Mainz

Mainz is de haadstêd en grutste stêd fan de Dútske dielsteat Rynlân-Palts (Rheinland-Pfalz). De stêd leit op de linkerigge fan de Ryn tsjinoer de útrin fan de Main. 

De binnenstêd fan Mainz is it besjen wol wurdich, mei as wichtichste monumint de dom fan Mainz, ien fan de trije Romaanske Kaiserdome oan de Ryn.

Mainz hat in mearsidige ekonomy. It stiet bekend as mediastêd troch de setels fan ZDF, SWR en 3Sat. Ek it haadkantoor fan Railion (earder: Deutsche Bahn Cargo) is yn Mainz fêstige. Yn Mainz is ek in universiteit.

Mainz is, op Keulen nei, de stêd dêr't yn Dútslân it karnaval it meast útskroeven fierd wurdt.

 Skiednis 
Mainz hat in lange skiednis, dy't werom giet oant de prehistoarje. Op it plak fan in Keltyske delsetting hawwe de Romeinen harren Moguntiacum stifte. Mainz wie al yn de 8e iuw in bisdom, dêr't de biskop ek wrâldske macht hie: hy waard ien fan de sân karfoarsten yn it Hillige Roomske Ryk. De biskop fan Mainz fierde de earetitel fan Primas Germaniae.

Mainz krige yn 1476 foar it earst in universiteit, mar dizze waard yn de 17e iuw sletten. De tsjintwurdige Johannes-Gutenberg-Universität datearret fan 1946. Hy is neamd nei de ferneamde boekprinter Johannes Gutenberg, dy't fan Mainz kaam.

Yn 1792 waard Mainz ynnaam troch Frânske revolúsjonêre troepen, dy't dêrnei de Mainzer Frijsteat útrôpen. Njoggen moanne letter waard de stêd werom ferovere. Yn de Twadde Wrâldkriich waard in grut part fan de stêd ferneatige. Nei de oarloch moast Mainz by de bestjoerlike weryndieling fan Dútslân de wiken oan de oerside fan de Ryn ôfstean oan Wiesbaden, dat sûntiids grutter is. Nei de oarloch waard de binnenstêd restaurearre, wêrby it midsiuwske strjittepatroan behâlden bleau. Bysûnder is het strjitnammesysteem út 1853: Alle strjitten parallel oan de Ryn hawwe blauwe strjitnammebuorden, de strjitten leadrjocht op de Ryn binne mei reade strjitnammebuordsjes oanjûn.

Yn 1958 wie yn Mainz it Universeel Esperantokongres.

 Befolkingsûntwikkeling 




 Stedsyndieling 
It stedsgebiet fan Mainz bestiet út 15 Ortsbezirke. Elts Ortsbezirk hat in keazen Ortsbeirat fan 13 leden en in keazen Ortsvorsteher, dy't de Ortsbeirat foarsit. De Ortsbeirat giet oer alle saken fan it Ortsbezirk, mar it definitive beslút oer in maatregel wurdt troch de gemeenteried fan de stêd nommen.

OrtsbezirkenAltstadt
Bretzenheim
Drais
Ebersheim
Finthen
Gonsenheim
Hartenberg-Münchfeld
HechtsheimLaubenheim
Lerchenberg
Marienborn
Mombach
Neustadt
Oberstadt
Weisenau

 It besjen wurdich 
 Theodor-Heuss brêge oer de Ryn

 Gebouwen 
 Tsjerken 
 Domtsjerke Sint-Martinus
 Sint-Jehannestsjerke (de âlde dom)
 Kristustsjerke
 Sint-Petrustsjerke
 Sint-Quintinustsjerke Sint-Stefanustsjerke
 Augustinertsjerke
 Sint-Ignatiustsjerke
 Karmelitetsjerke 
 Kristustsjerke
Net mear besteand:
 Maria ad Gradustsjerke

 Oars 
 Nije Synagoge

 Musea  
 Gutenberg Museum
 Landesmuseum Mainz
 Kunsthalle Mainz
 Naturhistorisches Museum Mainz
 Diozesan Museum 
 Römisch-Germanisches Zentralmuseum
 Stadthistorisches Museum
 Fastnachtsmuseum

 Ofbylden 

 Berne yn Mainz 
 Johannes Gutenberg (1397-1468), útfiner fan de boekdrukkeunst
 Franz Bopp (1791-1867), taalkundige

 Keppelingen om utens 
  Webside Landeshauptstadt Mainz
  Mogontiacum/Mainz, artikel oer Mainz yn de Romeinske tiid (Ynternet Argyf)



Kategory:Plak yn Rynlân-Palts
Kategory:Gemeente yn Rynlân-Palts
Kategory:Plak stifte yn de 1e iuw f.Kr.