Georgisk Spriik

Det Georgisk Spriik (üüb Georgisk: ქართული ენა kartuli ena [kʰɑrtʰuli ɛnɑ]) as det amtsspriik uun Georgien an wurt do faan amanbi 4 miljuunen lidj spreegen. At spriik hiart tu det Süüdkaukaasisk skööl faan spriiken.

Fonologii
Georgisk hee fiiw wokaalisk an 28 konsonantisk foneemen. At betuuning as uu so swak.

Konsonanten
+ Georgisk Konsonanten   Labiaal Dentaal/Alweolaar Postalweolaar Welaar Uwulaar Glotaal Nasaal         Plosiiw Aspiraat             Stemhaftig             Ejektiiw                 Afrikaat (aspiraat)         stemhaftig         ejektiiw         Frikatiiw stemluas                 stemhaftig                 Wibrant     Lateraal    

Gramatik
Georgisk hee sööwen gramatisk kaasen: noominatiif, ergatiif, daatiif, geenitiif, instrumentaal, adwerbiaal an wokatiif.

Hoodwurden
Dön miasten hoodwurden nem mä -i en aanj, man jaft at uk hoodwurden, wat mä -a, -e, -o an -u en aanj nem.

 Bispalen: 

 Kaasus  კაცი k'atsi [kʼɑtsi]  (maan)  ენა ena [ɛnɑ]  (spriik of tong)  მთვარე mtware [mtʰvɑrɛ]  (muun)  რკო rk'o [rkʼɔ]  (eker) Iantaal  Muartaal  Iantaal  Muartaal  Iantaal  Muartaal  Iantaal  Muartaal noominatiif  კაცი k'atsi  კაცები k'atsebi  ენა  ena  ენები  enebi  მთვარე  mtware მთვარეები  mtwareebi  რკო  rk'o  რკოები  rk'oebi  ergatiif  კაცმა k'atsma  კაცებმა ḳatsebma  ენამ  enam  ენებმა  enebma  მთვარემ  mtwarem  მთვარეებმა  mtwareebma  რკომ  rk'om  რკოებმა  rk'oebma  daatiif  კაცს k'atss  კაცებს ḳatsebs  ენას  enas  ენებს  enebs  მთვარეს  mtwares  მთვარეებს  mtwareebs  რკოს  rk'os  რკოებს  rk'oebs geenitiif  კაცის k'atsis  კაცების k'atsebis  ენის  enis  ენების  enebis  მთვარის  mtwaris  მთვარეების  mtwareebis  რკოს  rk'os  რკოების  rk'oebis instrumentaal  კაცით k'atsit  კაცებით k'atsebit  ენით  enit  ენებით  enebit  მთვარით  mtwarit  მთვარეებით  mtwareebit  რკოთ  rk'ot  რკოებით  rk'oebit adwerbiaal  კაცად k'atsad  კაცებად k'atsebad  ენად  enad  ენებად  enebad  მთვარედ  mtwared  მთვარეებად  mtwareebad  რკოდ  rk'od  რკოებად  rk'oebad wokatiif  კაცო k'atso  კაცებო k'atsebo  ენავ  enaw  ენებო  enebo  მთვარევ  mtwarew  მთვარეებო  mtwareebo  რკოვ  rk'ow  რკოებო  rk'oebo 

Persöönelk Förwurden
 Kaasus  Ik  Dü  Hi/Hat  Wi  Jam  Jo noominatiif  მე  me  შენ  schen  ის  is  ჩვენ  tschwen  თქვენ  tkwen  ისინი  isini ergatiif  მე  me  შენ  schen  იმან of მან  iman of man  ჩვენ  tschwen  თქვენ  tkwen  იმათ of მათ  imat of mat daatif  მე  me  შენ  schen  იმას of მას  imas of mas  ჩვენ  tschwen  თქვენ  tkwen  იმათ of მათ  imat of mat geenitiif  ჩემს of ჩემ  tschems of tschem  შენს of შენ  schens of schen  იმის of მის  imis of mis  ჩვენს of ჩვენ  tschwens of tschwen  თქვენს of თქვენ  tkwens of tkwen  იმათ of მათ  imat of mat instrumentaal  ჩემით  tschemit  შენით  schenit  იმით of მით  imit of mit  ჩვენით  tschwenit  თქვენით  tkwenit  იმათ of მათ  imat of mat adwerbiaal  ჩემად  tschemad  შენად  schenad  იმად  imad  ჩვენად  tschwenad  თქვენად  tkwenad  იმათ of მათ  imat of mat wokatiif  -  შე  sche  -  -  თქვე  tkwe  -

