1901

Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1900-er jierren.
 Foarfallen 
jannewaris
 1 - Austraalje ûntstiet trochdat de Britske koloanjes West-Austraalje, Súd-Austraalje, Queenslân, Nij-Súd-Wales, Fiktoaria en Tasmaanje in federaasje oangeane, dy't selsbestjoer kriget binnen it Britske Ryk.
 22 - Nei in regearperioade fan 63 jier komt yn Osborne House, op it Britske eilân Wight keninginne Fiktoaria te ferstjerren yn 'e âlderdom fan 81 jier. Dêrmei komt in ein oan it Fiktoriaanske Tiidrek.
 23 - Edwert VII, de âldste soan fan keninginne Fiktoaria, folget syn mem op as kening fan it Feriene Keninkryk.
febrewaris 
 3 - Troepen fan it Keninklik Nederlânsk-Yndysk Leger (KNIL) ûnder luitenant-generaal J.B. van Heutsz nimme yn it ramt fan 'e Atjee-oarloch de fêsting Batu Iliq yn.
 7 - Keninginne Wilhelmina fan 'e Nederlannen trout yn De Haach mei de Dútske hartoch Hindrik fan Meklenburch-Schwerin.
maart 
 2 - It Amerikaanske Kongres nimt it saneamde Platt-amendemint oan, dat yntsjinne is troch senator Orville Platt. Dat beheint de frijheid fan in takomstich 'ûnôfhinklik' Kubaansk regear om ferdraggen mei oare lannen as de Feriene Steaten te sluten.
 6 - De Dútske keizer Willem II oerlibbet yn Bremen in oanslach op syn libben.
april
 22 - de Noard-Fryske Lokaalspoarwei-Maatskippij iepenet it earste part fan it Spoar fan Ljouwert nei Eanjum: Ljouwert - Ferwert.
 23 - De Filipynske opstannelingelieder Emilio Aguinaldo jout him oer oan 'e Amerikanen, dy't dêrmei in grutte oerwinning boeke yn 'e Filipynsk-Amerikaanske Oarloch.
maaie
 3 - By de Grutte Brân fan 1901 komme yn Jacksonville, yn 'e Amerikaanske steat Floarida, 7 minsken om en gean 2.368 gebouwen yn flammen op.
 8 - Coopersburg yn Akkrum wurdt stifte.
juny
 12 - Under swiere Amerikaanske druk giet de Kubaanske Konvinsje, dy't de grûnwet skriuwt foar it takom jier ûnôfhinklik te wurden Kuba, akkoart mei it Platt-amendemint. Dêrtroch sil Kuba yn 'e praktyk in Amerikaansk protektoraat wurde.
 24 - De earste tentoanstelling fan Pablo Picasso iepenet yn Parys.
july
 4 - It foech fan it Amerikaanske militêr bestjoer fan 'e Filipinen wurdt beheind. Der komt no njonken it militêr bewâld ek in boargerlik gesach. De lieder dêrfan wurdt de politikus William Howard Taft. 
 31 -  Jan Reitsma, Jan Sjoerds Kuperus en Meindert Helfrich winne yn Frjentsjer de 50ste PC. Jan Sjoerds Kuperus wurdt útroppen ta kening.
septimber
 6 - By in oanslach op 'e Panamerikaanske Tentoanstelling yn Buffalo (New York) wurdt de Amerikaanske presidint William McKinley delsketten troch de anargist Leon Czolgosz.
 7 - Yn Sina komt in ein oan 'e Bokseropstân troch de ûndertekening fan it Ferdrach fan Peking. Dêrby moat Sina oansjenlike territoriale konsesjes dwaan oan 'e Westerske grutmachten, en kriget it dêropta ek noch flinke ferhelbetellings oplein.
 14 - De Amerikaanske presidint William McKinley komt te ferstjerren oan 'e ferwûnings dy't er oprûn hat by de oanslach op syn libben fan acht dagen earder. Hy wurdt opfolge troch syn fise-presidint Theodore Roosevelt.
oktober
 2 - de Noord-Friesche Locaal-Spoorwegmaatschappij iepenet it twadde part fan it Spoar fan Ljouwert nei Eanjum: Ferwert - Mitselwier.
novimber
 18 - De Feriene Steaten en it Feriene Keninkryk slute in ferdrach oer it behear fan in takomstige Panamakanaalsône.
desimber
 10 - Yn 'e Sweedske haadstêd Stokholm wurde foar it earst de Nobelprizen útrikt, dy't ynsteld binne troch en ferneamd wurde nei de yndustrieel Alfred Nobel.

