Soldatekeizers

De soldatekeizers is de beneaming dy't jûn wurdt oan de rige keizers dy't elkoar snel opfolgen yn it tiidrek fan de Romeinske krisis fan de 3e iuw en dy't foar it meastepart troch harren opstannige legioenen ta keizer útroppen waarden. De keizers wiene oars as de keizers út de foarige iuwen, sy kamen út de provinsjes en hiene dêrtroch in oare eftergrûn as harren foargongers.   

Dy keizers hiene muoite om't de grinzen fan it Imperium Romanum te ferdigenjen. It ryk wie feroare, stabiliteit hie plak makke foar ûnwissens en ûnrêst. De druk op de grinzen wie tanommen en ynterne problemen soargen dêrfoar dat sy amper yn Rome ferbleaun  ûnder harren - meastal koarte - bewâld. Faak stoaren dy keizers yn it harnas, hoewol't sy de macht ek faak wer kwyt rekken oan oare foaroanmannen dy't fan betinking wienen dat sy it ryk better ferdigenje koenen as de destiidske soldatekeizer.

Oan it tiidrek fan de soldatekeizers soe pas in ein komme troch keizer Aurelianus dy't de macht fan it ryk werstelle koe. 

 Iere soldatekeizers 
 Maksiminus Thraks |235–238, earste soldatekeizer, troch syn eigen troepen fermoarde
 Magnus 235, tsjinkeizer, ombrocht 
 Kwartinus net bekend-235, tsjinkeizer fermoarde 
 Gordianus I, 238 regearet mar 20 dagen lang, pleecht selsmoard 
 Gordianus II, 238 regearet mar 20 dagen lang, komt te ferstjerren nei in ûngelok
 Pupienus, 238 regearet mei Balbinus, troch de preatorjanen fermoarde 
 Balbinus, |238, regearet mei Pupienus, troch de preatorjanen fermoarde 
 Gordianus III 238–244, komt oan syn ein tidens in fjildtocht tsjin de Perzen, de omstannigens binne net dúdlik 
 Sabinianus 240 tsjinkeizer yn Afrika, nei alle gedachten ombrocht 
 Filippus Arabs 244–249 komt te ferstjerren nei in ûngelok 
 Filippus Caesar 247–249 soan en meikeizer fan Filippus Arabs, fermoarde 
 Iotapianus 248 tsjinkeizer yn it easten, troch syn eigen troepen deade 
 Pakatianus 249 tsjinkeizer oan de Donau, troch syn eigen troepen fermoarde 
 Silbannakus onduidelijk tegenkeizer in Germanië, door Decius belegerd
 Sponsianus net echt  bekende tsjinkeizer, inkel bekend troch muntfynsten 
 Desius 249–251 sneuvelt yn de striid tsjin de Goaten
 Priskus 249–252 tsjinkeizer yn it easten, broer fan Filippus Arabs
 Licinianus 250 troch de senaat stipe tsjinkeizer
 Herennius Etruskus 251 soan en meikeizer fan Desius, komt om nei in ûngelok 
 Hostilianus 251 soan fan Desius, meikeizer fan Trebonianus Gallus; ferstjert oan de  pokken
 Trebonianus Gallus 251–253 troch syn eigen troepen fermoarde 
 Folusianus 251–253 soan en meikeizer fan Trebonianus Gallus, komt om nei in ûngelok
 Aemilianus 253 troch syn eigen troepen fermoarde 
 Falerianus 253–260 wurdt troch Sassaniden finzennommen en fermoarde 
 Uranius Antoninus 253/254 tsjinkeizer yn Syrje
 Mereades net echt bekende tsjinkeizer yn it easten, ombrocht 
 Gallienus soan fan Falerianus; troch offisieren fermoarde 
 Saloninus 260 soan fan Gallienus; fermoarde troch Postumus
 Ingenuus net bekend-260 tsjinkeizer yn Pannoanje, deadsoarsaak is net bekend 
 Regalianus 260 tsjinkeizer oan de Donau, troch syn eigen troepen fermoarde 
 Makrianus Minor 260/261 tsjinkeizer yn it easten, komt om nei in ûngelok
 Kwietus 260/261 tsjinkeizer yn it easten, troch de befolking deade 
 Ballista 261 stiper fan de Macriani, troch Odaenathus fermoarde
 Piso 261 tsjinkeizer, troch de troepen fan Falens Tessalonikus deade
 Falens Tessalonikus 261 tsjinkeizer yn Grikelân, troch syn eigen troepen deade
 Memor ûnbekend 261/262 stiper fan de Macriani, ombrocht 
 Mussius Aemilianus 261/262 stiper fan de Macriani, ombrocht 
 Aureolus, net bekend 268 tsjinkeizer yn Milaan, troch de praetorjanen deade
 Selsus net bekend, ûndúdlike tsjinkeizer yn Afrika, mooglik fiktyf
 Trebellianus net bekende ûndúdlike tsjinkeizer yn Lyts-Aazje, mooglik fiktyf

 Keizers fan it Imperium Galliarum
 Postumus 260–269 troch syn eigen troepen fermoarde  
 Laelianus Ulpius Cornelius Laelianus 269 tsjinkeizer, troch syn eigen troepen fermoarde 
 Marius 269 troch syn eigen soldaten fermoarde 
 Fiktorinus 269–271  ferlear Spanje, troch in offisier fermoarde  
 Domitianus net bekend 271 is mar inkele dagen tsjinkeizer 
 Tetrikus I 271–274 troch Aurelianus belegere en ôfset 
 Tetrikus II 273–274 meikeizer fan syn heit Tetrikus I

Lette soldatekeizers
 Klaudius Gotikus 268–270 ferslaag de Goaten, stjert oan de pest
 Sensorinus net bekend 269/270 tsjinkeizer, mooglik fiktyf  
 Kwintillus 270 pleegt nei 77 dagen selsmoard  
 Aurelianus 270–275 herstelt de ienheid fan it ryk (Restitutor Orbis), fermoarde 
 Fabalathus 270–272 tsjinkeizer yn it easten, soan fan Zenobia
 Felisissimus net bekend 271 tsjinkeizer yn Rome, sneuvelt yn de striid 
 Septimius net bekend 271 tsjinkeizer yn Dalmaasje, troch syn eigen troepen fermoarde 
 Urbanus net bekend 271/272 tsjinkeizer, troch de troepen fan Aurelianus deade
 Firmus net bekend 272 stiper fan Zenobia, ombrocht 
 Florianus 276 broer fan Tacitus, troch syn eigen troepen fermoarde
 Probus 276–282 troch syn eigen soldaten fermoarde 
 Saturninus 280 tsjinkeizer yn Egypte, troch syn eigen troepen fermoarde
 Bonosus net bekend 281 tsjinkeizer oan de Rijn, pleegt selfmoard
 Prokulus net bekend 281 tsjinkeizer yn Galje, ombrocht
 Karus 282/283 op fjildtocht yn Perzje troch de bliksem troffen
 Karinus 283–285 troch in offisier fermoarde 
 Numerianus 283/284 meikeizer, troch de praefecti praetorio fermoarde 

Kategory:Romeinske Aldheid