Autonavigasjoon

Autonavigasjoon mååget dåt möölik, åltens tu bestimen weer huum as. Dåt årbet ma dåt GPS (Global Positioning System), wåt funksignååle foon spezielle satellite benjütet. Da siinje åltens hiilj presiis jare posisjoon än jü tid foon jü siinjing. Dåt navigasjoonsräischup empfångt sü’n signåål, schucht aw jü klook hü lung dåt signåål unerwäis wään as än koon dan ma jü hiilj bekånde funkgauihäid beräägne, hü fiir di satellit wach as. 

 Hü maning satellite? 
Wan huum nü in dåt auto ma sü’n räischup käärt, än huum empfångt åån satellit di boowen Hambörj as än n oudern boowen Kopenhagen, dan wiitj huum ålsü, hü fiir huum foon Hambörj as än hü fier foon Kopenhagen än deerma san da tou möölike stääse foon dåt auto aw dåt flåche lönj hiilj än åål bestimd. 

Am nü tu waasen, huk foon da tou dåt rucht stää as, brükt huum ålsü nuch n treeden satellit, t.b. boowen Kiel. Deerma koon dan tuglik uk di Höögde ferårbed wårde, sü dåt huum deerma uk in da bärje kiire koon. Eentlik jeeft dåt bai trii satellite uk nuch n tweeden punkt, ouers di fant huum twaie sü huuch as da satellite boowen di wråålouerfläche än as deeram in e autoferkiir ünmöölik.

Ouerdåt dåt navigasjonsräischup hiilj presiis jü tid waase mötj, brükt huum deerfor uk nuch n fiirden satellit. Ouerdåt huum dan intwasche di äine lååge wiitj, koon huum jare oufstånd ünoufhingi bestime än deerma jü tid foon emfång, dåt as duch tid foon siinjing plus räiseduur foon dåt signåål. (Natörlik wiitj huum dåt jarst tooch jü tid än di äine lååge dan ai presiis, ouers döör widerhåålen kamt huum ålt tächter bai di rucht wjart).

 Dåt navigasjoonsräischup 
Dåt as, dåt dåt möölik mååget. Dåt seecht automatisch aw arken momänt da starkste satellite, beräägnet jü posisjoon än jü kiirruchting än wist dåt dan ålens aw n latjen schirm in form foon n triidimensionåål koord. Deerbai wist dåt dan uk nuch jü gauihäid, än hü lung dåt nuch as eefter di näiste oufsliik.

Huum koon deer sügoor jü adräs önjbringe, weer huum haane wal än dan wårt huum deer gåns moi for jü döör ouflääwerd, bit aw hu meetere presiis! Sügoor koon huum ham wise lätje weer staue san än weer gauihäidskontrolle (mötj huum ai!). 

Wan huum iinjsen foon di önjjääwene wäi oufwikt, dan fångt dåt räischup gliks wi önj, da naie dooten tu ferräägnen. Dåt wåårt oofting hu minute, ouerdåt dan da önjnäiernde beräägninge foon näien ütfäärd wårde mönje.

 Koorde 
Am tu wisen weer huum ham ma jü sü bestimde posisjoon befint, önjthålt dåt navigasjoonsräischup elektronische Koorde. Bai en goue Marke koon huum deer oofding näie for dilleese, sü dåt ål da änrenge in dåt weegesystem matiinjs ma apnümen wårde.

 Links 
 Navigationssysteme Testberuchte
 GPS-Empfänger Testberuchte
 Fotos än infos tu dåt jarste autonavigasjoonssystem: di Electro Gyrocator foon Honda

Category:Füsiik
Category:Tächnik