Rinsumageast

Rinsumageast (pleatslik ek: De Geast) is in doarp dat yn de gemeente Dantumadiel leit. Rinsumageast leit noardeastlik fan Readtsjerk, eastlik fan Burdaard, westlik fan Damwâld en besuden Sibrandahûs. Rinsumageast hat  () https://opendata.cbs.nl/statline ynwenners. De doarpskearn fan Rinsumageast leit rûn de krúsing fan de Baron van Sytzamawei, Tjaerdawei, Rjochthússtrjitte, Van Aylvawei, Tsjerkestrjitte en Thomas Sjolles Siniawei.

Ek it buorskip Stiennen Daam heart ek by Rinsumageast. 

 Skiednis 
Rinsumageast stie eartiids as Ringesheim bekend, neamd nei in âld wetter de Moark dat troch it doarp rûn. De namme komt fan it Alddryske "hring", dat in slingerjend wetterke betsjut. It is in âld doarp. 

Fan it eartiidske Kleaster Klaarkamp tsjûget hjoed-de-dei it Clearcampster Bitterke noch fan. Om 1165 hinne waard op de terp Ringesheim it Sistersjinzer kleaster Klaarkamp stifte. Mei de ynfiering fan de reformaasje waard it kleaster yn 1580 opheft. De besittings ferfoelen oan de Steaten fan Fryslân. De terp dêr't Klaarkamp op stie waard tusken 1858 en 1941 ôfgroeven, de grûn waard ferkocht.

Ea stienen der fjouwer stinzen yn 'e omkriten fan 'e Geast, mar dy stinzen binne tsjintwurdich allegear ferdwûn. De Juwsmastate waard troch Ljouwerters en de buorman fan de Tjaarda State ferwoaste. De Melkemastate dêr't de Aylva's wennen, is it earst sloopt. De Eysingastate is yn 1805 nei in brân ôfbrutsen. En Tjaardastate dêr't Schelte fan Tjaarda wenne, is sloopt yn 1834.

Rinsumageast hat altyd yn sawol de gritenij as de gemeente Dantumadiel lein. Foar 1881 wie Rinsumageast it haadplak fan de gritenij Dantumadiel.

 Gebouwen  
 Aleksandertsjerke 

It âldste diel fan de romaanske Aleksandertsjerke fan Rinsumageast is 11e iuwsk. Yn de 13e iuw is de tsjerke fergrutte troch de oanbou fan in let-goatyske sydbeuk oan de súdkant fan de tsjerke. Under it koar sit in foar Noard-Nederlân seldsume krypte ûnder de grûn. De toer hat as bekroaning in saneamd sealtek.
Om de tsjerke lizze in tal aadlike grêven, mei "napkestiennen". Dat binne balstiennen mei rûne boargatten, dêr't nei alle gedachten yn de heidenske tiden en temûk ek noch wol nei't de minsken harren dope lieten fruchtberheidoffers foar heidenske goaden yn treaun waarden. It boargrús dat by it boarjen fan de gatten ûntstie waard neffens sizzen troch froulju opiten sadat hja earder bern krigen. It stee soe eartiids in wichtich heidensk kultusplak west hawwe kinne.

 Rjochthûs 
Foar 1880 wie Rinsumageest it haadplak fan Dantumadiel en de grytmannen kamen gear yn it rjochthûs "Het Wapen van Dantumadeel". Yn it eardere rjochthûs fan Rinsumageast sit tsjintwurdich in restaurant. Rinsumageast hat altiten oansjen hân troch de aadlike Tjaarda's, de Juckema's (of Juwsma's), de Eijsinga's en de Aylva's mei harren states.

 Mûnen 

Tichteby De Geast stiet de Klaarkampstermole, in poldermole, dy't oarspronklik út 1862 datearret.  Oan de noardrâne fan it doarp stiet in Amerikaanske wynmotor út de jierren 1920.

 Mienskip 
Tegearre mei Sibrandahûs, hat it doarp in feriening foar Doarpsbelang, dy't syn gearkomsten yn Doarpshûs De Beyer hat. Op de iere moarn fan 5 oktober 2007 is dat doarpshûs ôfbaarnd. Yn 2010 waard it nije multyfunksjoneelsintrum De Beyer iepene, dêr't ek de basisskoalle en it pjutteboartersplak yn ûnderbrocht binne.TRVNOF.nl, 13 augustus 2010   

De doarpsfeesten wurde meast yn juny hâlden.

 Tsjerke 
 De Aleksandertsjerke is de tsjerke fan de PKN-gemeente Claerkamp. Ek Sibrandahûs falt ûnder dy gemeente.PKN Claerkamp 
 De grifformearde tsjerke fan Rinsumageast waard yn it ramt fan de fúzje fan beide grutte protestantske tsjerken yn 2010 sletten en is tsjintwurdich in Bêd- en Brochje-adres. It Steendam-oargel út 1993 ferhûze yn dat jier nei de Hersteld Herfoarme tsjerke fan Kesteren.

