Nobelpriis foar de Natuerkunde

List mei winners fan de Nobelpriis foar de Natuerkunde fan 1901 ôf. De priis is by testamint yn it libben roppen troch Alfred Nobel. 

 Jier  Persoan(en)  Opmerking2023 Pierre Agostini, Ferenc Krausz, Anne L'Huillier"Foar eksperimintele metoadendy't attosekonde-ljochtpulzen generearjefoar de stúdzje fan de elektroanendynamika yn matearje."2022 Alain Aspect, John Clauser, Anton Zeilinger"Foar eksperiminten mei ferfrissele fotoanen,it fêststellen fan de skeining fan de bell-ûngelikens en baanbrekkend wurkop it mêd fan kwantuminformatika."2021 Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann"Foar harren ûndersyk nei it betrouber foarsizzen fan de opwaarming fan de ierde." Giorgio Parisi"Foar syn ûndersyk nei ferburgen patroanen yn ûnoardere komplekse materialen,fan atoomnivo oant op planetêre skaal."2020 Roger Penrose"Foar syn berekkeningen dy't bewize dat swarte gatten in direkt gefolch binne fan de algemiene relativiteitsteory." Reinhard Genzel, Andrea Ghez"Foar de ûntdekking fan in tige swier kompakt objekt yn it sintrum fan 'e Molkewei."2019 James Peebles, Michel Mayor, Didier Queloz"Foar bydroegen oan ús begryp fan de evolúsje fan it hielal en it plak fan 'e ierde yn 'e kosmos."2018 Arthur Ashkin, Gérard Mourou, Donna Strickland"Foar baanbrekkende ûntdekkingen yn it domein fan de laserfysica."2017 Rainer Weiss, Barry Barish, Kip Thorne"Foar beslissende bydragen oan de LIGO-detektor en de waarnimming fan swierterjochtweagen."2016 David Thouless, Duncan Haldane, Michael Kosterlitz"Foar teoretyske ûntdekkingen fan topologyske fazeoergongen en topologyske fazen fan matearje."2015 Takaaki Kajita, Arthur McDonald"Foar de ûntdekking fan neutrino-oskillaasjes,dy't sjen lit dat neutrino's in massa hawwe."2014 Isamu Akasaki, Hiroshi Amano, Shuji Nakamura"Foar it útfinen fan effisjinte blauljochtdioadesdy't enerzjybesparjende wite ferljochting mooglik meitsje."2013 François Englert, Peter Higgs"Foar de teoretyske ûntdekking fan in meganismedat bydraacht oan ús kennis fan de oarsprong fan massa fan subatomêre dieltsjes, en dat resintlik befêstige waard troch de ûntdekking fan it foarseine fûnemintele dieltsje,troch de ATLAS- en CMS-eksperiminten yn de Large Hadron Collider fan CERN." 2012  Serge Haroche,  David Wineland "Foar harren baanbrekkende eksperiminten dy't mjittings en manipulaasje yndividuele kwantumsystemen mooglik meitsje." 2011  Saul Perlmutter, Brian Schmidt, Adam Riess "Foar harren ûntdekking fan it útwreidzjen fan it hielal troch it ûndersykjen fan supernova's.De supernova’s dy’t ûndersocht binne stienen fierder fan de ierde ôf as alle oare supernova’s." 2010  Andre Geim, K. Novoselov "Foar harren fernijende eksperiminten op it mêd fan it twadiminsjonale materiaal grafeen" 2009  Charles Kao "Foar syn prestaasjes oanbelangjende ta transmisje fan ljocht yn glêsrizel foar optyske kommunikaasje"  Willard Boyle, George E. Smith "Foar harren ûntdekking fan in byldferwurkend healgeliedersirkwy,de CCD-sensor"2008  Yoichiro Nambu "Foar syn ûntdekking fan de wurking fan spontane symmetrybrekking yn de subatomêre natuerkunde"  Makoto Kobayashi, Toshihide Maskawa "Foar harren ûntdekking fan de oarsprong fan de brutsen symmetry,dy't it bestean fan yn elts gefal trije quarkfamyljes foarspelt"2007 Peter Grünberg, Albert Fert"Foar harren ûntdekking fan it Giant Magneto Resistance (GMR)-effekt" 2006 John Mather, George Smoot"Foar harren ûntdekking dat de kosmyske eftergrûnstrieling de spektrale ferdieling fan in swarte strieler hat en