Aldeberkeap

Aldeberkeap of Berkeap (Nederlânsk: Oldeberkoop, Stellingwerfsk: Berkoop) is in brinkdoarp yn 'e gemeente Eaststellingwerf. It doarp leit by it krúspunt fan de N351 mei de N353 yn it lân fan de Tsjonger en de Linde. Under it doarp falle ek de buorskippen Bekhof en Deddingabuert.

Aldeberkeap hat  ()https://opendata.cbs.nl/statline ynwenners.

 Skiednis 
It âlde doarp is ûntstien op de sânrêgen tusken de Linde en de Tsjonger. Berkeap is ien fan de âldste doarpen fan súdeast-Fryslân. 

It doarp wurdt al yn 1228 neamd as de Fryske striders by Brokope byelkoar komme om Drinte binnen te fallen. De Friezen helpe de biskop by in skeel mei de lânfâd fan Koevorden mar wurde op de heide tusken Bakkefean en de Drintske grins ferslein. 
De namme Aldeberkeap komt fan broek(lân), dat leechlizzende greide betsjut, en fan ope, dat ôflaat is fan apa, dat wetter betsjut. De plaknamme ferwiist nei de lege en wetterrike lokaasje fan it doarp. Foar de kanalisaasje fan de Kuunder en de Linde strûpte it lân yn dy kontrijen der foar in grut part fan it jier ûnder. 

Fanút Berkeap ûnstiene foar 1320 de parochy's Eastberkeap (Ostbrockop, it lettere Makkingea) en Westberkeap (Westbrockop, it lettere Nijeholtpea). Om it doarp te ûnderskieden fan de nije parochy's waard it doarp tenei Aldeberkeap neamd.   
De tsjerke stiet yn it midden fan it doarp en oannommen wurdt dat it oarspronklik romaanske gebou yn 1125 boud is. Yn dy tiid bestie de tsjerke hielendal út dowestien. Om 1450 hinne waard de tsjerke yn goatyske styl en mei kleastermoppen nei it easten ta langer makke. De tsjerke is ferneamd nei de apostel Bonifatius, mar de oarspronklike patroanhillige wie Fitus.https://corpusroemeling.nl/data.html Corpus RoemelingSkiednis fan 'e Stellingwerven, oproppen 24 juny 2023 

Yn 1585 yn de Tachtichjierrige Oarloch hie Aldeberkeap te lijen fan in oanfal fanút Stienwyk fan de Spanjerts. Hja brochten de toer ta ynstoarten troch dy te ûndergraven. Letter waard de toer wer opboud Fryske gieltsjes, mar lytser en minder heech as de âlde toer. Grutte restauraasjes fan de tsjerke fûnen plak yn 1927 en yn de jierren 1960. Yn 2012 waard de muorre om 'e tsjerke restaurearre en in tagongspoarte rekonstruearre. 
Om Fryslân better te beskermjen liet Willem Loadewyk tusken en lâns natuerlike barriêres de Fryske Wetterline oanlizze mei ferskillende skânsen. Yn 1593 wurdt súdeastlik fan Aldeberkeap oan de noardlike kant fan de Linde ek de Bekhofskâns boud. Ien fan de oerbliuwsels fan it fort stiet midden yn it doarp, in kanon dat yn 1979 fûn waard en skonken is oan de gemeente. Dy hat it wapenmuseum fan Delft in ûnderstel foar it kanon meitsje litten en hat it mids yn 't doarp setten. De kontoeren fan de eardere skâns binne yn 2007 wêr sichtber makke.

Yn 'e Frânske tiid waard mei yngong fan 1 jannewaris 1812 de mairie Aldeberkeap ynsteld. Nei de werynfiering fan de gritenijen bleau Aldeberkeap it haadplak fan Eaststellingwerf. It bestjoer fan de gritenij kaam yn 'e herberch 'De Zwaan' gear, in gebou dat yn alle gefallen út 1720 datearret. Aldeberkeap ferlear de status fan haadplak yn 1855 nei't it gemeentebestjoer op 16 april 1852 der foar keas om it gemeentehûs te ferhûzjen nei Makkingea. 
In grutte rol foar it doarp spile de grutgrûnbesitter Jan Albert Willinge (1760-1839), dy't fan 1815 oant 1839 grytman fan Eaststellingwerf wie. Yn 1825 joech er Lucas Pieters Roodbaard (1782-1851) opdracht om ûntwerpen te meitsjen foar de grutte parken by it doarp. Sa waarden de Koepelbosk, de Molebosk en it Stjerrebosk yn de Ingelske lânskipsstyl oanlein. In oar opfallend gebou yn opdracht fan grytman Jan Albert Willinge is it pastorygebou út 1838. Hy ferstoar sûnder neiteam en al it besit gie doe oer op Geziena Willinge, dy't troude mei Lambertus Petrus Prins, de earste dokter fan Aldeberkeap. Hja wennen op Vredewoud en twa fan harren bern neamde harren letter Willinge Prins. Ien fan dy twa, Jan Albert Willinge Prins (1834-1875), wenne ek op Vredenwoud en krige mei syn frou Amelia Wiskje van Bienema (1838-1881) twa soannen, Epke Willinge Prins (1871-1949) en Petrus Lambertus Willinge Prins (1866-1941). Epke soe letter op Vredewoud wenje, wylst Piet yn it lânhûs Lunia wenne. Hja brochten it doarp in soad troch te ynvestearjen yn 'e bou fan it molkfabryk 'De Goede Verwachting', de earste lânbouskoalle fan Nederlân en de stifting fan in sparbank.zuivelfabriekenfriesland.nl, oproppen 24 juny 2023.  

