Rome

Rome (Italjaansk: Roma) is de haadstêd fan Itaalje en tagelyk haadstêd fan de regio Latium en de provinsje mei deselde namme Rome. Yn de Aldheid wie Rome ek de haadstêd fan it Romeinske Ryk. Earder waard der leaud dat Romulus en Remus de stéd stifte hiene.

Troch Rome streame de rivieren de Tiber en de Aniene. De stêd is oarspronklik boud op sân heuvels: Palatyn, Aventyn, Capitolyn, Quirinaal, Viminaal, Esquilijn en Caelius.

 Skiednis 
Neffens archeologen is Rome ûntstien yn fjouwer stappen.

Yn de 10e iuw f.Kr. kamen der inkele lytse delsettings fan Latinen, op de Palatyn en op de Esquilyn, twa fan de sân heuvels fan Rome.

Yn de 8e iuw f.Kr. kamen der nije delsettings, op de Palatyn, Esquilyn en op de Caelius. Troch it foarmjen fan in bûnsgenoatskip, Roma Quadrata, tusken de twa delsettings op de Palatyn waarden dy militêr sterker. Ek kamen der wâlen rûnom de Palatyn.

De tredde stap fûn plak yn de 6e iuw f.Kr. Doe kamen der noch mear delsettings op de trije hichten en foelen de Etrusken binnen. Sy oerweldigen Rome dat doe noch mar út inkele delsettings bestie. Se ferienigen de delsettings op de trije heuvels ta ien stêd.

Yn de lêste faze, yn de 4e iuw f.Kr., wreide de stêd him út nei de oare fjouwer heuvels, dêr't gjin delsettings wiene. Trochdat der in muorre om de sân heuvels boud waard, foarme de stêd in ienheid en groeide yn koarte tiid út ta de machtichste stêd fan de Aldheid en it Romeinske Ryk.

 Midsiuwen 
Mei it ferfal en it ein fan it West-Romeinske Ryk rûn it tal ynwenners fan Rome bot tebek, mar trochdat de paus yn Rome syn sit hie bleau de stêd belangryk. Ek in grut gebiet om de stêd hinne waard troch de paus bestjoerd, de saneamde Tsjerklike Steat.

 Nije tiid 
Earst nei de Italjaanske ienwurding waard Rome wer de haadstêd fan Itaalje. De wrâldlike ynfloed fan de paus waard beheind ta de dwerchsteat Fatikaanstêd yn Rome.

 Demografy 
Yn 330 hie Rome likernôch 1 miljoen ynwenners. Nei de ein fan it Romeinske Ryk gong it ynwennertal hurd omleech. It duorre oant om 1936 hinne foar't de stêd wer mear as 1 miljoen ynwenners hie.

It oantal ynwenners is no ûngefear 2,6 miljoen, mar de stêdekloft hat lykwols 4 miljoen. Dêrtroch binne Rome en Milaan de grutste stêden nei befolkingsoantallen yn Itaalje

 Taal 
It Italjaansk is de fiertaal yn Rome. Eartiids wie dat it Latyn, útsein it Fatikaan dêr't men it Latyn as offisjele taal hat.

 Ferfier 
 Lofthaven 
De lofthaven fan Rome is Fiumicino Airport ek wol Leonardo da Vinci International Airport neamd en Ciampino International Airport.

 Metro fan Rome 
De metro fan Rome hat twa lijnen, lijn A en B. De metro docht de wichtichste toeristeplakken, lykas it Fatikaan en it Kolosseum, oan. It âlde sintrum hat noch net in metrostasjon. Der binne plannen om dat te feroarjen, want der is út ein set mei de bou fan lijn C. Lijn B sil fierder útwreide wurde, en der binne plannen foar in fjirde lijn (D).

 Bus 
Rome hat in wiidweidich busnetwurk, laat troch Trambus SpA. Dêrmei is it histoaryske sintrum goed te berikken, bygelyks fan it sintraal stasjon Roma Termini ôf. 

 Trein 
 Stasjon Roma Termini is it wichtichste stasjon yn Rome. De treinen dy't ynternasjonaal ferfiere sette hjir ôf. It is ek in wichtich ferkearspunt foar bus en metro.

 Waar 
Rome hat in Middellânske see klimaat. De siswize Roman ottobrate (ottobrata kinst oersette as "moaie oktober dei") is ferneamd om har waarme dagen mei in protte sinne.

 Trochsneed Jan. Feb. Maa. Apr. Maa. Jun. Jul. Aug. Sep. Okt. Nov. Des. Maksimale deistige  temperatoer (°C) 12  	  13	 15 	 17 	 21  25 	 28 	 28 	 26 	 21  16 	 13	 Minimale deistige temperatoer (°C)  3  4  6  8 12 16 18 19 16 13  7  5 Reinfal yn  (sm)  8  7  6  6  5  3  1  2  6 11 11  9

 Media 
KrantenTydskriftenTelefyzjeRadio City (edysje Rome)
 Corriere dello Sport
 Leggo
 Liberazione
 Il Manifesto
 Il Messaggero
 Metro (edysje Rome)
 L'Osservatore Romano
 QN
 La Repubblica
 Il Romanista
 Il Tempo
 L'Unità Audio Review
 L'Espresso
 Frequency
 XL Repubblica
 Il Venerdì di Repubblica RAI (nasjonale stjoerder)
 Sky Italia (nasjonale stjoerder)
 La7 (nasjonale stjoerder)
 Mediaset Centri di Produzione TV
 Mediaset centri produzione Fiction
 Mediaset TG5 centro Palatino Radio Capital
 Radio CNR
 Radio Deejay
 Radio Dimensione Suono
 Radio Dimensione Suono Roma
 Radio Globo
 Radio Italia
 Radio Rock
 Radio Radicale
 Radio Radio
 Radio Vaticana
 Radio 24
 Ferskaat 
 Yn 1960 waarden de Olympyske Simmerspullen yn Rome hâlden.
 Sûnt 2006 fynt yn Rome elts jier yn oktober it Ynternasjonaal Filmfestival fan Rome plak.

 Keppeling om utens 
 Offisjele webside fan de stêd
 Wikivoyage Rome Ingelsk
 Dit is Rome


Kategory:Plak yn Itaalje
Kategory:Plak yn Latium
Kategory:Gemeente yn Latium
Kategory:Haadstêd yn Jeropa
Kategory:Plak stifte yn de 6e iuw f.Kr.