Rebetes

Ein rebetis (á grikskum: ρεμπέτης (re(m)ˈbetis); fleirtal: rebetes ρεμπέτες [re(m)ˈbetes]) er ein tónleikari, sum luttekur í tí griksku tónleikasjangruni sum nevnist rebetiko, og sum var í hæddini millum 1920 og 1955. Rebetiko uppstóð, tá flóttafólk úr Lítla Asia, sum vóru av grikskum uppruna ella hoyrdu til tað griksk-ortodoksu trúnna, vóru tvangsflutt úr Lítla Asia (í dag Turkaland) til Grikkalands. Nógv av hesum fólkum búðu í Athen og serliga í Pireus, nærhendis Athen. Tey møttust og sungu við longsli um tað mista móðurlandi, og tann stílurin ið tey spældu, var seinni nevndur Rebetiko (stavast Rempetiko á grikskum, men mp ljóðar sum b). Fólkini vóru tvangsflutt í tíðarskeiðnum kring 1922, sum í Grikkalandi verður nevnt sum I megali katastrofi (Tann stóra katastrofan), tá teirra ætlan við at víðka um Grikkaland, hetta nevndist Megali Idea (Tað stóra hugskotið), miseydnaðist fullkomiliga, og grikkar taptu móti turkiska Mustafa Kemal Atatürk og hansara monnum. Tað vóru ikki øll flóttafólkini ið dugdu at tosa tað grikska málið. Rebetiko sangirnir eru tó sungnir á grikskum.

Væl kendir rebetes:
Rita Abatzi
Babis Tsertos
Giorgos Batis
Sotiria Bellou
Anestis Delias
Roza Eskenazi
Mihalis Genitsaris
Dimitris Gogos (Bayianderas)
Giannis Eitziridis (Yovan Tsaous)
Apostolos Hatzichristos
Manolis Hiotis
Manolis Chrysafakis
Anna Chrysafi
Apostolos Nikolaidis
Marika Ninou
Giannis Papaioannou
Vangelis Papazoglou
Stratos Pagioumtzis
Stelios Perpiniadis (Stellakis)
Kostas Roukounas
Kostas Skarvelis
Prodromos Tsaousakis
Vassilis Tsitsanis
Markos Vamvakaris (Markos)
Kostas Kaplanis
Andonis Kalyvopoulos
A. Kostis
Antonis Dalgas
Giorgos Theologitis (Katsaros)
Stelios Keromitis
Giorgos Mouflouzelis
Giorgos Kavouaras
Odysseas Moshonas

Viðmerking: Av og á (og tað er eitt umstrítt evni) verður definisjónin á rebetes víðka til eisini at fevna um nútíðar grikskar tónleikarar, sum til dømis Babis Goles og Agathonas Iakovidis.

Keldur 
Damianakos Stathis, Κοινωνιολογία του Ρεμπέτικου 2nd Edition. Athen, Plethron, 2001.
Gauntlett Stathis, Rebetika, Carmina Graeciae Recentoris. Athen, D. Harvey and Co., 1985.
Hadjidakis Manos, Ερμηνεία και θέση του ρεμπέτικου τραγουδιού. 1949.
Holst-Warhaft Gail, Road to Rembetika: Music of a Greek sub-culture, songs of love, sorrow and hashish,  Athen, Denise Harvey, 1989
Kotarides Nikos, Ρεμπέτες και ρεμπέτικο τραγούδι. Athen, Plethron, 1996.
Kounades Panagiotis, Εις ανάμνησιν στιγμών ελκυστικών. Athen, Katarti, 2000.
Petropoulos Elias, Ρεμπέτικα τραγούδια. Athen, 1968.

Bólkur:Grikskur tónleikur
Bólkur:Grikkar