Euro

De euro is de muntienheid fan de lannen fan de Jeropeeske Ekonomyske en Monetêre Uny (EMU), ek wol oantsjut as de "eurosône". Nei de Amerikaanske dollar is de euro de wichtichste munt fan de wrâld. De munt bestiet al sûnt 1999 as bankjild; op 1 jannewaris 2002 is it as echt betelmiddel yn omrin kaam. De offisjele koade fan de muntienheid is EUR.

 Meidoggers / Wikselkoersen 
Yn de takomst sille ek oare lannen fan de Jeropeeske Uny tatrede ta de Eurosône.

De euro is in wettich betelmiddel yn 21 fan de 27 lannen fan de Jeropeeske Uny.

Dy lannen binne:
 Lân  Sûnt  Alde munt  Wikselkoers fan Euro border|20px Belgje 1999*  Belgyske frank BEF 40,3399 border|20px Bulgarije 2026*  Bulgaarske lev BGN 1,95583 border|20px Dútslân 1999*  Dútske mark DEM 1,95583 border|20px Eastenryk 1999*  Eastenrykske skelling ATS 13,7603 border|20px Estlân 2011  Estyske kroan EEK 15,6466 border|20px Finlân 1999*  Finske mark FIM 5,94573 border|20px Frankryk 1999*  Frânske frank FRF 6,55957 border|20px Grikelân 2001*  Grykske drachme GRD 340,750 border|20px Ierlân 1999*  Ierske pûn IEP 0,787564 border|20px Itaalje 1999*  Italjaanske lire ITL 1936,27 border|20px Kroaasje 2023  Kroätyske kuna HRK 7,53450 border|20px Letlân 2014  Letske Lats LVL 0,702804 border|20px Litouwen 2015  Litouske Litas LTL 3,45280 border|20px Lúksemboarch 1999*  Lúksemboarchske frank LUF 40,3399 border|20px Malta 2008  Malteeske pûn MTL 0,429300 border|20px Nederlân 1999*  Nederlânske gûne NLG 2,20371 border|20px Portegal 1999*  Portegeeske eskûdo PTE 200,482 border|20px Syprus 2008  Syprioatyske pûn CYP 0,585274 border|20px Sloveenje 2007  Sloveenske tolar SIT 239,640 border|20px Slowakije 2009  Slowaakske kroan SKK 30,1260 border|20px Spanje 1999*  Spaanske peseta ESP 166,386* fysike ynfiering 2002

Fierders binne der ek noch guon lannen en territoaria dy't net by de Jeropeeske Uny hearre, mar wol de euro as betelmiddel hawwe. De folgjende lannen hawwe dêrta in monetêre oerienkomst mei de Jeropeeske Uny sletten:
en itselde jildt foar de ûnbewenne Frânske oerseeske gebieten Clipperton en de Frânske Súdlike en Antarktyske Lannen.
Lannen dêr't de euro as betelmiddel ynfierd is sûnder dat dêrta in monetêre oerienkomst mei de Jeropeeske Uny sletten is, binne:

Sweden hat him der by ferdrach ta ferplichte de euro ek yn te fieren, mar sûnt in folksstimming op 14 septimber 2003 de ynfiering op dat stuit ôfwiisd hat, is it lân der net mear aktyf mei dwaande.

De euro is ek de munt fan de oerseeske gebieten fan Frankryk, Portegal en Spanje. Om't de munten fan de oerseeske parten fan it Keninkryk fan de Nederlannen keppele wienen oan de dollar wurdt de euro dêr oant no ta net brûkt.

Fêste wikselkoers
Der binne fierders 11 muntienheden dy't in fêste wikselkoers mei de euro hawwe, d.w.s. dy't oan 'e euro fêstmakke binne en dêrom ôfhinklik fan 'e eurokoers binne:
 20px Bosnyske ynwikselbere mark
 20px CFP-frank (brûkt yn 'e Frânske koloanjes yn 'e Stille Oseaan)
 17px  Deenske kroan
 20px Kaapverdyske eskûdo
 20px Komoarske frank
 20px Marokkaanske dirham
 20px Masedoanyske denar
 20px Sintraalafrikaanske CFA-frank (brûkt yn 'e eardere Frânske koloanjes yn Sintraal-Afrika)
 20px Westafrikaanske CFA-frank (brûkt yn 'e eardere Frânske koloanjes yn West-Afrika)
 20px Wytrussyske roebel (ek ferbûn oan 'e Amerikaanske dollar en de Russyske roebel)

 Munten 
De munt wurdt opdield yn 100 sinten de euro (oanjûn mei in ‘c’). Der binne munten fan 1, 2, 5, 10, 20 en 50 sint. De munten fan de 1 en de 2 sint binne yn in protte lannen al net mear yn omrin. De bankbiljetten bestean út dy fan 5, 10, 20, 50, 100, 200 en 500 euro. Alle munten hawwe in Jeropeeske kant dêr't in ôfbyld fan Jeropa op stiet. Op de oare kant stiet in ôfbyld dy’t de lân fan útjefte ferskillet.

 Euroteken 
It euroteken bestiet út de Grykske letter ‘epsilon’ en is in ferwizing nei de letter ‘E’ dy’t yn in protte talen de earste letter fan Jeropa foarmet. De dûbelde line is it wenstige ûnderskie tusken in letter en in muntsymboal, mar wurdt ek beskôge as symboal fan de fêstheid fan de munt. It teken waard op 12 desimber 1996 presintearre troch de Jeropeeske Kommissy.

 Sjoch ek 
 Jeropeeske Uny
 Eurosône

 Keppeling om utens 


 Webstee fan de Jeropeeske Sintrale Bank
 Euro bankbiljetten 

Kategory:Jeropeeske Uny
Kategory:Muntienheid
Kategory:Yntroduksje út 1999
Kategory:Yntroduksje út 2002

Kategory:Ekonomy fan Belgje
Kategory:Bulgarije
Kategory:Dútsk jild
Kategory:Eastenryk
Kategory:Estlân
Kategory:Finlân
Kategory:Frankryk
Kategory:Grikelân
Kategory:Ierlân
Kategory:Itaalje
Kategory:Letlân
Kategory:Litouwen
Kategory:Lúksemboarch
Kategory:Kroaasje
Kategory:Malta
Kategory:Nederlânsk jild
Kategory:Portegal
Kategory:Slowakije
Kategory:Sloveenje
Kategory:Spanje
Kategory:Syprus