Olympyske Spullen

De Olympyske Spullen binne in ynternasjonaal sportevenemint, dêr't eltse fjouwer jier twa fan hâlden wurde: de Olympyske Simmerspullen en twa jier letter de Olympyske Winterspullen. De organisaasje fan de spullen is yn hannen fan it Ynternasjonaal Olympysk Komitee, mar de organisaasje fan elts apart spul docht de stêd dêr't de spullen hâlden wurde, troch in apart organisaasjekomitee. Op it stuit (2025) is Kirsty Coventry foarsitter fan it YOK.

 Klassike Olympyske Spullen 
Yn de klassike âldheid waarden alle fjouwer jierren by Olympia spullen hâlden ta eare fan Seus. Earst sûnt 776 f.Kr. waarden de nammen fan de winners byhâlden. De spullen begûnen as yn iendeiswedstriid yn hurdrinnen. Letter kamen der ek de estafette, it fakkelrinnen, de fiifkamp (diskussmiten, fierspringen, hurdrinnen, spearsmiten en wrakseljen), de pankration, it wapenrinnen, en it weinrinnen by, en waarden de spullen in wike.

De dielnimmers wienen frije Hellenen en letter ek Romeinen, mar allinnich foar it weinrinnen koenen froulju ynskreaun wurde. Dat froulju ynskreaun wurde koenen woe net sizze dat se sels meidienen: by it weinrinnen waarden de hynders ynskreaun op de namme fan de eigner, net dy fan de stjoerman.

Yn it jier 394 makke Teodosius de Grutte in ein oan de Klassike Olympyske Spullen.

 Moderne Olympyske Spullen 

De Moderne Olympyske Spullen wienen in idee fan de Franske baron Pierre de Coubertin dat er op 25 novimber 1892 foar it earst publyklik makke. Pas yn 1894 waard it Ynternasjonaal Olympysk Komitee oprjochte. Mar doe gie it hurd, dat dêr't De Coubertin tocht hie de earste spullen in 1900 yn Parys te hâlden, waarden yn 1896 de earste moderne spullen al organisearre yn Atene. Grikelân hie de spullen graach altyd organisearje wollen, mar om it idee fan ynternasjonale spullen fuort te sterkjen waarden de spullen eltse fjouwer jier yn in oar lân organisearre.

Yn 1924 waard yn Sjamoniks in Ynternationale Wintersportwike organisearre. Doe't dat in súkses waard, waarden fjouwer jier letter yn Sankt Moritz de twadde Olympyske Winterspullen organisearre. Oant en mei 1992 waarden de beide spullen yn itselde jier hâlden, mar yn 1994 waarden wer Winterspullen hâlden, yn Lillehammer sadat se no krekt út de pas rinne mei de Olympyske Simmerspullen.

 Sporten 
 Simmersporten 
Hjoeddeiske sporten


Sporten út it ferline


 Wintersporten 
Hjoeddeiske sporten

 Hâlden en takomstige Olympyske Spullen 

 Rekôr 
De Amerikaanske swimmer Michael Phelps behelle by de Spullen fan 2012 yn Londen syn 22ste Olympyske medaille. Hy swom dêrmei it rekôr fan Larisa Latina út de eardere Sovjet-Uny dy't op de Spullen fan 1956, 1960 en 1964 yn totaal 18 Olympyske medailles behelle by it Gymnastyk út de boeken.

 Friezen dy't it faakst meidien ha oan de Olympyske Spullen 
 Namme Sport(en) Tal kear Medaljes Rintje Ritsma Reedriden 5 1992,1994,1998,2002,2006  2x 4x  Richard Schuil Follybal,Strânfollybal 5 1996,2000,2004,2008,2012  1x Sven Kramer Reedriden 5 2006,2010,2014,2018,2022 4x  2x 3x  Franke Sloothaak Hynstesprort (Springe) 4 1984,1988,1992,1996  2x 1xEpke ZonderlandGymnastyk (Turnen) 4 2008,2012,2016,2020  1x Marit Bouwmeester Hurdsilen 4 2012,2016,2020,2024  2x 1x 1x  Jorrit Bergsma Reedriden 4 2014,2018,2022,2026  2x 1x 2x  Antoinette Rijpma-de Jong Reedriden 4 2014,2018,2022,2026  1x 2x 3x 

 Friezen dy't de measte Olympyske medaljes wûn ha 
 Namme Sport(en) Goud Sulver Brûns Totaal Sven Kramer Reedriden     9 Suzanne Schulting Shorttrack     5Jorrit Bergsma Reedriden      5 Antoinette Rijpma-de Jong Reedriden    5 Rintje Ritsma Reedriden    5 Marit Bouwmeester Hurdsilen     4 Jetze Doorman SkermjenModerne Fiifkamp    4 Franke Sloothaak Hynstesport (Springe)     3Marrit Leenstra Reedriden    3Marijke Groenewoud Reedriden    3Atje Keulen-Deelstra Reedriden    3

 Sjoch ek 
 Paralympyske Spullen

 Keppeling om utens 
 Webstee fan it Ynternasjonaal Olympysk Komitee


Kategory:Ynternasjonaal sportevenemint
Kategory:Weromkearend evenemint ynsteld yn 1896