Tsjalbert

{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = 2023 Tsjalbert, Aenjewiersterdyk.jpg
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = Aenjewiersterdyk
| wapen                       = 60px
| ynwennertal                 =  ()https://opendata.cbs.nl/statline
| oerflak                     = 9,30 km², wêrfan  - lân: 8,51 km²  - wetter 0,79 km² 
| befolkingstichtens          = 99 ynw./km²
| stêdekloft                  =
| hichte                      =
| lân                         =  Nederlân
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= border|20px Fryslân
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= border|20px It Hearrenfean
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 
| tiidsône                    = UTC +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 =     
| webside                     = webstee fan Aenjewier
| ôfbylding2                  = 
| ôfbyldingstekst2            = 
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 59
| lat_sec                     = 52
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 56
| lon_sec                     = 37
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = Lokaasje Tsjalbert yn Fryslân
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Tsjalbert.png
| ôfbyldingstekst99           = Lokaasje Tsjalbert (grien) yn 'e gemeente It Hearrenfean| ôfbyldingsbreedte99         =
}}    
Tsjalbert is in doarp yn it noardwest fan 'e gemeente It Hearrenfean. Tsjalbert hat  ()https://opendata.cbs.nl/statline ynwenners.

 Skiednis 
Mei de doarpen Terbant, Lúnbert en Gersleat foarme Tsjalbert eartiids de gemeente Aenjewier. Tsjalbert wie it grutste plak fan dy gemeente. Yn 1934 waarden de Aenjewierster doarpen mei in grut part fan de gemeente Skoatterlân weryndield by de nije gemeente It Hearrenfean. Aldere fermeldings fan Tsjalbert binne: Tyanlaberde (1315), to Tjallaberd (1481), Jellebert (1505 ) alias Tyalbert en Tjallebert (1664 en 1718).

Tsjalbert hie al yn 1315 in eigen tsjerke, dy't yn 1626 ferfongen waard. Dy tsjerke waard yn 1742 ferfongen en yn 'e jierren 1825-1826 oan 'e noardlike kant útwreide mei in dwersskip. De klok fan 'e tsjerke waard yn 1670 troch Petrus Overney getten. Tsjalbert hie ek in herberch, dêr yn in keamer rjocht sprutsen waard. 

Op de earste kadasterkaarten wie der om Tsjalbert hinne mear bosk as tsjintwurdich. In stik bosk oan de súdkant wie fan Tjeerd Geerts van Roeden út Sechtjinroeden. De Aenjewierster doarpen foarmen ien lange streek mei yn it noarden fan de streek lege feanen en yn it suden hege feanen. Yn'e 18e iuw sette de feanterij yn Aenjewier útein, ynearsten yn it suden en dêrnei yn it noarden. Healwei de 19e iuw wie dat wurk dien en waard it ûnlân dat efterbleau yn kultuer brocht. Noardlik fan it doarp lizze De Deelen, in natoergebiet dat ûntstie nei it ôfgraven fan it fean.   

Nei de Twadde Wrâldoarloch krige it streekdoarp nijbou om 'e tsjerke hinne sadat der in doarpskom ûntstie.  

 Mienskip 
Yn septimber 2016 waard yn Tsjalbert de nije Multyfunksjonele Akkomodaajse Aengwirden  iepene. Tsjalbert docht in soad yn 'e mande mei de oare Aenjewierster doarpen. It doarp hat ek in mienskiplik Pleatslik Belang. "Aengwirden Aktief" is de doarpskrante. It doarp hat in brânwarkazerne.

 Tsjerke 

 PKN Tsjalbert-De Knipe
 Mennistegemeente It Hearrenfean-Tsjalbert (Yn 2023 waard bekend makke dat de fermanje fan Tsjalbert ôfstjitten waard). 

  Skoalle 
 Gearwurkingsskoalle De Nijewier. 

 Ferienings 
 Aenjewierster Senioaren Soas Under Ien Dak
 Biljertklub Lúnbert
 Iisklub Togearre Fierder
 Kaartklub De Streek
 Fuotbalkub Aengwirden 
 Keatsferiening Foarút
 Kabaretploech RynkRank Sportferiening Hercules (gymnastyk, tennis en follybal)
 Stifting Natuerbad "De Wispel"
 Iisklub Tegearre Fierder
 Toanielferiening Dito
 Toanielferiening Rjucht en Slucht(De list is yn 2023 bywurke mei help fan de hiemside fan 'e Aenjewierster doarpen. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op dy hiemside) Befolkingsferrin 
 Jier  1840  1954  1959  1964  1969  1974  2005  Ynwenners  1025  761  646  450  436  514  735  Jier   2010  2015  2020 Ynwenners  782 810  840

(Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2009: 2015 en 2020: Alle Cijfers)

 Berne 
 Jan Wuite (1877-1946), boargemaster fan Smellingerlân.
 Henk de Wilde (1917-2004), deputearre foar Fryslân en boargemaster fan Skagen
 Jan Welles (1954), hurdfytser 

 Bekende ynwenners 
 Fan 1841 oant 1850 wie Anthony Winkler Prins predikant yn Tsjalbert.
 Jannes van der Wal, dammer, groeide op yn Tsjalbert.

 Eveneminten 
 Frysk Kampioenskip Ielrikjen

 Bustsjinst 
De busline troch Tsjalbert wurdt fersoarge troch Qbuzz. De folgjende line rydt troch Tsjalbert:

 Line 23 It Hearrenfean - Drachten fia De Tynje: It Hearrenfean - Lúnbert - Tsjalbert'' - Gersleat - Lúkswâld - De Tynje - Nij Beets - Boarnburgum - De Wylgen - Drachten

 Strjitten 
Oer de strjitten fan Tsjalbert.

 Publikaasje(s) 
  "Vier dorpen, één streek. Terband, Luinjeberd, Tjalleberd, Gersloot"

 Sjoch ek 
 Fryske doarpen.

 Keppeling om utens 
 webstee fan Aenjewier


Kategory:Doarp of stêd yn Aenjewier 
Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)