Winaam

Winaam is in doarp yn 'e gemeente Harns. Winaam leit noardeastlik fan Mullum en Harns, noardwestlik fan Hjerbeam, westlik fan Frjentsjer, súdwestlik fan Pitersbierrum en Seisbierrum en súdwestlik fan de Waadsee. De doarpskearn fan Winaam leit om de Buorren, noardlik en eastlik fan de Andréastsjerke. De buorskippen Roptasyl (diel), Lytse Buorren en Foarryp hearre ek by Winaam.

Op  hie Winaam  ynwenners. 

 Skiednis 
Winaam ûntstie op ien fan 'e terpen yn in mear as twa kilometer lange noardeastlike rige fan terpen. De âldste fermelding fan it doarp datearret út 1275, doe't it al as Wynaldum neamd waard. In soad is der net mear oan 'e Nederlânsktalige namme feroare. Yn 1543 waard de Fryske fariant fan it doarp Vynaem neamd, yn 1579 Winaem en wat letter Wynaam.Friese Plaatsnamen, K.F. Gildemachter, side 269  

It grutte kompleks fan terpen kin de "Fryske Hegeburch" west ha, dêr't yn 'e Beowulf oer skreaun wurdt. J. Zijlstra (2009), Finnsburg, een koningsdrama uit de 5e eeuw, side 10.  Oant de 16e iuw wienen der noch resten fan ferskânsingen oanwêzich. 

Foar de reformaasje wie de tsjerke oan de apostel Andréas wijd. Troch âlderdom stoarte de âlde sealtektoer yn 'e nacht fan 24 op 25 juny 1684 yn. De preekstoel út 1729 is opfallend troch it sierlike houtfykwurk. 

Oant de gemeentlike weryndieling fan 1984 lei Winaam yn sawol de gritenij as de gemeente Barradiel. Sûnt 1984 leit it doarp yn 'e gemeente Harns.

 Archeologysk ûndersyk 
De fynst fan in grutte fibula (mantelspjelde) yn 'e terp Tsjitsma wie de oanset foar in grut archeologysk ûndersyk yn 1991 en 1992, dêr't út bliken die dat Winaam al yn de midsiuwen in wichtige delsetting wie. Guon skiedkundigen tinke dat Winaam it sintrum wie fan it gebiet dêr't de Fryske kening Audulf om-ende-by 600 hearske. Yn in archeologysk stipepunt yn 'e âlde konsistoarje is dy skiednis yn byld brocht. 

De tsjutting fan de ûndersyksresultaten is anno 2010 lykwols noch lang net klear. Winaam foarme de oanlieding ta archeologysk (terp)ûndersyk yn it gebiet fan Súd-Hollân oant Grinslân ta, it saneamde Frisia-projekt.

Yn it doarp is in lyts museum mei terpfynsten, in lytse bibleteek en ynformaasje oer de omkriten. 

 Mienskip 
Fjouwerris yn 't jier jout de feriening doarpsbelang de krante It Fuottenein út. It doarpshûs De Bijekoer waard nei ynset fan 'e Stifting Doarpshûs Winaam en gearwurking fan de ferskate ferienings yn 1982 iepene. 

De bynamme foar de bewenners is Winamer katten. Yn 'e Buorren stiet it keunstwurk 'Winamer kat'. Sûnt 2018 is it mooglik om in 2,6 kilometer katterûte te rinnen lâns û.o. nutskasten, dy't mei Winamer katten beskildere binne.    

 Tsjerke 

 PKN-Easterbierrum-Winaam

 Skoalle 
 Bernesintrum Middelstein
Winaam hie sûnt 1882 in skoalle. De E.P. de Boerskoalle fan Winaam fusearre yn 2014 fanwegen te min bern mei de skoalle fan Mullum.  

 Ferienings 
 Aldereinsoas
 Begraffenis- en Kremaasjeferiening De Laatste Eer
 Fûgelwacht Frjentsjer
 Gymnastykferiening
 Kaart en Biljertferiening Keatsferiening De Keatsebal
 Jongereinsoas
 Iisferiening Ysmahorn
 Sjonggroep Waadwyn
 Toanielferiening Winaam

 Befolkingsferrin 
 Jier  1840  1954  1959  1964  1969  1974  2004  2013 2015  Ynwenners  475  658  635  517  500  449  380  463  462 Jier   2020  Ynwenners  462 
 Berne 
 Frans Helfrich (1920-2010), keatser
 Abe de Vries (1965), (skriuwer)

 Sjoch ek 
 Fryske doarpen.

 Keppeling om utens 
 Winaam op de Side Terpe - en Wierelân 


Kategory:Doarp of stêd yn Barradiel
Kategory:Doarp of stêd yn Harns (gemeente)