Provinsjale Steaten

Yn Nederlân foarmje de Provinsjale Steaten (meastal koartwei de Steaten neamd) sûnt 11 maart 2003 it kollektyf fan folksfertsjintwurdigers binnen de provinsje. Foar dizze datum foarmen de Provinsjale Steaten it bestjoer fan de provinsje. De haadtaak fan de Provinsjale Steaten is no it kontrolearjen fan it bestjoer, dat foarme wurdt troch de Deputearre Steaten.

 Beskriuwing 
Provinsjale Steaten foarmje it algemien bestjoer fan de provinsje en steane dus oan it haad. De leden fan de Provinsjale Steaten wurde ienris yn de fjouwer jier keazen en hearre allegear ta politike partijen. It tal leden ferskille de provinsje en binne ôfhinklik fan de grutte fan it ynwennertal fan de provinsje. De Steateleden dy't ta ien partj hearre foarmje in fraksje. Steateleden dy't harren fraksje ferlitte kinne ûnder harren eigen namme of dy fan in nije partij part fan de Provinsjale Steaten bliuwe. Alle fraksjes kieze harren eigen foarsitter, dy't de lieding oan de fraksje jout en foargiet as harren wichtichste wurdfierder. Alle fraksjefoarsitters komme byinoar yn it saneamde "senioarekonvint", lykas der bygelyks gefoelige politike saken besprutsen wurde moatte yn in fertroulike omkriten. Yn de fraksje sels wurdt it wurk ferparte, dêr't net elts Steatelid oeral like folle ferstân troch hoecht te hawwen. Sa binne der foar elts beliedsmêd ien as mear spesjalisten yn de fraksje. De spesjalisten sitte út namme fan harren partij yn de fêste kommisjes fan de Provinsjale Steaten. Alle Steatefraksjes hawwe almeast de stipe fan ien fan harren fraksje-assistinten. De belangen fan de Steaten as ien hiel wurde troch de Steategriffier behertige.

De wichtichste taken fan Provinsjale Steaten binne it fêststellen fan it belied en it tafersjoch op it útfieren dêrfan. Yn Provinsjele Steaeten hawwe alle Steateleden in like swiere stim. Besluten wurde mei in mearderheid fan de oanwêzige Steateleden oannommen. Steateleden hawwe almeast in fêste baan en dogge it Steatewurk yn harren frije tiid. Hja krije foar harren wurk in ûnkostefergoeding.

 Steateleden 
De leden fan de Provinsjale Steaten (Steateleden) wurde om de fjouwer jier streekrjocht keazen troch de stimrjochtige ynwenners fan de provinsje. It tal leden hinget ôf fan it ynwennertal en rint fan 39 foar in provinsje mei minder as 400.000 ynwenners, oant 55 foar in provinsje mei mear as 2.500.000 ynwenners.

Op harren beurt kieze dizze keazenen wer de leden fan de Deputearre Steaten en fan de Earste Keamer.

Fan 1813 oant 1850 keazen de aadlike leden fan de ridderskippen ien tredde fan de leden fan Provinsjale Steaten. De herfoarmings fan Thorbecke en de provinsjewet fan 1850 hawwe oan dat aadlike privileezje in ein makken.

 Ferleging tal sitten 
Troch in feroaring fan de Provinsjewet is by de Provinsjale Steateferkiezings fan 7 maart 2007 it totale tal  fan Steateleden ferlege fan 764 nei 564. It maksimum fan 83 Steateleden waard ferlege nei 55, foar provinsjes mei mear as 2.000.000 ynwenners. It minimum fan 39 bleau gelyk, mar it minimum, dat gou foar provinsjes mei minder as 200.000 ynwenners, jildt sûnttiid foar provinsjes mei minder as 400.000 ynwenners. In oersjoch fan de feroaring yn sitten per provinsje:

 Provinsje  o/m 2003  2007  2011  2015  2019  2023 Grinslân 55  43  43  43  43  43 Fryslân 55  43  43  43  43  43 Drinte 51  41  41  41  41  43 Oerisel 63  47  47  47  47  47 Flevolân  47  39  39  41  41  41 Gelderlân 75  53  55  55  55  55 Utert 63  47  47  49  49 49 Noard-Hollân 83  55  55  55  55  55 Súd-Hollân 83  55  55  55  55  55 Seelân 47  39  39  39  39  39 Noard-Brabân 79  55  55  55  55  55 Limboarch 63  47  47 47  47  47 totaal  764  564  566  570  570  572

In gefolch fan dizze ferleging fan it tal sitten is dat de kiesdrompel omheech gean sil. Ofhinklik fan de provinsje sil de kiesdrompel tusken 1,5% en goed 2% fan de stimmen lizze. Dêrtroch sil it dreger wurde foar lytse partijen om in sit heljen. Dat kin ek gefolgen hawwe foar de fertsjintwurdiging fan lytse partijen yn de Earste Keamer.