 Ferienings 
 Fûgelwacht Rinsumageast/Sibrandahûs
 Angelferiening HSV Kûtsjitters 
 Damklub Rinsumageast
 Fuotbalferiening VCR
 Keatsferiening Dreech Genôch 
 Kouorbalferiening Nij Quick Libben
 Muzykferiening Soli Deo Gloria 
 Kr. Oranjeferiening List ferienings op de doarpsside

 Bynamme 
De bynamme foar ynwenners fan Rinsumageast is 'Hûnewippers'. Dy skelnamme komt fan it hûnegoaien, dat earder organisearre waard op de merke fan it doarp. Op de earste freed fan septimber wie der hynstemerk en de oare deis merke. De nije bewenners yn Rinsumageast moasten dy sneon mei bleate holle ûnder de flagge trochrinne, dy't trijeris oer har hinne swaaid waard. Se wienen dan ynwijd en opnomd yn de doarpsmienskip. Der moast dan noch wol in 'foai' jûn wurde, dy't letter yn de herberch yn in sûperij omset waard. Oan it ein  kaam dan it "hûnewippen" op de brêge. Nei't der ien of mear hûnen fongen waarden, stiene in pear manlju klear mei in koarde, dy't hja slop hingje lieten. Yn 'e midden waard de hûn dêrop setten, wêrnei't it tou mei krêft oanlutsen waard. Sa waard de hûn oer de feart yn 'e midden fan it doarp hinne gisele. Manlju stienen dan ree om de hûn te heinen, mar as soks mislearre foel de hûn op de stiennen. Sûnt 1880 wurdt soks fanwegen de wredens net mear mei libbene bisten dien.

 Befolkingsferrin 
 Jier  1954  1959  1964  1969   1974  2004  2015  2020 Ynwenners  1.378  1.304  1.193  984  995  990  1.130  1.120

 Berne 
 Worp fan Thabor (14??-1538), kronykskriuwer
 Syds Tjaerda (14??-1546), edelman/grytman
 Ype Poortinga (1910-1985), skriuwer
 Chris Hofing (1914-1998), belangryk Frysk fersetsman en dielnimmer oerfal Ljouwerter finzenis
 Meindert Koolstra (1917-1944), geheim agint
 Klaas van der Woude (1954), komponist/dirigint
 Pieter Duijff (1957), taalkundige
 Tsead Bruinja (1974), dichter
 Theo Pijper (1980), gersbaanracer

 Eveneminten 
 Sûnt 2011 wurdt yn Rinsumageast alle jierren it muzykfestival Hûnewipperrock holden.

 Bustsjinst 
De busline troch Rinsumageast wurdt fersoarge troch Qbuzz. De folgjende line rydt troch Rinsumageast:

 Line 51 Lauwerseach - Ljouwert fia Dokkum: Lauwerseach - Eanjum - Moarre - Mitselwier - Dokkum - Damwâld - De Kapelle - Melkemawei - Stiennendaam - Aldtsjerk - Oentsjerk - Gytsjerk - Ryptsjerk - Tytsjerk - Ljouwert

 Strjitten 
 Aldewei -
 Baron Van Sytzamawei -
 Camstrastrjitte -
 D.K. Boersmastrjitte -
 De Fintsjes -
 De Kapelle -
 Dr. Ype Poortingawei - neamd nei de skriuwer Ype Poortinga
 Eysingawei -
 Fjildwei -
 Fliet - 
 Galgeheech -
 Heechfinne -
 Juckemawei -
 Klaarkampsterwei - kleaster Klaarkamp
 Kolkhuzerwei -
 Kûperspaad -
 Lauwersseewei - rint rjochting de Lauwerssee
 Master Frenkelstrjitte -
 Melkemawei - neam nei Melkema State
 Reidfjild -
 Rjochthússtrjitte -
 Skoallestrjitte -
 Stiennendaamsterdyk -
 Stinzepaad -
 Thomas Sjolles Siniawei - Eartiids Heaerestrjitte, noch te werlieden oan de steatlike hearehuzen. Yn 1952 neamd nei Thomas Sjolles Sinia
 Tjaerdawei - wei nei Tjaarda State
 Trekwei -
 Tsjerkestrjitte -
 Tuskendammen -
 Tuskenlytsen -
 Tuskenmarren -
 Van Aylvawei -
 Van Burmaniastrjitte -
 Wierewei -
 Witewei -
 Worp van der Geeststrjitte - Worp van der Geest is in oare namme foar Worp fan Thabor.

 Publikaasjes 
  - De Adel van Rinsumageest,  ISBN/EAN: 9789492052797
  - Klaarkamp, middeleeuws klooster bij Rinsumageast

 Keppeling om utens 
 Oer Rinsumageast
 Dantumadiel: op de grins fan sân, fean en klaai
 Tsjerke Rinsumageast


Kategory:Doarp of stêd yn Dantumadiel