Kalavo

Na kalavo e dua na ka vakayago e vakavuna na veika kece e tiko na kena levu se kaukaua —okati kina na veivuravura, kalokalo, galaxi, kei na rarama sara mada ga—era kau mai ki na dua tale. Ena Vuravura, na kalavo e solia na bibi ni iyaya vakayago, kei kalavo nei Vula e vakavuna na wasa ua lelevu. Na kaukaua ni veivakayarayarataki ni kasi taumada e tiko ena Vuravura taucoko e vakavuna me tekivu cokovata, me buli kina na kalokalo —ka me ra soqoni vata na kalokalo ki na galaxi —o koya gona na veivakayarayarataki e vakavuna e vuqa na veivakatorocaketaki lelevu ena Vuravura taucoko. E sega ni vakaiyalayala na kena rabailevu na kalavo, dina ga ni sa malumalumu tikoga na kena revurevu ni sa yawa sara na veika.

Na kalavo e vakamacalataki vakadodonu duadua ena vakasama raraba ni veiwekani (vakatura o Albert Einstein ena 1915) ka vakamacalataka na kalavo sega me vaka e dua na kaukauwa, ia me vaka e dua na itinitini ni curvature ni gauna ni vanua e vakavuna na sega ni veiwaseyaki ni levu. Na ivakaraitaki vakaitamera duadua ni curvature oqo ni gauna ni maliwalala e dua na qara loaloa, mai na kena e sega ni dua na ka —sega mada ga na rarama —e rawa ni dro tani vakadua ni sa sivia na vunilagi ni veika e yaco ena qara loaloa. Ia, me baleta na levu ni kerekere, na kalavo e vakatautauvatataki vinaka ena lawa nei Newton ni kalavo raraba, ka vakamacalataka na kalavo me vaka e dua na kaukauwa ka vakavuna e dua na yago e rua me rau taleitaki ki na dua tale, kei na kaukauwa e veiganiti kei na vua ni nodrau levu ka veibasai kei na sikuea ni yawa ena kedrau maliwa.

Kalavo e malumalumu duadua mai na va na veimaliwai yavutaki ni fisiki, volekata yani 1038 gauna malumalumu cake mai na veimaliwai kaukauwa, 1036 gauna malumalumu cake mai na kaukauwa ni elektromakeniti kei na 1029 gauna malumalumu cake mai na veimaliwai malumalumu. Me vaka na kena itinitini, e sega ni dua na kena veivakauqeti levu ena ivakatagedegede ni tikitiki ni atomi lailai.Ena kena veibasai, sa ikoya na veimaliwai kaukauwa ena ivakarau ni macroscopic, ka sa vu ni kena tauyavutaki, ibulibuli kei na salatu (orbita) ni yago vakalomalagi.right|thumb|Kalavo vakavuna na veivuravura me vuravura na Matanisiga ena nodra orbita.

Veitikina

Category:Kalavo
Category:Totolo