Gootisk (Spriik)

Det Gootisk Spriik (üüb Gootisk: *𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺𐍉 𐍂𐌰𐌶𐌳𐌰 *gutisko razda) wiar en ütjstörwen uastgermaans spriik, wat faan a Gooten spreegen wurd. Det as det iansig auerlöwert skak faan dön uastgermaans spriiken an auer de soneemd Salwer Biibel (üüb Latiinsk: Codex Argenteus) faan Wulfila, tu liker tidj de äälst literaarisk auerlöwert skraftskak faan dön germaans spriiken. At spriik wurd üüb det Gootisk Alfabeet skrewen. En spriikwis faan't spriik, Krimgootisk, auerlewet tu det 17. of 18. juarhunert üüb't Krim. 

Histoore
Uun det 4. juarhunert auersaat de gootisk baskop Wulfila (üüb Gootisk *𐍅𐌿𐌻𐍆𐌹𐌻𐌰; amanbi 311-333) mä’n skööl faan auersaatern a biibel uun’t gootisk. Bitu faan a Wulfilabiibel jaft at bluat letjet öler gootisk spriiktjüchnisen, hög ruuneniinskraften, a Skereins (biibelütjleiingen), en breegstak faan en kalender an uastgootisk uurkuntonerskraften ütj det 6. juarhunert. Efter a aanj faan dön gootisk riken ging uk det gootisk spriik tu det grat dial ferleesen. Bluat üüb det Krim hualeweilun, küd ham at spriik ap tu det 18. juarhunert hual, beföör det faan det Tataarisk Spriik, ian faan dön Türkisk Spriiken, ferdrüngen wurd.

Gramatik
Hoodwurden
A hoodwurden uun det gootisk spriik hed fjauer faaler (noominatiif, akusatiif, geenitiif an daatiif) an uk en wokatiif faal, wat wilemsis det likedening üüs de nominatiif an likedening üüs de akusatiif wiar. 

Bispalen faan menelk, weipelk an sechelk hoodwurden:

{| class="wikitable"
|-
! colspan=3 | menelk: 𐌳𐌰𐌲𐍃 dags (dai) || colspan=2 | weipelk: 𐌰𐍈𐌰 ahua (struum) || colspan=2 | sechelk: 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳 waurd (wurd)
|-
! Faal !! Iantal !! Muartaal !! Iantal !! Muartaal !! Iantal !! Muartaal
|-
| noominatiif || width=150 | 𐌳𐌰𐌲𐍃  dags || width=150 | 𐌳𐌰𐌲𐍉𐍃  dagōs || width=150 | 𐌰𐍈𐌰  ahua || width=150 | 𐌰𐍈𐍉𐍃  ahuōs || width=150 | 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳  waurd || width=150 | 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳𐌰  waurda|-
| wokatiif || width=150 | 𐌳𐌰𐌲  dag || width=150 | 𐌳𐌰𐌲𐍉𐍃  dagōs || width=150 | 𐌰𐍈𐌰  ahua || width=150 | 𐌰𐍈𐍉𐍃  ahuōs || width=150 | 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳  waurd|| width=150 | 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳𐌰  waurda|-
| akusatiif || width=150 | 𐌳𐌰𐌲  dag || width=150 | 𐌳𐌰𐌲𐌰𐌽𐍃  dagans || width=150 | 𐌰𐍈𐌰  ahua || width=150 | 𐌰𐍈𐍉𐍃  ahuōs || width=150 | 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳  waurd || width=150 | 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳𐌰  waurda|-
| geenitiif || width=150 | 𐌳𐌰𐌲𐌹𐍃  dagis || width=150 | 𐌳𐌰𐌲𐌴  dagē || width=150 | 𐌰𐍈𐍉𐍃  ahuōs || width=150 | 𐌰𐍈𐍉  ahuō || width=150 | 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳𐌹𐍃  waurdis || width=150 | 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳𐌴  waurdē|-
| daatiif || width=150 | 𐌳𐌰𐌲𐌰  daga || width=150 | 𐌳𐌰𐌲𐌰𐌼  dagam || width=150 | 𐌰𐍈𐌰𐌹  ahuai || width=150 | 𐌰𐍈𐍉𐌼  ahuōm || width=150 | 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳𐌰  waurda || width=150 | 𐍅𐌰𐌿𐍂𐌳𐌰𐌼  waurdam|}

Werben
At Gootisk hed stark an swak werben.

