Makkum

Makkum is in flekke westlik fan Boalsert oan de Iselmar yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Benoarden en besuden Makkum lizze de natuergebieten Makkumer Súd- en Noardwaard. Makkum is fanâlds in fiskersplak, mar it hat yn de 20e iuw ek in protte toerisme krigen.

Under Makkum falle ek de buorskippen Ingwier en foar in part De Wearen. Oant 2011 wie Makkum it grutste plak yn 'e eardere gemeente Wûnseradiel.

Makkum hat  ()https://opendata.cbs.nl/statline ynwenners.

 Skiednis 
De Sint-Martenterp is al mear as tûzen jier âld. Dêrop lei doe in tsjerkje mei it boeredoarp Mackum. Yn 'e 16e iuw ûntstie oan 'e súdlike kant de steedlike kearn: Statum. By Statum wie in slûs, dêr't troch frachtskippen tol betelle wurde moast. De measte skippen farden troch nei Boalsert. Nei de midsiuwen binne beide delsettings oan inoar fêst groeid. De hjoeddeiske tsjerke is yn 1660 boud.

Yn de midsiuwen hie Makkum de namme Poarte nei de Sudersee. Dit kaam troch de twa slûzen, de noardlike fan it Kleaster Blomkamp, de súdlike fan it Kleaster Lúntsjerk. Makkum koe him sa ûntjaan ta in wichtich handelssintrum mei in strategyske posysje. 

De Gouden Iuw fan Makkum begûn yn de 17e iuw en duorre oant de 18e iuw. Makkum wie in belangryk wurk- en handelssintrum, ynklusyf stienbakkerijen, tegelbakkerijen, hout, oalje, papier- en pelmûnen, skipswerven en skulpekalkûnen. De skulpkalkbaarnderijen wienen de grutste pylders foar de wolfeart fan Makkum. In soad minsken wurken hjir. Dizze mitselkalk fan hege kwaliteit waard ûnder oare brûkt by de bou fan huzen yn Amsterdam. It ferfier fan grûnstoffen en einprodukten gie per skip en dêrtroch bloeiden ek de skipfeart en skipsbou. De skulpefiskerij wie fan belang neist de gewoane fiskerij.

It wapen fan Makkum toant in Seemearmin fan goud mei yn de rjochterhân in nei rjochts silend skip en in de lofterhân in kalkûne.
De 19e iuw brocht in tebekfal troch it fersânjen fan de Sudersee dêr't de haven dan Makkum min te beriken troch waard. De drokte rûn werom en allinnich de skipsbou en wat diggelguodfabriken bleaunen oer. 

De lêste jierren lûkt Makkum in protte wetter(sport)leafhawwers. It rekreaasjegebiet “De Holle Poarte” mei strân, kampearterrein, fakânsjewenten en bûlevaar lûkt alle jierren in soad minsken oan. 

Bûten de lânbou nimt de natuer (reidsnijerij yn de Makkumerwaard) in grut plak yn. De natuergebieten oan de Iselmarkust binne ferneamd troch de kloften fûgels en it grutte ferskaat oan planten.
De Stifting Preamke lit simmerdeis in pream farre foar toeristen. De Stifting WON set him yn om de seefiskerij op de eardere Sudersee yn byld te bringen.

Yn 2008 hawwe Keninginne Beatrix en har famylje it plak op Keninginnedei besocht.

 It besjen wurdich 
De rike histoarje fan de flekke noch goed te sjen. De flekke hat in stêdeftige struktuer út de 17e iuw. Benammen by de slûs steane fraaie keapmanshuzen mei prachtige gevels en ymposante ornaminten. Ek de eardere waach is in besite wurdich, lykas ek it tichelwurkfabryk  Keninklike Tichelaar Makkum, it âldste (tiggelwurk)bedriuw fan Nederlân, makker fan it wrâldferneamde Makkumer tichelwurk.

Nijsgjirrich is Hotel-Restaurant De Prins by de Slûs Makkum en it âlde postkantoar oan de Merk.

Westlik fan Makkum, op de Makkumer Súdwaard is in grut rekreaasjegebiet, de Holle Poarte of ek wol "Makkum oan See" neamd, dy't út in jachthaven, camping, rekreaasjewenten, in bûlevaar, de "Makkumer Bûlevaar", en byhearrende foarsjennings bestiet.

 Mienskip 
De feriening foar Pleatslik Belang is oprjochte yn 1909. De krante fan de flekke is de Makkumer Belboei. Simmerdeis is der de Makkumer Merke en al sûnt 1990 Leagenbollepop. Us Stek set him yn foar saken op it mêd fan sport en aktiviteiten. Sint Martinus, It Iepen Stee en De Arke binne de trije basisskoallen fan de flekke. Sûnt 2003 wurde om it jier yn Makkum de Fiskerijdagen Makkum holden, organisearre troch de Stichting Fiskerijdagen Makkum.

 Tsjerken 
 Doniatsjerke fan 1600
 Sint-Martinustsjerke fan 1938
 Minnistetsjerke fan 1909
 Tsjerklik Sintrum It Anker

 Ferienings 
 Stifting Ald Makkum
 Angelsportferiening Ons Genoegen
 Autocrossklub
 Badminton Makkum
 Begraffenisferiening Makkum
 Doarpskrite Makkum
 Fûgelwacht Makkum
 Follybalferiening Makkum
 Fuotbalferiening Makkum Gymnastykferiening DES
 Keatsferiening Makkum
 Keninginneferiening Makkum
 Manljuskoar 'De Flevo Sanghers'
 Muziekferiening Halleluja
 Roeiferiening Twirre
 Roeiferiening IJsselmeerminnen
 Tennisferiening Makkum
 Us Stek Makkum
''(De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de hiemside fan it doarp)
 Befolkingsferrin 
 Jier  1840  1954  1959  1964  1969   1974  2004  2015  2020 Ynwenners   1.941   2.613  2.580  2.713  2.790  3.274  3.260  3.654  3.598
 Berne yn Makkum 
 Hylke Jans Kingma (1708-1782), skipper, fabrikant en keapman
 Dirk Lenige (1722-1798) keapman en dichter
 Cornelis van den Burg (1752-nei 1795), gritenijsekretaris fan Wûnseradiel, kapitein fan de frijwillige scktterij en boargemaster fan Boalsert
 Cynthia Lenige (1755-1780), dichtster
 Oene Romkes de Jongh (1812-1896), skilder
 Marten Kingma (1817-1900), politikus en bestjoerder
 Jacobus ten Zweege (1855-1917), plateelskilder
 Lucas Franciscus Britzel (1885-1942), boer, besjoerder en boargemaster
 Willem Banning (1888-1971), ûnderrjochter, predikant en letter meioprjochter fan de PvdA
 Geertruida Draaisma (1902-2011), fan 10 novimber 2010 oant har ferstjerren it âldste minske fan Nederlân
 Ruurd Alta (1918-1987), politikus
 Lenze Meinsma (1923-2008), dokter
 Henk Pruiksma (1947-), politikus en rjochter
 Sietske Poepjes (1979-), politika
 Ferstoarn yn Makkum 
 Theodorus à Brakel (1608-1669), grifformeard predikant 
 Adam Sijbel (1746-1803), tegelskilder
 Lieuwe Annes Buma (1796-1876), klassikus

 Sjoch ek 
 Fryske doarpen
 Beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân

 Strjitten 
Alle strjitten yn Makkum.


Kategory:Doarp of stêd yn Wûnseradiel
Kategory:Doarp of stêd yn Súdwest-Fryslân