Herman Heijermans

Herman Heijermans (Rotterdam, 3 desimber 1864 - Zandvoort, 22 novimber 1924) wie in Nederlânsk toanielskriuwer. Dêrneist skreau er ek hûnderten ferhaaltsjes (Falklandjes, nei syn skûlnamme Samuel Falkland). In oare skûlnamme fan him wie Koos Habbema.

 Libben 
Heijermans groeide op as âldste soan yn in liberaal joadske hûshâlding fan alve bern. Yn 1893 sette Heijermans útein as toanielresensint by de krekt oprjochte krante De Telegraaf. Hy skreau fûle kritiken en makke dêtroch rillegau in protte fijannen. Hy skreau sels toanielstikken dêr't in grutte sosjale belutsenheid út bliken die. Bygelyks syn Ghetto (1898), oer de nearzige, ortodoksk-joadske sfear fan sjachelders en foddekeaplju, Glück auf! (1911) oer de ôfgryslike ramp yn de myn Radbod yn Westfalen, en it tige ferneamde Op hoop van zegen (1900), oer it swiere, earmoedige libben yn de fiskerij. Yndrukken hjirfoar hie er opdien yn Scheveningen en Katwyk oan See, dêr't inkelde jierren wenne en kunde hie oan de skilder Jan Toorop. De measte fan syn stikken giene yn premiêre by de Nederlânske Toaniel Feriening yn Amsterdam, dêr't Esther de Boer-van Rijk de wichtichste protagoniste wie, foaral as Kniertje yn Op hoop van zegen en as Eva Bonheur. Heijermans wie tige warber yn de sosjalistyske beweging. Yn 1897 wie er lid wurden fan de yn 1894 oprjochte Sosjaal Demokratyske Arbeiders Partij (SDAP) en skreau foar dy partij yn 1898 it propagandastik Puntje. Begjin jierren 20 fan de 20e iuw wie Heijermans in skoftke direkteur fan Teater Carré.

 Begraffenis 
Herman Heijermans stoar yn 1924 mei 59 jier yn Zandvoort oan de gefolgen fan kanker. Syn begraffenis, organisearre troch de SDAP, wie yn Amsterdam. Syn populêrens die bliken út it grutte tal belangstellenden de rûte fan de lykkoets bylâns, fan Zandvoort nei Amsterdam: de minsken stiene rigendik.

Der besteane filmbylden fan Heijermans' te hôf bringst; der binne gjin filmbylden bekend fan Heijermans libben.

 Bibliografy 
 1892 -  'n Jodenstreek?
 1892 - Trinette
 1893 - Ahasverus
 1893 - Dora Kremer
 1893 - Fleo
 1897 - Sabbath
 1898 - Diamantstad
 1898 - Ghetto
 1898 - Het antwoord
 1898 - Kamertjeszonde 
 1898 - Nummer tachtig
 1898 - Puntje 
 1899 - De machien 
 1899 - De onbekende
 1899 - Ego 
 1899 - Het zevende gebod 
 1900 - Eén mei 
 1900 - Het pantser 
 1901 - Op hoop van zegen 
 1901 - Ora et labora 
 1903 - Bloeimaand
 1903 - Buren 
 1903 - Het kamerschut 
 1903 - Het kind
 1903 - In de Jonge Jan 
 1903 - Schakels
 1904 - Kleine verschrikkingen 
 1904 - Saltimbank 
 1905 - Allerzielen 
 1905 - Artikel 188
 1905 - Biecht eener schuldige 
 1905 - De meid 
 1905 - Interieurs 
 1906 - Feest 
 1906 - Kleine vertelsels 
 1907 - Uitkomst 
 1907 - Vreemde jacht
 1907 - Wat niet kon
 1908 - Berliner Skizzenbuch 
 1908 - De groote vlucht 
 1908 - De opgaande zon
 1908 - Joep's wonderlijke avonturen 
 1909 - De roode Flibustier 
 1909 - De schoone slaapster
 1910 - Beschuit met muisjes 
 1910 - Nocturne 
 1911 - Gevleugelde daden 
 1911 - Glück auf! 
 1912 - Duczika
 1914 - Brief in den schemer 
 1914 - De buikspreker
 1914 - Een heerenhuis te koop 
 1914 - Robert, Bertram en Co.
 1916 - Dageraad 
 1916 - Eva Bonheur (ek harkspul)
 1917 - De wijze kater 
 1920 - De vliegende Hollander 
 1923 - Van ouds `De Morgenster''' 
 1924 - De moord in de trein 
 1924 - Droomkoninkje 
 1925 - VuurvlindertjeIt sammele toanielwurk ferskynde yn trije dielen as Herman Heijermans Toneelwerken (red. G.A. van Oorschot, Simon Carmiggelt, H.A. Gomperts, Anton Koolhaas, H.H.J. de Leeuwe, H.S.F. Heijermans. Utj. G.A. van Oorschot, Amsterdam, 1965)

 Literatuer 
 1927 - Heijermans-herinneringen , F. Hulleman
 1934 - Herman Heijermans, novellist, romancier, dramaturg, dr. G. Karsten
 1949 - Herman Heijermans door B. Groeneveld
 1954 - The dramatic work of Herman Heijermans , Seymour L. Flaxman
 1964 - Herman Heijermans. Schrijversprentenboek , G. Borgers e.o.
 1965 - Herman Heijermans' laatste levensjaren , Annie Heijermans-Jurgens
 1967 - Herman Heijermans , C.A. Schilp
 1971 - Met waarachtige zorg. De toneelschrijver Herman Heijermans , E. de Jong
 1973 - Mijn vader Herman Heijermans; leven naast roem , Hermine Heijermans
 1974 - Samuel Falkland. Schetsen en vertellingen Keazen en ynlaad troch Wim J. Simons
 1996 - Geluk. Het leven van Herman Heijermans'', Hans Goedkoop

Kategory:Nederlânsk toanielskriuwer
Kategory:Nederlânsk koarte-ferhaleskriuwer
Kategory:Nederlânsk publisist
Kategory:Nederlânsk teaterkritikus
Kategory:Nederlânsk politikus
Kategory:SDAP-politikus
Kategory:Nederlânsk sosjalist
Kategory:Nederlânsk persoan fan Joadsk komôf
Kategory:Persoan berne yn 1864
Kategory:Persoan stoarn yn 1924