Parregea

Parregea is in langhalich streekdoarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, tusken Boalsert en Warkum. It doarp lei oan de Warkumer Trekfeart, dy't dwers troch it doarp hinne rint. Westlik fan it doarp rint de N359. 

Parregea hat  ynwenners (). De buorskippen Eambuorren, Eangterp, Yndyk, Monebuorren en Suderein falle ûnder de himrik fan Parregea. Eambuorren soe in oantinken wêze oan it Eamegaslot.

 Namme  
It doarp waard yn 1275 neamd as Epagne, dêr't mooglik Epinge mei ornearre waard. Yn 1315 waard Yppanerynghe neamd, yn 1398 Pangra, yn 1399 Panrega, yn 1400 Epanrega, yn 1447 Paenrega en yn 1488 Panderaga en ek dat jiers komt panderaghaene indijck foar. Yn 'e 16e iuw komt Pandregha(e), Pandergae en Paragha. De Fryske fariant wie doe Paragae.

It twadde part fan 'e namme -gea komt fan it oarspronklike -ingi of -inga (hearrende ta) oan 'e persoansnamme Epa, of de famyljenamme Epinga dy't dêr fan ôflaat is.

 Skiednis  
Parregea ûntstie as terpdoarp. De tsjerke mei in stikmannich huzen stiet hjoed-de-dei noch op 'e terp, dêr't de âldste bebouwing op konsintrearre is. It doarp lei oan 'e westkant fan in natuerlike stream, De Ie. Dy waard yn 1609 kanalisearre doe't de Warkumer Trekfeart oanlein waard. By de trekfeart del ûntstie bebouwing, ynearsten oan 'e westkant, mar letter ek oan 'e oare kant. De brêge yn it midden fan it doarp oer de feart hinne waard it mulpunt fan it doarp. Eastlik fan 'e brêge oan de heaks op de Trekfeart rinnende Horstwei ûnjoech him letter ek lintbebouwing. Yn 'e 18e iuw waard justjes súdlik fan 'e brêge herberch "De Harmonie" boud.

Parregea lei eartiids eastlik fan 'e Parregeaster Mar. Dy mar, mei de Feitemar, waarden yn 1876-1879 drûchlein. Parregea wie oant doe noch in fiskersdoarp, mar mei de 320 bunder grutte drûchlizzing kaam dêr boulân by en ûntjoech Parregea him ta in agrarysk doarp. Under de drûchlizzing waard blokferkaveling oanlein en mei tank oan ûntwikkelders út Noard-Hollân kamen in rige stjelppleatsen ta stân.

Oant 2011 lei Parragea yn de eardere gemeente Wûnseradiel. 

 Tsjerke 
De tsjerke fan Parregea is de Sint-Jehannes de Dopertsjerke dy't út de fjirtjinde iuw komt en wijd is oan Jehannes de Doper. Hy bestiet foar it grutste part út giele kleastermoppen. Oan 'e súdlike muorre binne letter giele stiennen brûkt. De toer is in sealtektoer en is nei alle gedachten letter boud en waard mei reade moppen boud. Ek binne der platen Bremer sânstien yn 'e toer ferwurke. 

 Mienskip 
Parregea hat mei Hieslum ien feriening foar Doarpsbelang. It doarpskrantsje hiet De Pinfisker dy't om it fearnsjier ferskynt. It doarpshûs hjit De Gearhing dy't as skoalgym brûkt wurdt troch de skoallen fan Parregea en Tsjerkwert en as sporthal fan ferskate sportferienings brûkt wurdt. By de iisbaan stiet jeugdhonk Us Jister. Alle jierren is der in feest: Parpop.

Yn Parregea stiet in brânwachtkazerne dy't part is fan de Feilichheidsregio Fryslân.

 Skoalle 
Parregea hat noch in eigen kristlike doarpsskoalle, De Paadwizer, dy't ek iepen stiet foar bern mei oare leauwensoertsjûgings. Hast alle bern út Parregea, Hieslum en Dedzjum, en ek út Ferwâlde en Gaast, geane dêr nei skoalle.

 Tsjerke 
 Protestantske gemeente Parregea-Hieslum

 Ferienings 
 Oranjeferiening
 Follybalklub
 Badmintonklub
 Gymnastykferiening
 Biljertferiening 't Bruine Café
 Begraffenisferiening Gedenk te sterven
 Toulûkferiening; traint lykwols yn It Heidenskip
 Iisbaanferiening Winterwille 
 Kristlike Muzykferiening Excelsior

 Befolkingsferrin 
 1811  1849  1890  1950  1954  1959  1964  1969  1974  1989  2009  2021  168  331  519  670  689  625  582  542  482  475  497  485 

 Berne yn Parregea 
 Ludzer Eringa (1901-1962), akteur

 Ferkear 
Parregea leit oan 'e Provinsjale Wei N359 fan Boalsert nei Warkum.

 Bustsjinst 
De buslinen troch Parrgea wurde fersoarge troch Qbuzz. De folgjende linen ride troch Parregea:

 Line 39 Ferwâlde - Snits: Ferwâlde - Postkantoar - Brêge - Dedzjum - Blauhús - Westhim - Abbegea - Drylts - Snits
 Line 44 Boalsert - Snits fia Gaasterlân: Boalsert - Tsjerkwert - Parregea Provinsjale Wei - Warkum - Koudum - Himmelum - Bakhuzen - Murns - Riis - Aldemardum - Nijemardum - Sondel - Wikel - Balk - Ypekolsgea - Wâldsein - Kûfurderrige - De Hommerts - Jutryp - Snits

 Strjitten 
Aaltsjemarwei, Eangterperleane, Ferwâlderpaad, Freark Faberwei, Horstwei, Tsjerkebuert, Trekwei, Tynjestrjitte, Waubertstrjitte.

 Keppeling om utens 
  Webstee fan Parregea en Hieslum 


Kategory:Doarp of stêd yn Wûnseradiel
Kategory:Doarp of stêd yn Súdwest-Fryslân