Medinan surah

Suura Madiina (Aarabeeɓe: سورة مدنية , e Roman: Suura Madaniyah) e nder Quraan ko o jippinaa e Madiina caggal hijra Muhammadu ummoraade Makka. Ko kamɓe ngoni 28 Suwar cakkitiiɗo. Renndo ngoo ɓuri mawnude e ƴellitaade, ina seerti e darnde mum tokosere e nder Makka.Vincent J. Cornell, Voices of Islam: Voices of tradition (2007), page 77

Suuraaji Madiina ɓuri feeñde ko e fuɗɗoode e hakkunde Qur’aana (kono ina wiyee ko suuraaji cakkitiiɗi peeñɗi e limto sahaaji), e ko ɓuri heewde e mum en ina njogii ayatuuji (aayaaji) ɓurɗi juutde e juutde. Sabu ngonkaaji kesi renndo juulɓe arandeeji to Madiina, ɗiin suuraaji ɓuri heewde ko haalde ko faati e geɗe moraal, sariyaaji, hare (hono no Suura 2, al-Baqara), e kuule ngam sosde renndo ngoo. Kadi ɓe ɓuri heewde wiyde ko renndo ngo ko "Oo yimɓe!" e sahaaji ina mbiya Muhammadu walla ina mbiya ɗum ko "waɗde golloowo e nder jokkondiral e neɗɗo diine: 'Alla e nulaaɗo mum' (Q 33:22)".McAuliffe, Jane Dammen, "The Cambridge Companion to the Quran", Cambridge: 2006. p. 111.

Feccere suuraaji ɗii e ‘suraaji Makka’ e ‘suraaji Madiina’ ko adii fof ko batte miijooji stilistik e tiitoonde, ɗi Theodor Noldeke huutorii ngam ƴellitde limto mum lollungo e suuraaji Qur’aana. Senngo suuraaji ɗii e ɗiin yontaaji tuugii ko e geɗe bayɗe no njuuteendi aaye oo e woodde walla waasde won e miijooji walla konngol teeŋtungol (yeru al-Rahman ko innde Alla).

 Sifaa suuraaji Madiina 
Ndee feccere ina waawi tawa ina waɗi wiɗtooji asliiji. Ko ɓuri heewde e toɓɓe ɗe ngalaa iwdi Tiiɗno moƴƴin ɗum e hoolkisaade haalaaji baɗaaɗi e ɓeydude ciimtol nder doggol. Haalaaji baɗɗi wiɗtooji asliiji tan ina poti ittude. (Novembre 2024) (Anndu no e hol nde ittata ndeeɗoo mesaas)

Ko ɗoo woni yoga e sifaaji style e subject suaraaji Madiina:

Siftorde 'Jihadi' e detal e dow kuule mum.[citation needed]

Detaayuuji sariyaaji lislaam e sariyaaji[5] kam e sariyaaji jowitiiɗi e ɓesngu, njulaagu kaalis, sariyaaji winndereeji e golle dewal.[citation needed]

Siftorde ‘Munafiq’ e jokkondirde e naafigeeji.[citation ina haani]

Kala aaye fuɗɗorɗo e ya أيها للذين آمنوا Eeh onon gooŋɗinɓe.[citation needed]

Yeewtere ko fayti e Yimɓe Deftere.[citation needed]

 Faandaare Madiina 
Faandaare Madiina ndee waɗii ko ina tolnoo e duuɓi 10. Faandaare ndee fuɗɗii ko e hijra Muhammadu haa Madiina; e joofniri ko maayde Muhammadu. So tawii tiitooɗe suuraaji Makka ina keddii, juulɓe ina ɓeydoo mawnude e renndo e sosde Umma, jooni ina laaɓi.

 Doggol sahaaji Suuraaji Madiina 
Ko nii siforii doggol suuraaji 28 ɗii :

Yamiroore Innde Faandaare Limoore Tesko

87 Al-Baqara 2 So wonaa 281 ummoriiɓe Mina e sahaa Hajju Cakkitiingu

88 Al-Anfal 8 So wonaa 30-36 iwde Makka

89 Al-i-Imraan

90 Al-Ahzaab

91 Al-Mumtahana

92 An-Niisa

93 Az-salzala

94 Hadiid 57

95 Muhammadu 47 So wonaa 13, jippii e nder hijra Nelaaɗo

96 Ar-Ra'd

97 Ar-Rahmaan

98 Al-Insaan

99 At-Talaaq

100 Bayyinaajo

101 Haasri

102 An-Nor

103 Al-Hajj 22 So wonaa 52-55, jippii hakkunde Makka e Madiina

104 Al-Munaafiqoon

105 Al-Mujaadila

106 Al-Hujuuraat

107 At-Tahriim 66

108 At-Tagaabun

109 As-Saaf 61

110 Al-Juumua

111 Al-Faath 48 Wahñii nde o arti e Hudaybiyya

112 Al-Maaida 5 So wonaa 3, jippii e Arafaat e Hajjuuji cakkitiiɗi ɗii

113 At-Tawba 9 So wonaa aayeeji cficfi cakkitii6i cfii ummooji Makka

114 An-Nasr 110 Jippinaama to Mina e hajju cakkitiiɗo, kono ina jogori wonde tonngoode Madiina

Iwdi(ji)

 Ƴeew kadi 
Suura Makka

Doggol Suura e nder Quraan

 Tuugnorgal