Aldskoat

{{Universele ynfoboks stêd
| namme                       = 
| ôfbylding                   = Oudeschoot, kapel foto1 2011-05-21 17.01.JPG
| ôfbyldingsbreedte           = 260
| ôfbyldingstekst             = 
| wapen                       = 90px               60px
| ynwennertal                 =  ()https://opendata.cbs.nl/statline
| oerflak                     = 
| befolkingstichtens          = 
| stêdekloft                  = 
| hichte                      =
| lân                         = 
| bestjoerlike ienheid 1      = Provinsje
| namme bestjoerlike ienheid 1= border|20px Fryslân
| bestjoerlike ienheid 2      = Gemeente
| namme bestjoerlike ienheid 2= border|20px It Hearrenfean
| bestjoerlike ienheid 3      = 
| namme bestjoerlike ienheid 3= 
| bestjoerlike ienheid 4      = 
| namme bestjoerlike ienheid 4= 
| boargemaster                = 
| stedsyndieling              = 
| stifting                    = 
| postkoade                   = 8451
| tiidsône                    = UTC +1
| simmertiid                  = UTC +2
| koördinaten                 =     
| webside                     = www.aldskoat.nl
| ôfbylding2                  =          
| ôfbyldingstekst2            =        
| ôfbylding3                  =   
| ôfbyldingstekst3            = 
| mapname                     = Fryslân   
| lat_deg                     = 52  
| lat_min                     = 56
| lat_sec                     = 8
| lat_dir                     = N
| lon_deg                     = 5
| lon_min                     = 56
| lon_sec                     = 32
| lon_dir                     = E
| tekst by posysjekaart       = Lokaasje Aldskoat yn Fryslân
| ôfbylding99                 = Map NL It Hearrenfean Aldskoat.png
| ôfbyldingstekst99           = Lokaasje Aldskoat (grien) yn 'e gemeente It Hearrenfean.| ôfbyldingsbreedte99         =
}} 
Aldskoat, koartwei ek Skoat, is in doarp yn 'e gemeente It Hearrenfean. It doarp leit besuden de plakken It Hearrenfean en It Oranjewâld en efkes beëasten Nijskoat. It oanswettende buorskip Annebuorren falt kadastraal ûnder it doarp.

It net troch It Hearrenfean anneksearre part fan it doarp hat  ()https://opendata.cbs.nl/statline ynwenners. 

 Skiednis                                                   
De âlde beneaming foar it plak is Scoete of Scote. De namme ferwiist nei 'skoat', in heger útstekkend stik lân. It ûntstean hat te krijen mei in hege sânrêch yn it lânskip oan de bochtige Tsjonger dy’t de boel ek wolris ûnder wetter sette.

Om 1200 hinne wurdt dêr in kleaster stifte by in ienfâldige brêge oer de Tsjonger. Melchior de Grutte wie it lêste haad fan it kleaster. Oant de reformaasje yn 1580 stie der ek in hospitaal fan de Dútske Oarder. Aldskoat hat al sûnt 1305 in tsjerke. Yn 1610 waard de âlde tsjerke ferfongen troch in nije tsjerke mei in sealtektoer. 

Nei 1408 sprekke se fan Old Schooten, wat letter Aldskoat wurden is. Sûnt de midsiuwen wie it doarp it sintrum fan Skoatterlân, alhoewol’t it gemeentehûs fan Skoatterlân oant de opheffing fan dy gemeente yn it tichtbylizzende It Hearrenfean stie.  
Eartiids waard It Hearrenfean Skoatteruterbuorren neamd, wat oanjout dat Aldskoat wichtiger wie as It Hearrenfean. Oant likernôch 1750 waard der ek rjocht sprutsen yn it doarp en setele de gritenijrie yn Aldskoat. Grytman Menno Coehoorn fan Scheltinga ferhûze yn 1750 de rieds- en rjochtsittingen fan "De Drie Pilaren" nei It Hearrenfean. Yn 'e selde tiid waard ek de âlde tsjerke ôfbrutsen en ferfongen troch de hjoeddeiske tsjerke.  
Fan 'e bûtenpleatsen Grut en Lyts Feanwyk is Grut Feanwyk yn 1901 ferboud ta it steatlike gebou fan de Julia Jan Wouters-stifting. Lyts Feanwyk is yn 2007 ôfbrutsen. It Woutersberchje is der noch.

