Monosacharide

Monosachariden (inkeldsûkers) binne de ienfâldichste koalhydraten. It binne aldehyd-alkohoalen en keton-alkohoalen mei trije oant seis koalstofatomen. Sûkers mei trije koalstofatomen wurden trioazen neamd, dy mei 4,5 en 6 binne tetroazen, pentoazen en heksoazen.

De fjouwer ferneamdste monosachariden:

 Aldoaze of Ketoaze 
De monomeare basissûkers hawwe ien keatling fan 3,4,5,6 of 7 koalstofatomen dy't op ien nei allegear in hydroksylkloft drage. It oerbleaune koalstofatoom foarmet in karbonylkloft. As de karbonylkloft oan it earste koalstofatoom yn de keatling sit, is it in aldoaze (neamd nei aldehyde), as ien fan de oare koalstofatomen de karbonylkloft draacht is it in ketoaze (neamd nei keton).

100px|Aldoaze sûker 100px|Ketoaze sûkerIn aldoaze sûker mei 5 koalstofatomen(aldo-pentoaze).In ketoaze sûker mei 6 koalstofatomen(keto-heksoaze). Yn dizze werjefte fan sûkermolekulen, de Fischer-projeksje, binne de H en OH kloften sa oanjûn, dat stereo-isomearen yn it platte flak maklik wer te kennen binne.

 Alfabetyske list fan monosachariden 

 Alloaze
 Altroaze
 Arabinoaze
 Dihydroksyaseton
 Erytroaze
 Erytruloaze
 Fruktoaze
 Galaktoaze
 Glukoaze
 Glyseraldehyde
 Guloaze
 Ksiluloaze
 Ksyloaze
 Lyksoaze
 Mannoaze
 Psikoaze
 Riboaze
 Ribuloaze
 Sorboaze
 Tagatoaze
 Taloaze
 Treoaze
 Ydoaze

 Tabel fan monosachariden 

Sorteare op tal koalstofatomen en gemyske eigenskippen:
aldoazeketoaze
trioazeglyseraldehydedihydroksyaseton
tetroazeerytroazetreoazeerytruloaze
pentoazearabinoazelyksoazeksyloazeriboazeksiluloazeribuloaze
heksoazealloazealtroazegalaktoazeglukoazeguloazemannoazetaloazeydoazefruktoazepsikoazesorboazetagatoaze

 Keppeling om utens 


Kategory:Skiekunde