Ütjsaagenloogik

Ütjsaagenloogik as en dial faan't loogik. Hat befaadet ham mä reegeln, hün wäärs ferbünjen ütjsaagen haa.

Ianfach ütjsaagen san woor (w) of ferkiard (f).

 Wichtag elementen an ufkörtangen faan't ütjsaagenloogik 
 Ianfach ütjsaagen 
 : 12 könst dü troch 3 dial. (w)
 : Arke auto as green. (f)

 Jindial 
 : 12 könst dü ei troch 3 dial. (f)
 : Diar as ei arke auto green. (At jaft tumanst ian auto, diar ei green as.) (w)

 An-ferbinjang (Konjunktjuun) 
För an-ferbinjangen jaft at jodiar skriiw- an spreegwiisen:
 Spreegwiis: A an B
 Skriiwwiis: 
 uun a technik uk: A AND B

    woor ferkiard ferkiard woor woor woor ferkiard ferkiard ferkiard ferkiard woor ferkiard

 Bispal

A: 12 könst dü troch 3 dial
B: 12 as en kwadroottaal

 : 12 könst dü troch 3 dial an 12 as en kwadroottaal.
 : 12 könst dü troch 3 dial an 12 as nian kwadroottaal.
 : 12 könst dü ei troch 3 dial an 12 as en kwadroottaal.
 : 12 könst dü ei troch 3 dial an 12 as nian kwadroottaal.

Bluas  as woor, auer  woor as an uk  woor as.

 Of-ferbinjang (Disjunktjuun) 
För of-ferbinjangen jaft at jodiar skriiw- an spreegwiisen:
 Spreegwiis: A of B, mend as: A of B of A an B, flooksis uk: A an/of B
 Skriiwwiis: 
 uun a technik uk: A OR B

    woor ferkiard woor woor woor woor ferkiard ferkiard ferkiard ferkiard woor woor

 Bispal

A: 12 könst dü troch 3 dial
B: 12 as en kwadroottaal

 : 12 könst dü troch 3 dial of 12 as en kwadroottaal.
 : 12 könst dü troch 3 dial of 12 as nian kwadroottaal.
 : 12 könst dü ei troch 3 dial of 12 as en kwadroottaal.
 : 12 könst dü ei troch 3 dial of 12 as nian kwadroottaal.

,  an  san woor, auer tumanst ian ütjsaag faan  of  woor as.

Bluas  as ferkiard, auer neder A of B woor san.

 Implikatjuun of Subjunktjuun 
För implikatjuunen jaft at jodiar skriiw- an spreegwiisen:

 (of uk ; det koon oober ferwakselt wurd mä't tiaken för dialmengden!)

 Ütj A fulagt B
 Wan A, do B 
 Saner B nian A

A woort uk antezedens näämd, an B sukzedens of konsekwens

      woor woor woor woor woor woor ferkiard ferkiard ferkiard ferkiard ferkiard woor woor woor woor ferkiard ferkiard woor woor woor

 Bispal
A - At rinjt
B - A struat as wiat

 : Wan't rinjt, as a struat wiat. (w)
 : Wan't rinjt, as a struat ei wiat. (f)
 : Wan't ei rinjt, as a struat wiat. (mei wees, w)
 : Wan't ei rinjt, as a struat ei wiat. (mei wees, w)

Jodiar tuupsaat ütjsaagen san likwäärdag (ekwiwalent), auer jo leewen di salew wäärs uun woorhaidstoofel haa:
 Wan't rinjt, as a struat wiat ().
 Wan a struat ei wiat as, koon't ei riin ().
 At hää ei rinjd, of a struat as wiat ().

 Bikonditjunaal of Ekwiwalens 
     woor woor woor woor woor ferkiard ferkiard ferkiard ferkiard woor ferkiard ferkiard ferkiard ferkiard woor woor

At bikonditjunaal woort so skrewen an spreegen:


 A jüst do an bluas do, wan B
 B jüst do an bluas do, wan A
 A an B san ekwiwalent

 Bispal
A - Daalang as teisdai
B - Maaren as wäärnsdai

Uun steed faan  könst dü uk sai, ütj A fulagt B an ütj B fulagt A: .

 Kontrawalens of Alternatiiw 
     woor woor ferkiard ferkiard woor ferkiard woor woor ferkiard woor woor woor ferkiard ferkiard ferkiard ferkiard

At kontrawalens woort so skrewen of spreegen:
 .

 uun a technik uk: A XOR B

 A an ei B
 B an ei A
 Genau ian faan A of B

 Luke uk diar 

 Mengdeliar

Kategorie:Filosofii
Kategorie:Matematiik