Antarktysk Ferdrach

It Antarktyske Ferdrach regelt de ynternasjonale relaasjes oangeande Antarktika, it iennige ûnbewenne kontinint. It ferdrach leit de frijheid fan wittenskiplik ûndersyk fêst en ferbiedt militêre aktiviteit op it kontinint.

It ferdrach waard ûndertekene troch 12 lannen, mei de Feriene Steaten en de Sovjet-Uny derby, dy't besleaten om Antarktika as wittenskiplik reservaat gewurde te litten en gjin militêre aktiviteiten op dit kontinint te organisearjen. Dit wie de earste oerienkomst wat de fermindering fan bewapening yn de wapenwedrin fan de Kâlde Kriich oanbelanget. It Antarktysk Miljeuprotokol, yn 1998 oan it ferdrach taheakke, makket it boppedat oant yn elts gefal 2048 ûnmooglik mineralen op it kontinint te winnen.

It haadferdrach koe fan 1 desimber 1959 ôf ûndertekene wurde en waard offisjeel bekrêftige op 23 juny 1961. De oarspronklike ûndertekeners wienen de 12 lannen dy't yn it Ynternasjonaal Geofysysk Jier fan 1957-58 warber op Antarktika wienen: Argentynje, Belgje, Sily, Frankryk, Japan, Nij-Seelân, Eastenryk, Noarwegen, de Sovjet-Uny, it Feriene Keninkryk, de Feriene Steaten en Súd-Afrika. In stikmannich lannen hawwe letter tekene, dat wienen: Brazylje, Bulgarije, Sjina, Ekwador, Finlân, Dútslân, India, Itaalje, Súd-Korea, Nederland, Perû, Poalen, Spanje, Sweden en Urûguay.

It behear oer it kontinint wurdt regele yn de jierlikse gearkomsten fan de riejaande leden (lannen mei ûndersyksaktiviteiten op Antarktika). Ein 1999 wienen der 44 leden (27 konsultative en 17 oanslutende). By de konsultative (stimmende) leden binne de sân lannen dy't dielen fan Antarktika opeaskje as nasjonaal gebiet.

De kleems fan Argentynje, Sily en it Feriene Keninkryk oerlaapje inoar. Ruslân, de Feriene Steaten en guon oare lannen hawwe harren it rjocht foarbehâlden om letter ek stikken op te easkjen. Nederlân en de FS erkenne de kleems fan de oare lannen net.

 Lidnaasjes 
 Konsultative (riejaande) leden mei in kleem op in part fan Antartika 
(brún)
 Argentynje
 Austraalje
 Sily
 Frankryk
 Nij-Seelân
 Noarwegen
 Feriene Keninkryk

 Konsultative leden sûnder kleem 
 Belgje
 Brazylje (1983)
 Bulgarije (1998)
 Sina (1985)
 Dútslân (1981)
 Ekwador (1990)
 Finlân (1989)
 Yndia (1983)
 Itaalje (1987)
 Japan
 Nederlân (1990)
 Perû (1989)
 Poalen (1977)
 Ruslân
 Spanje (1988)
 Urûguay (1985)
 Feriene Steaten
 Súd-Afrika
 Súd-Korea (1989)
 Sweden (1988)

 Oanslutende leden 
(Tusken heakjes jier fan oansluting)
 Kanada (1988)
 Kolombia (1988)
 Kuba (1984)
 Denemark (1965)
 Grikelân (1987)
 Gûatemala (1991)
 Hongarije (1984)
 Noard-Korea (1987)
 Oekraïne (1992)
 Eastenryk (1987)
 Papoea Nij-Guinea (1981)
 Roemeenje (1971)
 Slowakije (1993)
 Tsjechje (1993)
 Turkije (1995)
 Fenezuela (1999)
 Switserlân (1990)

 Keppeling om utens 
  United Nations - Office for Disarmament Affairs (UNODA): Antarctic Treaty (folsleine tekst)

Kategory:Skiednis fan Antarktika
Kategory:Kâlde Kriich
Kategory:Ferdrach mei Argentynje
Kategory:Ferdrach mei Austraalje
Kategory:Ferdrach mei Belgje
Kategory:Ferdrach mei Brazylje
Kategory:Ferdrach mei Bulgarije
Kategory:Ferdrach mei de DDR
Kategory:Ferdrach mei Denemark
Kategory:Ferdrach mei Dútslân
Kategory:Ferdrach mei Eastenryk
Kategory:Ferdrach mei Ekwador
Kategory:Ferdrach mei Estlân
Kategory:Ferdrach mei Fenezuëla
Kategory:Ferdrach mei it Feriene Keninkryk
Kategory:Ferdrach mei de Feriene Steaten
Kategory:Ferdrach mei Finlân
Kategory:Ferdrach mei Frankryk
Kategory:Ferdrach mei Grikelân
Kategory:Ferdrach mei Gûatemala
Kategory:Ferdrach mei Hongarije
Kategory:Ferdrach mei Yndia
Kategory:Ferdrach mei Yslân
Kategory:Ferdrach mei Itaalje
Kategory:Ferdrach mei Japan
Kategory:Ferdrach mei Kanada
Kategory:Ferdrach mei Kazachstan
Kategory:Ferdrach mei Kolombia
Kategory:Ferdrach mei Kuba
Kategory:Ferdrach mei Maleizje
Kategory:Ferdrach mei Monako
Kategory:Ferdrach mei Mongoalje
Kategory:Ferdrach mei Nederlân
Kategory:Ferdrach mei Nij-Seelân
Kategory:Ferdrach mei Noard-Koreä
Kategory:Ferdrach mei Noarwegen
Kategory:Ferdrach mei de Oekraïne
Kategory:Ferdrach mei Oerûguay
Kategory:Ferdrach mei Pakistan
Kategory:Ferdrach mei Papoea Nij-Guineä
Kategory:Ferdrach mei Perû
Kategory:Ferdrach mei Poalen
Kategory:Ferdrach mei Portegal
Kategory:Ferdrach mei Roemeenje
Kategory:Ferdrach mei Ruslân
Kategory:Ferdrach mei Sily
Kategory:Ferdrach mei Sina
Kategory:Ferdrach mei Slowakije
Kategory:Ferdrach mei Spanje
Kategory:Ferdrach mei Súd-Afrika
Kategory:Ferdrach mei Súd-Koreä
Kategory:Ferdrach mei Sweden
Kategory:Ferdrach mei Switserlân
Kategory:Ferdrach mei Tsjechje
Kategory:Ferdrach mei Tsjechoslowakije
Kategory:Ferdrach mei Turkije
Kategory:Ferdrach mei Wyt-Ruslân