 Ferkiezingsútslaggen 
Under oaren troch ôfsplissings kin it tal sitten binnen ien sittingsperioade feroarje. Dizze tabellen jouwe allinnich de gearstalling fan flak nei de ferkiezings.

 2003 
Oare partijen:
 Fryslân: FNP 7, Gemeentebelangen Friesland 1
 Grinslân: Partij voor het Noorden 2
 Drinte: Onafhankelijke Partij Drenthe 1, Drents Belang/Drentse Ouderenpartijen 1,
 Noard-Hollân: Ouderenpartij Noord-Holland/Verenigde Senioren Partij 1
 Súd-Hollân: Leefbaar Zuid-Holland 1
 Seelân: Partij voor Zeeland 2
 Noard-Brabân: Leefbaar Brabant/Brabantse Onafhankelijke Federatie 1
 Limboarch: Partij Nieuw Limburg 2

 Provinsje  2003 CDA  PvdA  VVD  GL  SP  D66  CU  SGP  LPF  oare  totaal Fryslân  16  15  6  3  2  1  3  1  8  55 Grinslân  12  20  7  5  3  2  4  -  0  2  55  Drinte  12  19  9  4  0  2  2  0  1  2  51 Oerisel  24  15  9  3  3  2  4  2  1  0  63 Flevolân  10  12  11  3 2  2  4  1  2  0  47 Gelderlân  24  18  13  5  4  3  3  4  1  0  75 Utert  16  14  14  6  3  4  3  2  1  0  63 Noard-Hollân  17  24  20  8  5  5  1  2  1  83 Súd-Hollân  20  20  18  5  4  4  3  4  4  1  83 Seelân  13  10  7  2  2  1  3  6  1  2  47 Noard-Brabân  30  17  15  4  6  3  1  2  1  79 Limboarch  28  14  9  3  4  2  -  -  1  2  63 totaal  222   198  138  51  38  31  26   19  17  19  764 5

 2007 
Oare partijen:
 Fryslân: FNP 5
 Grinslân: Partij voor het Noorden 1
 Utert: Mooi Utrecht 1
 Noard-Hollân: Ouderenpartij Noord-Holland/Verenigde Senioren Partij 1
 Súd-Hollân: Leefbaar Zuid-Holland 1
 Seelân: Partij voor Zeeland 2
 Noard-Brabân: Brabantse Partij 1 
 Limboarch: Partij Nieuw Limburg 1

 Provinsje  2007 CDA  PvdA  VVD  SP  CU  SGP  GL  D66  PvdD  oare  totaal Fryslân  12  12  5  2  3  -  2  0  0  5  43 Grinslân  9  12  5  7  4  -  3  1  1  1  43 Drinte  10  13  8  5  3  0  2  0  -  0  41 Oerisel  17  9  6  6  5  2  2  0  0  0  47 Flevolân  8  7  9  6  5  1  2  0  1  0  39 Gelderlân  15  10  9  7  4  3  3  1  1  0  53 Utert  11  8  10  5  4  1  4  2  1  1  47 Noard-Hollân  10  11  13  9  2   5  2  2  1  55  Súd-Hollân  13  10  12  8  4  2  3  1  1  1  55 Seelân  10  6  6  5  3  5  2  0  -  2  39 Noard-Brabân  18  8  11  12  1  2  1  1  1  55 Limboarch  18  8  7  9  0  -  2  1  1  1  47 totaal  151   114  101  83  35  14  32   9  9  13  564 3

2011
Oare partijen:
 Fryslân: FNP 4
 Grinslân: Partij voor het Noorden 1
 Noard-Hollân: Ouderenpartij Noord-Holland 1
 Seelân: Partij voor Zeeland 2

