Waastkap (Prowins)

Det Waastkap Prowins (üüb Ingels: Western Cape Province, üüb Afrikaans: Provinsie Wes-Kaap) as ian faan dön njüügen prowinsen faan Süüdaafrika. At prowins leit uun a süüdwaast faan't lun. Uun a nuurd leit det Nuurdkap Prowins, uun a uast det Uastkap Prowins, uun a süüd de Indisk Oosean an uun a süüdwaast an waast a Atlantik. Det hee 5.822.734 lidj (2011)South Africa: Provinces and Major Urban Areas, citypopulation.de. At hoodsteed faan’t prowins as Kapsteed.

Geografii
De kul Benguelastruum käält at kliima am a Kap faan de Gud Hööb, so dat ham a Westkap tu a winbau eegnet, ofwel det uun en nüürdelk laag as.

Uun't regiuun uun a süüdwaast, am Kapsteed, riint at för't miast en wontrem, man uun a süüddial loongs de Indisk Oosean riint at det hiil juar. At jaft en keed faan berger, diaroner a Sederberger, a Hexrivierberger, a Outeniekwaberger an a Tsitsikammaberger, wat at eegregiuun faan't inlun skääst.

Uun a nuurdwaast faan't prowins, loongs a Atlantik, leit det drüüg lunskap faan Namaqualand. Uun't inlun, uun a nuurduast, leit dial faan det Grat Karoo. Det Letj Karoo leit uun a maden faan't prowins, twesken a steeden Worcester an George. 

Kap Agulhas, wat de süüdermiast ponkt uun Aafrika an uk at geograafisk grens twesken a Atlantik an de Indisk Oosean as, leit bi a süüdeeg.

At prowins hee seeks natschunaalparken: Agulhas-Natschunaalpark, Bontebok-Natschunaalpark, Guardruut-Natschunaalpark, Karoo-Natschunaalpark, Tafelberg-Natschunaalpark an Waasteeg-Natschunaalpark.

Struumer
 Struumer, wat iin uun a Atlantik leept: de Olifants Struum an de Groot Berg Struum.
 Struumer, wat iin uun de Indisk Oosean leept: de Gourits Struum an de Breede Struum.

A Wäält faan a Diarten
 A Kap-Berigzebra (Equus zebra zebra)
 A Süüdaafrikoons Küantiloop (Alcelaphus caama)
 A Eelenantiloop (Taurotragus oryx)

A Wäält faan a Plaanten
Det grat dial faan't lunskap faan't prowins as faan fynbos, en slach faan bosk- of hiaslun, wat ei föl buumer hee, bedobet. En dial faan a fynbos as at renosterveld wat efter a Nööshurnbosk (Elytropappus rhinocerotis; üüb Afrikaans: renosterbos), en plaant wat detheer lunskap dominiaret, neemd as. 

 A Salwerbuum (Leucadendron argenteum) weekst üüb Toofelberig nai bi Kapsteed. Det weekst uk nai bi Stellenbosch, Somerset West an Paarl
 Uun a uast faan't prowins weekst Kap-Aloe (Aloe ferox).

Steeden

Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

 #  Steed  Lidj (2011)South Africa: Provinces and Major Urban Areas, citypopulation.de 1  Kapsteed  3.430.992 2  Paarl  197.735 3  Somerset West  188.035 4  George  157.397 5  Worcester  97.075 6  Stellenbosch  80.316 7  Atlantis  69.055 8  Mosselbocht  65.887 9  Oudtshoorn  61.508 10  Knysna  50.029

Indialing faan Ferwalting

At prowins hee ian steed-munisipaliteet (Kapsteed) an fiiw distrikt-munisipaliteeten:
 Waastküst 
 Kaps Winlunen 
 Overberg
 Guardruut 
 Madel Karoo

Befölkring
Det letst folksteeling wiar uun't juar 2011. Efter a resultooten hee't prowins 5.822.734 lidj: 2.964.228 faan a lidj san wüfhööd an 2.858.506 san karmenWestern Cape: Province in South Africa, citypopulation.de.

Spriiken
mini|Ferdialing faan a Spriiken uun a Waastkap (Folksteeling 2001):

Efter't folksteeling uun't juar 2001, 55,3 % faan a lidj uun't prowins snaaket Afrikaans, 23,7 % Xhosa (IsiXhosa) an 19,3 % Ingels, s. 16..

Histoore
At prowins wurd 1994 grünlaanjen. Iar wiar det dial faan det Kapprowins.

Politiik

Det Western Cape Provincial Parliament as at parlament faan't prowins. Det weelet at kabinet an a premier-minister faan't prowins faan't partei of koalitschuun, wat dön miast lasmaaten uun't parlament hee. A premier-minister faan't prowins sant 2019 as Alan Winde faan det Democratic Alliance (DA). Det DA as sant 2009 det starkst partei uun't parlament.

Dön ual premier-ministern san: Helen Zille (2009-2019), Lynne Brown (2008-2009), Ebrahim Rasool (2004-2008), Leonard Ramatlakane (23-30  April 2004), Marthinus van Schalkwyk (2002-2004), Piet Meyer (3-21 Jüüne 2002), Peter Marais (2001-2002), Cecil Herandien (Nofember-Deetsember 2001), Gerald Morkel (1998-2001), Hernus Kriel (1994-1998).

Wiartskap
At prowins hed uun't juar 2016 en BIP faan 596.043 miljuunen Rand, wat 13.7 % faan't BIP faan Süüdaafrika asStats SA, Provincial GDP Figures. At tiinstleistingssektoor as uu so grat jinauer dön öler prowinsen uun't lun. Detheer sektoor maaget 2017 74 % faan det wiartskapelk aktiwiteet uun't prowins ütj. Uun't auerbliiwsel faan't lun wiar't 69 %. Uun a jinsats diartu druch at primeersektoor (lun- an forstwiartskap, fascherei, berigbau an stianbreegen) bluat 5 % tu det wiartskapelk aktiwiteet uun't prowins. Uun't auerbliiwsel faan't lun wiar't 12 %. Detheer letjer uundial faan't primeersektoor as fööraal üüb det letj berigbausektoor uun't prowins, jinauer öler prowinsen faan't lun, turag tu feeren.

Kapsteed hee det wichtigst rol uun't wiartskap faan't prowins. At steed maaget uun't juar 2016 72% faan det wiarskapelk aktiwiteet faan't prowins ütj.

At prowins as en wichtig sentrum för hanel, industrii an lunwiartskap an en wichtig winregiuun. Bitu faan drüüwen wurd uk öler früchten an gemüüsen plaantet. Uun a nuurd an uast faan Kapsteed as wiaten en wichtig fung. At faskerei as det wichtigst industrii bi a waasteeg, an uun't Karoo wurd schep aptaanjen. At turismus as uun't prowins uk uu so wichtig.

At Belukin Wäärt
 Kapholuns Architektüür uun Stellenbosch, Swellendam, Tulbagh an Graaff-Reinet.
 At Tuynhuys uun Kapsteed, wat uun't 17. juarhunert baut wurd.

Kwelen

Kategorie:Prowins uun Süüdaafrika