Achtkarspelen

{{Ynfoboks gemeente yn Nederlân
| namme                 = Achtkarspelen
| ôfbyld                = Surhuizumer Mieden - plaatsnaambordje.jpg
| ôfbyldtekst           = Winter op 'e romte by de Surhúster Mieden.
| flagge                = Flag of Achtkarspelen.svg
| wapen                 = Achtkarspelen seal.svg
| kaart                 = Achtkarspelen location map municipality NL.png
| kaart1                = Gem-Achtkarspelen-OpenTopo.jpg
| provinsje             = Fryslân
| haadplak              = Bûtenpost
| oerflak               = 103,98 km² AlleCijfers
| lân                   = 102,21 km²
| wetter                = 1,77 km²
| ynwennertal           =  () 
| befolkingstichtens    = 273 ynw./km²
| gemeenteried          =  Perioade 2022—2026 (21 sitten):Kiesraad 
| kolleezje             = CDA, FNP + GBA (13 sitten)Burgemeester en wethouders
| boargemaster          = Jouke Douwe de Vries
| list                  = 
| oprjochte             = 1851
| tiidrek1              = Oant 1851
| yndieling_tiidrek1    = 10px Gritenij Achtkarspelen
| tiidrek2              = 
| yndieling_tiidrek2    = 
| tiidrek3              = 
| yndieling_tiidrek3    = 
| tiidrek4              = 
| yndieling_tiidrek4    = 
| tiidrek5              = 
| yndieling_tiidrek5    = 
| ferkearsieren         = N355, N358, N369
| netnûmer              = 0511, 0512
| postkoade             = 9231–9873
| webstee               = www.achtkarspelen.nl
}}Achtkarspelen''' is in gemeente yn it noardeasten fan Fryslân. De gemeente hat  ynwenners op .

De gemeente leit oan de grins mei Grinslân. Plakken mei de measte ynwenners binne Surhústerfean, Bûtenpost (it haadplak) en de Harkema.

Achtkarspelen is in plattelânsgemeente mei in bytsje wetter, yn hichte fariearjend fan -1 oant +4.

It Prinses Margrietkanaal giet fan west nei east troch Achtkarspelen.

Plakken
Yn de gemeente Achtkarspelen lizze 12 wenplakken. It grutste plak is Surhústerfean. It gemeentehûs stiet yn Bûtenpost. De Nederlânske nammen binne de offisjele.

 Doarpen 
De folgjende doarpen en flekke (Surhústerfean) lizze yn de gemeente Achtkarspelen:
+Fryske plaknammeNederlânske plaknammeOantal ynwennersBoelensloaneBoelenslaan1.205BûtenpostBuitenpost5.940DroegehamDrogeham1.670GerkeskleasterGerkesklooster795De HarkemaHarkema4.335KoatstertilleKootstertille2.470StynsgeaAugustinusga1.225StrobosStroobos305SurhústerfeanSurhuisterveen6.130SurhuzumSurhuizum1.220TwizelTwijzel1.115TwizelerheideTwijzelerheide1.815
De sifers komme út it jier 2024, fan https://allecijfers.nl/.

 Buorskippen 
De folgjende buorskippen lizze yn de gemeente Achtkarspelen:
 Blauforlaet 
 Blauhûs 
 Buwekleaster 
 Dykhuzen 
 Hamsherne  Koartwâld 
 De Koaten 
 Kûkherne (foar in part) 
 De Lêste Stoer 
 Lytsepost  Ophûs 
 Reahel 
 Reaskuorre 
 Surhuzumer Mieden

 Untwikkeling ynwennertal 
Befolkingsûntwikkeling sûnt 1996:

 Jier  Ynwenners 2022  27.954 2015  27.983 2005  28.134 1996  27.988

 Skiednis 
De namme Achtkarspelen wurdt foar it earst fermeld yn 1338 en ferwiist nei de acht oarspronklike karspels yn de gritenij, te witten:

 Bûtenpost
 Droegeham
 Koartwâld
 De Koaten Lytsepost
 Stynsgea
 Surhuzum
 Twizel

Achtkarspelen naam lang in aparte plak yn Fryslân yn. Yn de Midsiuwen, oant 1559, hearde Achtkarspelen ta it bisdom Münster, wylst de rest fan Fryslân ûnderdiel wie fan it bisdom Utert.

De gritenij Achtkarspelen waard yn 1851 in gemeente nei de ynfiering fan de gemeentewet fan Thorbecke yn Nederlân.

 Wapens en flaggen 

 Wapens 

 Flaggen 

Eveneminten
It Konkoers Hippyk Bûtenpost is it grutste evenemint yn 'e gemeente en wurdt holden sûnt 1954. Yn 2018 fûn foar it earst de Feteranedei fan Achtkarspelen plak.

 Polityk 
 Kolleezje fan boargemaster en wethâlders 
 Funksje  Namme  Partij  ynfo Boargemaster  Oebele Brouwer  partijleas  per 7 febrewaris 2019Wethâlders  Jouke Spoelstra  CDA  Tjibbe Brinkman  FNP  Sierd Vegelin  GBA  Lea van der Tuin-Kuipers  CDA  Gemeentesekretaris  Marcel Pieter de Jong  

 Ferdieling gemeenteried 
De gemeenteried fan Achtkarspelen bestiet út 21 sitten. De útslaggen fan de gemeenteriedsferkiezings binne sûnt 2002:NLverkiezingen

 partij ferkiezings 2002 ferkiezings 2006 ferkiezings 2010  ferkiezings 2014  ferkiezings 2018  ferkiezings 2022  % sitten % sitten % sitten % sitten % sitten % sitten CDA 30,2 7 28,9 6 25,6 6 22,8 5 26,0 6 22,7 6 FNP 25,2 5 18,3 4 23,9 5 25,3 6 16,4 4 17,8 4 CU ¹ 12,9 3  12,5 2 13,5 3 17,1 3 13,6 3 14,4 3 GBA ²  12,0 2 7,9 2 12,8 3 15,0 3 15,4 3 14,4 3 PvdA 15,1 3 27,3 6 16,7 3 13,5 3 9,8 2 9,3 2 PVV 8,1 1 7,1 1 FVD   5,7 1 GL 5,6 1 4,9 1 VVD 4,8 1 5,0 1 7,7 1 6,4 1 5,0 1 3,7 0 ûnjildich & blanko 0,1 0,3 0,3 0,6 0,5  0,3  opkomst/totaal 67,3% 21 63,1% 21 54,3% 21 55,9% 21 56,7% 21 52,8% 21

¹ 2002: CU + SGP

² GBA = GemeenteBelangen Achtkarspelen

250px|thumb|Lânskip mei pingo at Surhuzum
250px|thumb|Stynsgea
 Kolleezje 
Partijen yn it kolleezje fan B&W:

 Perioade Partijen Totaal CDA CU FNP GBA PvdA 2022–2026  6 4 3  13 actief 2022 2018–2022  6 3 3 12 actief 2018 2016–2018 5 3 3 11 de STREEK 2016 2014–2016 6 3 3 12 RTV NOF 2014 2010–2014  6 3 5 14 RTV NOF 2010 2006–2010 6 2 6 14 WâldNet 2010 2002–2006 7 3 3 13 WâldNet 2006

 Sjoch ek 
 Fryske doarpen
 Fryske gemeenten
 List fan boargemasters fan Achtkarspelen
 List fan grytmannen fan Achtkarspelen

Keppeling om utens
 Webstee fan de gemeente
 Plaatsengids


Kategory:Gemeente yn Fryslân
Kategory:Bestjoerlike ienheid oprjochte yn 1851