Moriro ain Mangermachh

Moriro ain Mangermachh (Sindhi: مورڙو ۽ مانگر مڇ) ko daartol leñol Sindhi ko fayti e jaambaraagal e karallaagal ciynungal ngal jaambaaro Moriro (njiylotooɗo liɗɗi) wari Mangermachh (Alligator) mbo ƴiiƴam maayo, e diwde e nder ŋoral teeŋtungal.

Liɗɗi jaambaaro oo naati e maayo ngam artirde banndiraaɓe mum jeegom maayɓe, ɓe mangermachh ñaamoowo oo muusi gooto gooto.[3][4]

Sinopsis
Daartol ngol ina sikkaa waɗi ko e teeminannde 11ɓiire, e laamu laamu Soomra. Winndi nde kadi ko yimoowo suufiyaŋke Sinndiyanke lolluɗo biyeteeɗo Hazrat Shah Abdul Latif Bhittai.[5][6]

E jamaanu ɓooyɗo, ina woodi wuro liɗɗi ina wiyee Kalachi. Ko ɓuri heewde e nguura wuro ngoo ko liɗɗi ; eɓe njuurondiranoo laanaaji maɓɓe haa e nder maayo ngam nanngude liɗɗi. E nder nokku oo (anndiraa hannde Clifton) ina waɗi ɓuuɓol bonngol ina wiyee ‘Kalachi jo Kun’, firti ko ‘Vortex de Kalachi’. Laanaaji ina nanngee, ina njuppa haa e nder wertallo ngoo. Waɗi sahaa gooto, mangermachh ƴetti hoɗorde e nder ɓuuɓol ngol, ngol ñaami yimɓe laanaaji ɗii, nanngaa e ɓuuɓol ngol.

Wonno wuro woɗngo liɗɗi ina wiyee Sonmiani, ina woɗɗi Kalachi 60 kiloomeeteer. Hoɗnoo ko liɗɗi ina wiyee Aoubhayo (Sinndi: اوڀايو) e debbo mum Mai Kolachi. Ɓe ndañi ɓiɓɓe worɓe njeeɗiɗo, kamɓe fof ɓe ngoni ko e semmbe, ɓe ngonaa jom en hakkillaaji en, so wonaa ɓiyiiko gorko biyeteeɗo Moriro, mo ɓanndu mum juuti, mo ŋakkere ; ko noon o ƴettaaka e liggaade. Miñiraaɓe makko jeegom ɓee ina njaha subaka law ngam nanngude koye mum en, ina ngarta caggal nde naange muti.[7]
Ñalnde heen ɓe ngartaani galle. Ɗum mettini wuro ngoo. Ɓe njalti ngam ƴeewde, ɓe tawi laanaaji maɓɓe ina nanngaa e ɓuuɓol, Mangermachh ina ñaama ɗi. Nde o anndi maayde banndiraaɓe makko bonnde, Moriro, hay so tawii ko o baawɗo, fellitii yoɓde, riiwtude wuro ngoo e mboros bonɗo oo. O heɓi feggere njamndi waɗnde, waɗnde heen ƴiye toɓɓere e yaasi mum, haɓɓaade e ɓoggi tiiɗɗi. Laabi ɗii ina njooɗii e wutteeji ɓiɗɓe leɗɗe ɗiɗi gorko tiiɗɗe. O jooɗii nder ŋoral, ngal jippinaa e nder ŋoral. O yamiri wuro ngoo yo njaltin kaɓirgal ngal nde o diwtata ɓoggi nder.

No kaɓirgal ngal jippinirtee nii, liɗɗi ɗii, nde nji’i ƴiiƴam, njippii e maggal ngam ɓuuɓnude ngal. Nde heɓi hoodere, nde fiyi e ƴiye. Moriro diwti ɓoggi ɗii, kaɓirgal ngal yaltinaa wondude e alligator monster gonɗo e kaɓirgal ngal. Wuro ngoo taƴi reedu maggo, yaltini heddiiɓe e banndiraaɓe maayɓe ɓee fof, mberli ɗum en saraaji bannge worgo-fuɗnaange Kalachi, to les tufnde ndee, Moriro waɗi heddiiɓe e nguurndam mum ko gardiiɗo yanaande maɓɓe.

Nokku oo haa hannde ina wiyee "Yanaande Moriro". Ko kilooji ɗiɗi e Karachi, sara nokku ɗo hindu en njuppirta.

Lefol Moriro
Yimoowo mawɗo miskineeɓe Sindh Shah Abdul Latif Bhittai huutoriima daartol ngol ngam laaɓtinde diine mum e ruuhu mum e hawrude e gite mum yi’annde e daartol ngol.

Yimoowo oo haalataa daartol ngol, kono ina haani won e ngonkaaji, kewuuji, e won e sifaaji ceertuɗi e daartol ngol jogiiɗi maanaa keewɗo. Eɗe ndaranii ko ɓuri ko ɗe ngoni e dow mum koo, eɗe njiyloo maanaa ɓurɗo mawnude. Ko diraama doole moƴƴe e bonannde e nder ɓernde aadee.

Sifaa hare ndernderiire neɗɗo e daaba e nder mum, ñaamoowo ɗum e ruuhu e ɓuuɓol, ɗo ruuhu ɓuuɓnata e yahdu mum ruuhu. E miijo yimoowo oo ina siftina miijooji, jikkuuji, ko ɓuri heewde e maanaa e daande konngol ngol. Geec ina waawi firteede ko maande timmunde, aduna goɗɗo oo kam e oo aduna, sirlu nguurndam e maayde, enigma mo alaa ko waawi faamde, e baleeji ko neɗɗo baɗɗo hoore mum.

Komite wuro Moriro Mirbahar (TMC Moriro Mirbahar) ko fedde laamu nokkuure to Karachi, Pakistaan, halfinaande hokkugo kuuɗe wuro e nder juɓɓule mum toɗɗaaɗe. Ko ɗum jeyi e 26 Sosiyeteeji Municipaal Wuro cosɗi e Karachi e les sariya laamu nokku Sindh, 2021. Goomu nguu inniraa ko Moriro Mirbahar, jaambaaro mawɗo ummoriiɗo e daartol Sindhi.[8][9][10]

Ƴeew kadi
 Mai Kolaasi
 Mohenjo daro (film)
Tuugnorgal