Tunlar í Føroyum

thumb
Tað eru í løtuni 22 ferðslutunlar í brúki í Føroyum; fýra av teimum eru undirsjóvartunlar. Samanlagt eru 25 tunlar, sum tó verða til 28, tá Fámjinstunnilin, Dalstunnilin og Húsareynstunnilin (í Havn) vera lidnir.  

Gamli Hvalbiartunnilin, sum er millum Trongisvág og Hvalba, var fyrsta berghol í Føroyum. Hann varð tikin í brúk í 1963 og varð brúktur til nýggi Hvalbiartunnilin læt upp í 2021. Síðan tá eru eisini gamli Árnafjarðartunnilin og gamli Hvannasundstunnilin stongdir, tí  nýggir tunlar eru gjørdir ístaðin. Teir tríggir tunlarnir, sum nú eru stongdir, eru tríggir teir fyrstu tunlarnir, sum vórðu gjørdir í Føroyum. Teir lótu upp ávikavist í 1963, 1965 og í 1967. 

Longsti vegatunnil í Føroyum er Eysturoyartunnilin, sum er 11.238 metrar tilsamans. Men tá er øll vegalongdin tald við. Teinurin av Strondum til Hvítanesar er 9.085 metrar, og  9.613 metrar av Saltnesi til Hvítanesar. Teinurin frá Hvítanesi til rundkoyringina er 7.460 metrar. Teinurin frá rundkoyringini inn á Strendur er 1.625 metrar og teinurin frá rundkoyringini inn í Rókina í Saltnesi er 2.153 metrar. 

Tí er Sandoyartunnilin, sum er 10.850 metrar langur, í roynd og veru longsti tunnilin her á landi. Í øllum førum er hann longsta tunnilsstrekki í einum, sum gongur millum tvey støð í landinum. 

Stytsti tunnilin er teymurin úr Trøllanestunlinum út í Djúpadal, sum er 220 metrar langur. Tað vil samstundis siga, at Eysturoyartunnilin ikki var tann fyrsti tunnilin í landinum við trimum útkoyringum. Tann heiðurin eigur Trøllanestunnilin við stutta teyminum út í Djúpadal, sum liggur millum Mikladal og Trøllanes.

Tilsamans eru teir 28 tunlarnir, sum eru lidnir ella næstan lidnir, góðar 77 kilometrar langir, og teir 22 tunlarnir, sum í dag eru opnir fyri ferðslu, eru góðar 68 kilometrar langir. Tá teir tríggir, sum næstan eru lidnir, lata upp, er samlaði tunnilsteinurin í Føroyum góðar 72 kilometrar. Og vera allir tunlarnir gjørdir, sum standa í yvirlitinum niðast, so kunnu vit leggja góðar 40 kilometrar afturat.

 Yvirlit yvir tunlar í Føroyum 

Ferðslutunlarnir í Føroyum eru hesir:Landsverk, landsverk.fo: Tunlar, dagført 26. februar 2025

Bygdur Navn Oyggj Byrjað Liðugt Longd (m) Vegbreidd Fríhædd (m)Breytir Hvalbiartunnilin - stongdurSuðuroy 1961 1963 1450 3,3 3,2 1 Árnafjarðartunnilin - stongdurBorðoy 1964 1965 1680 2,8 3,1 1 Hvannasundstunnilin - stongdurBorðoy 1966 1967 2120 2,8 3,1 1 SandvíkartunnilinSuðuroy 1967 1969 1500 3,3 3,2 1 NorðskálatunnilinEysturoy 1973 1976 2520 7,0 4,5 2 LeynartunnilinStreymoy 1975 1977 760 7,0 4,5 2 VillingadalstunnilinKalsoy 1978 1979 1193 3,0 3,4 1 MikladalstunnilinKalsoy 1980 1980 1082 3,0 3,7 1 RitudalstunnilinKalsoy 1979 1980 683 3,0 3,8 1 TrøllanestunnilinKalsoy 1983 1985 2248 3,0 3,5 1Teymur út í DjúpadalKalsoy198319852203,03,51 LeirvíkartunnilinEysturoy 1983 1985 2238 7,0 4,6 2 KunoyartunnilinKunoy 1985 1988 3031 3,5 4,3 1 KollfjarðartunnilinStreymoy 1987 1992 2816 7,0 4,6 2 SumbiartunnilinSuðuroy 1986 1997 3240 5,5 4,3 2 VágatunnilinTunnil.fo - um VágatunnilinVágar 1988 2002 4940 7,0 4,6 2 GásadalstunnilinVágar 2000 2003 1410 3,5 4,6 1 NorðoyatunnilinTunnil.fo - um NorðoyatunnilinBorðoy 2003 2006 6186 7,0 4,6 2 HovstunnilinSuðuroy 2005 2007 2435 7,0 4,6 2 ViðareiðistunnilinViðoy 2014 2016 1940 6,5 4,6 2 EysturoyartunnilinTunnil.fo - um EysturoyartunnilinEysturoy 2016 2020 11238 8,0 4,6 2HvalbiartunnilinSuðuroy 2019 2021 2524 7,0 4,6 2SandoyartunnilinTunnil.fo - um SandoyartunnilinSandoy 2018 2023 10850 7,0 4,6 2ÁrnafjarðartunnilinBorðoy 2021 2024 1889 6,5 4,6 2HvannasundstunnilinBorðoy 2021 2024 2200 6,5 4,6 2HúsareynstunnilinStreymoy2023202518008,04,62FamjinstunnilinSuðuroy 2022 2025 1200 6,0 4,6 2Dalstunnilin - í gerðSandoy 2020Helst 2026 2200 6,0 4,6 2 24 tunlar í brúki 70143 28 tunlar í alt 77593 3 tunlar stongdir  5250 1 tunlar á veg 2200

Í hesum yvirliti eru bara ferðslutunlar.

