Hveiti

Hveiti er eitt kornslag. Tvey høvuðssløg eru, summar- og vetrarhveiti. Vetrarhveiti verður sádd um heystið, summarhveiti um várið. Vetrarhveitin kastar mest av sær, men tá ið vetrarnir eru alt ov kaldir, kann sákornið misfarast av frosti. Tí er tað vandin fyri baldrutum vetrum, ið ger av, hvat slagið ið velt verður. Hveiti veksur allastaðni, har hitin heitasta mánaðin kemur upp á 17 til 18 ºC, og har í minsta lagi 30 cm av avfalli koma niður í vakstrartíðini. Men mesti parturin av allari hveiti verður veltur í tempraðum og subtropiskum øki millum 30º og 50º á norðaru jarðarhálvu, og millum 30º og 40º á sunnaru. Inni í landinum í USA, t.d. í Nebraska og Oklahoma, eru akrar so langt eygað sær. Mest verður dyrkað av hveiti. Landbúnaðurin er sera framkomin. Henda ovurhonds nógva grøðin verður mest dyrkað á teimum víðu fløtunum í Miðvestri, millum ánna Mississippi og Klettafjøll. Í nógv túsund ár eru fræ úr teimum bestu plantunum vald burturúr. Í USA er komið fram til serligt hveitislag, sum stendur ímóti bæði soppum og skordýrum, og eisini fruktar væl.

Á fløtunum í USA, Ukraina, Argentina, Kina, Russlandi og Australia verður velt ekstensivt við stórum maskinum og lítlari arbeiðsorku. Vanliga er tað so har, at hveiti verður velt á sama stað ár undan ári. Í tættari bygdum økjum í Pakistan, Eysturevropa, India og Kina verður hveitin dyrkað intensivt. Tá verður nógv arbeiðsorka løgd í smærri markir og í skiftisvelting við annan gróður, t.e. at skift verður millum hviti og ymiskan annan vøkstur. Á tann hátt verða evnini í jørðini nýtt betur, og vandin fyri sjúkum minkar. 

 Myndir 

 Framleiðslulond 

+ Framleiðsla(mió. tons)#Land200920102011201220142016 1   Fólkalýðveldið Kina  115  115  117  126  126  132 2   India  80  80  86  95  96  93 3   Russland  61  41  56  38  60  73 4   Sameindu Statirnir Í Amerika  60  60  54  62  55  63 5   Kanada  26  23  25  27  29  30  6   Frakland  38  40  38  40  39  29 7   Pakistan  24  23  25  24  26  26  8   Ukraina  20  16  22  16  24  26 9   Týskland  25  24  22  22  28  24 10   Avstralia  21  22  27  30  25   22  11   Turkaland  20  19  21  20  19  21 12   Argentina  9  15  14  11  14   19 13   Kasakstan  17  9  22  13  13  15 14   Stóra Bretland  14  14  15  13  17  14  15   Iran  13  13  13  14  11  11 —  Heimurin  686  651  704  675  734  749  Kelda: Matvøru- og Landbúnaðarfelagsskapur Sameindu Tjóða Crops Data , fao.org

 Kelduávísingar 

Bólkur:Plantufrøði
Bólkur:Matur og drekka