Rúnakvæði

Rúnakvæði eru trý kvæði frá miðøldini, ið greiða frá nøvnunum hjá rúnunum á fornenskum, norskum og íslenskum.

Tey íslensku og norsku rúnakvæðini innihalda 16 rúnir frá teimum yngri rúnarøðunum og fornenska rúnakvæðið inneheldur 26 rúnir frá tí fornenska rúnaraðnum. Fornenska kvæðið er sannlíkt skrivað í 10. øld men kan vera eldri. Norska kvæðið er sannlíkt frá 13. øld og tað íslenska frá 15. øld. Kvæðini eru ólík, men í øllum kvæðunum eru bæði heiðnar og kristnar kenningar. Umframt hesi trý kvæðini er rúnalisti skrivaður í 9. øld, ið er nevndur Abecedarium Nordmannicum.

Lutverkið hjá rúnakvæðunum er óvisst, men trúliga vóru tey áminningarramsur fyri att kunna minnast raðið og nøvnini hjá rúnunum.

Íslenska rúnakvæðið

#rúnnavnForníslensktFøroyskt 1  ᚠ  FéFé er frænda róg
  ok flæðar viti
  ok grafseiðs gataFæ er klandurin hjá frændunum
  og vitin hjá sjónum
  og gøtan hjá ormurin. 2  ᚢ  ÚrÚr er skýja grátr
  ok skára þverrir
  ok hirðis hatr.Regn er gráturin hjá skýggjunum
  og tvørin hjá skurðinum
  og haturið hjá hirðanum. 3  ᚦ  ÞursÞurs er kvenna kvöl
  ok kletta búi
  ok varðrúnar verr.Tussi er kvølin hja kvinnunum
  og búgvín hjá klettunum
  og maðurin hjá risakvendinum. 4  ᚬ  ÓssÓss er algingautr
  ok ásgarðs jöfurr,
  ok valhallar vísi.Ásur er Algingautur
  og furstur hjá Ásgarðinum
  og harrin hjá Valhøllini. 5  ᚱ  ReiðReið er sitjandi sæla
  ok snúðig ferð
  ok jórs erfiði.Reið er sælan hjá reiðmonnunum
  og snúðlig ferð
  og slitið hjá rossinum. 6  ᚴ  KaunKaun er barna böl
  ok bardaga [för]
  ok holdfúa hús.Sár er óhappið hjá børnunum
  og harmulig stað
  og húsið hjá spekingini. 7  ᚼ  HagallHagall er kaldakorn
  ok krapadrífa
  ok snáka sótt.Hagl er kalt korn
  og krapaveður
  og sjúkan hjá snákunum. 8  ᚾ  NauðNauð er Þýjar þrá
  ok þungr kostr
  ok vássamlig verk.Neyð er tráið hjá trælkonunum
  og tungur kostur
  og møðsamt verk. 9  ᛁ  ÍssÍss er árbörkr
  ok unnar þak
  ok feigra manna fár.Ísur er børkurin hjá áunum
  og takið hjá alduni
  og fárið hjá feigu monnunum. 10  ᛅ  ÁrÁr er gumna góði
  ok gott sumar
  algróinn akr.Yvirflóð er vælsignilsið hjá menniskjunum
  og gott summar
  og blómandi akur. 11  ᛋ  SólSól er skýja skjöldr
  ok skínandi röðull
  ok ísa aldrtregi.Sól er skjøldurin hjá skýggjunum
  og skínandi strála
  og oyðarin hjá ísunum. 12  ᛏ  TýrTýr er einhendr áss
  ok ulfs leifar
  ok hofa hilmir.Týr er ásur við einum hondum
  og leivdirnar hjá úlvinum
  og hilmirin hjá hovunum. 13  ᛒ  BjarkanBjarkan er laufgat lim
  ok lítit tré
  ok ungsamligr viðr.Bjørk er leyvmikil kvistur
  og lítið træ
  og ungligur viður. 14  ᛘ  MaðrMaðr er manns gaman
  ok moldar auki
  ok skipa skreytir.Maður er gamanið hjá manninum
  og økingin hjá moldini
  og skreytirnar hjá skipunum.15  ᛚ  LögrLögr er vellanda vatn
  ok viðr ketill
  ok glömmungr grund.Løgur er vellanda vatn
  og viður ketil [el. goskelda]
  og grundin hjá fiskunum.16  ᛦ  ÝrÝr er bendr bogi
  ok brotgjarnt járn
  ok fífu fárbauti.Takstræ er bendur bogi
  og brotilt jarn
  og risin hjá pílinum.