Nnamdi Azikiwe

Benjamin Nnamdi Azikiwe (16 Abɔxwísùn 1904‚ 11 Lidosun 1996)‚ togan Nigéria tɔn wɛ.

E wɛ nyi togan nukɔntɔn Nigeria tɔn. E nɔ ylɔ ɛ ɖɔ "Zik" alo "Axɔsu Aflika tɔn."

 Gbɛzán tɔn sín tan 
Azikiwé gosin Ibo mɛ (akɔta e nɔ kpacɛ ɖo Nigeria sin zanzanhweji ɔ), e ji ɖo Zungeru, bo wa Amelika ɖo xwe 1925. Enɛ ɔ gudo ɔ, e kplɔn wema ɖo Lincoln University ɖo Pennsylvanie, fi e e mɔ doctorat ɖo gbɛtɔ sin xo mɛ ɖo xwe 1929. E lɛkɔ wa Aflika ɖo xwe 1935.

Ðò bǐbɛ́mɛ ɔ, é nyí xójlawema wlantɔ́ ɖò Accra ɖò Gold Coast, bo lɛ́kɔ wá Nigeria ɖò xwè 1937 mɛ fí e é ɖó xójlawema ɖé ayǐ bɔ West African Pilot ɖ’emɛ é, bɔ mɛ gègě nɔ xà ɖò Aflika Zǎnzǎnhweji tɔn ɔ bǐ mɛ.

Ðò xwè 1943 mɛ ɔ, é bɛ́ ahwan nukɔntɔn e é fun bo na dó ɖu ɖò Nigeria jí é, bɔ ɖò xwè 1944 mɛ ɔ, é ɖ’alɔ ɖò kplékplé to ɔ tɔn e è ɖó ayǐ ɖò Nigeria kpo Cameroun kpo sín kplékplé mɛ é mɛ (NCNC, ee wá huzu kplékplé toví Nigeria tɔn lɛ tɔn é), bɔ é huzu gǎn tɔn. Ðò xwè 1947 mɛ ɔ, é nyí mɛɖé ɖò sɛ́nzɔ́watɔ́ Nigeria tɔn mɛ, bɔ ɖò xwè 1951 mɛ ɔ, é byɔ kpléɖókpɔ́ "Western Nigeria tɔn" mɛ, bɔ é kp'acɛ ɖ'é jí ɖi tokpɔngán nukɔntɔn ɖò xwè e bɔ d'ewu é mɛ.

 Dodo