 Bispal faan en stark werb, niman (nem):

+ Konjugatschuun faan en Stark Werb Niman, "nem" Indikatiif Optatiif Imperatiif Aktiif Pasiif Aktiif Pasiif Presens Fergingenhaid Presens Presens Fergingenhaid Presens Iantaal 1. persuun (ik) nima -a nam -_ nimada -ada nimáu -áu nēmjáu -jáu nimáidáu -áidau  2. persuun (dü) nimis -is namt -t nimaza -aza nimáis -áis nēmeis -eis nimáizáu -áizáu nim  -_ 3. persuun (hi of hat) nimiþ -iþ nam -_ nimada -ada nimái -ái nēmi -i nimáidáu -áidáu nimadáu -adáu Tautaal 1. persuun (wi tau) nimōs -ōs nēmu -u —  nimáiwa -áiwa nēmeiwa -eiwa —— 2. persuun (jam tau) nimats -ats nēmuts -uts nimáits -áits nēmeits -eits nimats -ats nimats -ats Muartaal 1. persuun (wi) nimam -am nēmum -um nimanda-anda nimáima -áima nēmeima -eima nimáindáu-áindáu nimam -am 2. persuun (jam) nimiþ -iþ nēmuþ -uþ nimáiþ -áiþ nēmeiþ -eiþ nimiþ -iþ 3. persuun (jo) nimand -and nēmun -un nimáina -áina nēmeina -eina nimandáu -andáu Infinitiif niman (-an) Partisip Presens nimands (-ands) Partisip Perfekt numans (-ans)

 Bispal faan en swak werb, haban (haa):

+ Konjugatschuun faan en Swak Werb Haban, "haa" Indicatiif Optatiif Imperatiif Aktiif Pasiif Aktive Pasiif Presens Fergingenhaid Presens Presens Fergingenhaid Presens Iantaal 1. persuun (ik) haba -a habáida -áida habada -ada habáu -áu habáidēdjáu -áidēdjáu habáidáu -áidáu  2. persuun (dü) habáis -áis habáidēs -áidēs habaza -aza habáis -áis habáidēdeis -áidēdeis habáizáu -áizáu habái -ái 3. persuun (hi of hat) habáiþ -áiþ habáida -áida habada -ada habái -ái habáidēdi -áidēdi habáidáu -áidáu habadáu -adáu Tautaal 1. persuun (wi tau) habōs -ōs habáidēdu -áidēdu —  habáiwa -áiwa habáidēdeiwa -áidēdeiwa —— 2. persuun (jam tau) habats -ats habáidēduts -áidēduts— habáits -áits habáidēdeits -áidēdeits habats -ats habats -ats Muartaal 1. persuun (wi) habam -am habáidēdum -áidēdum habanda-anda habáima -áima habáidēdeima -áidēdeima habáindáu-áindáu habam -am 2. persuun (jam) habáiþ -áiþ habáidēduþ -áidēduþ habáiþ -áiþ habáidēdeiþ -áidēdeiþ habáiþ -áiþ 3. persuun haband -and habáidēdun -áidēdun habáina -áina habáidēdeina -áidēdeina habandáu -andáu Infinitiif haban (-an) Partisip Presens habands (-ands) Partisip Perfekt habáiþs (-áiþs)

Literatüür
 Streitberg, W. A. (1920), Gotisches Elementarbuch'', Heidelberg: C. Winter. (Archive.org)

Kategorie:Germaans Spriiken