Werben
 Bispal faan en reegelmiatig werb:
 წერა ts'era [tsʼɛrɑ] (skriiw) persuun  nütidj  iartidj (imperfekt)  iartidj (aorist)  konditschunaal  tukemst  perfekt  pluskwamperfekt 1.  iantaal  მე ვწერ   me wts'er  (ik skriiw)   მე ვწერდი   me wts'erdi  (ik skreew)   მე დავწერე   me dawts'ere  (ik skreew)   მე დავწერდი   me dawts'erdi  (ik wul/skul skriiw)   მე დავწერ   me dawts'er  (ik wal/skal skriiw)   მე დამიწერია    me damits'eria  (ik haa skrewen)    მე დამეწერა   me damets'era  (ik hed skrewen)  2.  iantaal  შენ წერ   schen ts'er  (dü skrafst)   შენ წერდი   schen ts'erdi  (dü skreewst)   შენ დაწერე   schen dats'ere  (dü skreewst)   შენ დაწერდი   schen dats'erdi  (dü wulst/skulst skriiw)   შენ დაწერ   schen dats'er  (dü wääl/skääl skriiw)   შენ დაგიწერია   schen dagits'eria  (dü heest skrewen)   შენ დაგეწერა   schen dagets'era  (dü hedst skrewen)  3.  iantaal  ის წერს   is ts'ers  (hi/hat skraft)   ის წერდა   is ts'erda  (hi/hat skreew)   მან დაწერა   manმან man as det ergatiiw faan ის is. dats'era  (hi/hat skreew)   ის დაწერდა   is dats'erda  (hi/hat wul/skul skriiw)   ის დაწერს   is dats'ers  (hi/hat wal/skal skriiw)   მას დაუწერია   masმას mas as det daatiiw faan ის is. dauts'eria  (hi/hat hee skrewen)   მას დაეწერა   mas daets'era  (hi/hat hed skrewen)  1.  muartaal  ჩვენ ვწერთ   tschwen wts'ert  (wi skriiw)   ჩვენ ვწერდით   tschwen wts'erdit  (wi skreew)   ჩვენ დავწერეთ   tschwen dawts'eret  (wi skreew)   ჩვენ დავწერდით   tschwen dawts'erdit  (wi wul/skul skriiw)   ჩვენ დავწერთ   tschwen dawts'ert  (wi wel/skel skriiw)   ჩვენ დაგვიწერია   tschwen dagwits'eria  (wi haa skrewen)   ჩვენ დაგვეწერა   tschwen dagwets'era  (wi hed skrewen)  2.  muartaal  თქვენ წერთ   tkwen ts'ert  (jam skriiw)   თქვენ წერდით   tkwen ts'erdit  (jam skreew)   თქვენ დაწერეთ   tkwen dats'eret  (jam skreew)   თქვენ დაწერდით   tkwen dats'erdit  (jam wul/skul skriiw)   თქვენ დაწერთ   tkwen dats'ert  (jam wel/skel skriiw)   თქვენ დაგიწერიათ   tkwen dagits'eriat  (jam haa skrewen)   თქვენ დაგეწერათ   tkwen dagets'erat  (jam hed skrewen)  3.  muartaal  ისინი წერენ   isini ts'eren  (jo skriiw)   ისინი წერდნენ   isini ts'erdnen  (jo skreew)   მათ დაწერენ   mat მათ mat as det daatiiw faan ისინი isini. dats'eren  (jo skreew)   ისინი დაწერდნენ   isini dats'erdnen  (jo wul/skul skriiw)   ისინი დაწერენ   isini dats'eren  (jo wel/skel skriiw)   მათ დაუწერიათ   mat dauts'eriat  (jo haa skrewen)   მათ დაეწერათ   mat daets'erat  (jo hed skrewen) 

