Skearnegoutum

Skearnegoutum is in doarp benoarden Snits oan De Swette (Snitser Trekfeart) yn de gemeente Súdwest-Fryslân. It is ien fan de doarpen fan de Snitser Fiifgea. Op it doarpsgebiet lizze ek de buorskippen Nijekleaster, Loaiïngea en foar in part De Pôle.  

 Skiednis 
Skearnegoutum is ûntstien op in terp, weryn't by opgravings saken út de 4e iuw fûn binne. It doarp lei yn it earstoan oan de Middelsee oant dy om 1300 hinne drûchlein waard. Mei de doarpen Loaiïngea, Goaiïngea, Gau, en Offenwier foarme Skearnegoutum yn de midsiuwen it ferbûn Snitser Fiifgea. 

Tusken 1233 oant de reformaasje stie eartiids krekt bûten de Middelseedyk by it tsjintwurdige krúspunt oan de Ljouwerterdyk mei de Spearsterdyk it Aula Dei ('Hûs fan God'), ek bekend as it Nijekleaster. It nonnekleaster hie grutte ynfloed op de ûntwikkeling fan de krite. Yn 1572 ferrinnewearren geuzen it kleaster. Ta neitins oan it kleaster stiet sûnt 1996 oan de Lege Dyk in lyts monumint fan seis nonnen op in sokkel. 
De âlde tsjerke fan Skearnegoutum wie wijd oan Sint-Marten. De midsiuwske tsjerke waard yn 1861 ôfbrutsen en ferfongen troch it hjoeddeiske gebou. Yn de 19e iuw krige Skearnegoutum der noch in tsjerke by, de grifformearde tsjerke. Mei de foarming fan ien protestantske federaasje yn de jierren 1990 waard de grifformearde tsjerke ferkocht en it gebou is no in wente.    

Skearnegoutum hie fan 6 juny 1883 oant 15 maaie 1938 in stasjon oan it spoar Ljouwert - Starum. De stasjonskoade fan Stasjon Skearnegoutum wie Sgm. Op 1 juny 1940 waard it stasjon weriepene, mar op 24 novimber fan dat jier waard it wer sletten. 

Yn 1897 waard it Koöperative Suvelfabryk Skearnegoutum oprjochte. It fabryk waard yn 1972 sletten.

Oant 2011 lei Skearnegoutum yn de eardere gemeente Wymbritseradiel. 

 Doarpswapen 
De fiif punten fan de stjer yn 'e emblemen fan it doarp ferwizet nei de fiif doarpen yn it noarderkertier fan de eardere gemeente Wymbritseradiel, dêr't Skearnegoutum it haadplak fan wie. De kleuren binne ek ûntliend oan it wapen fan Wymbritseradiel. De dwersbalke is De Swette, it wetter dat troch it doarp rint. De earn komt fan it wapen fan Karel V, dat yn de doarpstsjerke ôfbylde is.

 Mienskip 
Yn it yn Multyfunksjonele Akkomodaasje It Swettehûs is it doarpshûs ûnderbrocht. Ek de KBS Op 'e Hichte krige dêr syn ûnderdak. De Doarpsomropper is de namme fan de doarpskrante. De ynwenners hawwe as skelnamme 'Sûkerfretters'.

 Tsjerke 
De PKN-gemeente Skearnegoutum-Loaiïngea hat alle sneinen tsjinst yn de Martenstsjerke. 

 Skoalle 
 Prot.-kristlike basisskoalle Op 'e Hichte

 Ferienings 
Der binne ferskillende buertferienings: buorskip Mastenbroek, beskerme wenje Fridsmastrjitte, Willem Santemastrjitte, St Martensdijk en Alddyk. 
 Badmintonklub Skearnegoutum 76
 Biljertferiening De Lakenkrakers
 Biljertferiening Skearnegoutum
 Follybalferiening Swette Switters
 Fûgelwacht Skearnegoutum e.o.
 Fuotbalferiening Skearnegoutum '70
 Gymklub Sport Staalt Spieren
 Jeu de Bouleferiening Krekt sa't Rôlet Keatsferiening De Lytse Stuit
 Konsertkoar Martens Cantorij
 Muzykferiening Excelsior
 Oranjeferiening
 Shantykoar De Brûskoppen
 Tennisferiening De Skearnetikkers
 Damklub De stadige Strikers
 Stifting Natuergebiet de Flearen/Oer't Lange Rek
(sjoch doarpsside foar mooglike feroarings)
 Befolkingsferrin 
 Jier  1840  1954  1959  1964  1969  1974  2006  2015   Ynwenners   323  1.031  1.002  955  1.020  996  1.677  1.666 Jier   2020  2022  Ynwenners  1.667  1.613
 Berne 
 Jan Simons Hager (om 1734? - ?), dichter
 Jouwert Jouwertsma (1857-1889), folksskriuwer en dichter.
 Tjitte de Jong (1889-1972), rjochter en wethâlder
 Sjoerd Wiersma (1899-1971), fersetsman.
 Willem Santema (1902-1944), fersetsstrider
 Berend Joukes Fridsma (1905-2005) taalkundige en dichter
 Fokje van der Velde, (1918-2008), koartebaanrider
 Jurjen van der Meer (1957), (tekst)skriuwer
 Jan Wagenaar (1976-), krêftsporter
 Geert Jelle de Vries (1974), âld-proffuotballer.

 Bustsjinst 
De buslinen troch Skearnegoutum wurde fersoarge troch Qbuzz. De folgjende linen ride troch Skearnegoutum:

 Line 35 Snits - Frjentsjer: Snits - Rotonde Provinsjale Wei - Legedyk - Warinxvliet - Boazum - Wiuwert - Britswert - Easterlittens - Baard - Winsum - Wjelsryp - Tsjom - Frjenstjer
 Line 38 Hidaard - Snits fia Wommels: Hidaard - Wommels - Easterein - Itens - Rien - Lytsewierrum - Warinxvliet - Legedyk - Rotonde Provinsjale Wei - Offenwier - Snits

 Strjitten 
Alle strjitten yn Skearnegoutum.

 Publikaasjes 
, Scharnegoutum in oorlogstijd - 'Das Terroristendorf'


Kategory:Doarp of stêd yn Súdwest-Fryslân
Kategory:Doarp of stêd yn Wymbritseradiel (oant 1984)
Kategory:Doarp of stêd yn Wymbritseradiel