anysotroop is."2005   Roy Glauber, John Hall, Theodor Hänsch2004   David Gross, David Politzer, Frank Wilczek2003   Aleksej Abrikosov, Vitali Ginzburg, Anthony Leggett2002  R. Davis Jr., Masatoshi Koshiba "Foar har baanbrekkende bydrage oan de astrofysica, yn it bysûnder de ûntdekking fan kosmyske neutrino's." Riccardo GiacconiFoar syn fûnemintele bydrage oan de astrofysika, dy 't laat hat ta de ûntdekking fan de kosmyske röntgenboarnen.2001   Eric Cornell, Wolfgang Ketterle, Carl Wieman2000   Zjores Ivanovitsj Alferov "Foar fûneminteel ûndersyk nei ynformaasje- en kommunikaasjetechnology."  Herbert Kroemer "Foar it ûntwikkeljen fan healgeleider-heterostruktuerendy't brûkt wurde yn tige flugge opto-elektroanika."  Jack Kilby Foar syn oandiel yn de útfining fan de yntegrearre skeakeling.1999   Gerard 't Hooft, Martinus Veltman "Foar it ynfoljen fan de kwantumstruktuer fan de elektroswakke wikselwurkingen yn 'e natuerkunde."1998   R. Betts Laughlin, H.R.Strömer, D.C. Tsui1997   Steven Chu, C. Cohen-Tannoudji, W.D. Phillips1996   David Morris Lee, Douglas Osheroff, R. Coleman Richardson1995 Martin Lewis Perl, Frederick Reines1994   Bertram Brockhouse, Clifford Shull1993   Russell Hulse, Joseph Taylor1992   Georges Charpak1991   Pierre-Gilles de Gennes1990   Richard Taylor, Jerome Friedman, Henry Kendall1989   Norman Ramsey "Foar syn útfining fan de metoade mei de skieden oskillearjende fjilden en it brûken dêrfan by de wetterstofmaser en oare atoomklokken." Hans Dehmelt, Wolfgang Paul"Foar harren ûntwikkeling fan de ionenvaltechnyk."1988  Leon Lederman,Melvin Schwartz,Jack Steinberger1987  Georg Bednorz,Alex Müller1986   Ernst Ruska Foar syn fûnemintele ferrjochtingen yn de elektroaneoptika, en de ûntwikkeling fan de earste elektroanemikroskoop. Gerd Binning, Heinrich Rohrer"Foar harren ûntwerp fan de scanning-tunnelingmikroskoop."1985  Klaus von Klitzing1984   Carlo Rubbia, Simon van der Meer"Foar harren beslissende bydragen oan it grutte projektdat late ta de ûntdekking fan de fjilddieltsjes W en Zdy't ferantwurdlik binne foar it oerbringen fan de swakke kearnkrêft."1983  S. Chandrasekhar"Foar syn teoretyske ûndersyk fan de fysyske prosessen dy 't fan belang binne foar de struktuer en evolúsje fan 'e stjerren." William Fowler "Foar syn teoretyske ûndersyk fan de fysyske prosessen dy 't fan belang binne foar de struktuer en evolúsje fan 'e stjerren."1982  Kenneth Wilson1981   K.M.B. Siegbahn"Foar syn bydrage oan de ûntwikkeling fan de hoge-resolúsje elektroanektroskopy."  Nico Bloembergen, Arthur Schawlow"Foar harren bydrage oan de ûntwikkeling fan de laserspektroskopy."1980  James W. Cronnin,Val Fitch1979  Sheldon Glashow,Abdus Salam,Steven Weinberg1978   Pjotr Kapitsa "Foar syn fûnemintele útfiningen en ûntdekkingen op it mêd fan de legetemperatuerfysika." Arno Allan Penzias, Robert W. WilsonFoar harren ûntdekking fan de kosmyske eftergrûnstrieling mei mikrogolflingte.1977  Philip Anderson,Neville Mott,John van Vleck1976  Burton Richter,Samuel Ting1975  Aage Bohr,Ben Mottelson,James Rainwater1974  Martin Ryle,Anthony Hewish1973  Leo Esaki, Ivar Giaever"Foar harren eksperimintele ûntdekkingen oer tunneleffekten yn healgelieders en supergelieders." Brian Josephson"Foar syn teoretyske foarsizzingen fan de eigenskippen fan in superliedende stream troch in tunnelbarriêre,benammen dy fenomenen dy't algemien bekend steane as de josephson-effekten."1972  John Bardeen,Leon Cooper,Robert Schrieffer1971  Dennis Gabor1970   Hannes Alfvén "Foar syn fûnemintele ferrjochtingen