Elektrisk lääs

At elektrisk lääs of uk mengde faan elektrisiteet as en grünjmiat uun a füsiik. Hat woort efter't SI-süsteem uun Coulomb (C) meeden an hää det formeltiaken  of  efter det latiinsk wurd quantum.
At elektrisk lääs as en eegenskap faan atomaar elementaardialen üs elektroonen (negatiif apleesen) an protoonen (positiif apleesen).
Det letjst lääs as det elementaarlääs an het e. Hat as 1,602 176 565 × 10−19 C grat. At prooton hää en lääs faan + 1e an det elektron hää en lääs faan - 1e. Det neutron häält nian lääs.

 Coulomb-krääft 

Det „gesets faan Coulomb“ as faan Charles Augustin de Coulomb am 1785 ütjfünjen wurden. Uun't SI-süsteem bereegent ham det krääft tesken tau lees efter

,

diarbi san  an  tau elektrisk lees,  di wai diartesken an  det elektrisk fialtaal.

 Elektrisk lääs an struum 
En konstanten struum an en konstant lääs hinge direkt faanenööder uf:

 .

Sodenang woort det ianhaid Coulomb ütj jo SI-grünjmiaten Ampere an Sekund bereegent:

 Ferwisang efter bütjen 
 Eksperimenten tu't elektrisk lääs (sjiisk)

Kategorie:Elektrisiteet