Kpɔjitɔ̀ Danxomɛ tɔn lɛ

Kpɔjitɔ̀ Danxomɛ tɔn lɛ wɛ nyi najinɔ ee ji axɔsu Ɖanxomɛ tɔn lɛ. 

Tan kléwun
Danxomɛ ɔ axɔ́ɖútò ayìjɛ́tɔ̀n ɖe wɛ bo ɖo Benɛtò ɔ sin afɔgokɔ-xweyixɔ waji Mɛwigbeji tɔn. Sin léxwle xwe kanwe-ko kanwe-ko donu afɔtɔn nukun we(XVIIè) wa yi jɛ xwe kanwe-ko kanwe-ko donu afɔtɔn nukun ɛnɛ (XIXè) gɔji wɛ axɔ́súɖúto nɛ ɔ vlɔnkan yi jɛ. E vlɔn kan ɖò xágbájɛ́  Agbomɛ tɔn ɔ ji b'ɛ sin léxwle 1600 bo wa huzu axɔ́ɖútò syɛn-syɛn nuɖe má lyǎ ɖó kan e mɛ éɖě ɖo léxwle xwe kanwe-ko kanwe-ko donu afɔtɔn nukun atɔn(XVIII) gɔ mɛ, ɖ'ahan e e fún do yi tòxo è lɛlɛ do e lɛ e kaka yijɛ̀ Xulɛnu, taji ɔ Glexwe tòxo ɔ. 

Axɔ́su gégé wɛ xɔ tò ɖò Axɔ́ɖútò nɛ ɔ mɛ̀. Ɖò Axɔ́su nɛ lɛ mɛ ɔ́ e mɛ̌ gégé fun ahwan xa tonuklájɛ́tɔ́ lɛ. Loɔ mɛ̀ mɛ́ e ka nyí nyɔnù « kpɔ́jitɔ̀ » nɛ lɛ̌ ě yíxɔ̀ bo ji axɔ́su to xɔ́ tɔ̀ nɛ lɛ̌ e. 

Kpɔ́jitɔ̀ lɛ
 Nayé Savá e ji axɔ́su Gangnihessou kpodo Dakodonou kpan. E wɛ nyi kpɔ́jitɔ̀ nukɔntɔ́n. 
 Nayé Adrú e ji axɔ́su Aho Houegbadja
 Nayé Adonɔ wɛ nyi kpɔjitɔ̀ nùnyɔ̀nánɔ̀ e ji axɔ́su Akaba kpodo Tasi Hangbè kpodoAgadja kpan
 Nayé Hwanjile e ji axɔ́su Tegbessou 
 Nayé Cayi e ji axɔ́su Kpengla
 Nayé Sɛnumɛ e ji axɔ́su Agonglo
 Nayé Kpɔsihwɛn e ji axɔ́su Adandozan
 Nayé Agɔntinmɛ e ji axɔ́su Ghézo
 Nayé Zoyiɖi e ji axɔ́su Glèlè 
 Nayé Zevotin e ji axɔ́su Behanzin 
 Nayé Kanayi e ji axɔ́su Agoli-Agbo

Akpaxwé:Tan Danxomɛ tɔn