Ualfresk

Det Ualfresk Spriik, en waastgermaans spriik, as det det föörluuper faan dön neimuuds fresk spriiken. Hat as auerlöwert uun rochtsbuken an uurkunden ütj det 13. tu 16. juarhunert ütj at lun twesken de Weser Struum an Ijsselmeer. Ualfresk wurd do uk uun Nuurdfresklun spreegen, man teksten diarfaan san ei auerblewen.

Ferlik mä öler waastgermaans spriiken
 Fering  Ualfresk  Ualingels  Ualplaattjiisk  Ualhuuchtjiisk  Uurgermaans feet  fet  fæt  fat  faz  *fatą maan  mon  mann  mon, man  man  *mann- muun  monath  monaþ  monath, manuth  manod  *mēnōþs wel  red  ræd  red, rad  rat  *raþą öler  othar  oðer  oðar  andar  *anþeraz fiiw  fif  fif  fif  fimf  *fimf  üs  us  us  us  uns  *uns sark  tziurke  ċiriċe  kirika  kirihha  *kirikǭ lei  ledza  leċġan  leggian  legen  *lagjaną hingst / hoos  hors  hors  hors, hros  hros  *hrussą

Gramatik
Nöömer
Ualfresk nöömer haa fjauer kaasen: noominatiif, akusatiif, geenitiif an daatiif.
 Tu bispal: thī bām a buum, thiū erthe at eerd an thet skip at skap.

 Kaasus  Iantaal  Muartaal  Iantaal  Muartaal  Iantaal  Muartaal noominatiif  thī bām  thā bāma(r)  thiū erthe  thā ertha  thet skip  thā skipu akusatiif  thene bām  thā bāma(r)  thā erthe  thā ertha  thet skip  thā skipu geenitiif  thes bāmis  thēra bāma  there erthe  thēra erth(en)a  thes skipes  thēra skipa daatiif  thā bāma  thā bāmum  there erthe  thā erthum  thā skipe  thā skipum

Adjektiiwen
Ualfresk adjektiiwen hed en stark deklinatschuun an en swak deklinatschuun: 
 Stark Deklinatschuun Faal  M.  W.  S.  Muartaal noominatiif  gōd  gōde  gōd  gōda, gōde akusatiif  gōd(e)ne, gōden  gōde  gōd  gōda, gōde geenitiif  gōdes  gōd(e)re  gōdes  gōd(e)ra daatiif  gōda, gōde  gōd(e)re  gōda, gōde  gōda, gōde 

 Swak Deklinatschuun Faal  M.  W.  S.  Muartaal noominatiif  gōda  gōde  gōde  gōda akusatiif  gōda  gōda  gōde  gōda geenitiif  gōda  gōda  gōda  gōdena daatiif  gōda  gōda  gōda  gōdum 

Werben
At Ualfresk hed stark werben an swak werben

 Bispal faan en stark werb, nima (nem):

+ Konjugatschuun faan en Stark Werb nima "nem" Indicatiif  Persuun  Presens  Fergingenhaid 1. persuun iantaal (ik)  nime  nom 2. persuun iantaal (dü)  nimest, nimst  nomest, nomst 3. persuun iantaal (hi of hat)  nimeth, nimth  nom muartaal (wi, jam of jo)  nimath  nōmen Konjunktiif Persuun  Presens  Fergingenhaid iantaal (ik, dü, hi an hat)  nime  nōme muartaal (wi, jam an jo)  nime, nimen  nōme, nōmen Persuun  Imperatiiif 	 iantaal  nim muartaal  nimeth Infinitiif an Partisipiin Infinitiif  nima Partisip Presens  nimande  Partisip Perfekt  enimen, nimen

 Bispal faan en swak werb, nera (neere):

+ Konjugatschuun faan en Swak Werb nera "neere" Indicatiif  Persuun  Presens  Fergingenhaid 1. persuun iantaal (ik)  nere  nerede 2. persuun iantaal (dü)  nerist, nerst  neredest 3. persuun iantaal (hi of hat)  nereth  nerede muartaal (wi, jam of jo)  nerath  neredon Konjunktiif Persuun  Presens  Fergingenhaid iantaal (ik, dü, hi an hat)  neri(e)  ner(e)de muartaal (wi, jam an jo)  neri(e)  ner(e)de Persuun  Imperatiiif 	 iantaal  nere muartaal  nerath Infinitiif an Partisipiin Infinitiif  nera Partisip Presens  nerand  Partisip Perfekt  nerid

Bispal
Faan det Fivelgo Rocht (15. juarhunert):

1. Hueth is riucht? List ende kenst riuchtis ande godis. Riuchtes, thet queth rethelika thinga ande riuchtelika thinga, alsa bithiut hit thi paws. 2. Hwet queth thet wird godis? Nethelikera thinga and erlikera thinga, sprecht thi kaiser. 3. Hv monich riucht ister? Twa, en godelic ende en manslic; thet erste is thi onbern, thet other scoltu lernia; thet en hath naturalis, thet other ciuilis.

1. Wat as rocht? Wedenskap an weden faan't rocht an faan't gud. Faan't rocht, dat bedüüdet wis dingen an rochtelk dingen,  so düüdet det a paap. 2. Wat bedüüdet at wurd faan it gud? Natelk dingen an iarelk dingen, spreecht a keiser. 3. Hüföl rochten san diar? Tau, en götelk an en menskelk; det iarst as det uunbäären, det öler skääl dü liar; det ian het naturalis, det öler civilis.

Literatüür

 Fon Alra Fresena Fridome (at TITUS: TITUS)
 A gebööd (TITUS)
 17 petitiones (TITUS)
 Londriucht (TITUS)
 Thet Freske Riim (TITUS, ed. E. Epkema, Google Books)
 Skeltana Riucht gesetsbuk (TITUS)

Buken
 Heuser, W. (1903), Altfriesisches Lesebuch mit Grammatik und Glossar, Heidelberg: C. Winter. (Archive.org)
 Richthofen, K. (1840), Friesische Rechtsquellen, Berlin: Nikolaische Buchhandlung. (Archive.org)

 Luke uk diar 
 Nordfriisk Bibleteek (Ualfresk)