Konsonant

In konsonant of bylûd is in spraaklûd dat derby komt.

It Frysk hat de neikommende konsonanten; B, C (allinnich mei de H), D, F, G, H, J, K, L, M, N, P, R, S, T, V, W, Z. 

De twa wichtichste ferskillen tusken konsonanten en fokalen:
 Fokalen kinne beklamme wurde en dêrtroch in wurdlid foarmje; konsonanten kinne dat net.
 By konsonanten wurdt de luchtstream troch de mûle op de iene of oare wize behindere en by fokalen net.

 Yndieling 
Der binne trije yndielingskritearia.

1 Konsonanten wurde yndield neffens it artikulaasjeplak yn de mûle.
 bilabiaal / twalippich -  p b m β 
 labiodentaal / liptoskich -  f v w  
 dentaal / by de tosken -  t d s z r l n 
 palataal / by it hurde ferwulft -  j 
 felaar / by it sêfte ferwulft -  g k ɣ j w ŋ 
 de kielholte -  h 

2 De behindering fan de luchtstream en it lûdeffekt.
 Koarte folsleine ôfsluting, ploflûd (ploffer) -  p t k b d g 
 Unfolsleine ôfsluting, rûslûd (rûzer) -  f s x v z ɣ j w β  
 Lucht troch de noas, noaslûd (nasaal) -  m n ŋ 
 Underbrutsen ôfsluting (floeilûd) -  l r 
 Hielendal gjin behindering (heallûd) -  h 

3 Stimhawwend of stimleas.
 Stimhawwend -  b d g v z ɣ 
 Stimleas -  p t k f s x 
 Ynherint stimleas -  h 
 Ynherint stimhawwend -  m n ŋ r l j w β 

De konsonanten wurde neffens punt 2 yn fiif groepen yndield: de ploffers, rûzers, nasalen, floeilûden en heallûden.

Kategory:Fonology