Karibysk Gebiet

It Karibysk Gebiet, of ek wol West-Ynje, is in regio yn it westlike, tropyske diel fan de Atlantyske Oseaan benoarden de Evener. Part fan it Karibysk Gebiet binne de Karibyske See en de eilannen en eilannegroepen dy't dêr lizze.

It Karibysk Gebiet is neamd nei it folk de Kariben, dy't de Spaanske kolonisten op de Lytse Antillen temjitte kamen by harren reizen.

 Befolking 
Yn it Karibysk Gebietlibbet in mjuks fan folken fan meiïnoar likernôch 35 miljoen minsken. Njonken de âldste ynwenners, dy't no in minderheid binne, libje der minsken mei in Afrikaansk of Jeropeesk foarteam, Kreoalen, lykas de Yndiërs (benammen op Trinidad en Tobago en Guyana) en Sinezen op ferskate eilannen yn it Karibysk Gebiet.

Spaansk en Ingelsk binne de grutste talen fan it Karibysk Gebiet (Ingelsk foar 94 % fan de befolking, Spaansk troch 70 %), dêrneist noch Frânsk, Nederlânsk en ferskate Kreoaltalen.

 Geology 
It grutste part fan de Karibyske See, dat yn de Kaimangrêven oant 7.680 m djip is, leit op de Karibyske plaat, útsein it noardwestlike diel oarekant de Djipsee, leit op de Noardamearikaanske plaat.

 Skiednis fan it Karibysk Gebiet 
De Arawak-Yndianen teagen yn 'e 1e iuw f.Kr. út Fenezuëla nei de Karibyske eilannen. Nei de Arawakken kamen de agressive Kariben, dy't de Arawakken fan de Lytse Antillen reagen. Op it stuit dat Kristoffel Kolumbus mei syn ekspedysjes útein sette wennen de Arawak op Kuba, Hispanjola en de Bahama's, wylst de Kariben op de Lytse Antillen wennen.

 Kolonisaasje 
Doe't Columbus stipe troch de Spaanske Kroan yn 1492 op San Salvador kaam, wied er foaral op syk nei goud en oar weardefol guod. Mar foar de Arawaken wienen de saken dêr't de Jeropeanen foar kamen, net weardefol. Sa kaam der stadichoan Jeropeeske bewenning op de eilannen. Njonkelytsen dienen de Ingelanners, Nederlanners en Frânsen itselde; sels Denemark en Koerlân hienen dêr it bewâld oer lytse koloanjes.

It Karibysk Gebiet wie benammen yn 'e 16e iuw in boarterstún foar piraten. De lytse eilannen beaen de seerôvers, dy't ek faak foar in kening ûnderweis wienen, goede skûlplakken en de Spaanske boaten wienen in goed oanfalsdoel. Port Royal op Jamaika en de Frânske mienskip op Tortuga wienen piratemienskippen.

It grutste part fan de eilannen waard yn 'e 20e iuw ûnôfhinklik.

 Eilannen en eilannegroepen yn it Karibysk Gebiet 
 Amerikaanske Famme-eilannen
 Anguilla
 Antigua en Barbûda
 Arûba
 Barbados
 Bonêre
 Britske Famme-eilannen
 Corn Eilannen (Nikaragua)
 Curaçao
 Dominika
 Grenada
 Guadelûp (Frânsk departemint)
 Hispanjola (mei de steaten Haïty, Dominikaanske Republyk)
 Isla Margarita (Fenezuëla)
 Islas del Rosario (Kolumbia)
 Jamaika
 Kaaimaneilannen
 Kuba
 Martinyk (Frânsk departemint)
 Montserrat
 Navassa
 Nederlânske Antillen
 Porto Riko
 Saba
 San Andrés y Providencia (Kolumbia)
 Sint-Bartelemy (St. Barts)
 Sint-Eustasius
 Sint-Finsint en de Grenadinen
 Sint-Kits en Nevis
 Sint-Lusia
 Sint-Marten
 Trinidad en Tobago

 By de Karabyk rekkene eilannegroepen en steaten 
Neikommende eilannegroepen lizze yn 'e Atlantyske Oseaan, mar wurde yn 'e regel dochs ta it Karibysk Gebiet rekkene:
 de Bahama's
 Bermuda
 Turks- en Kaikoseilannen

Neikommende steaten hearre geografysk by de fêstewâl fan Amearika, mar fanwegen harren koloniale skiednis en har ekonomy wurde hja ek ta it Karibysk gebiet rekkene:
 Belize
 Guyana
 Suriname
 Frânsk-Guyana (Frânsk departemint)

 Nijsgjirrich 
 Harrison's Cave yn Barbadoshttps://barbados.org/hcave.htm - in natuerlik grottekompleks
 Dunns' Falls yn Jamaika - in ferneamd reservoir by Ocho Rios
 De âlde stedssintrums fan Santo Domingo (Dominikaanske Republyk), Willemstêd (Kurasau) en San Juan (Porto Riko)
 It fleanfjild op Sint-Marten, mei fleantugen dy't rjocht boppe Maho Beachhttps://www.visitstmaarten.com/beaches/maho-beach/ lânje
 De natuerlik foarkommende, opfallend skerpe Piton-toppen op Sint-Lusia

 Sjoch ek 
 Karibyske See

 Keppeling om utens 
 pw1.netcom.com/~hhenke/index.htm - Virtual Institute of Caribbean Studies
 www.doitcaribbean.com - Caribbean Tourism Organisation (CTO)
 www.karibik-magazin.com - Ynfoportaal en Onlinemagazyn


Kategory:Midden-Amearika
Kategory:Noard-Amearika
Kategory:Amearika