Fatou Diome

Fatou Diome ɔ, e jǐ ɖè ɖò Niodor ɖò Senegaltò mɛ ɖo 1968, nyi nyɔnu nuwlantɔ. Ěe e wlan hwenuxo ée xota tɔn nyi Nú e jlo to ɔ bi (La préférence nationale) ɖò 2001, Adɔgo Atlantiki tɔn (Le ventre de l'Atlantique) e ɖɔxó do akwɛ Afrika gbejí gosin bo yi yovo Flansétò tomɛ ɔ xɔ e wu ɔ zɔn bɔ e mɔ nu jɛ wu tɔn ɖo gbɛ ɔ bi mɛ. 

 Gbɛ tɔn 
vignette|gauche|Niodor, fi é e ji ɖe. Fatou Diome ɔ, é jǐ ɖo 1968 ɖò Niodor ɖo ayikungban kpɛvi ɖo tɔ tɛntin é e nɔ ylɔɖɔ Guior e ɖo tɔkplenu'tɛn Saloum tɔn mɛ e ɖo toxo (Sèrères) ɖo afɔgokɔ Sénégal tɔn sin hweyixɔ waji,.           

Nyɔnuvi jɔgbesɛ tɔn wɛ n'î, bɔ mama tɔn Aminata kpo dagbo tɔn kpo ée nyi ɖɔnyitɔ́ e wɛ hɛn ɛ. Nyìkɔ tɔn ɔ gosin sine Saloum mɛ, fyé Diome lɛ nyi (Niominka) ɖěè. 

Nu gbɔnvo nu hɛndo sin nuwiwa lɛ ɔ, é nɔ zɔn xa sunnu lɛ mayi wazɔ xa nyɔnu gbɛtɔn lɛ ɖo nuɖuɖu ɖíɖá kpo xwegbe'zɔ kpan mɛ. E yi azɔ mɛ bo kplɔn fransegbe.

É gosin gletoxo tɔn mɛ bo yi gbɛ kan do wema kplɔnkplɔn tɔn wu ɖo toxo hun nukun Sénégal tɔn mɛ. É nɔ ɖo azɔ tɛnmɛ tɛnmɛ wa wɛ sin hwenu é ɖò xwe 14 ɔ bo nɔ do su axɔ do kplɔn wema na. 

Fatou Diome wa yi (Lycée) M'bour tɔn bo ka nɔ wa ahannutɛn'azɔ ɖo Gambie tomɛ. É wayi blo kplɔnyiji'alavɔ ɖo Dakar toxo mɛ. Hwe nɛ nu ɔ, é wa mɛsi fransegbe kplɔnmɛtɔ'zɔ, ma lin gbeɖe ɖɔ mi na yi to gudo. Hwenu é ɖò xwe 22ɔ, yovo Franse ɖokpo wa wazɔ ɖo Sénégal bo yi wan n'î bo dɛɛ bo kplɛɛ yi Franse tomɛ ɖò toxo Strasbourg tɔn mɛ ɖo 1994. 

Asu tɔn hɛnnu'mɛ gbɛ wan n'î, bɔ e gbɔ bo gbɛ asu xwe wè gudo bo wa jɛ fulu mɛ. Bo na do gan ɔ, é wa xwegbe'zɔ nu xwe ayizɛn bo do kpenukun do wema kplɔnkplɔn tɔn wu.

 Azɔwiwa gbɛ tɔn 
É Fatou Diome kplɔn wema kpe ɔ, e wa mɛsi nukplɔnmɛntɔ'zɔ ɖo kplɔnyiji'alavɔ Strasbourg tɔn, Marc-Bloch Strasbourg tɔn kpodo Karlsruhe Janma (Allenagne) to ɔ kpan.

É wa yi wuntun Mɛsi kplɔnyiji'alavɔ tɔn "honoris causa" tɔn ɖo kplɔnyiji'alavɔ Liège toxo ɔ tɔn ɖò 2017. 

É wlan nú gěgé. Bo ɖe wema "La préférence nationale"; "Le ventre de l'Atlantique" ; "Inassouvies, nos vies" ɖo 2008 ; "Celles qui attendent" 2010 ; "Impossible de grandir" 2013. Ɖo 2019 ɔ, é yi "ajɔ nuwlanwlan ɖo Fransegbe mɛ tɔn" kpo wema tɔn "Les veuileurs de Sangomar" ee ɖɔ xo do Coumba, ɖyɔvǐ ěe asu ku jo do yɔyɔ ɔ wu e. É ɖɔ xo do ku, wanyiyi kpo jlokoko kpo wu. Ɖo 2021 ɔ, e gbɛ kan do nuwlanwlan'zɔ tɔn wu.

 Nú e sin tɛnmɛ e nɔ sɔ lɛ e 

 Nú e wlan lɛɛ 

 Nú wa do kpɔ xa mɛ tɔn lɛ 

 Nuwlanwlan gbɛ tɔn 

 Dodo tɔn