Jacobus Q. Smink

Jacobus Q. Smink (folút: Jacobus Quiryn Smink; Sondel, 31 jannewaris 1954 - Eindhoven, 26 jannewaris 2024) wie in Frysk dichter en oersetter, waans wurk yn it Frysk publisearre waard.

 Eftergrûn 
Smink, de soan fan in bekende Fryske hynstefokker, groeide op yn syn berteplak Sondel. Hy wie in jongere broer fan 'e akteur Freark Smink. Hy studearre Nederlânsk oan de Ryksuniversiteit Grins. Dêrnei ferhuze er yn 1980 nei Noard-Brabân. Sûnt 1983 wenne er yn Eindhoven, dêr't er oan in middelbere skoalle lesjoech yn Nederlânsk en kommunikaasjekunde.

 Dichter 
Al op skoalle skreau Smink lietteksten, al wie it doe noch yn it Nederlânsk en yn it Ingelsk. Nei't er yn syn stúdzjetiid mei de Fryske  dichter Tsjêbbe Hettinga yn 'e kunde kommen wie, ûntduts er dat er leaver yn it Frysk skreau. Yn 1972 debutearre er as Jacob Smink yn it doe krekt oprjochte literêre tydskrift Hjir, mei in koart ferhaal (Hwa wit) en in gedicht (Leaf Famke). Yn 1983 joech er yn eigen behear de dichtbondel Apàrte Fersen út. Twa jier letter ferskynde by de Koperative Utjouwerij de bondel Wurk fan de Achtste Dei, Sminks earste "offisjele" bondel, ûnder syn skriuwersnamme Jacobus Q. Smink. De inisjaal Q foar Quiryn hied er der yn 1979 sels by betocht.

Yn Smink syn wurk, dat bytiden as sletten, mar ek wol as suggestyf en boartlik omskreaun wurde kin, is in wichtige rol weilein foar froulju (famkes en dochters). Syn gedichten wurde karakterisearre troch in nearne mei klam oanwêzige, mar dochs klearebare eroatyske ûndertoan, dy't in beskate spanning oanjout. Troch resinsinten waard oer syn wurk ûngelikens tocht. Eppie Dam skreau yn 1994 oer de yn datselde jier ferskynde bondel Lingerich Tekstyl & Swarte Side: "Alles wat sa karakteristyk is foar syn poëzij sit deryn: kronkeljende ideeën, yntrigearende dwersferbannen, eigensinnige formules, fernuftige neologismen, wanstaltige konstruksjes, steurend gebabbel, irritante kryptokokken. Mar wat der noch by komt: de superieure achteleasheid fan tafallichheden. As [...] joech de Muze it har beminde yn de sliep." Albertina Soepboer, dêrfoaroer, wie yn 1995 fan betinken: "Smink mist de subtiliteit om echt oer erotyk te skriuwen. Wat hy aan erotyk suggerearret, wurdt faak yn de folgjende regel alwer teneate dien."

 Oersetter 
Smink sette ferskate boeken oer yn it Frysk, wêrûnder It Achterhûs fan Anne Frank, Le Petit Prince fan Antoine de Saint Exupéry, Die Geschichte von Herrn Sommer fan Patrick Süskind en Smoarge Piter fan Heinrich Hoffmann. Ek fertaalde er Astrid Lindgren har bekende berneboek Ronja Rövardotter oer ta Ronja Rôversdochter. Datselde wurk makke er ek ta in toanielstik dat yn 2000 en 2001 opfierd waard troch Tryater.

 Oare literêre aktiviteiten 
Smink wie sûnt 1975 redakteur fan Hjir, wêryn't er sels ek geregeldwei publisearre. Boppedat wied er lid fan it bestjoer fan Hispel, de stifting dy't Hjir útjout.

Ferstjerren
Jacobus Q. Smink ferstoar op 26 jannewaris 2024 yn 'e âldens fan 69 jier. Omrop Fryslân, 29-1-2024, Dichter en Gysbert-winner Jacobus Q. Smink (69) ferstoarn

 Wurk 
Poëzij
1983: Apàrte fersen
1985: Wurk fan de achtste dei
1988: Foar de famkes
1991: Mei beide lippen
1992: Freonskrift
1994: Lingerich tekstyl & swarte side
1995: Minskegedichten
2009: Sondelfal
2013: Adams apel 
2015: Tongermolke

Oersettingen
1995: It Achterhûs (Het Achterhuis, Anne Frank) 
1999: De Lytse Prins (Le Petit Prince, Antoine de Saint-Exupéry)
2000: Smoarge Piter (Der Struwwelpeter, Heinrich Hoffmann)
2000/2001: Ronja Rôversdochter (Ronja Rövardotter, Astrid Lindgren)
2001: It ferhaal fan de hear Simmer (Die Geschichte von Herrn Sommer, Patrick Süskind)
2006: Myn lytse oarloch (Mijn kleine oorlog, Louis Paul Boon)

 Priis 
 2013: Gysbert Japicxpriis foar syn dichtbondel Sondelfal (2009)

 Keppelingen om utens 
Webstee Jacobus Q. Smink 
Wurk fan Smink yn de DBNL

Kategory:Frysk ûnderwizer
Kategory:Frysk tydskriftredakteur
Kategory:Frysk bestjoerder
Kategory:Frysk dichter
Kategory:Frysk koarte-ferhaleskriuwer
Kategory:Skriuwer yn it Frysk
Kategory:Frysk oersetter
Kategory:Oersetter nei it Frysk
Kategory:Nederlânsk ûnderwizer
Kategory:Nederlânsk tydskriftredakteur
Kategory:Nederlânsk bestjoerder
Kategory:Nederlânsk dichter
Kategory:Nederlânsk koarte-ferhaleskriuwer
Kategory:Nederlânsk oersetter
Kategory:Nederlânsk persoan fan Frysk komôf
Kategory:Persoan berne yn Sondel
Kategory:Persoan berne yn 1954
Kategory:Persoan stoarn yn 2024