De kearn fan it âlde doarp wurdt foarme troch it krúspunt fan de noard-súd as (Marktwei en Wolvegeasterwei) en de east-westas. Dy lêste bestiet út de yn it westlik gedielte fan it doarp begjinnende Peperstraat en de Skoatterlânskewei (dy't trochrint oant it doarp Donkerbroek yn Eaststellingwerf). 

Oan 'e súdkant fan 'e Peperstrjitte wie in kolfbaan. By de ynfiering fan strjitnammen yn 'e jierren 1950 waard de Piperstrjitte by fersin Kolfbaan neamd, in fout dy't oant no ta altyd noch net wersteld is. De Kolfbaan waard om 1960 hinne beboud mei trije rigen ienfâldige simplekshuzen.

Benammen fytsfabryk Batavus en fetsmelterij Smilde hawwe in soad wurkgelegenheid jûn.

Yn 'e jierren 1950 ûntstie tusken Aldskoat en Nijskoat in yndustryterrein en yn 'e selde tiid waard Rykswei 32 oanlein, dy’t it doarp krekt eastlik fan 'e Nederlânsk Herfoarme tsjerke trochsnie. Hielendal yn 'e geast fan dy tiid waard de âlde doarpskearn mei yngong fan 1 jannewaris 1965 by it haadplak It Hearrenfean foege ûnder de namme It Hearrenfean-Súd. Allinne Annebuorren bleau bûten skot. De bewenners wienen dêr net gelokkich mei, sa die ek bliken yn 1996, doe't der fûl aksje fierd waard om de doarpsstatus werom te krijen. 

Yn 2003 krige it doarp de âlde namme Aldskoat werom. De bedriuwen, dy't yntusken op it eardere doarpsgebiet boud wiene, bleaune lykwols ûnder It Hearrenfean fallen. 

 Mienskip 
It Skoatterhûs is it multyfunksjonele sintrum fan it doarp. It doarp hat in Pleatslik Belang en de doarpskrante hjit Skoatter Doarpsnijs.

 Tsjerke 
 PKN-It Hearrenfean-Súd

 Ferienings 
 Brassband Advendo
 Fûgelwacht Aldskoat-De Knip-Oranjewâld-It Hearrenfean
 Skoalle 
Yn 2023 waard bekend dat it Bernesintrum Skoatterwiis fanwegen it sakjende tal bern sletten wurde moast.Frysk Deiblêd: Basisschool Skoatterwiis in Oudeschoot sluit de deuren, 23 maart 2023  
 Befolkingsferrin 
 Jier  1840  1954  1959  1964  1969*  1973*  2005  2006  2007  2008  2010 Ynwenners  452  903  1044  1272  222   196   1498  1484  1513  1496  1512 Jier  2022  Ynwenners  1.485* Anneksaasje fan doarpsgebiet troch It Hearrenfean.Boarne 1840: Plaatsengids.nl.

 Eveneminten 
 Op Twadde Pinksterdei is de Skoattermerk. Fanâlds waarden der in soad hynders ferhannele. De jiermerk bestiet al sûnt 1576 en is de âldste fan Noard-Nederlân.  
 Begjin novimber: Spûketocht

 Berne 
 Jacob Hepkema (1845-1919),  útjouwer fan de 'Hepkema'.
 Geert Jonkman (1910-1970), skriuwer.
 Sven Kramer (1986), rider.
 Klaas Runia (1926-2006), teolooch, predikant en sjoernalist.
 Hilda van der Meulen (1971), fotomodel, aktrise en filmprodusinte.

 Bustsjinst 
De busline troch Aldskoat wurdt fersoarge troch Qbuzz. De folgjende line rydt troch Aldskoat:

 Line 15 It Hearrenfean - Easterwâlde: It Hearrenfean - Aldskoat Sintrum - De Kuinder - Annebuorren - Oranje Hoeve - Mildaam - Ketlik - Nijhoarne - Aldhoarne - Jobbegea - Hoarnstersweach - Donkerbroek - Easterwâlde

 Strjitten 
De strjitten fan Aldskoat.

 Oars 
 De famylje Schotanus à Steringa komt fan Aldskoat.

 Sjoch ek 
 Fryske doarpen.

 Keppeling om utens 
 Webstee Aldskoat
 Skiednis en ferklearring strjitnammen


Kategory:Doarp of stêd yn Skoatterlân
Kategory:Doarp of stêd yn It Hearrenfean (gemeente)