Wulkaan

miniatur|Fujisan uun Japan
miniatur|Weinfelder Maar uun a Eifel

En Wulkaan daaget ap, huar at bütjenst skel faan a eerd ünstabiil as, an huar hiat magma faan banen uun a eerd efter boowen kem koon. Uun ööder spriaken het hi uk Ialberag.

 Ütjbruch 

Wan en wulkaan ütjbräächt, komt hiat luupen stian (at laawa) efter boowen, man uk fääst materiol an gas.

Sowat 100 km oner a boowerkaant faan a eerd as't amanbi 1.000 graad hiat an faan diar uf uun begant stian tu smolten. Det woort do tu magma, en tuch materiol, wat tu luupen begant an ham uun en magmaheerd saamelt. Didiar heerd koon bit tau km oner a boowerkaant huuchling.

An wan di druk faan son magmaheerd tu grat woort, do raft hi det bütjenst eerdskel ütjenööder an sjükt san wai efter boowen. Diarbi wurd a eerdplaaden ütjenööder trakt an so komt at miast uk tu en eerdbeewrin.

Wan di ütjbruch föörbi as, blaft diar miast en keegelfuremten berag bi auer. Det koon oober uk üs en graten traachter ütjsä of üs en graten pokel uun a loonskap.

 Luke uk diar 

 Todoque (La Palma, 2021)
 Cumbre Vieja (La Palma, 2021)

Kategorie:Geomorfologii