Húns

Húns is in doarp yn de gemeente Ljouwert. It doarp krige yn de rin fan de tiid net in soad nijbou. Yn it midden fan it doarp leit it keatsfjild.  

 Namme 
It doarp waard foar it earst yn 1275 beskreaun as 'Honnyghadyc'. Dêrnei komme farianten lykas Hynnynghe (1473), Hynghe (1473), Huns (1505) en Hoens (1529) foar. Yn de 18e iuw is it Huyns en yn de 19e iuw Huyns en Huns. It earste diel fan de namme soe in ferwizing wêze nei de persoansnamme Huno.Friese Plaatsnamen, Karel F. Gildemachter, ISBN 978 90 330 0643 2, side 114 Mei de ynfiering fan offisjele Fryske plaknammen troch de (eardere) gemeente Littenseradiel waard de plaknamme offisjeel Húns.            

 Skiednis 
Gaueftich nei 1200 waard de tsjerke fan Húns boud. Oant fier yn de 18e iuw bleau Húns in isolearre doarp. De iennige ferbinings fan it doarp wiene de opfeart nei de Boalserter Trekfeart en it paad dat it doarp ferbûn mei Hoptille en Hilaard. Mar ek al lei Húns isolearre, om 1750 hinne krige it doarpke dochs in panwurk, dêr't dakpannen bakt waarden. Yn it doarpswapen ferwize de reade dakpannen nei dat fabrykje. Yn de grûn fan Húns tilt it ek no noch op fan de skerven van dakpannen.  

Yn de twadde helte fan de 19e iuw waard de terp foar it measte ôfgroeven, sadat de tsjerke tsjintwurdich op it ôfstutsen restant fan de terp stiet. Op it plak fan de eardere terp leit it keatsfjild. Yn 2004 binne by de terp in tritich gouden munten fûn. Dy moatte yn de 16e iuw yn de grûn stoppe wêze.Omrop Fryslân, 24 juny 2004

Oant de gemeentlike weryndieling yn 1984 makke Húns diel út fan de gemeente Baarderadiel. Nei't it doarp sûnt 1984 ûnderdiel foarme fan de doe nije gemeente Littenseradiel, kaam it yn 2018 by in folgjende weryndieling by de gemeente Ljouwert.

 Mienskip 
De ynwenners dogge in soad tegearre mei it tichtby lizzende Leons. Der is in feriening Doarpsbelang Húns-Leons. It doarpshûs hjit de Murdhûn, ferneamd nei de bynamme fan de Húnzers. 

 Tsjerke 
De protestantske gemeente Hilaard-Húns-Leons makket út en troch gebrûk fan de Nikolaastsjerke. 

 Ferienings 
 Soas Húns-Leons
 De Takomst - toaniel
 Keatsferiening

 Berne 
 Pieter Hiemstra (1878-1953), lânbouwer, fakbûnsman en SDAP-politikus
 Frederik Gerard van Dijk (1905-1994), abbekaat en VVD-politikus
 Jan Rodenhuis (1917-1987), sosjalistysk steatelid, keatser
 Tineke Fopma (1953-), hurdfytser.

 Befolkingsferrin 
 Jier  1954  1959  1964  1969   1974  1999  2004  2022  Ynwenners  151  154  152  144  129  101  104  105

 It besjen wurdich 

 De 13e-iuwske Nikolaastsjerke. 
 In eintsje súd fan Húns stiet de Húnzermûne, in poldermole út 1829.

 Ferkear 
Der ride bussen nei Ljouwert en nei Boalsert.

 Ferskaat 
 Húns en Leons yn fûgelflecht, dit boekje waard útjûn by it 100-jierrich bestean fan de keatsferiening.

 Sjoch ek 
 Beskerme steds- en doarpsgesichten yn Fryslân
 Fryske doarpen

 Keppeling om utens 
 webstee van Huins en Leons


Kategory:Doarp of stêd yn Baarderadiel
Kategory:Doarp of stêd yn Littenseradiel
Kategory:Beskerme doarpsgesicht yn Nederlân
Kategory:Doarp of stêd yn Ljouwert (gemeente)