Wrâldútstalling

In wrâldsútstalling  is in grutte ynternasjonale eksposysje, sa't dy fan 1851 ôf yn ferskillende lannen hâlden binne. De dielnimmende lannen jouwe in byld fan harren ekonomyske, sosjale en technyske ûntwikkeling. De wrâldutstallings binne fuortkaam út de nasjonale eksposysjes dy’t yn ferskatee lannen sûnt 1756 holden waarden. In wrâldústalling soe in wjerspegeling wêze moatte fan de universele minsk yn de betreffende tiidsperioade. Sûnt 1928 wurdt it organisearjen fan wrâldútstallings troch it Buro foar Ynternasjonale Utstallings (ynternasjonaal: Bureau International des Expositions, BIE, as Bureau of International Expositions) regulearre, mar it is it gastlân dat de organisaasje docht. At de wrâldútstalling foarby is bliuwe de opmerklikste gebouwen faak stean, lykas de Eiffeltoer yn Parys en it Atomium yn Brussel.

 De skiednis 
De wrâldútstalling, ek wol Ekspo neamd, is typysk in manier fan tinken út de 19e iuw. Alles waard posityf besjoen en yn it ljocht fan de foarútgong fan de wrâld. It idee fan de útstalling komt út Frankryk, mar Ingelân organisearre yn 1851 de earste útstalling yn Londen. Mei de stipe fan Ingelske sakelju waard yn 1851 de earste útstalling organisearre yn it Hyde Park yn Londen. De útstalling kaam yn in prachtich gebou te stean mei de namme Chrystal Palace. It súkses wie enoarm. Yn totaal kamen mear as seis miljoen minsken te sjen. 

It evenemint groeide bjusterbaarlik. Elk lân presintearre syn moaiste dingen. Wichtige útfinings lykas de telefoan, de auto en de grammofoanplaat waarden allegear op de útstallings presintearre. De yn 1942 organisearre útstalling yn Rome waard skrast omreden de Twadde Wrâldkriich. Nei de Twadde Wrâldkriich waarden der foarearst gjin wrâldútstalling mear organisearre. Fan 1958 ôf begûn it wer, mei de wrâldútstalling yn Brussel. 

 Ferneamde wrâldútstallings 
 Londen (Grut Brittanje), 1851 - Earste útstalling.
 Tokio (Japan), 1867 - Resultearre yn Ueno Park.
 Parys (Frankryk), 1878 - Elektryske strjitferljochting. 
 Parys (Frankryk), 1889 - Resultearre yn de Eiffeltoer.
 Chicago (Feriene Steaten), 1893.
 New York (Feriene Steaten), 1939 - Lêste útstalling foar de Twadde Wrâldkriich en Streamline Design.
 Brussel (Belgje), 1958 - Resultearre yn it Atomium
 Montréal (Kanada), 1967 - Mei mear as 50 miljoen besikers.
 Shanghai, 2010 -	mei goed 70 miljoen besikers de drokst besochte wrâldtentoanstelling ea.

 Wrâldútstallings yn Nederlân 
 1864: Amsterdam 
 1883: Amsterdam 
 1913: Amsterdam  
 2012: Fenlo
 2022: Almeare

 Oersjoch fan Wrâldútstallings 
In kompleet oersjoch fan wrâldútstallings is net te jaan, om't der foar it ynstellen fan it Buro foar Ynternasjonale Utstallings gjin persyze definysje fan it begryp wrâldútstallings wie. Dit is lykwols in list oersjoch fan de measte wrâldútstallings:

 1851 - Londen, Grut Brittanje
 1853
 New York, Feriene Steaten
 Dublin, Ierlân
 1855 - Parys, Frankryk
 1862 - Londen, Grut Brittanje
 1867 - Parys, Frankryk
 1873 - Wenen, Eastenryk
 1874 - Dublin, Ierlân
 1876 - Philadelphia, Feriene Steaten
 1878 - Parys, Frankryk
 1880-1881 - Melbourne, Austraalje
 1883 - Amsterdam, Nederlân 
 1884 - New Orleans, Feriene Steaten
 1885 - Antwerpen, Belgje
 1886 - Londen, Grut Brittanje
 1888
 Glasgow, Grut Brittanje
 Barselona, Spanje
 Melbourne, Austraalje 
 1889 - Parys, Frankryk
 1893 - Chicago, Feriene Steaten
 1894 - San Francisco, Feriene Steaten
 1895 - Atlanta, Feriene Steaten
 1897 - Brussel , Belgje
 1900 - Parys, Frankryk
 1901 - Buffalo, Feriene Steaten
 1904 - Saint Louis, Feriene Steaten
 1905 - Luik , Belgje
 1906 - Milaan , Itaalje
 1907
 Dublin, Ierlân
 Hampton Roads, Feriene Steaten
 1909 - Seattle, Feriene Steaten
 1910 - Brussel, Belgje
 1911 - Turyn, Itaalje
 1913 - Gint, Belgje
 1915 - San Francisco, Feriene Steaten
 1916 - San Diego, Feriene Steaten
 1922 - Rio de Janeiro, Brazylje
 1924 - Wembley, Ingelân
 1925 - Parys, Frankryk
 1926 - Philadelphia, Feriene Steaten
 1929 - Barcelona
 1930 - Sevilla, Spanje
 1930
 Antwerpen, Belgje
 Luik, Belgje
 1931 - Parys, Frankryk
 1933 - Chicago, Feriene Steaten
 1935 - Brussel, Belgje
 1937 - Parys, Frankryk
 1939 - New York, Feriene Steaten 
 1939-1940 - San Francisco, Feriene Steaten
 1939 - Luik, Belgje
 1958 - Brussel, Belgje
 1962 - Seattle, Feriene Steaten
 1964 - New York, Feriene Steaten
 1967 - Montreal, Kanada
 1968 - San Antonio, Feriene Steaten
 1970 - Osaka, Japan
 1974 - Spokane, Feriene Steaten
 1975 - Okinawa, Japan
 1982 - Knoxville, Feriene Steaten
 1985 - Tsukuba, Japan
 1986 - Vancouver, Kanada
 1988 - Brisbane, Austraalje
 1992 - Sevilla, Spanje
 1992 - Genua, Itaalje
 1993 - Daejeon, Súd-Korea
 1998 - Lissabon, Portegal 
 2000 - Hannover, Dútslân
 2001 - Porto, Portegal 
 2005 - Nagoya, Japan 
 2008 - Zaragoza, Spanje
 2010 - Sjanghai, Sina
 2012 - Yesu, Súd-Koreä
 2012 - Fenlo, Nederlân
 2015 - Milaan, Itaalje
 2016 - Antalya, Turkije
 2017 - Nursultan, Kazachstan
 2017 - Berlyn, Dútslân
 2019 - Beijing, Folksrepublyk Sina
 2020 - Dubai, Feriene Arabyske Emiraten
 2021 - Doha, Katar
 2022 - Almeare, Nederlân
 2023 - Buenos Aires, Argentynje
 2025 - Osaka, Japan

Kategory:Tentoanstelling
Kategory:Evenemint
Kategory:Technyk
Kategory:Weromkearend evenemint ynsteld yn 1851