De lânbouskoalle waard yn 1967 sletten en nei in fúzje mei it molkfabryk De Takomst fan Wolvegea waard ek it molkfabryk yn 1977 sletten. Ek hat der in húshâldskoalle in Aldeberkeap west. 

 Mienskip 
De MeJander is it multyfunksjonele akkomodaasje fan it doarp. Pleatslik Belang behertiget de belangen fan it doarp. De Dreijer is ien fan 'e âldste doarpskranten fan Fryslân.Side Aldeberkeap, oproppen 24 juny 2023 

 Tsjerke 
 PKN-gemeente Alde en Nijeberkeap

 Skoalle 
 Iepenbiere basisskoalle De Tjongeling

 Ferienings/Stiftings 
 Aldjiersferiening De Geitefok
 Berkeaper popkoar
 Brommerklub BRO
 Fûgelwacht Alde- en Nijberkeap
 Fuotbalferiening Sport Vereent
 Kuorbalferiening Lintjo Stifting Doarpsargyf
 Stifting Muzyk op Stapel
 Tennisferiening Brocope
 Toanielferiening De Hoek fan Sânwâlden
 Hynstesportferiening Brocope
 Befolkingsferrin 
 Jier  1840  1954  1959  1964  1969  1974  2005  Ynwenners  646  1251  1220  1253  1281  1290  1562  Jier   2009  2015  2020 Ynwenners  1536  1514  1555

(Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; 2015 en 2020: Alle Cijfers)

 Berne 
 Gerrit Hendrik Kuperus (1897-1976), politikus
 Bauke Kammenga (1901–1990), politikus
 Lamkje Hof-De Boer (1908–1991), skriuwster 
 Henk Bloemhoff (1948), taalkundige  Jan Hof (1959), kuorballer
 Gerrit de Vries (1967), hurdfytser 
 Anita Looper (1975), atlete
 Sjoerd Hamburger (1983), roeier
 Eveneminten 
 Peaskefjoer
 Berkeaper Kuierdei (juny)
 Berkeaper Merk (lêste woansdei fan july) 
 Belibbingsmerk Aldeberkeap (alle moannen fan maaie oant en mei oktober)
 Keunstrûte Open Stal (july/augustus)
 Doarpsfeest (july)
 Ringriderij (augustus)

 Bustsjinst 
De buslinen troch Aldeberkeap wurde fersoarge troch Qbuzz. De folgjende linen ride troch Aldeberkeap:

 Line 16 Wolvegea - Easterwâlde: Wolvegea - Aldeholtpea - Nijeholtpea - Provinsjale Wei Aldeberkeap - Nijeberkeap - Makkingea - Easterwâlde
 Line 26 Akkrum - Noardwâlde fia De Gordyk: Akkrum - Aldeboarn - De Tynje - De Gordyk - Lippenhuzen - Jobbegea - Aldhoarne - Wolvegeasterwei - Aldeberkeap Provinsjale Wei - Sânhuzen - Noardwâlde

 Gea 
Om it doarp lizze de Koepelbosk, De Kiekenberch, Molenbosk, Stjerrebosk en de Stuttebosk. Tusken Aldeberkeap en Nijeberkeap leit noch yn 'e himrik fan Aldeberkeap it natuergebiet Dellebuorsterheide fan It Fryske Gea.

 Ferskaat
 It dokumintaasjesintrum fan de Stellingwarver Schrieversronte sit yn in gebou oan de Willinge Prinsstraat 10
 It doarp hat in haven 'De Uutwiek' dy’t oanslút op de Turfrûte.
 It Wapen fan Eaststellingwerf 1837 is in âld kaffe mei in hynstestâl út de tiid fan de postkoetsen.
 In kilometer ten suden fan it doarp stiet oan 'e kant fan de Linde yn it doarpsgebiet fan Sânhûzen de Wynmotor Aldeberkeap

 Strjitten yn Aldeberkeap 
Alle strjitten yn Aldeberkeap.

 Publikaasjes 
  Betovering in architectuur, arsjitektuer-rûte mei 29 beskreaune gebouwen (VVV)
  Oldeberkoop (1972)

 Sjoch ek 
 Fryske doarpen.
 De Frije Wiken.


Kategory:Doarp of stêd yn Eaststellingwerf
Kategory:Beskerme doarpsgesicht yn Nederlân