See

In see is in grutte hoemannichte sâlt wetter, dy't yn ferbining stiet mei in oare see of mei in wrâldsee. Yn brede sin jildt it wurd foar al sokke wetters, mar it wurdt almeast beheind ta wetter op it kontinintaal plat mei in iepen ferbining nei de wrâldsee. In see bûten it kontinintaal plat dy't in selsstannich gehiel foarmet mei in eigen sirkulaasje hjit dan in wrâldsee; by in see, ynsletten troch lân mei in ferbining dy't út ien of mear seestrjitten bestiet, sprekt men dan fan in binnensee. In grutte hoemannichte sâlt wetter dy't lykwols gjin ferbining mei in see hat, hjit wol sletten see.

Seeën wurde fieden troch rivieren en troch reinwetter.

 Seestreamings 
It wetter op ierde stiet net stil, krekt oarsom, it is oanienwei yn beweging. De tijwurking ferpleatst alle dagen grutte hoemannichten wetter oer ús planeet en troch drukferskillen, feroarsake troch ûnder oaren temperatuer en sâltgraad, en it koriolyseffekt ûntstean seestreamings dy't foar wettertransport oer ús planeet soargje. Dizze seestreamings binne ien fan de wichtichste faktoaren yn it klimaat op ierde, bygelyks de golfstream bringt waarmte út it Karibysk gebiet nei Jeropa, wêrtroch't Jeropa in mylder klimaat hat as bygelyks Kanada of Sibearje.

 Seelibben 
De seeën op ierde hawwe in fitale rol spile by de ûntwikkeling fan it libben op ierde. It libben spile him oant sa'n 400 miljoen jier ferlyn allinnich yn it wetter ôf. Earst yn it devoan kamen de earste planten oan lân en produsearje op grutte skaal soerstof, wêrnei't yn itselde tiidrek de amfibyen oan lân gean koenen. Noch altyd krioelt it yn de seeën fan libben, wêrfan't de minsken mar in lyts part yn kaart brocht hawwe. Foarbylden fan ekosystemen yn see binne koraalriffen en kelpwâlen.

 See en minske 
Al sûnt de âldheid spylje de seeën in wichtige rol foar de minskheid. Se binne in belangrike boarne fan fiedsel foar ús en de skipsboutechniken út de âldheid makke it de minske foar it earst mooglik grutte hoemannichten massa oer grutte ôfstannen te ferfieren. Seeën waarden transport-ieren yn de hannel en krigen in militêr belang. It sêfte klimaat dat de golfstream Jeropa jout hat grif in krityske faktor west yn it ûntwikkeljen fan de Jeropeeske beskaving en troch de see is de Jeropeeske beskaving sûnt de renêssânse wer oer de rest fan de wrâld útdijd. Letter krigen de seeën in funksje yn it wrâldwide persoaneferfier en tsjintwurdich hawwe se benammen in belang yn it frachtferfier. De seeën foarmje hjoed de dei in fitale libbensier fan de wolfeart.

 Oersjoch 
 Atlantyske Oseaan 
 Karibyske See
 Lago de Maracaibo
 Golf fan Biskaje
 Golf fan Meksiko
 Ierske See
 Labradorsee
 Baffinsee
 Hudsonbaai
 Jamesbaai
 Middellânske See
 Adriatyske See
 Egeyske See
 Ionyske See
 Ligueryske See
 Tyrreenske See
 See fan Marmara
 Noardsee
 It Kanaal
 Waadsee
 Noarske See
 Eastsee
 Botnyske Golf
 Golf fan Riga
 Finske Golf
 Sargassosee
 Swarte See
 See fan Azov

 Stille Oseaan 
 Balysee
 Bandasee
 Beringsee
 Selebessee
 Floressee
 Giele See
 Golf fan Kalifornje
 Golf fan Tailân
 Japanske See
 Javasee
 Koraalsee
 Korosee
 East-Sineeske See
 Sulusee
 Tasmansee
 See fan Ochotsk
 Súd-Sineeske See

 Yndyske Oseaan 
 Andamanske See
 Arabyske See
 Arafurasee
 Golf fan Aden
 Golf fan Bengalen
 Golf fan Karpentaria
 Golf fan Oman
 Perzyske Golf
 Reade See
 Timorsee

 Noardlike Iissee 
 Barentssee
 Wite See
 Beaufortsee
 Grienlânsee
 Karasee
 Laptevsee
 Lincolnsee
 Tsjoektsjensee

 Súdlike Oseaan 
 Amundsensee
 Davissee
 Rosssee
 Weddellsee

 Sletten seeën 
Neffens boppesteande definysje binne dizze sletten seeën gjin see:
 Kaspyske See
 Deade See

 Sjoch ek 
 Binnensee

 Keppeling om utens 



Kategory:Oerflaktewetter