederlân in yngewikkeld distriktestelsel wêrby't allinnich bepaalde manlju stimme mochten. Yn 1917 en 1919 waard de wet sa oanpast dat alle manlju en froulju stimme mochten. Foar novimber 1956 wienen der mar 100 sitten.

 Gearstalling 2025- 
De lêste ferkiezings wienen op 29 oktober 2025.Tweede Kamerverkiezingen 2025, Parlement.com

 Politike partij Ideology Fraksjefoarsitter Fractievoorzitter Tweede Kamer, Parlement.com Sitten Tweede Kamer 29 oktober 2025, Kiesraad Demokraten 66 (D66) progressyf-liberaal Rob Jetten 26 Partij foar de Frijheid (PVV) nasjonalistysk-konservatyf Geert Wilders 26 Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy (VVD) konservatyf-liberaal Dilan Yeşilgöz 22 GrienLinks (GL) - Partij fan de Arbeid (PvdA) grien-sosjaal-demokratysk Jesse Klaver 20 Kristen Demokratysk Appèl (CDA) kristen-demokratysk Henri Bontenbal 18 It Juste Antwurd '21 (JA21) nasjonalistysk-liberaal Joost Eerdmans 9 Foarum foar Demokrasy (FVD) nasjonaal konservatisme Lidewij de Vos 7 BoerBoargerBeweging (BBB) konservatyf/boerebelangen Caroline van der Plas 4 DENK (DENK) multykultarisme Stephan van Baarle  3 Steatkundich Grifformearde Partij (SGP) reformatoarysk Chris Stoffer 3 Partij foar de Dieren (PvdD) bisterjochten Esther Ouwehand 3 KristenUny (CU) kristlik-sosjaal Mirjam Bikker 3 Sosjalistyske Partij (SP) sosjalistysk Jimmy Dijk 3 50PLUS (50+) âlderein Jan Struijs 2 Volt Nederlân (Volt) Jeropeeske Uny Laurens Dassen 1 Totaal 150 Totaal koälysjepartije 26

 Ferkiezingsresultaten 
Ferkiezings fan de Twadde Keamer sûnt 1989:Zetelverdeling Tweede Kamer, Parlement.com

 Politike partij Ofkoarting Sitten 2025  2023  2021 2017  2012  2010 2006  2003  2002 1998  1994  1989 Demokraten 66 D66 26 9 24 19 12 10 3 6 7 14 24 12 Partij foar de Frijheid PVV 26 37 17 20 15 24 9 Folkspartij foar Frijheid en Demokrasy VVD 22 24 34 33 41 31 22 28 24 38 31 22 GrienLinks-Partij fan de Arbeid ¹ GL-PvdA 20 25  GrienLinks ¹ GL 8 14 4 10 7 8 10 11 5 6 Partij fan de Arbeid ¹ PvdA 9 9 38 30 33 42 23 45 37 49 Kristen Demokratysk Appèl CDA 18 5 15 19 13 21 41 44 43 29 34 54 It Juste Antwurd '21 JA21 9 1 3 Foarum foar Demokrasy FVD 7 3 8 2 BoerBoargerBeweging BBB 4 7 1 DENK DENK 3 3 3 3 Steatkundich Grifformearde Partij SGP 3 3 3 3 3 2 2 2 2 3 2 3 Partij foar de Dieren PvdD 3 3 6 5 2 2 2 KristenUny ² CU 3 3 5 5 5 5 6 3 4 5 5 3 Sosjalistyske Partij SP 3 5 9 14 15 15 25 9 9 5 2 50PLUS 50+ 2  1 4 2 Volt Nederlân Volt 1 2 3 Nij Sosjaal Kontrakt NSC  20   BY1 BIJ1 1 List Pim Fortuyn LPF  8 26 Leefber Nederlân LN  2 Algemiene Aldere Ferbûn AOV  6 Sintrumdemokraten CD  3 1 Uny 55+ U55+  1Totaal 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150 150Opkomst 78,3% 77,7% 78,7% 81,9% 74,6% 75,4% 80,4% 80,0% 79,1% 73,3% 78,7% 80,3%

