Sudaan

Sudaan, amtelk Republiik faan Sudaan (üüb Ingels: Sudan an Republic of the Sudan; üüb Araabsk: السودان as-Sūdān an جمهورية السودان‎‎ Jumhūriyyat as-Sūdān) as en stoot uun a nuurduast faan Aafrika.  Uun a uast leit det Ruad Sia, uun a nuurd Ägipten, uun a süüduast lei Ethioopien an Eritrea, uun a süüd leit Süüdsudaan, uun a süüdwaast det Madelaafrikoons Republiik, uun a waast Tschad an uun a nuurdwaast Liibien.  At lun hee 30.894.000 lidj (2008)www.citypopulation.de.  At hoodsteed faan't lun as Chartuum.

Geografii
Geograafisk Laag
Sudaan as det traadgratst lun uun Aafrika.

At lun dialt grensen mä sööwen lunen. Det lingst grens (2184 km) wurt mä Süüdsudaan an det kurtst (175 km) wurd mä det Madelaafrikoons Republiik diald. Det dialt uk en 1360 km lung grens mä Tschad, en 1275 km lung mä Egypten, en 605 km lung mä Eritrea, en 769 km lung mä Ethioopien an en 383 km lung mä Liibien.

Indialing faan Ferwalting
Sudaan hee 18 bundesstooten.

  Bundesstoot  Grate (km²)Sudan, citypopulation.de  Lidj (2018)Sudan, citypopulation.de  Hoodsteed  Koord 1  Al-Dschasiira  23.373  5.096.900  Wad Madanii  550px 2  Al-Qadaarif  75.263  2.208.400  al-Qadaarif 3  Blä Niil  45.844  1.108.400  ad-Damasiin 4  Chartuum  22.142  7.993.900  Chartuum 5  Kassalaa  36.710  2.519.100  Kassalaa 6  Niil Struum  122.123  1.511.400  ad-Damir 7  Nuurd  348.765  936.300  Dunqula 8  Nuurd Daarfuur  320.000  2.305.000  al-Faschir 9  Nuurd Kurdufaan  185.302  2.216.200  al-Ubayyid 10  Ruad Sia  218.887  1.482.100  Sudaan Huuwen 11  Sannaar  37.844  1.918.700  Sannaar 12  Sentraal Daarfuur  34.000  751.400  Salingei 13  Süüd Daarfuur  72.000  3.765.800  Nyala 14  Süüd Kurdufaan  79.470  1.300.700  Kaduqli 15  Uast Daarfuur  55.000  1.587.200  ad-Du'ain 16  Waast Daarfuur  23.000  1.024.500  Al-Dschunaina 17  Waast Kurdufaan  111.373  1.764.800  Al-Fulah 18  Witj Niil  30.411  2.493.900  Rabak

Histoore
Det soneemd Kalifat faan Omdurman wooret faan 1885 tu 1898. Det wurd faan en anglo-egiptisk stridjmeecht uun a Slacht faan Omdurman tunant maaget. Sudaan wurd en britisk-egiptisk kondominium, man wiar at lun de facto en britisk kolonii. 19. Detsember 1955 ferklaaret at lun suwereniteet an det wurd 1. Janewoore 1956 faan Egypten an det Ferianigt Köningrik gudkäänd. Efter suwereniteet wiar tau bürgerkriiger, de Iarst Sudanees Bürgerkriich (1955–1972) an de Naist Sudanees Bürgerkriich (1983–2005). At süüddial faan't lun wurd 2011 üüs Süüdsudaan suwereen.

 Politiik 
Sudaan as en republiik. A president faan't lun faan 1989 tu 2019 wiar Omar al-Baschir. Nü wurt at lun faan en suwereen riad regiaret. A föörmaan faan a riad, an de de facto president faan't lun, as generool Abdel Fattah Burhan.

 Bütjenpolitiik 
Sudaan as lasmoot faan dön Feriand Natschuunen sant 12. Nofember 1956.

Kwelen