Vokååldiagram

En vokååldiagram unti vokååltrapees as en forstaling foon e vokååle önj en spräke as prake önj en tou-dimensionool diagram. Enarken vokåål wårt bestamt foon trii äinschape:
mini|Da lunge vokååle önjt Doogblinge Fräsch. Prake önj klåme wise en trin vokåål.

 hi koon ma dåt foor (leeft önjt diagram) unti ääder (ruchts önjt diagram) pårt foon e tung artikuliird wårde
 e tung koon tächt bai e gööme än e müs deerfor slin weese (boowne önjt diagram) unti e tung koon deele än e müs ääm weese (deele önjt diagram)
 e lape koone trin weese unti ai (wårt oofting ma klåme am e prak wised)
Daheer äinschape san da wichtiste wat di grünladene klång foon en vokåål bestame. Et jeeft wilms nuch oudere äinschape wat ai önj en vokååldiagram forstald wårde koone suk as nasalisiiring än en huuch unti diip ütspreegen. Ouers dadeer äinschape feranere uk ai huken vokåål följk woornamt.

En vokååltrapees as sü mååged dåt ark jarn dåt üterst extreem wised wat nuch ütspräägen wårde koon. Dåt håt, et as möölik än stal arken vokåål foon arken spräke önj suk en diagram for.
mini|Arken vokåål heet möre formante. Da jarste twäär, F1 än F2, san fort mååst nooch for än bestam en vokåål. Jare möölike frequense mååge en triikånt.
Önjstää for en trapees wårt uk wilms en triikånt brükd. Dan stalt et diagram ai möör for, hü ääm/slin unti hü wid foore/ääderne en vokåål mååged wårt, ouers huken frequens sin formante hääwe. Da formante san dadeer schålfrequense weer en maximum lait.Titze, I.R. (1994). Principles of Voice Production, Prentice Hall, .Titze, I.R., Baken, R.J. Bozeman, K.W., Granqvist, S. Henrich, N., Herbst, C.T., Howard, D.M., Hunter, E.J., Kaelin, D., Kent, R.D., Löfqvist, A., McCoy, S., Miller, D.G., Noé, H., Scherer, R.C., Smith, J.R., Story, B.H., Švec, J.G., Ternström, S. and Wolfe, J. (2015) "Toward a consensus on symbolic notation of harmonics, resonances, and formants in vocalization." J. Acoust. Soc. America. 137, 3005–3007.

 Kiik uk deer 
 Internatschonool phoneetsch alfabeet
 International Phonetic Association - IPA Chart (2005) engl. 

Kwäle

Kategorie:Spräkewaasenschap