Wilamowiciskt mál

Wymysorys ella Wilamowiciskt (Wymysöryś) er eitt málføri av miðalhátýskum, ið verður tosað í býnum Wilamowice (Wymysoj á Wymysorys) á markinum millum Slesia og Minna Pólland. Í dag eru umleið 100 føddir nýtarar av wymysojer, meirilutin eru gomul fólk, og tískil er málið hótt.

 Søga 
Wymysorys er, sum tað sær út, komið av miðtýskum úr 12. øld við sterkari ávirkan av lágtýskum, niðurlendskum, frísiskum, pólskum og fornenskum. Íbúgvarnir í Wilamowice verða hildnir at vera ættaðir frá niðurlendskum, týskum og skotskum niðursetufólkum, ið komu til Póllands í 13. øld. Íbúgvarnir í Wilamowice hava altíð noktað sambandið við Týskland og víst á niðurlendska upprunan. 

Wymysorys var talumálið í Wilamowice til 1945–1949. Eftir 2. veraldarbardaga, bannaðu kommunisktisku myndugleikarnir nýtsluna av málinum. Hóast bannið fór úr gildið eftir 1956, tekur pólskt meira og meira yvir eftir wymysorys, serliga millum tey ungu.

Wymysorys var málið, ið skaldskapurin hjá Floriani Biesik er skrivaður á, í 19. øld.

 Wilamowiciska stavraðið 
Wymysoriska stavraðið hevur 34 bókstavir:

 a ao b c ć d e f g h i j k ł l m n ń o ö p q r s ś t u ü v w y z ź ż A AO B C Ć D E F G H I J K Ł L M N Ń O Ö P Q R S Ś T U Ü V W Y Z Ź Ż

 Lítil orðabók 
Her er ein lítil wymysorisk orðabók við týskum, niðurlendskum og føroyskum umsetingum. Leggið til merkis, at ł verður lisið sum enskt w (nøkunlunda sum ð í góður) og w sum v:

 Wymysorys Týskt Niðurlendskt Føroyskt ałan  allein  alleen  einsamallur ("aleinaur")  ana, an  und  en og bryk  Brücke  brug  brúgv duł  dumm  dom  døllutur fuylgia  hören  horen  at hoyra/at skilja (hevur tó sama uppruna sum at fylgja) ganc  ganz  gans  púra gyrycht  Gericht  gerecht  rættur dyr hymół  Himmel  hemel  himin łove  Liebe  liefde  kærleiki (samanber við enskt "love") a mikieła  ein bisschen  een beetje  eitt sindur (samanber við oldenskt "micel") muter  Mutter  moeder  móðir myttółt  Mitte  middel  miðal nimanda  niemand  niemand  eingin ny  nein  nee  nei ödum  Atem  adem  andi olifant  Elefant  olifant  fílur ("elefantur") öwyt  Abend  avond  kvøld śraeiwa  schreiben  schrijven  at skriva syster  Schwester  zuster  systir śtaen  Stein  steen  steinur trynkia  trinken  drinken  at drekka uöbroz  Bild  beeld  mynd (samanber við pólskt obraz og lík orð í øðrum slaviskum málum) wełt  Welt  wereld  verøld wynter  Winter  winter  vetur zyłwer  Silber  zilver  silvur zyjwa  sieben  zeven  sjey sgöekumt wilkommen welkom vælkomin

 Dømi: vøgguvísa 
Ein vøgguvísa á wymysoriskum við føroyskari umseting:

Śłöf duy buwła fest!
Skumma frmdy gest,
Skumma muma ana fettyn,
Z' brennia nysła ana epułn,
Śłöf duy Jasiu fest!

Sov, drongur mín, fast! 
Koma fremmandir gestir, 
Koma gummur og gubbar, 
Hava við sær nøtir og súrepli, 
Sov Jógvan fast

 Faðir vár 

Ynzer Foter, dü byst ym hymuł,
Daj noma zuł zajn gywajt; 
Daj Kyngrajch zuł dö kuma; 
Daj wyła zuł zajn ym hymuł an uf der aot;
dos ynzer gywynłichys brut gao yns haojt;
an fercaj yns ynzer siułda, 
wi wir aoj fercajn y ynzyn siułdigia;
ny łat yns cyn zynda;
zunder kaonst yns reta fum nistgüta.
[Do Dajs ej z Kyngrajch an dy maocht, ans łaowa uf inda.]
Amen

 Víðari lesnaður 

 Ludwik Młynek, "Narzecze wilamowickie", Tarnów. 1907: J.Pisz.
 Józef Latosiński, "Monografia miasteczka Wilamowic", Kraków, 1909.
 Hermann Mojmir, "Wörterbuch der deutschen Mundart von Wilamowice" (Słownik niemieckiej gwary Wilamowic), Kraków, 1930-1936: Polska Akademia Umiejętności. 
 Adam Kleczkowski, "Dialekt Wilamowic w zachodniej Galicji. Fonetyka i fleksja". Kraków, 1920: Polska Akademia Umiejętności.
 Adam Kleczkowski, "Dialekt Wilamowic w zachodniej Galicji. Składnia", Poznań, 1921: Uniwersytet Poznański.
 Maria Katarzyna Lasatowicz, "Die deutsche Mundart von Wilamowice zwischen 1920 und 1987". Opole, 1992: Wyższa Szkoła Pedagogiczna.
 Tomasz Wicherkiewicz, The Making of a Language: The Case of the Idiom of Wilamowice, Mouton de Gruyter, 2003, ISBN 3-11-017099-X

Bólkur:Germansk mál
Bólkur:Mál í Póllandi
Bólkur:Hótt mál