 Bispal faan en ünreegelmiatig werb: 
 ყოფნა qopna [qʼɔpʰna] (wees) persuun  nütidj  iartidj (aorist)  tukemst  konditschunaal  perfekt  pluskwamperfekt 1. iantaal  მე ვარ  me war  (ik san)  მე ვიყავი  me wiqawi  (ik wiar)  მე ვიქნები  me wiknebi  (ik wal/skal weese)  მე ვიქნებოდი  me wiknebodi  (ik wul/ded weese)  მე ვყოფილვარ  me wqopilwar  (ik haa weesen)  მე ვყოფილიყავი  me wqopiliqawi  (ik hed weesen) 2. iantaal  შენ ხარ  schen char  (dü beest)  შენ იყავი  schen iqawi  (dü wiarst)  შენ იქნები  schen iknebi  (dü wääl/skääl weese)  შენ იქნებოდი  schen iknebodi  (dü wulst/dedst weese)  შენ ყოფილხარ  schen qophilchar  (dü heest weesen)  შენ ყოფილიყავი  schen qopiliqawi  (dü hedst weesen) 3. iantaal  ის არის  is aris  (hi/hat as)  ის იყო  is iqo  (hi/hat wiar)  ის იქნება  is ikneba  (hi/hat wal/skal weese)  ის იქნებოდა  is ikneboda  (hi/hat wul/ded weese)  ის ყოფილა  is qophila  (hi/hat hee weesen)  ის ყოფილიყო  is qopiliqo  (hi/hat hed weesen) 1. muartaal  ჩვენ ვართ  tschwen wart  (wi san)  ჩვენ ვიყავით  tschwen wiqawit  (wi wiar)  ჩვენ ვიქნებით  tschwen wiknebit  (wi wel/skel weese)  ჩვენ ვიქნებოდით  tschwen wiknebodit  (wi wul/ded weese)  ჩვენ ვყოფილვართ  tschwen wqopilwart  (wi haa weesen)  ჩვენ ვყოფილიყავით  tschwen wqopiliqawit  (wi hed weesen) 2. muartaal  თქვენ ხართ  tkwen chart  (jam san)  თქვენ იყავით  tkwen iqawit  (jam wiar)  თქვენ იქნებით  tkwen iknebit  (jam wel/skel weese)  თქვენ იქნებოდით  tkwen iknebodit  (jam wul/ded weese)  თქვენ ყოფილხართ  tkwen qopilwart  (jam haa weesen)  თქვენ ყოფილიყავით  tkwen qopiliqawit  (jam hed weesen)  3. muartaal  ისინი არიან  isini arian  (jo san)  ისინი იყვნენ  isini iqwnen  (jo wiar)  ისინი იქნებიან  isini iknebian  (jo wel/skel weese)  ისინი იქნებოდნენ  isini ikneboden  (jo wul/ded weese)  ისინი ყოფილან  isini qopilan  (jo haa weesen)  ისინი ყოფილიყვნენ  isini qopiliqwnen  (jo hed weesen)

Literatüür
 Chotiwari-Jünger, S., Melikischwili, D. an Wittek, L. (2010), Georgische Verbtabellen, Buske, Hamburg. 
 Fähnrich, H. (2008), Kartwelsprachen: Altgeorgisch, Neugeorgisch, Mingrelisch, Lasisch, Swanisch, Reichert, Wiesbaden. 

 Luke uk diar 
 Georgisk skraft

Futnuuten

Kategorie:Kaukaasisk spriaken