 Provinsje  2011 VVD  PvdA  CDA  PVV  SP  D66  GL  CU  SGP  50+  PvdD  oare  totaal Fryslân  6  11  8  4  3  2  2  3  -  0  0  4  43 Grinslân   6  12  5  3  6  3  3  3  -  0  1  1  43 Drinte  9  12  6  4  4  2  2  2  0  0  -  0  41 Oerisel  8  9  11  4  4  3  2  3  2  1  0  0   47 Flevolân  9  6  4  6  3  3  2  3  1  1  1  0  39 Gelderlân  11  9  9  6  5  4  4  3  2  1  1  0   55 Utert  11  7  6  5  4  5  4  2  1  1  1  0   47 Noard-Hollân  13  11  5  6  5  6  5  1  1  1  1   55  Súd-Hollân  12  10  6  8  5  5  3  2  2  1  1  0  55 Seelân  7  7  6  5  3  2  1  2  4  0  0  2  39 Noard-Brabân  12  7  10  8  8  5  3  0  1  1  0   55 Limburch  8  6  10  10  6  2  3  0  -  2  0  0  47 totaal  112   107  86  69  56  42  34   23  12  9  7  8  566 1

2015
Oare partijen:
 Fryslân: FNP 4
 Grinslân: Groninger Belang 3, Partij voor het Noorden 1
 Drinte: Sterk Lokaal 1 
 Noard-Hollân: Ouderenpartij Noord-Holland 1
 Seelân: Zeeland Lokaal 1, Partij voor Zeeland 1
 Noard-Brabân: Lokaal Brabant 1 
 Limburch: Volkspartij Limburg 1, Lokaal-Limburg 1

 Provinsje  2015  VVD CDA  SP  D66  PVV  PvdA  GL  CU  SGP  PvdD  50+  oare  totaal Fryslân  5  9  5  3  4  7  1  3  -  1  1  4  43 Grinslân  4  5  8  4  3  6  3  4  -  2  -  4  43 Drinte  7  6  5  4  5  7  2  3  0  -  1  1  41 Oerisel  6  11  5  5  5  5  2  4  2  1  1  0  47 Flevolân  7  5  5  4  6  3  2  3  2  2  2  0  41 Gelderlân  9  9  6  7  5  6  3  4  3  2  1  0  55 Utert  9  6  4  9  4  5  4  3  2  2  1  0  49 Noard-Hollân  11  5  6  10  6  7  4  1  3  1  1  55 Súd-Hollân  10  7  5  7  8  5  3  3  3  2  2  0  55 Seelân  6  6  4  3  4  4  1  2  6  -  1  2  39 Noard-Brabân  10  9  9  7  7  4  3  1  2  2  1  55 Limburch  5  11  8  4  9  4  2  -  -  1  1  2  47 totaal  89   89  70  67  66  63  30   29  18  18  14  15  570 2

2019
Oare partijen:
 Fryslân: FNP 4
 Grinslân: Groninger Belang 3, Partij voor het Noorden 2 
 Drinte: Sterk Lokaal 1 
 Seelân: Partij voor Zeeland 2 
 Noard-Brabân: Lokaal Brabant 1 
 Limburch: Lokaal-Limburg 2

 Ferdieling nei partij 

 Provinsje  2019 FVD  VVD  CDA  GL  PvdA  D66  PVV  SP  CU  SGP  PvdD  50+  DENK  oare  totaal Fryslân  6  4  8  3  6  2  3  2  3  0  1  1  0  4  43 Grinslân  5  4  3  6  5  3  2  4  4    1  1  0  5  43 Drinte  6  6  5  4  6  2  3  3  3  0  1  1  0  1  41 Oerisel  6  6  9  5  4  3  3  3  4  2  1  1  0    47 Flevolân  8  6  3  4  3  2  4  2  3  1  2  2  1  0  41 Gelderlân  8  8  7  6  5  4  3  3  4  3  2  2  0  0  55 Utert  6  8  5  8  4  5  2  2  4  1  2  1  1  0  49 Noard-Hollân  9  9  4  9  6  6  3  3  1    3  1  1  0  55 Súd-Hollân  11  10  4  5  4  5  4  2  3  2  2  2  1  0  55 Seelân  5  4  7  2  4  1  2  2  2  5  1  2  0  2  39 Noard-Brabân  9  10  8  5  3  5  4  5  1  2  2  0  1  55 Limburch  7  5  9  4  3  3  7  4  0    2  1  0  2  47 totaal  86  80  72  61  53  41  40  35  31  14  20  17  4   15  570 1