 Berne 
jannewaris
 3 - Eric Voegelin,  Dútsk-Amerikaansk heechlearaar († 1985)
 15 - Paulus Folkertsma, Frysk komponist, bestjoerder en ûnderwizer († 1972)
 20 - Taede Zijlstra, Frysk keatser († 1946)
febrewaris
 5 - Adriaan van der Meulen, Frysk politikus († 1993)
 19 - József Vértesy, Hongaarsk wetterpoloër († 1983)
 20 - Mohammed Naguib, Premier fan Egypte († 1984)
maart
 14 - Sid Atkinson, Súdafrikaansk huorderinner († 1977)
 20 - Lorenzo Fernández, Oerûguayaansk fuotballer († 1973)
 23 - Dolly Akers, Amerikaansk politika en aktiviste († 1986)
 24 - Ub Iwerks, Amerikaansk animator († 1971)
april
 13 - Jo Meynen, Nederlânsk politikus († 1980)
 16 - Klaas de Jager, Frysk keatser († 1988)
 30 - Sjoerd Spoelstra, Nederlânsk sjoernalist en taalkundige († 1967)
maaie
 24 - José Nasazzi, Oerûguayaansk fuotballer († 1968)
juny
 4 - Tjomme Ynte Kingma Boltjes, Nederlânsk heechlearaar algemiene en tapaste mikrobiology († 2000)
 6 - Achmed Soekarno, presidint fan Yndoneezje († 1970)
 28 - Kurt Helbig, Dútsk gewichtheffer († 1975)
july
 28 - Taeke Jitze Botke, Frysk fersetsstrider († 1990)
augustus
 10 - Hugo Gunckel Lüer, Sileensk botanikus († 1997)
 14 - Håkon Bryhn, Noarsk siler († 1964)
 18 - Arne Borg, Sweedsk swimmer († 1987)
 23 - Minne Endstra, Nederlânsk ûndernimmer († 1971)
 26 - Jan de Quay, premier fan Nederlân († 1985)
septimber
 6 - Yge Foppema,  Nederlânsk dichter en sjoernalist († 1993)
 16 - Ugo Frigerio, Italjaansk hurdwandeler († 1968)
 18 - Abe Brouwer, Frysk skriuwer († 1985)
 25 - Bud Houser, Amerikaansk atleet († 1994)
 28 - Lily Bouwmeester, Nederlânsk aktrise († 1993)
oktober
 1 - Anfesia Shapsnikoff, Amerikaansk aktiviste en kuorkster († 1973)
 5 - Jacob Michiel Ydema, Frysk keunstskilder en glêzenier († 1990)
 20 - Luigi Tasselli, Italjaansk baanhurdfytser († 1971)
 24 - Gerrit Tromp, Frysk roeier († 1938)
novimber
 3 - kening Leopold III fan Belgje († 1983)
 12 - Hans Grieder, Switsersk turner († 1995)
 24 - Leonard Martin, Ingelsk siler († 1967)
desimber
 5 - Walt Disney, Amerikaansk animator († 1966)
 9 - Jacobus Johannes Westendorp Boerma, Frysk histoarikus († 1970)
 27 - Marlene Dietrich, Dútsk-Amerikaansk aktrise en sjongeres († 1992)

 Ferstoarn 
 12 jannewaris - Eeltsje Holtrop van der Zee, Frysk skipsbouwer (* 1824)
 22 jannewaris - keninginne Fiktoaria fan it Feriene Keninkryk (* 1819)
 27 jannewaris - Giuseppe Verdi, Italjaansk komponist (* 1845)
 9 maart - Anjenette Reinders, Nederlânske ûndernimmer, makker fan Bearenburch (* 1828)
 16 april - Frans Julius Johan van Eysinga, Frysk rjochter en politikus (* 1818)
 7 july - Johanna Spyri, Switsersk skriuwster (* 1827)
 30 augustus - William Ludlow, Amerikaansk militêr (* 1843)
 9 septimber - Henri de Toulouse-Lautrec, Frânsk keunstskilder (* 1864)
 19 novimber - Meindert Rozenga, Frysk toanielakteur en -skriuwer (* 1854)


Kategory:20e iuw