Guinea-Bissau

Guinea-Bissau [ɡiˈneːa bɪˈsaʊ̯], amtelk Republiik faan Guinea-Bissau (üüb Portugiisk: Guiné-Bissau [ɡiˈnɛ biˈsau] an República da Guiné-Bissau [ʁeˈpublikɐ dɐ ɡiˈnɛ biˈsaw]) as en stoot uun a waast faan Aafrika. Uun a nuurd leit Seenegal, uun a uast an süüd Guinea. At lun hee 1.520.830 lidj (2009)www.citypopulation.de. At hoodsteed as Bissau.

 Geografii 

 Geograafisk Laag 
Guinea-Bissau leit twesken 12° 41' an 10° 52' (faan a nuurd tu a süüd) an 16° 42' an 13° 40' (faan a waast tu a uast). At lun as tjiinsis letjer üüs Tjiisklun.

At lun dialt grensen mä tau lunen. Det lingst grens (421 km) faan Guinea-Bissau wurt mä Guinea an det kurtst (341 km) mä Seenegal diald.

Struumer
Struumer uun Guinea-Bissau san: de Cacheu Struum, de Geba Struum an de Corubal Struum.

Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't lun san:

 #  Steed  Lidj (2009)Guinea-Bissau, citypopulation.de 1  Bissau  387.909 2  Gabú  43.556 3  Bafatá  29.556 4  Canchungo  12.044 5  Bissorã  9898 6  Bula  9010 7  Farim  9005 8  Mansôa  8313 9  Ingoré  8107 10  Buba  7898

Indialing faan Ferwalting
Guinea Bissau hee 9 regiuunen.

+  Regiuun Grate (km²) Lidj (2009) Hoodsteed Koord 1 Bafatá 5.981,1 210.007 Bafatá 300px 2 Biombo 838,8 97.120 Quinhámel 3 Bissau 77,5 387.909 Bissau 4 Bolama 2.624,4 34.563 Bolama 5 Cacheu 5.174,9 192.508 Cacheu 6 Gabú 9.150,0 215.530 Gabú 7 Oio 5.403,4 224.644 Farim 8 Quinara 3.138,4 63.610 Buba 9 Tombali 3.376,5 94.939 Catió

Befölkring
Spriiken
Det amtelk spriik faan Guinea-Bissau as Portugiisk (wat faan 11% faan’t befölkring spreegen wurt) an 44% faan’t befölkring spreecht Guinea-Bissauisk Kreol.

Histoore
Uun't madeläälerns wiar at lun dial faan dön Maali an Kaabu riken. Portugiisk hanelsliidj baget 1588 uun Cacheu (en steed, wat uun nuurd faan’t lun leit) en faktorei, wat tu a hanel faan slaawen tiinet. Lääder wurd det hial lun en portugiisk kolonii. At lun wurd 10. September 1974 suwereen.

Politiik
Guinea-Bissau as en republik. A president faan't lun sant 2020 as Umaró Umbaló Sissoko.

Bütjenpolitiik
Guinea-Bissau as lasmoot faan at Gemianskap faan a Lunen faan det Portugiisk Spriik.

Wiartskap
At weering faan't lun as de waastaafrikoons CFA-Franc, wat faan det Waastaafrikoons Sentraalbeenk ütjbroocht wurt.