De Harkema

De Harkema is in doarp yn de gemeente Achtkarspelen, west fan Surhústerfean. De ynwenners hjitte offisjeel Harkemasters, mar yn de folksmûle wurde hja meast Harrekiten neamd.

De Harkema hat  ()https://opendata.cbs.nl/statline ynwenners.

 Skiednis 
Bouwe of Buvo Harckema hie in broer Gercke (nammejouwer fan Gerkeskleaster en bouwer fan it kleaster 'Jeruzalim', dat in grutte rol spile by de ferfeantingen). Lykas syn broer stifte Bouwe yn 1242 by Droegeham ek in kleaster. Ek dat kleaster spile in rol yn 'e feanterij en dêrmei yn it lettere ûntstean fan De Harkema. En Bouwe Harkema soe letter ek de nammejouwer fan it doarp wurde.
Yn 'e 17e en 18e iuw lei healwei Droegeham en Stynsgea oan beide kanten fan de wei it lange streekdoarp Harkema-Opeynde. Dy aardich grutte boeremienskip ferdwûn troch ferskillende omstannichheden, mar op de súdliker lizzende heidefjilden ûntstie yn 'e 19e iuw nije bewenning yn 'e foarm fan tige earmoedige wenten en in soad spitketen.

Groepkes spitketen dy't by elkoar stiene waarden Smoarhoeke, de Fûgelkamp, Barchhiem, de Bulten, de Dunen en de Bosk neamd. De heidebewenners hiene net folle kontakt mei de lju út de omlizzende doarpen en hja waarden ek in soad skoudere. 

De tsjerklike grinzen fan de omlizzende doarpen Droegeham, Stynsgea, Surhústerfean en Surhuzum  wiene op de heide net dúdlik, sadat der ek hast gjin pastoraal wurk dien waard. Mei de komst fan de evangelist Lambertus Nankes Warmolts feroare dat en hy stifte in ynearsten houten evangelisaasjegebouke en yn 1908 in skoalle foar de bern. Yn 'e selde tiid kaam ek it sosjalisme op en mannen as Jelle Dam en Durk Mozes setten harren ek tige foar de heidsjers yn. 
De Wenningwet soarge der foar dat de spitketen ferfongen waarden troch stiennen hûzen. Yn 1920 waarden de eardere heidegebieten fan Droegeham, Surhústerfean en Surhuzum gearfoege en ûnstie De Harkema-Opeinde as in selsstannich doarp. 

Sûnt de jierren 1950 groeide de ynearsten losse bebouwing fan De Harkema ta in oanslutende ienheid. Tusken 1953 en 1964 waarden fral troch partikuleren wol 300 wentes boud, De Harkema waard ek wol in boufakkersdoarp neamd. Oan de Betonwei ûnstiene mear resint ek ferskillende bedriuwen. 

Yn 2013 krige De Harkema yn it sintrum in nij winkelgebiet.

 Namme 
De namme waard foar it earst yn 1530 neamd as Opeyndt. Oare nammen wiene Harckma Op Eynd (1718) en Harkema Opeynde (1786). Yn de folksmûle waard it doarp ek wol Opein neamd; oare nammen wiene De Harkema-Opeinde, de Hamsterpein, de Hamsterheide of De Harkema. Om gjin betizing mei de Grinzer Pein (Opende) en De Pein (Opeinde) te krijen krige it doarp yn 1972 de namme Harkema, de namme waard letter feroare yn De Harkema.

 Wapen fan De Harkema 
De liuw is ôfkomstich fan it wapen fan de famyljenamme Harckema. Op in tsjerkebank yn Stynsgea is dy ek noch te sjen. Bouwe Harckema, de stifter fan it Bouwekleaster, hie dat wapen doe noch net. De reade kleur tsjut de bloeiende heide oan, it turfblok it turfstekken en de ikel symbolisearret de iken yn de Fryske Wâlden.

 Mienskip 
De redaksje fan it Doarpsblêd hat yn eigen behear in fotoboek útjûn. Sûnt 2003 bestiet de Kommisje Doarpsfeest. De "Panne" is in priis dy't alle jierren útrikt wurdt oan immen dy't him fertsjinstlik makke hat foar it doarp. Kluphûs Harkema is der foar sosjaal-kultureel wurk.

 Tsjerken 
 Frije Evangelyske tsjerke (Warmoltstsjerke)
 PKN-tsjerke 

 Skoalle 
 Kristlike basisskoalle De Wynroas 
 Iepenbiere basisskoalle It Holdersnêst 

 Ferienings 
 Boerekapel De Harrekiten
 Kristlike Brassband It Heideblomke (webstee)
 Follybalferiening HVC 
 Fuotbalferienings VV Harkemase Boys (webstee)
 VV Harkema-Opeinde (webstee) 
 Gymnastykferiening Hercules  De Heideruters  
 Iisklup De Harkema
 Jongereintoaniel Kom Mar Op! 
 Kuorbalferiening De Harkema
 Tennisferiening De Harkema
 Toanielferiening Harkjemar
 Bekende Harkiten 
De hurdfytsers Wiebren Veenstra en Pieter Weening komme út De Harkema. Pieter Weening wûn op 9 july 
2005 as earste Fries in etappe yn de Tour de France.
 Lambertus Nankes Warmolts (1845-1928), dûmny
 Jelle Dam (1857-1935), sosjalistysk foaroanman
 Durk Mozes (1894-1985), sosjalistysk foaroanman
 Pier Alma (1939-2000), fuotbaltalint 
 Wiebren Veenstra (1966), hurdfytser 
 Ronnie Pander (1977), âld-proffuotballer
 Pieter Weening (1981), hurdfytser dy't op 9 july 2005 as earste Fries in etappe yn de Omgong fan Frankryk wûn hat.

 Befolkingsferrin 
 Jier  1848  1913  1955  1960  1965  1970  1990  1994  1998   Ynwenners  483  1204  2841  2839  3224  3486  4215  4296  4291  Jier  2002  2006  2008  2012  2014  2015  2020 Ynwenners  4275  4292  4228  4203  4268  4263  4308

 Temapark De Spitkeet 
Simmerdeis is yn it Iepenloftmuseum De Spitkeet te sjen yn hokker omstannicheden de bewenners tusken 1850-1920 libben en wennen. Der is in earmetsjerkhôf, in spitkeet, in klokkestoel, in wâldhúske, in fruithôf, in skieppehok en in wenningwetwente.

 Strjitten 
Alle strjitten yn De Harkema.

 Iepenbier ferfier 
De busline oer De Harkema wurdt fersoarge troch Qbuzz. De folgjende line rydt oer De Harkema:

 Line 13 Ljouwert - Drachten fia Surhústerfean: Ljouwert - Tytsjerk - Quatrebras - Noardburgum - Jistrum - Koatstertille - Droegeham - Krúswei - Betonwei - Nijebuorren - Bouwe Harkemastrjitte - Pauloane - Feartswâl - Surhústerfean - Boelensloane - De Houtigehage - Drachtster Kompenije - Drachten

 Publikaasjes 
  -"De erfenis van Bouwe Harkema"
  -"Boerderijen met hun bewoners en andere bijzonderheden in Drogeham en het oude Harkema-Opeinde."
  -"Spitketen op de Friesch-Groningsche Heide; over het wonen, leven en werken op de heide van 1850 tot 1950."
  -"Al mijn moeders"
  - "Groeten uit Harkema"


Kategory:Doarp of stêd yn Achtkarspelen