Jonas Lie

Jonas Lauritz Idemil Lie (Modum, 6 novimber 1833 - Stavern, 5 july 1908) wie in Noarsk skriuwer, dy't hearde ta de Grutte Fjouwer fan de Noarske literatuer.

 Libben en wurk 
Lie waard berne yn it suden fan Noarwegen, mar brocht in grut part fan syn jeugd troch yn Tromsø, dêr't syn heit haadynspekteur fan de plysje wurden wie. Hy gie nei de seefeartskoalle yn Fredriksværn, mar moast fanwege syn minne eagen in karriêre op see opjaan. Hy gie doe nei de Latynske skoalle yn Bergen en dêrnei gong er nei de Universiteit fan Kristiania yn 1851, dêr't er yn de kunde rekke mei Henrik Ibsen en Bjørnson. Yn 1857 wie er klear my de stúdzje Rjocht. 

Hy begûn mei in abbekatepraktyk yn Kongsvinger. De praktyk wie net drok, dat Lie hie it oan tiid en publisearre yn ferskate Noarske blêden. Yn 1866 ferskynde syn earste dichtbondel, Digte, dêr'er net folle súkses mei hie. Yn de neifolgjende jierren kaam er troch de tiid as sjoernalist. Hy fûn net in soad wurdearring foar syn wurk en fertsjinne min. Dan yn 1870 folge syn proazadebút mei Dem Frensynte in samling ferhalen oer de see en it byleauwe, dy't harren ôfspylje in Noard-Noarwegen. Fan 1870 oant 1893 reizge er - mei help fan in reisbeurs - troch Europa. Hy sette earst ôf nei Rome. Hy wenne in skoft yn Noard-Dútslân en brocht de winter faak troch yn Parys. Yn 1882 wie er efkes werom yn Noarwegen, mar al rillegau begûn it reizgjen nei Europa wer. Syn frijwillige ferballing kaam ta in ein yn de maitiid fan 1893, doe't er him deljoech yn Holskogen, by Kristiansund. 

Yn dy tiid publisearre er tal fan boeken. De famyljekronyk Familien paa Gilje út 1883 is syn bekendste boek. It is in sterk portret fan in offisiershúshâlding en it bytsje mooglikheden foar de dochters út sokke famyljes om harren maatskiplik te ûntjaan. Guon beskôgje it as it Noarske ekwifalint fan wurk fan Britske skriuwers as Jane Austen en de susters Brontë. Lie skreau ek in stikmannich mearkes. Thomas Mann hie Lie's wurk heech.

 Wurk 
 Digte 1866
 Den Fremsynte 1870
 Tremasteren Fremtiden 1872
 Fortællinger og Skildringer 1872
 Lodsen og hans Hustru 1874
 Faustina Strozzi 1875
 Thomas Ross 1878
 Adam Schrader 1879
 Rutland 1880
 Grabows Kat 1880
 Gaa paa! 1882
 Livsslaven 1883
 Familjen paa Gilje 1883
 En Malstrøm 1884
 Otte Fortællinger 1885
 Kommandørens Døtre 1886
 Et Samliv 1887
 Maisa Jons 1888
 Digte 1889
 Onde Magter 1890
 Trold I-II 1891-92
 Niobe 1893
 Lystige Koner 1894
 Naar Sol gaar ned 1895
 Dyre Rein 1896
 Lindelin 1897
 Wulffie & Co 1897
 Faste Forland 1899
 Naar Jerntæppet falder 1901
 Ulfvungerne 1903
 Østenfor Sol, vestenfor Maane og bagom Babylons Taarn! 1905
 Eventyr 1908
 Jonas Lie og hans samtidige 1915

Kategory:Noarsk abbekaat
Kategory:Noarsk romanskriuwer
Kategory:Noarsk dichter
Kategory:Noarsk toanielskriuwer
Kategory:Noarsk mearkeskriuwer
Kategory:Noarsk sjoernalist
Kategory:Persoan berne yn 1833
Kategory:Persoan stoarn yn 1908