Turkiskt mál

Turkiskt mál er høvuðsmálið í Turkalandi, í Norðurkýpros og í Kýpros (saman við grikskum). Harumframt verður turkiskt eisini tosað í fleiri londum kring heimin, har turkiskir minnilutar búgva.

 Mállæra 
 Navnorð 
Tað er onki bundið kenniorð (definite article) á turkiskum, men tann bundni formurin verður vístur við at hvønnfall ending verður brúkt (sí niðanfyri). Turkisk navnaorð verða bend við at fáa ávísar endingar, eins og í latíni. Tað eru seks føll á turkiskum, har allar endingarnar fylgja sjálvljóðsharmoni við nýtslu av hevja tónatión (superscript notation). Fleirtalsmarkørurin -ler² fylgir beinleiðis navnorðinum áðrenn nakað annað fall ella nakra aðra ending (t.d. köylerin "bygdanna" ella av bygdunum).

FallEndingDømiTýdningurköy "bygd"ağaç "træ"HvørfallØ (onki)köyağaçbygd(in)/træ(ið)Hvørsfall-in4köyünağacınbygdarinnar/træsinsav bygdini/trænumHvørjumfall-e²köyeağacatil bygdina/træiHvønnfall-i4köyüağacıbygd(ina)/træ(ið)Ablativ-den²köydenağaçtanfrá bygdini/trænumLocativ-de²köydeağaçtaí bygdini/á trænum

Hvønnfalls markørurin verður bert brúktur til bestemta kenniorðið (definite objects); samanber (bir) ağaç gördük "vit sóu eitt træ" við ağacı gördük "vit sóu træ"-ið.Orsakað av at tað eisini verður brúkt til óbestemt hvønnfall, brúkar Lewis orðingina "absolute case" tá talan er um "hvønnfall". Lewis (2001):28. Fleirtals markørurin -ler² verður vanliga ikki brúktur tá ein flokkur ella bólkur merkir: ağaç gördük kann eins væl týða "vit sóu trø [meðan vit gingu gjøgnum skógin]"— mótsatt ağaçları gördük "vit sóu trøini [í spurningi]".

Navnorð kunnu taka endingar, sum vísa grammatiska persónin: til dømis -imiz4, "okkara". Harumframt kemur tað turkiska kopula (til dømis -im4, "Eg eri") heilir setningar kunnu formast. Spyrjandi kenniorðið mi4 fylgir beint eftir orðið sum spurt verður um: köye mi? "[fert tú] til bygdina?", ağaç mı? "[er tað eitt] træ?".

TurkisktFøroysktevhús(ið)evlerhúsinievintítt húseviniztíni (fl./formelt) húsevimmítt húsevimdeí mínum húsievlerinizinav tínum húsievlerinizdenfrá tínum húsievlerinizdendi(hann/hon/tað) var frá tínum húsievlerinizdenmiş(hann/hon/tað) var (eftir øllum at døma/sigst vera) frá tínum húsumEvinizdeyim.Eg eri í tínum húsi.Evinizdeymişim.Eg var (eftir øllum at døma) í tínum húsi.Evinizde miyim?Eri eg í tínum húsi?

 Sagnorð 
Turkisk sagnorð vísa grammatiska persónin]. Tey kunnu gerast negativ, møgulig (kann) ella ómøgulig (kann ikki) negative. Harumframt vísa turkisk sagnorð tíð (nútíð, tátíð, framtíð og aorist), grammatiskar hættir (kondisjónalis]], boðsháttur, inferentialis, nesessitativ og ynskiháttur) og grammatiskt aspekt. Negasjón verður víst við einum innskeyti mitt i orðinum -me²- beint eftir orðastammuna.

TurkisktFøroysktgel-(at) komagelebil-(at) be kunna komagelme-ikki (at) komageleme-(at) hava møguleika at komagelememişEftir øllum at døma kundi (hon)hann ikki komagelebilecek(hon)hann fer at kunna komagelmeyebilir(hon)hann kann (møguliga) ikki komagelebilirsenum tygum kunnu komagelinir(passivt) ein kemur, fólk komagelebilmeliydin tygum skuldu havt møguleika fyri at komigelebilseydinum tygum kundu havt komiðgelmeliydintygum skuldu havt komið

Øll turkisk sagnorð verða bend á sama hátt, uttan tey óregluligu sagnorðini og tey defektivu sagnorðini i-. Turkiskt kopula (samsvarandi tað føroyska at vera og enska to be), sum kunnu verða brúkt í samansettum formum (tann stutti formurin verður róptur enklitiskt): Gelememişti = Gelememiş idi = Gelememiş + i- + -di.

 Kelda 

Bólkur:Mál í Asia
Bólkur:Mál í Evropa
Bólkur:Mál í Grikkalandi