Fólkatingsvalið 2015

Fólkatingsvalið 2015, ið var tað 68., varð hildið hin 18. juni 2015 í Danmark, Føroyum og Grønlandi.politiken.dk - Officielt: Thorning udskriver valgØkonomi og indenrigsministeriet http://valg.oim.dk/vaelgere/hvornaar-er-der-valg-eller-folkeafstemning.aspx Har du et spørgsmål om valget, så få svaret her . Politiko.dk Tað vórðu valdir 175 tinglimir úr Danmark, tveir úr Føroyum og tveir úr Grønlandi.

 Flokkar, ið høvdu rætt at stilla upp 
 Danmark 
 Flokkur Listi Floksformaður Socialdemokratiet A Helle Thorning-Schmidt Radikale Venstre B Morten Østergaard Det Konservative Folkeparti C Søren Pape Poulsen SF - Socialistisk Folkeparti F Pia Olsen Dyhr Liberal Alliance I Anders Samuelsen Kristendemokraterne K Stig Grenov Dansk Folkeparti O Kristian Thulesen Dahl Venstre - Danmarks liberale parti V Lars Løkke Rasmussen  Enhedslisten – De Rød-Grønne Ø Kollektiv leiðsla Alternativet Å Uffe Elbæk

 Grønland 

 Flokkur Listi Floksformaður Inuit Ataqatigiit IA Sara Olsvig Siumut S Kim Kielsen Demokraatit D Anda Uldum Atassut A Knud Kristiansen Partii Naleraq PN Hans Enoksen Partii Inuit PI Nikku Olsen

 Føroyar 
 Flokkur Listi Floksleiðari Fólkaflokkurin A Jørgen Niclasen Sambandsflokkurin  B 	 	 	 Kaj Leo Holm Johannesen Javnaðarflokkurin C Aksel V. Johannesen Nýtt Sjálvstýri D Jógvan Skorheim Tjóðveldi E Høgni Hoydal Framsókn F Poul Michelsen Miðflokkurin H Jenis av Rana UttanflokkalistinZakarias Wang

 Fólkatingsvalið í Føroyum 
Í Føroyum gjørdist fólkatingsvalið sera spennandi og heilt annarleiðis, enn veljarakanningar høvdu víst undan valinum. Allar kanningar vístu, at Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin fóru at fáa síni umboað afturvald, og eftir at 45 valstøð vóru tald upp, bendi fyribils úrslitið á, at listi B og C fingu síni umboð afturvald,kvf.fo, Edmund og Sjúrður klárt á odda. og Kringvarpið ynskti enntá Edmundi Joensen tillukku við sessinum, áðrenn úrslitini úr Havnini komu. Men Havnin broytti alt. Tá ið avtornaði gjørdist Tjóðveldi størsti flokkur við 5730 atkvøðum, Javnaðarflokkurin gjørdist næststørstur við 5666 atkvøðum, Sambandsflokkurin gjørdist triðstørstur við 5500 atkvøðum og Fólkaflokkurin gjørdist fjórðstørstur við 4368 atkvøðum. Fyri Tjóðveldi var formaðurin, Høgni Hoydal, valdur við 1477 atkvøðum, fyri Javnaðarflokkin var Sjúrður Skaale valdur við 2495 atkvøðum.Kvf.fo, Tjóðveldi og Javnaðarflokkurin størstir.

Úrslit
Fyri Danmark fekk “Reyði” blokkur (A+B+F+Ø+Å) 85 sessir og “Blái” blokkur fekk (V+O+I+C+K) 90 sessir. Sjálvt um allir teir fýra sessirnir úr Føroyum og Grønlandi høvdu farið til Reyða-blokk, so hevði tað bert givið 89 sessir, sum er ein sessur aftanfyri Bláa-blokkin. Í Føroyum vunnu Tjóðveldi og Javnaðarflokkurin teir báðir føroysku sessirnir, Høgni Hoydal fekk flestar atkvøður á tjóðveldislistanum, og Sjúrður Skaale fekk flestar á javnaðarlistanum. Fram til løgtingsvalið 2015 verður tað tó varamaður Høgna Hoydal, ið kemur at røkja fólkatingssessin. Magni fekk 1082 persónligar atkvøður, Høgni Hoydal fekk 1477.in.fo , Fyrst á fólkating – so í løgtingið.

