Sondel

Sondel is in doarp yn de gemeente De Fryske Marren, eastlik fan de bosken. Oan de súdkant fan Sondel lizze de grutte pleatsen dy't grinzgje oan de seedyk dêr’t de Iselmar efter leit. Westlik fan Sondel lizze de Gaasterlânske bosken, besuden leit it natoergebiet "de Leien". Yn de himrik fan it doarp leit de buorskip Delbuorren en in part fan de buorskip Teakesyl.

Sondel hat  ynwenners ().

 Skiednis 
It doarp Sondel is tusken 1200 en 1300 ûntstien en ûntlient syn namme oan in sânich plak by in boskje. Yn âlde geskriften wurdt it ek Sendel, Senderaland, Sindel, Syndel, Sonderaland, Sundel en Sûndel neamd. Yn 1429 hat der in fjildslach west by Sondel tusken Skieringers en Fetkeapers. Yn Sondel stie it ferneamde slot Beuckenswyk. Hjoed-de-dei stiet op it stee in pleats mei twa grutte wapenstiennen út de eardere iuwen.

Yn de Twadde Wrâldkriich wie dêr in Dútsk barakkekamp mei ôfhark- en radarapparatuer en twa militêre stellingen.

 Mienskip 
It doarp hat in feriening foar Doarpsbelang dy't syn gearkomsten hat yn it doarpshûs De Bining. Sûnt 2004 is der in feestkommisje. Fjouwer kear yn 't jier ferskynt it boekje "Praat". 

 Skoalle  
De basisskoalle, kristlike bassiskoalle "Op 'e Terp", dy't yn 1921 iepene waard, waard yn 2020 sletten. Der is in pjutteboarterplak, "Hummelterp". 

 Tsjerke 

De Haven is de eardere herfoarme tsjerke fan Sondel. Sûnt 2007 is it ien fan de trije tsjerken fan de PKN-Aldemardum-Nijemardum-Sondel. De tsjerke datearret út de 19e iuw en ferfong in âlder tsjerkegebou. De skiednis fan de tsjerke giet werom op in grutte tsjerke út de 12e of 13e iuw, dy't oan de apostel Andréas wijd wie.  

 Ferienings 
 Histoarysk Sondel
 Toanielferiening "It Begjin"
 Begraffenisferiening "De Laatste Eer"
 Biljertklub Sondel
 Bilsjongers - koar
 "De Tsjasker" - toulûken

 Befolkingsferrin 
 Jier  1954  1959  1964  1969  1973   2004  2021  Ynwenners  382  488  466  284  249  390  400

 Berne yn Sondel 
 Pieter Boomsma (1941), predikant
 Freark Smink, akteur, toanielspiler en regisseur
 Jacobus Q. Smink (1954), skriuwer en ûnderwizer

 Eveneminten 
De Sondeler Bil is in middenstânsbeurs foar de Súdwesthoeke dy't om de twa jier yn Sondel holden wurdt.

 Bustsjinst 
De busline troch Sondel wurdt fersoarge troch Qbuzz. De folgjende line rydt troch Sondel:

 Line 44 Boalsert - Snits fia Gaasterlân: Boalsert - Tsjerkwert - Parregea - Warkum - Koudum - Himmelum - Bakhuzen - Murns - Riis - Aldemardum - Nijemardum - Krûspaed - Fakânsjesintrum - Sondel - Wikel - Balk - Ypekolsgea - Wâldsein - Kûfurderrige - De Hommerts - Jutryp - Snits

 Ferskaat 
 Oan de Noarderreed, tichteby de Bremer Wyldernis, is in selspluktún. It Gaasterlânsk Streekmuseum is yn 'e Eppinga Sate fêstige.

 Strjitten 
 Beamkamp, nei in allinnichsteand bosk
 Beuckenswijkstrjitte, nei it eardere slot Beuckenswijk
 Delbuorsterwei, paad nei Delbuorren.
 It Gaestdykje, nei de geastgrûn dêr't it dykje op leit
 Heechpaed, in heger lizzend earder sânpaad
 Jacobus Boomsmastrjitte, nei Jacobus Boomsma, in fersetstrider yn 'e Twadde Wrâldkriich
 Krúspaed, nei in krusing fan diken
 De Leijen, nei de Sondeler Leien
 Noarderreed, 
 Sondelerdyk, in âlde slieperdyk om tsjin it wetter fan de Sudersee te beskermjen
 Sondelerleane, earder 'Sintel neamd, eartiids in sânpaad
 Swaaigat'', nei de eardere haven oan de Sondeler Feart

 Sjoch ek 
 Fryske doarpen
 Slach by Sondel.


Kategory:Doarp of stêd yn Gaasterlân (gemeente)
Kategory:Doarp of stêd yn Gaasterlân-Sleat 
Kategory:Doarp of stêd yn De Fryske Marren