Seenegal

Seenegal [ˈseːnegal], amtelk Republiik Seenegal (üüb Fraansöösk: Sénégal [seneˈgal] an République du Sénégal) as en stoot uun a waast faan Aafrika. Uun a nuurd leit Mauretaanien, uun a uast Maali, uun a süüduast Guinea an uun a süüdwaast Guinea-Bissau. Seenegal slot uk Gambia am. At lun hee 13.508.715 lidj (2016)www.citypopulation.de. At hoodsteed as Dakar.

 Geografii 

 Geograafisk Laag 
At lun dialt grensen mä fiiw lunen. Det lingst grens (813 km) faan Seenegal, wat loongs de Seenegal Struum leit, wurt mä Mauretaanien diald. Det kurtst grens (330 km) wurt mä Guinea diald. At lun dialt uk en 419 km lung grens mä Maali an en 338 km lung mä Guinea-Bissau. Det grens mä Gambia, en lun, wat amanbi en enklaawe banen Seenegal as, as 740 km lung.

De waastermiast ponkt uun Aafrika, Cap Vert, leit uun a waast faan uun Seenegal, nai bi Dakar.

Struumer
Struumer uun Seenegal san: de Seenegal Struum (wat at grens mä Mauretaanien bildet), de Saloum Struum (hög hood uun det Tambacounda Regiuun leit an troch a maden faan't lun leept), de Gambia Struum (wat at grens twesken dön Tambacounda an Kolda Regiuunen bildet an iin uun Gambia leept), de Geba Struum an de Casamance Struum (wat troch a süüd faan't lun leept).

Indialing faan Ferwalting
Seenegal hee fjauertanj regiuunen.

   Regiuun  Grate  Lidj (2013)www.citypopulation.de Hoodsteed  Koord 1  Dakar  547  3.137.196  Dakar  right|300px|Regiuunen faan Seenegal 2  Diourbel  4824  1.497.456  Diourbel 3  Fatick  6849  714.392  Fatick 4  Kaffrine  11.262  566.992   Kaffrine 5  Kaolack 5357  960.875  Kaolack 6  Kédougou  16.800  152.357  Kédougou 7  Kolda  13.771  662.455   Kolda 8  Louga  24.889  874.193  Louga 9  Matam  29.445  562.538  Matam 10  Saint-Louis  19.241  908.942  Saint-Louis  11  Sédhiou  7341  452.994  Sédhiou 12  Tambacounda  42.364  681.310  Tambacounda 13  Thiès  6670  1.788.864  Thiès 14  Ziguinchor  7352  549.151  Ziguinchor

Befölkring
Spriiken
Seenegal as en lun faan föl spriiken. Fraansöösk as det amtelk spriik faan't lun. At spriik wurd uun det koloniaaltidj iinfeerd. Wolof as at mamenspriik faan amanbi 50% faan a befölkring an at ferkiarspriik faan at miast faan a lidj uun't lun. Det as ian faan a natschunaalspriiken faan Seenegal. Öler natschunaalspriiken san:

 Balanta-Ganja
 Hassaniyya-Araabsk
 Diola
 Mandinka 
 Mandjak
 Mankanja
 Noon
 Fulfulde
 Seereer-Siin
 Soninke

Histoore
Üüs kolonii
Dön Fraansuusen lai 1659 at siidlung faan Saint-Louis üüb en eilun nai bi de nuurdwaasteeg grünj. A feestlun kaam man bluat uun det naist heleft faan det 19. juarhunert oner hör kontrol. 1895 wurd at kolonii dial faan det Fraansöösk Waast-Aafrika Föderatschuun. Seenegal wiar faan 1959 tu 1960 tup mä Maali dial faan det Maali Föderatschuun uun det Fraansöösk Komuniteet.

Suwereniteet
20 August 1960 wurd at lun suwereen. Léopold Sédar Senghor wiar de iarst president ap tu 1981.

Politiik
Seenegal as en republiik. A president faan't lun sant 2012 as Macky Sall.

Wiartskap
At weering faan't lun as de waastaafrikoons CFA-Franc, wat faan det Waastaafrikoons Sentraalbeenk ütjbroocht wurt.

Kwelen

Kategorie:Seenegal