FlokkurAtkvøður%Sessir+/–DanmarkSocialdemokraterne925 28826,347+3Dansk Folkeparti741 17321,137+15Venstre684 22319,534–13Enhedslisten273 8707,814+2Liberal Alliance264 4497,513+4Alternativet168 5854,89NýggjurRadikale Venstre160 6724,68–9Socialistisk Folkeparti148 0274,27–9Konservative Folkeparti118 0153,46–2Kristendemokraterne29 1480,800Aðrir flokkar3 0270,10–Ógyldugar/blankar atkvøður40 068–––Tilsamans3 556 5451001750Skrásettir veljarar/vallutøka4 145 32185,8––FøroyarTjóðveldi5 73024,51+1Javnaðarflokkurin5,66624.310Sambandsflokkurin5 50023,50–1Fólkaflokkurin4 36818,700Framsókn7493,20NýggjurMiðflokkurin6052,600Nýtt Sjálvstýri4031,700Uttanflokkalistin3451,500Tilsamans23 36610020Skrásettir veljarar/vallutøka  GrønlandInuit Ataqatigiit7 90438,510Siumut7 83138,210Atassut1 5267,400Demokraatit1 7538,500Partii Naleraq9624,70NýggjurÓgyldugar/blankar atkvøður538–––Tilsamans20 51410020Skrásettir veljarar/vallutøka41 04850,0––Keldur: DST, KVF, Valg

 Eftirspæl 
Í Danmark gjørdist danski Javnaðarflokkurin (Socialdemokraterne) størsti flokkur við 47 tingsessum, men hinir flokkarnir í Reyða-blokki gingu nógv aftur og tilsamans so taptu teir valið. Forkvinnan í Socialdemokraterne tók avleiðingina beint eftir, at valúrslitið var alment, og kunngjørdi, at hon hon legði frá sær sum forkvinna.

Í Føroyum fekk Sambandsflokkurin óvæntað eitt sera vánaligt val. Í øllum veljarakanningum, ið vóru gjørdar undan valinum, stóð flokkurin til at fáa tann fyrstvalda sessin. Men tá ið avtornaði bleiv flokkurin yvirhálaður av bæði Tjóðveldi og Javnaðarflokkinum. Harvið misti Edmund Joensen sessin á Fólkatingi, sjálvt um hann setti persónligt met í atkvøðutali, hann fekk 2415, ið var næstflest av øllum. Tað var serliga í Havn, at Sambandsflokkurin fekk eitt vánaligt val, har gekk hann aftur við 10,1%. Sambandsflokkurin hevði bara eitt valevni úr Suðurstremoy, tað var løgmaður, Kaj Leo Holm Johannesen. Hann misti knappar 1100 persónligar atkvøður á hesum valinum í mun til fólkatingsvalið 2011. Hesaferð fekk hann 462 atkvøður, ið ikki rakk til topp-10. Kaj Leo Johannesen segði í samrøðu við Kringvarpið, at um hann hevði kunna gjørt tað umaftur, so hevði hann havt fleiri valevni úr Havnini. Hann helt ikki, at talan var um eitt misálit á hann, at flokkurin og hann persónliga gingu so nógv aftur. Hann segði, at tað kostaði at sita við valdið. Hann ætlaði ikki at taka avleiðingarnar og leggja frá sær sum formaður, segði hann, tað hevði verið at yvirdramatisera tað heila.kvf.fo, Løgmaður tekur ongar avleiðingar av ósigrinum.

 Skipan av stjórn 
 Fyrsta drotningaumfar 
Dagin eftir valið hin 19. juni kl. 14 innkallaði drotningin til drotningaumfar. Lars Løkke Rasmussen varð útnevndur sum kongaligur kanningarleiðari við mandati til at samráðast um eina fleirtalsstjórn við flokkunum Venstre, Dansk Folkeparti, Det Konservative Folkeparti og Liberal Alliance. Søndag eftermiddag d. 21. juni meddelte Lars Løkke "at det ikke lader sig gøre at etablere en flertalsregering."

 Annað drotningaumfar 
22. juni 2015 kl. 10.00 byrjaði eitt nýtt drotningaumfar. Lars Løkke Rasmussen har 21. juni 2015 sen aften opgivet at fuldføre opgaven som kongelig undersøger på det foreliggende kommisorium. Ein meiriluti av flokkunum í Fólkatinginum peikaðu aftur á Lars Løkke Rasmussen sum kongaligur kanningarleiðari. Lars Løkke Rasmussen kunngjørdi hin 26. juni 2015, at hann væntaði, at kunna seta eina reina Vinstra-stjørn sunnudagin 28. juni 2015. 

 Keldur 

Bólkur:Val í Danmark
Bólkur:Fólkatingsval í Føroyum
Bólkur:Politikkur
Bólkur:2015 í politikki