Achimi

Achimi ko laamɗo buubaaji leñol Kabyle to Alseri. E baaba makko, laamɗo buubaaji biyeteeɗo Itherther, ko kamɓe ngoni ardiiɓe ƴellitaare dogdu e ñaamde kosam e nder daartol Kabyle.

 Mitoloji 
Achimi ko ɓiy buubaaji gadani biyeteeɗi Ither e Thamuatz. Caggal nde o hawri e aadee en adanɓe, Achimi heɓi wasiyaaji e juuɗe mboros gooto, o haalani mo no aduna oo yahrata. O wiyi so o yiɗii nguurndam welɗam kono juutɗam, maa o wuurdu e yimɓe, o gollana ɗum en. So o yiɗii nguurndam juutɗam e ndimaagu, omo waawi wuurde ladde kono omo wondi e weelo. Achimi suɓii ko ndimaagu. Ɓoornuɗo oo kadi wiyi mo wonde omo waawi jokkondirde e yumma makko e miñiiko debbo. Achimi hooti saare, waɗi non. Nde Ither anndi ɗum, baaba e ɓiɗɗo kaɓi. Nde o fooli, Ither dogi.

E yumma mum e miñi mum debbo, Achimi jibini ngam sosde laylaytol buubaaji. Duuɓi keewɗi caggal ɗuum, nde Achimi mawni, jawdi ndii ina ɓuuɓi, ina weli, ina tampi. Achimi siftori wasiyaaji mboddi ndii, o anndi ina moƴƴi jogaade nguurndam juutɗam kono welɗam wuurdude e yimɓe. O nawti jawdi ndii haa ɗo aadee en ngoni ɗoo. Buubaaji njaɓɓaama, gila ndeen, aadee en ina njogii jawdi.

 Tuugnorgal