en ûntdekkingenop it mêd fan de magnetohydrodynamikamei fruchtbere tapassings op ûnderskate mêden fan de plasmafysica." Louis Nèel Foar syn fûnemintele ferrjochtingen en ûntdekkingenoangeande antyferromagnetisme en ferrimagnetisme,dy't laat hawwe ta wichtige tapassings yn de fastestoffysika.1969  Murray Gell-Mann1968  Luis Alvarez1967  Hans Albrecht Bethe1966  Alfred Kastler1965  Sin-Itiro Tomonaga,Julian Schwinger,Richard Feynman1964  Charles Townes,Nikolaj Basov,Aleksandr Prochorov1963  Eugene WignerFoar syn bydragen oan de teory fan de atoomkearnen en de elemintêre dieltsjes,benammen troch de ûntdekking en it tapassen fan fûnemintele symmetrypen.  Hans Jensen, Maria Goeppert-Mayer Foar harren ûntdekkingen oangeande de skelestruktuer fan de kearn.1962  Lev Landau1961  Robert Hofstadter1960  Donald Glaser1959  Emilio Segré,Own Chamberlain1958  Pavel Tsjerenkov1957  Tsung-Dao Lee1956  William Shockley1955  Willis Lamb1954  Max BornFoar syn fûnemintele ûndersyk nei de kwantummeganika,en foaral foar syn statistyske ynterpretaasje fan de golffunksje. Walther BotheFoar de koynsinsjemetoade en de dêrmei diene ûntdekkingen.1953   Frits Zernike"Foar syn demonstraasje fan de fazekontrastmetoade,en benammen foar syn útfining fan de fazekontrastmikroskoop."1952  Felix Bloch,Edward Purcell1951  John Cockcroft,Ernest Walton1950  Cecil Powell1949  Hideki Yukawa1948  Patrick Blackett1947  Edward Appleton1946  Percy Williams Bridgman1945  Wolfgang Pauli1944  Isoder Rabi1943  Otto Stern1939  Ernest Lawrence1938   Enrico Fermi Foar it oantoane fan it bestean fan nije radio-aktive eleminten dy'tprodusearre binne troch bestrieling mei neutroanen,en foar syn dêrmei gearhingjende ûntdekkingfan kearnreaksjes feroarsake troch stadige neutronen.1937  Clinton Davisson, George Thomson1936   Victor Franz Hess Foar syn ûntdekking fan kosmyske strieling.1935  James Chadwick1933  Paul Dirac,Erwin Schrödinger1932  Werner Heisenberg1930   C.Raman1929  Louis de Broglie1928  Owen Richardson1927  Arthur Holly Compton,Charles Thomson Rees Wilson 1926  Jean Baptiste Perrin 1925  James Franck, Gustav Hertz 1924  Karl Manne Georg Siegbahn 1923  Robert Andrews Millikan 1922  Niels Bohr  Foar syn fertsjinsten by it ûndersyk nei de struktuer fan atomenen de strieling dy't troch dy atomen útstjoerd wurdt.1921   Albert Einstein "Foar syn fertsjinsten foar de teoretyske natuerkunde,en benammen foar syn ûntdekking fan de wet fan it foto-elektrysk effekt."1920  Charles Edouard Guillaume 1919  Johannes Stark 1918   Max Planck Foar syn fertsjinsten foar de foarútgong fan de natuerkundetroch syn ûntdekking fan enerzjykwanta.1917  Charles Glover Barkla 1915 William Henry Bragg,William Lawrence Bragg 1914  Max von Laue 1913  Heike Kamerlingh-Onnes 1912  Nils Gustaf Dalén 1911  Wilhelm Wien 1910   J.D. van der Waals  "Foar syn ferrjochtingen op it mêd fan de tastânsferliking fan gassen en floeistoffen."1909  Guglielmo Marconi,Carl Ferdinand Braun 1908  Gabriel Lippmann1907  Albert Abraham Michelson1906  Joseph John Thomson 1905  Phillipp Eduard Anton von Lenard 1904   John William Strutt 1903  Antoine Henri BecquerelFoar syn ûntdekking fan de spontane radio-aktiviteit. Pierre Curie, Maria Curie-Skłodowska"Foar harren ûndersyk nei de strielingsferskynsels ûntdutsen troch Henri Becquerel."1902   Pieter Zeeman, Hendrik Lorentz "Foar harren ûndersyk nei de ynfloed fan magnetisme op strielingsferskynsels"1901   Wilhelm Röntgen 

Natuerkunde
Kategory:Sweedske wittenskipspriis
Kategory:Priis of ûnderskieding ynsteld yn 1901