Sweins

Sweins is in doarp yn de gemeente De Waadhoeke. Sweins leit eastlik fan Frjentsjer en westlik fan Dronryp. De doarpskearn fan Sweins leit oan de Haadwei, wêr’t de Reginatsjerke ek stiet. De buorskip Keimpetille (diel) heart ek by Sweins. Tegearre mei Boer, Peins, Ried en Skalsum foarmet Sweins it Frjentsjerter Fiifgea.

Op  hie Sweins  ynwenners.

 Skiednis 
Sweins ûntstie yn 'e midsiuwen as in terpdoarp, mar de doarpsterp is foar it measte ôfgroeven. Der wiene lykwols mear terpen yn 'e himrik en tusken Salwert en Sweins lei in rige terpen. By it ôfgraven fan de terp fan Keimpetille yn 1900 (de terp tusken de doarpsterp en dy fan Kingmastate) waard in ier-midsiuwsk grêffjild fûn, mei yn alle gefallen twa minsken en in hynder en bonkebeslach fan in kistje. Fierder hearden dêr nei alle gedachten noch twa bonkerakken en kralesnoeren by. De fynsten waarden datearre yn 'e 7e, 8e of 9e iuw.Feriening Terpeûndersyk, Nijsbrief 25 (febrewaris 2021), side 6, It hynstegrêf fan Sweins (Egge Knol) 

Yn 'e 13e iuw waard Sweins 'Sueninghe' neamd, yn 1427 'Sueyns', yn 1433 'Sweyne en yn 1511' Sweyns. It plak ferwiist nei it folk fan de persoan Sween of Swene. 

De fan giele kleastermoppen boude midsiuwske tsjerke waard yn 1783 ferfongen troch de hjoeddeiske tsjerke. Yn Sweins hat de Mûne fan Izaak de Swart stien. De mûne waard earne foar 1832 boud en is healwei de 19e ôfbrutsen.Molendatabase, oproppen 14 maart 2023 

Sweins groeide yn 'e rin fan de tiid bûten de terp en in sletten kearn krige it net, sadat it doarp ek no noch in iepen karakter hat, dat oan in buorskip tinken docht.

Sûnt 2018 leit Sweins yn de gemeente De Waadhoeke, dêrfoar lei it yn de gemeente (nij) Frjentjerteradiel en foar 1984 lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente Frjentsjerteradiel (noardertrimdiel).  

 States 
Súdeastlik fan it doarp rjochting Keimpetille stie eartiids Kingma State. De state waard om 1500 hinne boud troch Jelle thoe Kingum en yn 1864 ôfbrutsen nei't de state al in skoft leech stien hie. Yn it lânskip is noch jimmeroan de tagongsleane te werkennen. Ek in lyts hûs oan it begjin fan de tagongsleane en dat tsjintwurdich troch in partikulier bewenne wurdt, hearde oarspronklik ta de state. De Stifting Herstel Kingma State set him al in skoft yn om op de histoaryske lokaasje in nije state yn moderne foarmen mei apparteminten te bouwen.Frysk Deiblêd: Plannen nije state De tariedings dêrfan binne yntusken yn gong set (2023).Friso Bouw Groep B.V. Oare states yn Sweins wiene Grut Herema en Rinnerda, mar dy wiene minder belangryk. It wapen fan Sweins mei de trije tuorren ferwiist nei de trije states fan it doarp.

 Mienskip 
Der is in Feriening foar Doarpsbelang Sweins. Sûnt 1970 hat Sweins in eigen doarpshûs.

 Tsjerke 

 PKN Ried-Skingen en omkriten

 Ferienings 
 Fûgelwacht Frjentsjer
 Keatsferiening "Klaas Boorsma"  

 Befolkingsferrin 
 Jier  1840  1954  1959  1964  1969   1974  2004  2009  Ynwenners  113  205  187  169  126  119  110  110  Jier   2015  2020  Ynwenners  115  120
(Boarnen: 1840: Plaatsengids, 2013, 2015 en 2020: Alle Cijfers.)

 Berne 
 Egidius van Beyma (1811), boargemaster;
 Sake Saakstra (1954), keatser.

 Strjitten 
Haadwei, Kingmatille, Ryksstrjitwei.

 Sjoch ek 
 Fryske doarpen, buorskippen en delsettings


Kategory:Doarp of stêd yn De Waadhoeke
Kategory:Doarp of stêd yn Frjentsjerteradiel
Kategory:Doarp of stêd yn Frjentsjerteradiel (oant 1984)