Nes (Noardeast-Fryslân)

Nes is in doarp yn de gemeente Noardeast-Fryslân. Nes leit noardlik fan Easternijtsjerk, eastlik fan Wierum, westlik fan Moddergat en besuden de Waadsee. Nes hat  ()https://opendata.cbs.nl/statline ynwenners. De doarpskearn fan it doarp leit benammen om de tsjerke op de terp fan Nes.

De buorskip Wie heart by Nes. Earder hearde de buorskip Nesser Grou ek by Nes mar dy buorskip bestiet net mear.

 Skiednis 
In nes is in útstekkende lânpunt, en is besibbe oan it wurd 'noas'. Nes sil dus op in útstekkende lânpunt lein hawwe. It wurdt foar it earst neamd yn 1369 as Nesse. Yn 1453 wurdt in Pijbe ter Nesma neamd, yn 1466 wurdt it skreaun as Nees. Yn 1511 en oare 16e-iuwske kaarten komt de namme Nes(s) foar. De buorskip Nesser Grou is dan in ûnderdiel fan it doarp.
It gebiet is yn de 12e iuw bedike, en de âldste bewenningsresten fûn yn de omkriten fan Nes binne ek fan dy tiid. De markante bakstiennen tsjerke fan it doarp is boud yn de 13e iuw. Nei de reformaasje foarme Nes mei it oanbuorjende Wierum ien herfoarme gemeente.

Yn 1639 wurdt der foar it earst sprutsen fan in nôtmûne yn Nes. Yn 1734 waaide dy standertmûne om en waard er ferfongen troch in achtkante mûne mei omrin, dy't yn 1891 ôfbaarnde. De nije mûne fan 1897 hat tsjinne oant 1945, de stiennen ûnderbou is sloopt ein jierren 1970. Keune, Molens s. 46-50. Wijnja, Windmolens, Nes

Súdwestlik fan it doarp leit de beskerme terp Wie. Neffens de Schotanuskaart leinen dêr trije stimhawwende pleatsen. Wopke Eekhoff neamt ien dêrfan Wat State., Noordelijk Oostergo/De Dongeradelen, Nes. Steatsútjouwerij, De Haach 1983thumb|260px|Pleats oan de Wierumerwei

Sûnt 2019 leit Nes yn de gemeente Noardeast-Fryslân, dêrfoar lei it yn de gemeente Dongeradiel en foar 1984 lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente West-Dongeradiel.

 Mienskip 
Doarpsferiening Nes hat har gearkomsten yn doarpshûs De Nespel en de doarpskrante hjit NesNijs. Der is in aktiviteitekommisje, in Grienkommisje, in Keatskommisje en in jeugdhonk 'Us Paleis'. Foar mear ynformaasje sjoch op de ynternetside http://www.nesdongeradeel.nl/

 Tsjerke 
 Protestantske gemeente Nes-Wierum (webstee)

 Skoalle 
'De Tarissing' wie de protestantsk-kristlike basisskoalle fan Nes, dy't yn 2006 sletten waard. Bern fan Nes geane tsintwurdich nei it oanbuorjende Easternijtsjerk nei skoalle.  

 Ferienings 
 Biljertferiening 'De Koarte Keu'
 Darts Nes
 Gymnastykklup 'Warber Bliuwe'
 Klaverjasklub
 Motorklup de Waadriders
 Muzykferiening Soli Deo Gloria (SDG)

 Befolkingsferrin 
 Jier  1954  1959  1964  1969  1974  2004  2013  2014  2015   Ynwenners  1275*  1219*  622  605  572  450  360  361  370  Jier  2016  2017  2018  2019  2020  2021  2022 Ynwenners  375  375  375  385  365  390  370
 Mei de befolking fan Moddergat.

 Bustsjinst 
De busline troch Nes wurdt fersoarge troch Qbuzz. De folgjende line rydt troch Nes:

 Line 52 Dokkum - Peazens: Dokkum - Wetsens - Easternijtsjerk - Ljussens - Peazens - Moddergat - Buorren - Wierum - Easternijtsjerk - Nijewier - Wetsens - Dokkum

 Berne 
 Nynke fan Hichtum (1860-1939), De tsien fan Martens Afke, de earste frou fan Pieter Jelles Troelstra
 Krine Boelens (1914-1995), ûnderwizer
 Ids de Beer (1916-1945), fersetman
 Pieter Soepboer (1920-1998), politikus en boargemaster
 Jan de Graaf (1944), CDA-politikus
 Harke Bremer (1955-), oersetter

 Keunstners 
Yn de eardere iepenbiere skoalle eksposearje wikseljende keunstners harren wurk ûnder de namme Gang. Dielnimmers wienen ûnder oare:
 Gerrit Breteler, sjonger en keunstskilder
 Ineke Ekkers
 Wouter Koek van Egmond, byldhouwer en dichter út Nes
 Gerrit Offringa
 Jo Rispens (* Ulrum)
 Johanna Schuurman
 Wigle Engelsma (Koudum)
 Sieta Jellema (Ljouwert)
 Thea Hoek (Kollum)

 Ferskaat 
 De tulpen yn de flagge ferwize nei de tulpen dy't earder maitiids de lannen om it doarp kleurden.
 De pleatsen yn en by Nes hawwe ûlebuorden mei seehynderkes ynstee fan swannen.

 Nesser ûlebuorden mei seehynderkes 

 Strjitten 
 Achterwei 
 Ids de Beerstrjitte- Ids de Beer
 De Kamp 
 De Kop 
 Dyksterwei 
 Foarstrjitte 
 Haadstrjitte 
 Keatsbuorren *
 Meinsmawei 
 Molebuert  Molewei 
 Nijewei 
 Noarderwei
 Nykerksterwei * Nynke van Hichtumstrjitte - skriuwster Nynke van Hichtum
 Sybespaad 
 Wierumerwei - nei it doarp Wierum
 Wiesterwei 
 Wâldwei 
(*) Yn it ferline waard de Keatsbuorren ek Middelbuorren en Doarpsstrjitte neamd. Yn it boek Nes in doarp yn 'e Dongeradielen fan Krine Boelens 1949-1950, en ek yn Om Nijtsjerk en Nes hinne fan J. Hartmans 1974 waard skreaun oer de keatspartijen dy't hjir spile waarden. Eartiids wie it wizânsje dat it keatsen begûn mei in jiermerke, op snein nei de mis yn de Nessumer Sint-Jehannes de Dopertsjerke. Der waard dan keatst om skiepfleis en oar iten, wêrby't ek in oantal kreammen opsteld stiene yn de Middelbuorren.

 Publikaasjes 
  "Nes en haar bewoners"


Kategory:Doarp of stêd yn Noardeast-Fryslân
Kategory:Doarp of stêd yn Dongeradiel 
Kategory:Doarp of stêd yn West-Dongeradiel