Aldenburch

Aldenburch (Sealterfrysk: Ooldenbuurich, Dútsk: Oldenburg) is in stêd yn de Dútske dielsteat Nedersaksen en oant 2005 de haadstêd fan de regio Weser-Iems. Aldenburch is in kreisfreie Stadt. De stêd waard foar it earst neamd yn 1108 as Aldenburg. 

 Geografy 
Aldenburch leit oan de rivier de Hunte, sa'n 45 kilometer westlik fan Bremen en 90 kilometer eastlik fan Grins yn Nederlân. De stêd hat in oerflak fan likernôch 103 km² en wurdt omjûn troch in ferskaat oan lânskippen, wêrûnder bosken, fjilden en wetterwegen.

 Skiednis 
De namme fan 'e stêd waard foar it earst neamd yn 1108 as "Aldenburg". Yn de 13e iuw krige it stedsrjochten en waard it in wichtich hannels- en bestjoerssintrum. Yn de rin fan de tiid waard Aldenburch it haadplak fan it greefskip Aldenburch en yn 1773 waard it in diel fan it hartochdom Aldenburch.

Yn de 19e iuw groeide Aldenburch rap troch de yndustrialisaasje en de oanlis fan spoarwegen. Yn de Twadde Wrâldkriich waard Aldenburch net swier troffen en in grut diel fan de histoaryske binnenstêd waard net skansearre. Nei de Twadde Wrâldkriich waard de stêd diel fan de nije dielsteat Nedersaksen en groeide it út ta in wichtich ekonomysk en kultureel sintrum yn de regio.

 Underwiis, kultuer en sport 
Aldenburch is in sintrum foar ûnderwiis en ûndersyk yn de regio, mei ferskate hegeskoallen en de Carl von Ossietzky Universiteit Oldenburg. 

 Museums 
 It Horst-Janssen-Museum foar moderne keunst
 Edith-Ruß-Haus für Medienkunst
 Landesmuseum für Kunst und Kulturgeschichte
 Landesmuseum für Natur und Mensch
 Stedsmuseum
 It museum fan de Kunstvereinigung
 Sint Petrustsjerke

 Teäters 
 It Steatsteäter
 Kulturetage
 Theater Laboratorium
 Theater hof/19
 Theater Wrede/Fabrik Rosenstraße
 August-Hinrichs-Bühne

 Sport 
Sportclubs:
 EWE Baskets Oldenburg - basketbal
 VfB Oldenburg - meardere sporten
 VfL Oldenburg - yn 't earste plak fuotbal

 Aldenburger hûnehok 
Under de namme Aldenburger hûnehok (Dútsk: Oldenburger Hundehütte) is it Aldenboarger gevelhûs folle bekender wurden as ûnder syn sneinske namme. De boustyl foar wenhuzen kaam op tusken 1875 en 1920 en krige benammen yn Aldenburch en omkriten in soad neifolging.

 Stedebannen 
  Grins (Nederlân)
  Cholet (Frankryk)
  Taastrup (Denemarken)
  Kingston upon Thames (Ingelân)
  Machatsjkala (Ruslân)
  Distrikt Mateh Asher (Israel)

 Bekende lju út Aldenburch 
 Horst Janssen (skilder)
 Karl Jaspers (filosoof)
 Johann Friedrich Herbart (filosoof, psycholooch en pedagooch)
 Ulrike Meinhof (terroriste)


Kategory:Plak yn Nedersaksen
Kategory:Gemeente yn Nedersaksen
Kategory:Plak stifte yn de 8e iuw