1861

1861 wiar det ian-an-söstigst juar faan det 19. juarhunert. At juar begand mä’n Teisdai.

 Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen 
Janewoore
 02. Janewoore: Wilhelm I. wurd köning faan Preussen.
 09. Janewoore: Mississippi spleed ham faan dön Ferianigt Stooten uf.
 10. Janewoore: Florida spleed ham faan dön Ferianigt Stooten uf.
 11. Janewoore: Alabama spleed ham faan dön Ferianigt Stooten uf.
 19. Janewoore: Georgia spleed ham faan dön Ferianigt Stooten uf.
 26. Janewoore: Louisiana spleed ham faan dön Ferianigt Stooten uf.
 29. Janewoore: Kansas wurd de 34. stoot faan dön Ferianigt Stooten.

Febrewoore
 01. Febrewoore: Texas spleed ham faan dön Ferianigt Stooten uf.
 08. Febrewoore: Dön Konföderiaret Stooten foon Ameerika wurd faan Alabama, Florida, Georgia, Louisiana, Mississippi, South Carolina an Texas grünjlaanjen.
 09. Febrewoore: Jefferson Davis wurd uun Montgomery, Alabama tu de prowisoorisk president faan dön Konföderiaret Stooten weelet.
 18. Febrewoore: Jefferson Davis wurd amtelk de prowisoorisk president faan dön Konföderiaret Stooten.

Marts-Deetsember 
 04. Marts: Abraham Lincoln wurd de 16. president faan dön Ferianigt Stooten.
 12. April: A uungrip üüb Fort Sumter uun South Carolina begand: a began faan de Ameerikoons Bürgerkrich.
 13. April: A konföderiareten naam Fort Sumter.
 17. April: Virginia spleed ham faan dön Ferianigt Stooten uf.
 06. Mei: Arkansas spleed ham faan dön Ferianigt Stooten uf.
 07. Mei: Tennessee spleed ham faan dön Ferianigt Stooten uf.
 08. Mei: Richmond uun Virginia wurd hoodsteed faan dön Konföderiaret Stooten.
 20. Mei: North Carolina spleed ham faan dön Ferianigt Stooten uf.
 25. Jüüne: Abdülasis wurd sultaan faan det Osmaansk Rik.
 21. Jüüle: De Iarst Slacht uun Bull Run, de iarst neemswäärt lunslacht uun de Ameerikoons Bürgerkrich, wurd streden. A Konföderiarten woon a slacht.
 30. Oktuuber: Missouri spleed ham faan dön Ferianigt Stooten uf.
 10. Deetsember: Kentucky wurd dial faan dön Konföderiaret Stooten.

Biljen

 Bäären – Tolaid – Tuläid – Bēren 
 04. Janewoore: Mehmed VI., letst sultaan faan det Osmaans Rik († 1926)
 06. Janewoore: Victor Horta, fleemisk architekt († 1947)
 08. Janewoore: Ietje Kooistra, waastfresk pedagooge an feminist († 1923)
 07. Mei: Rabindranath Tagore, bengaals skriiwer an filosoof
 11. Nofember: Juhani Aho, fins skriiwer († 1921)

 Störwen – Sturwen – Stürwen 
 25. Jüüne: Abdülmedschid I., sultaan faan det Osmaansk Rik (* 1823)
 26. Febrewoore: Taras Schewtschenko, ukrainisk dachter (* 1814)
 14. Detsember: Albert faan Sachsen-Coburg an Gotha (* 1819)