Abraham Kuyper

Abraham Kuyper (Maassluis, 29 oktober 1837 – De Haach, 8 novimber 1920) wie in Nederlânsk teolooch, predikant, steatsman en sjoernalist.

Kuyper wie oprjochter fan de earste politike partij yn Nederlân, de ARP, stifter fan de Frije Universiteit en droech by oan de foarming fan de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân en wie fan 1901 oant 1905 earste minister. 

 Gronologysk oersjoch 
 Jier  Barren 1837  29 oktober: Abraham Kuyper wurdt berne yn Maassluis 1855  stúdzje teology en klassike talen oan de Universiteit Leien (promovearre yn de teology yn 1862) 1863  1 july: houlik mei Johanna Hendrika Schaaij 1863  wurdt beroppen as predikant te Beesd (Betuwe) 1867  wurdt predikant te Utert 1870  wurdt predikant te Amsterdam 1872  rjochtet it deiblêd De Standaard op, dêr't er oant 1920 haadredakteur bliuwt 1874  wurdt keazen as lid fan de Twadde Keamer foar de anti-revolúsjonêren 1877  ferlit de Twadde Keamer 1878  spilet in wichtige rol bij het petitsjonnemint tsjin de skoallewet fan Jan Kappeyne van de Coppello en by it stypjen fan it bysûnder ûnderwiis; rjochtet de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden Grondslag op 1879  rjochtet de Anti Revolúsjonêre Partij (ARP) op 1880  stichtet de Frije Universiteit te Amsterdam 1886  jout lieding oan de beweging dy't him yn de Doleânsje ôfsplisse fan de Nederlânsk Herfoarme Tsjerke, wat it ûntstean fan de Nederdútsk Grifformearde Tsjerke (Dolearende) fan gefolgen hie. Dizze fusearre yn 1892 mei de Kristlik Grifformearde Tsjerke ta de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân 1891  sprekt de iepeningsrede út op it Kristlik Sosjaal Kongres fan it Nederlandsch Werkliedenverbond Patrimonium 1894  Kuyper wurdt op 'en nij yn de Twadde Keamer keazen 1901  nei in ferkiezingsoerwinning fan de katoliken en anti-revolúsjonêren foarmet Kuyper it Kabinet-Kuyper  1903  Kabinet-Kuyper komt fanwegen tsjin de Spoarstakings fan 1903 1905  'rjochts' ferliest de ferkiezingen; Kuyper komt net werom yn de Keamer 1909  yn de lintsjesaffêre docht bliken dat ien, dy't op foarspraak fan Kuyper in ûnderskieding krige hie, yn 1903 jild yn de ARP-partijkas stoart hie.  1920  8 novimber: Kuyper komt te ferstjerren en wurdt beïerdige te De Haach

 Kuyper syn húshâlding 
Kuyper troude op 1 july 1863 mei Johanna Hendrika Schaay (1842-1899). Der waarden acht bern berne, ien stoar yn de bernejierren: 

 Herman Huber Kuyper (1864-1945), heechlearaar tsjerkerjocht oan de Frije Universiteit, lid synoade fan de Grifformearde Tsjerke
 Jan Frederik Hendrik Kuyper (1866-1933), toskedokter yn  Nederlânsk-Ynje
 Henriëtte Sophia Suzanna Kuyper (1870-1933), earepresidinte Bond van Meisjesvereenigingen op Gereformeerden Grondslag, haadredaktrise Bouwen en Bewaren (bûnssorgaan)
 Abraham Kuyper Jr. (1872-1941), grifformeard predikant
 Johanna Hendrika Kuyper (1875-1948), ferpleechster yn sikehûs fan de grifformearde sindeling-arts J.G. Scheurer te Djokjakarta, haadredaktrise Bouwen en Bewaren (bûnsorgaan)
 Catharina Maria Eunice Kuyper (1876-1955), ferpleechster
 Guillaume Kuyper (1878-1941), antirevolúsjonêr boargemaster
 Levinus Willem Christiaan Kuyper (1882-1892)

Utsein de twadde soan (dy't teosoof waard) hawwe alle bern fan Abraham Kuyper in rol spile yn de pylder fan de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân.

 Wurk 
 De Christus en de sociale nooden en democratische klippen - Amsterdam
 Het Calvinisme, oorsprong en waarborg van onze constitutionele vrijheden. een Nederlandse gedachte. Amsterdam 1874. 
 Antirevolutionair óók in uw Huisgezin. Amsterdam 1880.
 Het Sociale Vraagstuk en de Christelijke religie - Rede by de iepening fan it Sosjaal-Kongres op 9 novimber 1891.
 De gemene gratie
 Pro Rege
 Het Calvinisme - Seis lêzingen, de saneamde 'Stone-lezingen', dy't Kuyper yn oktober 1898 te Princeton (Feriene Steaten) hold.
 Antirevolutionaire Staatkunde ( twa dielen, 1916-1917 )
 Bilderdijk in zijn nationale betekenis 
 Onze Eeredienst
 Geen vergeefs woord - Samle Deputaten-Redevoeringen
 Vrouwen uit de Heilige Schrift
 Voor een distel een mirt ( deiboek )
 Gomer voor den Sabbath ( deiboek )
 Om de oude wereldzee ( twa dielen )

 Keppelings om utens 
 Abraham Kuyper, Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland, auteur Herman Langeveld
 Dr. A. Kuyper, biografy op www.parlement.com
 www.neocalvinisme.nl
 Eftergrûnen by de spoarstaking fan 1903 
 VPRO's Andere Tijden oer de Lintsjesaffêre van 1909  
 Biografy fan Kuyper yn it Biografysk Wurdboek fan Nederlân
 Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme (beheart it argyf fan Abraham Kuyper) (Inventaris (PDF-formaat))

Kategory:Nederlânsk predikant
Kategory:Nederlânsk teolooch
Kategory:Nederlânsk skiedkundige
Kategory:Tsjerkehistoarikus
Kategory:Nederlânsk sjoernalist
Kategory:Nederlânsk politikus
Kategory:ARP-politikus
Kategory:Earste Keamerlid
Kategory:Twadde Keamerlid
Kategory:Nederlânsk minister fan Binnenlânske Saken
Kategory:Nederlânsk minister fan Steat
Kategory:Premier fan Nederlân
Kategory:Nederlânsk bestjoerder
Kategory:Nederlânsk konservatyf
Kategory:Persoan berne yn 1837
Kategory:Persoan stoarn yn 1920