 2023 
Oare partijen:
 Fryslân: FNP 4, Provinsjaal Belang Fryslân 1
 Grinslân: Groninger Belang 3, Partij voor het Noorden 1
 Drinte: Sterk Lokaal Drenthe 1
 Flevolân: Sterk Lokaal Flevoland 1
 Noard-Brabân: Lokaal Brabant 2
 Limboarch: Lokaal-Limburg 2

 Ferdieling nei partij 

 Provinsje  2023 BBB  VVD  GL  PvdA  CDA  PVV  D66  PvdD  SP  JA21  CU  SGP  FVD  Volt  50+  oare  totaal Fryslân  14  3  3  5  4  2  1  1  1  1  2  -  1  -  0  5  43 Grinslân  12  2  5  5  2  2  2  2  2  2  0  3  1  1  0  4  43 Drinte  17  4  2  4  3  2  1  2  2  1  2  0  1  1  0  1  41 Oerisel  17  4  4  3  4  2  2  1  1  2  3  2  1  1  0  0  47 Flevolân  10  4  3  3  2  3  2  2  2  2  2  2  2  -  1  1  41 Gelderlân  14  6  5  5  4  2  3  2  2  2  3  3  1  2  1  0  55 Utert  7  6  7  3  4  2  5  3  1  2  3  2  1  2  1  0  49 Noard-Hollân  8  8  7  7  2  3  4  4  2  3  1  -  2  2  2  0  55 Súd-Hollân  8  8  6  4  4  4  4  3  2  4  2  2  2  2  1  0  55 Seelân  9  4 6PvdA/GL diene meiïnoar mei op ien list  5  2  1  1  1  1  1  5  1  -  0  2  39 Noard-Brabân  11  9  5  4  4  4  4  2  4  2  1SGP/CU diene meiïnoar mei op ien list  1  1  1  2  55 Limburch  10  5  4  3  5  6  3  2  3  2  0  -  1  -  1  2  47 totaal  137  36  51  46  43  34  32  25  23  22  22  16  15  11  8   17  572 6  1

 Ferdieling nei provinsje 

 Partij  2019  Partij Totaal  Fryslân  Grinslân  Drinte  Oerisel  Flevolân  Gelderlân  Utert  Noard-Hollân  Súd-Hollân  Seelân  Noard-Brabân  Limburch FVD  86  6  5  6  6  8  8  6  9  11  5  9  7  FVD VVD  80  4  4  6  6  6  8  8  9  10  4  10  5  VVD CDA  72  8  3  5  9  3  7  5  4  4  7  8  9  CDA GL  61  3  6  4  5  4  6  8  9  5  2  5  4  GL PvdA 53  6  5  6  4  3  5  4  6  4  4  3  3  PvdA D66  41  2  3  2  3  2  4  5  6  5  1  5  3  D66 PVV  40  3  2  3  3  4  3  2  3  4  2  4  7  PVV SP  35  2  4  3  3  2  3  2  3  2  2  5  4  SP CU  31  3  4  3  4  3  4  4  1  3  2  0  0  CU PvdD  20  1  1  1  1  2  2  2  3  2  1  2  2  PvdD 50+  17  1  1  1  1  2  2  1  1  2  2  2  1  50+ SGP  15  0   0  2  1  3  1   2  5  1   SGP DENK  4  0  0  0  0  1  0  1  1  1  0  0  0  DENK oare  15  4  5  1   0  0  0  0  0  2  1  2  oare  Totaal  570  43  43  41  47  41  55  49  55  55  39  55  47  Totaal

 Namme 
Yn maaie 2008 besletten de Limboarchske Provinsjale Steaten harsels om te dopen ta Limboarchsk parlemint. Dêrmei is Limburch de iennige provinsje dêr't de folksfertsjintwurdiging net mear "Provinsjale Steaten" neamd wurdt.

 Sjoch ek 
 Provinsjale Steaten fan Fryslân
 Provinsjale Steaten (histoarysk) oant 1795
 Steaten; betsjutting fan it begryp

+
Kategory:Polityk yn Nederlân