 Uppskot um nýggjar tunlar 

Nógv uppskot hava verið um nýggjar tunlar í Føroyum millum ár og dag. Í 2007 gjørdi Landsverk "Heildarætlan 2008-2020", ið m.a. lýsti ymsar nýggjar tunlar, herundir longdir, kostnað og netto samfelagsvirði av ymsum nýggjum tunlum. 

Heildarætlanin er dagførd tvær ferðir síðan. Fyrra dagføringin varð gjørd fyri tíðarskeiðið 2012-2024, og tann seinasta er fyri tíðarskeiðið 2018-2030, sum tó er dagførd í september 2019.

Tað hevur havt við sær fleiri broytingar. Niðanfyri er uppsettur eitt yvirlit yvir møguligar - og ivaleyst eisini sannlíkar - tunlar, sum vit fara at hoyra meira um í tíðini sum kemur. Onkrir av tunlunum í yvirlitinum niðanfyri vera politiskt raðfestir fremri enn aðrir, og tí skal raðfylgjan í yvirlitinum ikki takast fyri meira enn hon er. Tó er sannlíkt, at tunnilin til Tjørnuvíkar stendur heilt frammarlaga. Upphæddirnar, og longdirnar á tunlunum, eru tiknar úr nýggjastu samferðsluætlanini hjá Landsverki. Leinki til hana sæst niðarlaga á hesari síðuni. Landsverk: Heildarætlan 2008-2020 fylgiskal 2: Kostnyttu rokning og greining av avleiðingum, Landsverk 2007 (PDF-skjal )Landsverk, landsverk.fo: Samferðsluætlan 2008-2020Landsverk, landsverk.fo: Samferðsluætlan 2012-2024Landsverk, landsverk.fo: Samferðsluætlan 2018-2030 - dagførd 20. september 2019

TunnilLongd (m)Samlaður kostn. (mió. kr.)Kostnaðarmeting gjørdStutt frágreiðingTjørnuvíkartunnil23002002018Skal gera farleiðina til Tjørnuvíkar tryggari, har tað eru ofta eru trupulleikar við gróti og skriðulopum.Gjáartunnil700902018Tunnil úr Funningi til Gjáar. Tunnilin verður 700 metrar, men so skal nýggjur vegur gerast, sum er umleið 1,2 kilometrar langur.Gøtudalstunnil32003502018Skal linka trýstið á veganetið á eystara armi á Skálafjørðinum, sleppa undan Gøtueiði og stytta leiðina úr Gøtudali til HvítanesarVestmannatunnil42994002018Farleiðina til Vestmanna verður styttri og tryggari, serlig um veturin. Verandi farleið liggur høgt - 280 metrar á Høgareyni.Sandavágstunnil30003852018Nýggjur tunnil undir hálsin í Sandavági og nýggjur vegur omanfyri Miðvág. Skal gera farleiðina tryggari, bæði fyri tey ferðandi og íbúgvarnar í Sandavági og Miðvági. Slakar 400 milliónir tilsamans.Suðuroyartunnil2280035002024Skal knýta Suðuroy í meginøkið við føstum sambandi.Sandvíkartunnil25005002024Nýggjur tunnil til Sandvíkar og nýggjur umkoyringarvegur í HvalbaTunnil um Sandarlíð38040Nýggur og dagførdur vegur, tunnil (380 m) um mittasta teininRunavík - lokarenna300-4001202018Íbindingarvegur, sum skal leiða ferðsluna burtur frá havnarlagnum og miðbýnum.Kambsdalstunnil3000171Ein alternativ til Gøtudalstunnil, sum hevur verið nevnt, men sum ikki longur er sæst í samferðsluætlanini hjá Landsverki

 Aðrir tunlar - ikki til ferðslu 
Tað eru eisini nógvir aðrir tunlar í landinum, sum ikki eru ferðslutunlar, til dømis 13 vatnorkutunlar. Fyrsti vatnorkutunnilin í Føroyum er stívliga 100 metrar og gongur ígjøgnum ein heygg millum Ryskivatn og rørini, sum vórðu løgd oman í Botn, vestantil á Suðuroynni, har fyrsta ravmagnsverk varð bygt í 1921. Longsti vatnorkutunnilin í Føroyum er í Eysturoynni; hann er 6.600 metrar langur og gongur úr haganum við Norðskála í Eiðisvatn.SEV, sev.fo: Søgan

 Keldur 

 Slóðir 

 Landsverk, landsverk.fo - Tunlar, dagført 26. februar 2025
 Landsverk, landsverk.fo: Samferðsluætlan 2008-2020
 Landsverk, landsverk.fo: Samferðsluætlan 2012-2024
 Landsverk, landsverk.fo: Samferðsluætlan 2018-2030 - dagførd 20. september 2019
 Tunnil.fo - um Vágatunnilin
 Tunnil.fo - um Norðoyatunnilin
 Tunnil.fo - um Eysturoyartunnilin
 Tunnil.fo - um Sandoyartunnilin
 SEV, sev.fo: Søgan

Bólkur:Føroyar
Bólkur:Tunlar
Bólkur:Tunlar í Føroyum
Bólkur:Listar