Eksponensiel waaksen

Wan en wäärs ham auer en fäästen tidjrüm am en fäästen prosentdial feranert, do feranert hi ham eksponensiel. 

Eksponensiel waaksen ment, dat di wäärs leewen grater woort. Eksponensiel ufnemen (= negatiif waaksen) ment, dat di wäärs leewen letjer woort.

Wan en wäärs auer en wasen tidjrüm dobelt so grat woort, do het di tidjrüm generatsioonstidj. Wan di wäärs auer en wasen tidjrüm bluas noch hualew so grat as, do het didiar tidjrüm hualewwäärstidj.

 Bispalen 
 Sinsen 
Din beenk dää di för 1000 EUR spaarjil 3% sinsen, do heest dü efter
 1 juar: 1000 * 1,03 = 1030 EUR
 2 juar: 1000 * (1,03)2 = 1060,90 EUR
 3 juar: 1000 * (1,03)3 = 1092,27 EUR an so widjer
 ..
 50 juar: 1000 * (1,03)50 = 4383,91 EUR

 Bakteerien 
Kolibakteerien üs EHEC haa en generatsioonstdj faan amanbi 20 minüüten. Det ment, ütj ian bakteerium wurd efter
 20 minüüten: 21 = 2
 40 minüüten: 22 = 4
 60 minüüten: 23 = 8 an so widjer
 ..
 1 dai (= 72 x 20 minüüten): 272 ≈ 4 722 366 483 000 000 000 000 000 000 000

 Raadionukliiden 
Raadionukliiden üs t.b. Sürstoof-15 haa en hualewwäärstidj faan 2 minüüten. Det ment, ütj 100 g wurd efter
 2 minüüten: 100g *  = 50 g
 4 minüüten: 100g * ()2 = 25 g
 6 minüüten: 100g * ()3 = 12,5 g an so widjer
 ..
 1 stünj (= 30 x 2 minüüten): 100g * ()30 ≈ 0,000 000 000 931 225 746 g

 Luke uk diar 
 Hualewwäärstidj
 Generatsioonstidj

Kategorie:Matematiik