Ferwâlde

Ferwâlde (Ferwoude) is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, noardlik fan Warkum en súdeastlik fan Gaast. De Djippert rint troch it doarp hinne, dy't justjes súdlik ôfspjalt yn 'e Yskeburrefeart en de Lytse Feart, dy't útkomt yn 'e Yndyk en de yn 1876-1879  drûchleine Kolken oan 'e noardkant fan 'e eardere Warkumer Mar.

Ferwâlde hat  ynwenners (). Ta de himrik fan Ferwâlde hearre ek de buorskippen Bambuorren, Doanjebuorren, Fallingabuorren, Skearnebuorren en Wonnebuorren.

 Skiednis 
It doarp waard yn 1275 Forwolda, yn 1315 Vorwalda, yn 1399 yn in Nederlânsktalige tekst Werwoude, yn 1496 Vorwolde, yn 1520 yn it Frysk Foerwaelde neamd. Yn de sechtjinde iuw komt yn Nederlânsk Ferwolde en yn it Frysk Ferwaad foar. Schotanus (1664) jout Verwoude en Ferwolde. Yn de achtjinde iuw besteane de fariaasjes Ferwolde en Ferwoude njonkeninoar. De namme ferwiist mooglik nei dat it plak foar as tichteby (for/fer) by in sompebosk (wald/wold) lei.

Ferwâlde wie yn it ferline in grut doarp, troch syn grutte himrik mei grutte wichtige pleatsen. Dêr koe it gâns wat stimmen troch útbringe yn 'e doetiidske gritenij Wûnseradiel. It doarp libbe almeast fan 'e feehâlderij, wylst der tichter by de seedyk, by de buorskip Doanjebuorren wat spoaren fan boulân werom te finen binne. It doarp sels ûntwikkele syn doarpskearn súdlik fan 'e tsjerke.

Oant 2011 lei Ferwâlde yn de eardere gemeente Wûnseradiel.

 Mûne  
Oant 1930 hat dêr in mûne stien dy't de Fallingabuorster- en Aeltsjemarpolder bemealde. De mûne stie al yn de Schotanusatlas, dat dy moat der al foar 1718 stien hawwe.

 Tsjerke 

De doarpstsjerke eaget mei syn kleurige beplastere uterlik noch net sa âld; lykwols moat er al datearje út de twadde helte fan de 13e iuw. Mar der geane ek ferhalen dat tsjerke en toer yn 1762 ôfbrutsen binne mei it doel de dowestiennen te ferkeapjen oan de semintyndustry fan Makkum. Yn 1767 wie de nije tsjerke mei in spitstuorke op 'e westlike gevel klear. De lêste fernijing fan de tsjerke wie yn 1877. It skip hat in trijekantich sletten koer en op de westlike gevel stiet in houten tuorke. De tagongspoarte is fersierd mei bak- en sânstien en hat in fronton mei opskrift en it jier 1767. De famyljebank fan Van Velzen datearret út de 18e iuw en in ienfâldiger bank mei draaide balusters is nóch in iuw âlder.

De tsjerke waard op 23 novimber 2018 oerdroegen oan de Stichting Alde Fryske Tsjerken.

 Doarpswapen 
Oan fjouwer gouden ringen hinget in read findel. Neffens oerlevering soe Friso dy meinomd hawwe en binne der in soad oerwinnings mei behelle. Dy Magnusfane fan Friso wie in reade banier, dy't fjouwer bjusterbaarlike krêften hie: hy beskerme tsjin tonger en stoarm, hy warre kweageasten, hy bruts tsjoenen en hy koe net oerwûn wurde. Nei de tiid fan Friso waard de fane bedobbe, sa't gjin fijân dy fine koe. Yn in leginde soe in Frysk legerûnderdiel ûnder dit findel Rome ferovere hawwe en de stêd Rome oan Karel de Grutte oerdroegen hawwe. Yn de dom fan Almenum waard it letter bewarre, de Denen hawwe letter noch besocht om it te feroverjen. Mar omdat it findel neffens de leginde ynmitsele wie yn de tsjerkemuorre mislearre dat. Mar sa't Jancko van Douwama skriuwt: ,,Insgelijcken heb icket wal gehoert, dat he solden bemuert wesen to Fernewolde."

 It besjen wurdich 
 Tsjerke fan Ferwâlde
 Doarpstimmerwurkplak, foar 2005 eartiids ûnderdiel fan de Aldfaers Erfrûte

 Mienskip 
It doarp hat in sterk agrarysk karakter. De lêste jierren is der nijbou byboud oan de Buorren en de Djipwei. Foar boadskippen binne de ynwenners oanwiisd op Warkum, Makkum en Boalsert.

It Doarpsbelang fertsjintwurdiget de belangen fan 'e ynwenners fan Ferwâlde. It doarp hat in doarpshûs yn 'e eardere skoalle De Finne, dy't yn 2017 it eardere doarpshûs De Djippert ferfong. De namme fan De Djippert wie ôflaat fan de feart dy't troch it doarp rint.  

 Ferienings 
It doarp hat ferskate ferienings: 
 Keatsferiening Trije yn Ien
 Toanielferiening Yn 'e Djippert
 Biljertklup
 Biljertklup foar de âlderein
 Jongereinklup
 Frouljusferiening
 Stifting Ald Ferwâlde
 Stifting Begraafplakken Gaast-Ferwâlde 

 Tsjerke  
 Protetstantske gemeente Warkum
 Pleatslike kommisje Gaast-Ferwâlde

 Underrjocht 
Oant 1991 hie it doarp in eigen skoalle, De Finne. Dy fusearre yn dat jier mei dy fan Gaast, dy't doe slute moast omreden te min learlingen. Yn 2016 moast De Finne sels ek slute om deselde problemen.

 Befolkingsferrin 
 1954  1959  1964  1969  1974  2004  2013  2025 344  283  295  248  237  230  240Alle Cijfers  235

 Berne yn Ferwâlde 
 Ruurd Okma (1839-1915), feehâlder en politikus

 Ferskaat 
 Sint-Steffen is patroanhillige fan Ferwâlde.

 Strjitten 
Aaltsjemarwei, Buorren, Doanjebuorren, Robyn Joelesfinne, Skearnebuorsterwei, Wonnebuorsterwei. 

 Bustsjinst 
De busline troch Ferwâlde wurdt fersoarge troch Qbuzz. De folgjende line rydt troch Ferwâlde:

 Line 39 Ferwâlde - Snits: Ferwâlde - Parregea - Dedzjum - Blauhús - Westhim - Abbegea - Drylts - Snits

 Keppeling om utens 
 Side fan it doarp

 Sjoch ek 
 Fryske doarpen.


Kategory:Doarp of stêd yn Wûnseradiel
Kategory:Doarp of stêd yn Súdwest-Fryslân