Sambia

Sambia, amtelk Republiik faan Sambia (üüb Ingels: Republic of Zambia [ˈzæmbɪə]), iar Nuurdroodeesien, as en banenstoot uun a süüd faan Aafrika.  Uun a waast leit Angoola, uun a nuurdwaast at Demokraatisk Republiik Kongo, uun a nuurduast Tansaniia, uun a uast Malaawi, an uun a süüd lei Namiibia, Botsuana, Simbabwe an Mosambik.  At lun hee 13.092.666 lidj (2010)www.citypopulation.de. At hoodsteed as Lusaka.

Geografii
Geograafisk Laag
At lun dialt grensen mä aacht lunen. Det lingst grens (1930 km) wurt mä det Demokraatisk Republiik Kongo an det kurtst (0.15 km) mä Botsuana diald. At lun dialt uk en 1110 km lung grens mä Angoola, en 837 km lung mä Malaawi, en 797 km lung mä Simbabwe, en 419 km lung mä Mosambik, en 338 km lung mä Tansaniia an en 233 km lung mä Namiibia.

Indialing faan Ferwalting
Sambia hee tjiin prowinsen.

   Nööm  Grate  Lidj (2010)  Hoodsteed  Koord 1  Central  110.450  1.375.710   Kabwe  300px 2  Copperbelt   31.328  1.972.317  Ndola 3  Eastern  51.476  1.592.661  Chipata 4  Luapula  50.567  991.927  Mansa 5  Lusaka  23.490  2.238.569  Lusaka 6  Muchinga  87.806  711.657  Chinsali 7  Northwestern  125.826  727.044  Solwezi 8  Northern  77.650  1.105.824  Kasama 9  Southern  68.410  1.473.983  Choma 10  Western  126.386  902.974  Mongu

Befölkring
Spriiken
[[File:Dominant Regional Language in Zambia.svg|thumb|300px|Det Miast Spreegen Spriik efter Prowins
]]

Det amtelk spriik faan't lun as Ingels. Det Bemba Spriik, ian faan dön Bantuspriiken, wurd faan föl lidj uun't lun snaaket.

Histoore
Sambia wurd 24. Oktuuber 1964 suwereen. Kenneth Kaunda wiar tu 1991 de iarst president.

Öler presidenten: Frederick Chiluba (1991-2002), Levy Mwanawasa (2002-2008), Rupiah Banda (2008-2011), Michael Sata (2011-2014), Guy Scott (2014-2015) an Edgar Lungu (2015-2021).

 Politiik 
Sambia as en republiik. A president sant 2021 as Hakainde Hichilema.

 Bütjenpolitiik 
Sambia as lasmoot faan dön Feriand Natschuunen sant 1. Deetsember 1964. Det as uk sant 1964 lasmoot faan det Commonwealth of Nations.

Wiartskap
At weering faan't lun as de Sambisk Kwacha, wat faan det Beenk faan Sambia ütjbroocht wurt.

Kwelen