Arizona

Arizona is ien fan de Feriene Steaten fan Amearika. De haadstêd is Phoeniks. Sawat 20% fan de befolking hat Spaansk as memmetaal. De wichtichste stêden njonken de haadstêd binne  Tucson en Flagstaff.

 Skiednis 
It gebiet dat tsjintwurdich de steat Arizona foarmet, waard eartiids befolke troch Yndianestammen as de Hopy en de Navajo. De earste blanken dy't it gebiet yn loeken, wienen Spaanske ûntdekkingsreizgers sa om it jier 1540 hinne. Op de ein fan de 17e iuw waarden troch de Spanjerts rigen missyposten oprjochte mei as doel om de lânseigen befolking ta it Kristendom te bekearen.

Nei iuwen fan Spaansk bewâld, waard it gebiet yn 1810 in ûnderdiel fan Meksiko. Nei ôfrin fan de Meksikaansk-Amerikaanske Oarloch yn 1848 moast Meksiko Arizona foar it grutste part ôfstean oan de  Feriene Steaten en yn 1853 kochten de FS noch in stik derby. Ynearsten waard Arizona bestjoerd as ûnderdiel fan it New Mexico Territory, oant dat it yn 1863 in selsstannich gebiet wurde soe. Op 14 febrewaris 1912 waard Arizona formeel de 48e steat fan de Feriene Steaten. 

Tidens de Grutte Depresje soe Arizona swier troffen wurden, mar har al rillegau ek wer ûntjaan, benammen troch de him ûntwikkeljende toeristeyndustry, dy't noch altyd fan belang is. 

 Geografy 
De steat Arizona beslaat in gebiet fan 295.254 km² grut, wêr't it meastepart lân fan is. It heart by de Mountain-tiidsône.

Arizona grinzet yn it suden oan Meksiko, yn it noarden oan de steaten Utah en Kolorado, yn it westen oan Nevada en Kalifornje en yn it easten oan Nij Meksiko. It punt dêr't de grinzen mei Utah, Nij Meksiko en Kolorado by inoar komme, hjit Four Corners. Yn Arizona lizze grutte  Yndianereservaten.

Geografysk sjoen is, dat benammen bekend stiet om de prachtige natuer, in steat fan ekstremen. In gedielte wurdt trochsnien troch de Rocky Mountains, mei de Humphreys Peak as heechste punt (3851 meter). Tagelyk bestiet Arizona foar in grut part út woastyn. 

De wichtichste rivier is de Kolorado, dy't foar in part ek de westgrins foarmet. De rivier streamt troch de ferneamde Grand Canyon. Oare natuergebieten binne de Painted Desert en Monument Valley.

 Klimaat 
Arizona beskikt foar it grutste part oer in woastynklimaat mei hjitte simmers, mar ek nachtfroast, benammen yn de winter. Yn it noarden fan de  steat, dat folle heger leit as de rest, is it klimaat gâns kâlder mei  temperatueren dy't ûnder de -18 °C reitsje kinne. 

 Bestjoerlike yndieling 
Arizona is ûnderferparte yn 15 county's.

 Nijsgjirricheden 
 Arizona-Sonora Desert Museum
 Desert Botanical Garden
 Nationaal park Grand Canyon mei de Grand Canyon en de Grand Canyon Skywalk
 Hoover Daam
 natuergebieten Painted Desert en Monument Valley
 Lake Powell
 Antelope Canyon

 Keppeling om utens 
 Offisjele webstee fan de steat (Ingelsk)


Kategory:Steat yn de Feriene Steaten
Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1912