Karl Martell

Karl Martell ( – 22 oktoburr 741), Martell eitt eyknevni, ið á fornfronskum merkir "Hamarin", var ein frankiskur politiskur og hernaðarleiðari, sum Hertogi og Prinsur av Frankunum og Major Domus fyri Merovingiska kongin, var í roynd og veru valdsharri yvir frankunum frá 718 til hann doyði í 741. Hann var sonur Pepin av Herstal og eina aðalskvinnu, ið kallaðist Alpaida. Tað eydnaðist Karl at blíva eftirmaður pápa sín við at gerast veruliga maktin handan trónuna í frankiskum politikki. Við at taka um endan og framhalda ætlanir faðir síns, endurreisti hann sentralisera ríkisvald í Frankia og byrjaði røðina av herferðum, sum aftur gjørdi frankar til óreingiligu valdsharrarnir yvir øllum Gallia. Sambært nær-samtíðar kelduni, Liber Historiae Francorum, Var Karl ein hermaður, var sjáldsama effektivur í bardaga".

Hann er best kendur fyri at steðga innrásini hjá Umayyad kalifatinum av Akvitania, við at vinna slagið við Tours og Poiters í 732.Um Hetta mundi átti Umayyad kalifati tað mesta iberisku hálvoynni. Við sínum herferðum verður Karl hildin at hava havt ein týðandi leiklut í stovnani av frankisku lensskipanini.Mclaughlin, William, "732 Battle of Tours: Charles Martel the 'Hammer' preserves Western Christianity", War History Online.

At endanum av sínum stjórnarskeiði, býtti Karl Frankia ímillum sínar synir, Karloman og Pepin tann lítla. Karloman gjørdist fyrsti kongur av karolinga ættini. Sonur Pepin tann lítla, Karlamagnus, abbasonur Karl, víðkaði frankiska kongaríkið og gjørdist fyrsti keisari í vesturevropa síðani fallið av rómverjaríkinum.Fouracre, Paul (2000). The Age of Charles Martel. London: Longman. ISBN|0-582-06475-9.

 Bakgrund 
Karl, seinni kallaður "Martel" ("Hamarin") í krýnikum, var sonur Pepin av Herstal og hjákonu síni Alpaida. bróður hansara Childebrand, bleiv seinni dux (tvs., hertogi) av Burgund.

Eldri søguskrivingar lýsa vanliga Karl sum "óskilgitnan", men skeringslinjan millum hústrúir og hjákonur var ikki týðilig í Frankia í 8. øld. Tað er ikki ósannlíkt at ákæran um "óskilgiting" stavar frá ynskinum hjá Plectrud, Pepinsa fyrstu konu, um at hennara avkom skuldi arva Pepinsa vald.

Á Karlsa døgum var tað vorðið so, at Merovingarnir lótu vald frá sær til ríkishovmeistari, Major Domus, ið stýrdi ríkiskassanum, býti út jørð og ymisk forrætindi í kongsins navni. Faðir Karl, Pepin av Herstal, hevði samlað frankiska kongsríkið við at hertaka Neustria og Burgund. Pepin var hin fyrsti at kalla seg Hertogi og Prinsur yvir Frankunum, ein tittul, ið seinni bleiv nýttur av Karl.

 Keldur 

 Bókmentir 

 Bachrach, Bernard S. Early Carolingian Warfare: Prelude to Empire. University of Pennsylvania Press, 2001.

 Creasy, Edward, G. L. Strauss, and Charles King. Charles Martel & the Battle of Tours. Leonaur, 2018.

 Fouracre, Paul. The Age of Charles Martel. 1st ed. Routledge, 2000.

 James, Edward. The Franks. Blackwell Publishers, 1988.

 Nicolle, David, and Graham Turner. Poitiers AD 732: Charles Martel Turns the Islamic Tide. Osprey Publishing, 2008.

 Riché, Pierre. The Carolingians: A Family Who Forged Europe. Translated by Michael Idomir Allen. University of Pennsylvania Press, 1993.