Likmiatag faardferanrang

Likmiatag faardferanrang as en ütjdruk uun a füsiik, wan en lif leewen gauer woort, auer diar stüdag en krääft jin werket, t.b. at swaarkrääft. At lif reert ham leewen üüb en liken wai, wan det krääft leewen di salew wai werket. Wan ik oober t.b. en baal smitj, do werket tuiarst det krääft, diar ik di baal mäden haa, an eftert det swaarkräft, wat ham weder deel tu a eerd brangt. Do maaget di baal nään liken wai, sin boon as en paraabel.

 Gesetsen 
Bi en liken wai, täält det skalaar furem, auer det krääft fol amsaat woort. Bi en paraabel täält leewen bluas di luadrocht dial faan det krääft, do skal'am mä vektooren reegne.

 Likmiatag faardferanrang Skalaar furem Vektorfurem Nuadag föörütjsaatangen   Faard-Tidj-Gesets kurt(*): v = a * t ↔ t = v / a  Wai-Tidj-Gesets kurt(*): s = 1/2  * a * t²  (*) kurt ment: wan det iarst faard  = 0 an det iarst positsion  uk = 0 as. Formeltiaken  Faardferanrang    Positsion tu en tidjponkt    Iarst positsion tu en tidjponkt     Tidj   Faard tu en tidjponkt     Iarst faard tu en tidjponkt   

 Bispal 
En baal fäält deel faan en 10 meeter (= s) huuch hüs. At swaarkrääft as 9,81 m/s² (= a). (An di loftwederstant woort ei märeegent.)
 s = 1/2 * a * t²  ->  t = (2 * s / a) ≈ 1,43 sekunden.
 Hi fäält 1,43 sekunden loong.
 v = a * t ≈ 14 m/s ≈ 50,4 km/h 
 Wan hi oner uunkomt, as hi 50,4 km/h gau.

Kategorie:Füsiik