Oehoes

De oehoes (wittenskiplike namme: Bubo) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e fûgels (Aves), it skift fan 'e ûle-eftigen (Strigiformes), de famylje fan 'e ûlefûgels (Strigidae), de ûnderfamylje fan 'e echte ûlefûgels (Striginae) en de tûke fan 'e oehoefûgels (Bubonini). Ta dit skaai hearre 10 soarten ûlen, wêrûnder de (gewoane) oehoe (Bubo bubo), dy't ek yn Nederlân foarkomt (te witten: yn Súd-Limburch). Oehoes binne guon fan wrâlds grutste ûle-eftigen. Se komme foar yn Jeraazje, Afrika en de Nije Wrâld.

Namme
It wurd "oehoe", dat foar de soarten út dit skaai brûkt wurdt yn it Frysk, Nederlânsk en Dútsk (mei de stavering Uhu), is eins in klankneibearing of onomatopee fan it lûd dat de fûgels meitsje. De wittenskiplike namme Bubo is it Latynske wurd foar "ûle".

Taksonomy
It skaai fan 'e oehoes waard yn 1805 yntrodusearre troch de Frânske soölooch André Duméril. De typesoarte is de (gewoane) oehoe (Bubo bubo). De snie-ûle (Bubo scandiacus) waard oarspronklik yn syn eigen monotypyske skaai fan 'e snie-ûlen (Nyctea) pleatst, mar letter ûndersyk brocht oan it ljocht dat ek dy fûgel eins in oehoe is. 

Lang waarden 19 ûnderskate soarten ta de oehoes rekkene, mar yn 2020 die út in molekulêre fylogenetyske analyze bliken dat de guon soarten oehoes nauwer besibbe wiene oan soarten út 'e skaaien fan 'e Afrikaanske fiskûlen (Scotopelia) en de Aziatyske fiskûlen (Ketupa) as oan oare soarten oehoes. Dat betsjutte dat it skaai fan 'e oehoes sa't it doe opboud wie, parafyletysk en dêrom ûnjildich wie. Om dat euvel te ferhelpen, waarden neitiid 9 soarten út it skaai fan 'e oehoes oerbrocht nei it skaai fan 'e Aziatyske fiskûlen.

Uterlike skaaimerken
Oehoes binne mânske ûlen mei tige grutte eagen. Ek de kop en de kloeren binne eins bûtenproporsjoneel yn ferhâlding ta de grutte fan it lichem. De snaffel, dy't skerp omleech bûcht, is dan eins wer te lyts. It fearrekleed hat in skutkleur, wat foar de measte oehoes brún mei griis en swart ynhâldt, faak mei in wat ljochter kleure gesicht. De snie-ûle (Bubo scandiacus) hat ek in skutkleur, mar om't dy fûgel yn 'e Arktis libbet, dêr't er weiwurde moat tsjin in eftergrûn fan snie en iis, hat syn fearrekleed in fierhinne wite kleur. De measte oerhoes hawwe opfallende eartoefkes oan wjerskanten boppe-op 'e kop, dy't de suggestje fan útwindige earen wekje. Tradisjoneel waarden inkeld ûlen mei eartoefkes yn it skaai fan 'e oehoes pleatst, mar dat is al lang net mear it gefal.

Soarten
Libbene soarten

 skaai oehoes (Bubo)
 Afrikaanske oehoe (Bubo africanus)
 Amerikaanske oehoe (Bubo virginianus)
 Arabyske oehoe (Bubo milesi)
 Bingaalske oehoe (Bubo bengalensis)
 Kaapske oehoe (Bubo capensis)
 Magelhaenoehoe (Bubo magellanicus)
 oehoe (Bubo bubo)
 skiere oehoe (Bubo cinerascens)
 snie-ûle (Bubo scandiacus)
 woastynoehoe (Bubo ascalaphus)

Soarten dy't sûnt 2020 net mear yn dit skaai pleatst wurde, binne:
 Akûnoehoe (Ketupa leucosticta)
 Filipynske oehoe (Ketupa philippensis)
 grutte fiskûle, Amoerfiskûle, blakistonfiskûle of Blakistons fiskûle (Ketupa blakistoni)
 Koromandeloehoe (Ketupa coromanda)
 lytse oehoe (Ketupa poensis)
 Maleiske oehoe (Ketupa sumatrana)
 molke-oehoe (Ketupa lactea)
 Nepaleeske oehoe (Ketupa nipalensis)
 shelley-oehoe of Shelley's oehoe (Ketupa shelleyi)

Fossilen
Neamde fossilen út it skaai fan 'e oehoes binne:
Binagady-oehoe (Bubo binagadensis) út it Let-Pleistoseen fan Azerbeidzjan
eilânoehoe (Bubo insularis) út it Pleistoseen fan Sardynje
florianoehoe of Florians oehoe (Bubo florianae) út it Let-Mioseen fan Hongarije
Kubaanske oehoe (Bubo osvaldoi) út it Pleistoseen fan Kuba
leakey-oehoe of Leakey's oehoe (Bubo leakeyae) út it Ier-Pleistoseen fan Tanzania

Dêropta binne der ek noch inkele ûnbeskreaune fossilen fan oehoes bekend, ien út it Let-Plioseen fan Frankryk, ien út it Let-Plioseen fan Poalen en ien út it Let-Pleistoseen fan Meksiko. Dy fossilen binne ornaris tige fragmintarysk fan aard, wat de beskriuwing behinderet. 

Dan is der ek noch de sinclairoehoe of Sinclairs oehoe (Bubo sinclairi), út it Let-Pleistoseen fan Kalifornje. It fermoeden is dat dat eins gjin oehoesoarte is, mar in útstoarne ûndersoarte fan 'e Amerikaanske oehoe (Bubo virginianus).  


Kategory:Fûgelskaai
Kategory:Ule-eftige