Sint-Anne

Sint-Anne of St.-Anne (Frysk en Biltsk) is in doarp dat yn de gemeente De Waadhoeke leit. Sint-Anne leit noardlik fan Berltsum, eastlik fan Sint-Jabik, westlik fan Froubuorren en besuden Nij Altena. De doarpskearn leit om de krúsing fan de Steatenwei, Steedhâlderswei, Van Harenstrjitte en Warmoesstrjitte.

De buorskippen Stêd-Niks en De Oasthoek (lyts diel) hearre ek by Sint-Anne. Earder hearde Nij Altena ek by Sint-Anne, mar dat is sûnt 2006 in selsstannich doarp.

Sint-Anne hat  ()https://opendata.cbs.nl/statline ynwenners.

 Skiednis 
Sint-Anne waard stifte doe't It Bilt yn 1505 bedike waard. De earste namme dy't it doarp krige fan de earste bewenners wie "Altoenae", ferneamd nei it plak dêr't de nije bewenners wei kamen. It buorskip Nij Altoenea benoarden Sint-Anne referearret noch oan de oarspronklik brûkte namme fan it haaddoarp. Altoenea foarme mei de doarpen der omhinne katolike parochy's, wêrtroch't de nammen dêrfan al gau oergienen op de doarpen. "Altoenea" is úteinlik ferneamd nei de hillige Anna, de mem fan Marije en krige de namme "Sint-Annaparochy".

It doarp krige in houten tsjerke mei in tek fan strie. It bisdom wegere fanwege de brekfalligens fan it gebou de tsjerke yn te wijen en it houten gebou waard ferfongen troch in tsjerke dy't nei alle gedachten de foarm hie fan in gryksk krús. Yn dy tsjerke troude Rembrandt van Rijn yn 1634 mei Saakje fan Uylenburg. As oantinken dêroan stiet by de tsjerke in brûnzen byld. 

Sûnt 2018 leit Sint-Anne yn de gemeente De Waadhoeke, dêrfoar lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente It Bilt. Sint-Anne hat altyd it haadplak west fan It Bilt. 

 Van Harenstsjerke 

Yn 1682 waard de foargonger ferfongen troch in achthoekige tsjerke, de Van Harenstsjerke. Efter de tsjerke slút de grêfkapel (1688) fan de famylje Van Haren oan. De koperen doarren nei de grêfkapel binne in geskink fan de Sweedske kening Karel X Gustaaf. De yn 1700 setten, ryk fersierde preekstoel fan houtsnijwurk komt út Dútslân. 

It oargel is yn 1727 boud troch de Dútser Johannes Radeker, fan Danzig, en wie learling en masterfeint fan ûnder oaren Arp Schnitger en Christiaan Müller. De lêste boude it oargel yn de Grutte Tsjerke fan Ljouwert en it oargel yn de Haarlimse Grutte of Sint-Bavotsjerke. It Radekeroargel is skonken troch Willem van Haren (dêr't it Museum Willem van Haren op It Hearrenfean nei ferneamd is) en frouwe Rixt van Andrea. 

 Mienskip 
It multyfunksjoneel sintrum fan Sint-Anne hjit 'Ons Huis'. De doarpskrante hjit 'De Pot en Pan van Sint-An'. Sûnt 2017 wurdt alle jierren op in sneon yn septimber yn it doarpssintrum fan Sint-Anne it muzykfestival Waadrock holden. De Biltske Slach is it sportsintrum fan Sint-Anne. Ynwenners fan Sint-Anne wurdt tradisjoneel foar rapekoppen útmakke.List mei skelnammen, útjûn troch de AFUK yn de jierren 1980 mei ferwizing nei in jierboekje fan de Fryske Akademy, skreaun fan Ph.H. Breuker. 

 Tsjerken 
 Van Harenstsjerke (Protestantske gemeente Sint-Anne).
 Gideontsjerke  (Protestantske gemeente Sint-Anne).
 Ferrizenis fan de Heartsjerke (Roomsk-katolike Hillige Jakobus Parochy Noardwest Fryslân)

 Skoallen 
 Kristlike Skoallemienskip Ulbe van Houten.
 Iepenbiere Skoallemienskip Piter Jelles
 Prot.-kristlike basisskoalle De Slotskoalle.
 Iepenbiere basisskoalle 't Fonnemint.
 Befolkingsferrin 
 Jier  1744  1840  1954  1959  1964  1969   1974  2004  2013   Ynwenners  1137  2.421  3756  3697  3879  2448  2316  3990  4006  Jier  2015  2020  Ynwenners   3971  4892
(Boarnen: 1840: Plaatsengids, 2013, 2015 en 2020: Alle Cijfers.)
 Ferienings 
 Biltske Tennis Klub
 Follybalferiening VoVeSa
 Fûgelwacht It Alde Bilt
 Fuotbalferiening Sint-Anne
 Fryske Hânbalkombinaasje(fúzje-organisaasje fan SGK47 en HV Stiens)
 Hynstesportferiening De Molenruiters Keatsferiening Drie spul is út
 Kristlik Biltsk Manljuskoar
 Shantykoar De Bútsoekers
 Skeelerferiening Slykrôlers
 Swimferiening De Skelp

 Berne yn Sint-Anne 
 Binse Albarda (1796–1862), liberaal politikus 
 Danjel Hermannus Beucker Andreae (1772-1828), jurist.
 Johannes Potter van Loon (1800), abbekaat
 Jacobus van Loon (1821-1903), Frysk strider
 Imilius van Andringa de Kempenaer  (1844-1895), boargemaster 
 Johannes Kuiken (1860-1936), foaroanman kiesrjochtbeweging
 Hartman Sannes (1890), histoarikus
 Dirk Boonstra (1893-1944), fersetsman
 Tjebbe Walburg (1913), politikus Sjoerd Andringa (1921-2017), fotograaf
 Jasper Keizer (1931), publisist
 Klaas Dankert (1942-), PvdA-politikus 
 Reitze Ketellapper (1944–2015), politikus
 Gerrit Krol (1945-), CDA-politikus.
 Klaas Tuinstra (1945-2022), CDA-politikus 
 Flip Soolsma (1947), keatser
 Anita Andriesen (1957–2008), PvdA-politikus
 Marieke Swart (1994-), sjongster
 Ferskaat 
It rymke ""Een pot en een pan is het wapen van Sint-An" hat de basis west fan it doarpswapen. Ek waard it famyljewapen fan Van Haren, de eardere grytman deryn ferwurke.
 Strjitten 
Alle strjitten yn Sint-Anne.
 Sjoch ek 
 Fryske doarpen.
 Keppeling om utens 
 Pleatslik Belang Sint-Anne


Kategory:Doarp of stêd yn De Waadhoeke
Kategory:Plak stifte yn 1505
Kategory:Doarp of stêd op It Bilt