¹ sûnt 2023: GL + PvdA

² 1989-1998: GPV + RPF

 Foarsitters 
Sûnt de ynstelling fan de Twadde Keamer yn 1815 waard de foarsitter beneamd troch de Kroan. Sûnt 1848 hie de Keamer it rjocht in twafâldige foardracht op te meitsjen: de nûmer 1 waard dan beneamd ta foarsitter en nûmer 2 waard earste fise-foarsitter. Yn de grûnwet fan 1983 is opnomd dat de Keamer sels in foarsitter kiest.

Lange tiid waarden efter de skermen ôfspraken makke oer in lykwichtige besetting fan de hege amten als fisepresidint Ried fan Steat en de keamerfoarsitters. Yn 2002 keas de Twadde Keamer foar in iepen proseduere. Frans Weisglas fan de VVD stelde him kandidaat wylst syn partij de posysje tatocht hie oan de ôftredende fise-premier Annemarie Jorritsma. Weisglas joech glâns oan it amt oant syn ôfgean op 29 desimber 2006. Op 6 desimber 2006 waard Gerdi Verbeet (PvdA) keazen, boppe bekendere Keamerleden lykas Henk Kamp en Maria van der Hoeven. Op 23 juny 2010 waard Gerdi Verbeet wêr keazen boppe Charlie Aptroot (VVD). Sy waard opfolge troch Anouchka van Miltenburg (VVD) op 25 septimber 2012. Van Miltenburg waard opfolge troch Khadija Arib (PvdA) op 13 jannewaris 2016. Arib waard opfolge troch Vera Bergkamp (D66) op 7 april 2021. Bergkamp waard opfolge troch Martin Bosma (PVV) op 14 desimber 2023. Bosma binne opfolge troch Thom van Campen (VVD) op 18 novimber 2025.

 Burgers 
Wie in gearkomst fan de Twadde Keamer yn 1814 yn it earstoan besletten, yn de grûnwet fan 1815 waarden se ûnder druk fan de Belgen iepenbier. Yn 1859 kaam der in perstribune yn de gearkomstseal. Utstjoering fan debatten troch de radio en letter de telefyzje hawwe de iepenbierheid tige fergrutte. Sûnt 1968 hâldt de Keamer ek harksittings dêr't deskundige of belanghawwende boargers taljochtings yn jaan kinne oan de Keamer of ien fan har kommisjes.

Sûnt 2006 hat de Keamer it boargerinisjatyf. Kiesgerjochtigden kinne mei 40.000 hantekeningen in ûnderwerp foardrage foar de Keameraginda. Dit ûnderwerp mei net yn striid wêze mei de grûnwet en mei net yn de lêste twa jier yn de Keamer oan de oarder west hawwe. Sûnt 1 jannewaris 2008 kin de aksje foar in boargerinisjatyf ek op it ynternet fierd wurde.

 Griffiers 
Peter Oskam is griffier fan de Twadde Keamer.

Jacqueline Biesheuvel-Vermeijden wie de earste frou dy't dit amt beklaait.

 Gebou 
Yn de hal, de Steatenpassaazje, steane in soad bylden op fuotstikken. Op de earste ferdjiping lizze de grutte gearkomstseal fan de Twadde Keamer en ferskate lytsere gearkomstromtes foar bygelyks kommisjegearkomsten.

Fierders sit yn it gebou noch de Hannelingskeamer, dêr't alle Hannelings fan de Twadde Keamer binne.

 Fek K 
 Fek K is in part fan de seal fan de Twadde Keamer, dêr't ministers sitte by debatten.

 Sjoch ek 
 Earste Keamer


Kategory:Nederlânsk parlemint
Kategory:Heech Kolleezje fan Steat