Miijooji Rapa Nui

Miijooji Rapa Nui, anndiraaɗi kadi miijooji Pascuense walla miijooji duunde Paska, ko miijooji, leƴƴi, e goongɗingol yimɓe Rapa Nui duunde Paska to fuɗnaange-rewo maayo Island]].Carlos Mordo, Easter Island (Willowdale, Ontario: Firefly Books Ltd., 2002)

 Iwdi miijo 
Winndannde mawnde: Hotu Matu'a

E wiyde daartol Rapa Nui, Hotu Matuꞌa woni koɗdiiɗo gadano e ariki mau ("mawɗo mawɗo" walla "laamɗo") e duunde Paska. Hotu Matu’a e lannda mum koloñaal en laanaaji ɗiɗi (walla laanaaji ɗiɗi) ko Polineesinaaɓe ummoriiɓe leydi ndi anndaaka hannde, hono Hiva Nuku Hiva, Hiva Oa, Fatu Hiva, tufnde Oave, duuɗe Marquesas, Tahiti, Fenua. Ɓe njippii e daande maayo Anakena, yimɓe makko njalti e duunde ndee, ɓe peccii nde hakkunde leƴƴi wiyooɓe iwdi ɓiɓɓe makko, ɓe nguuri ko ɓuri duuɓi ujunnaaje e nder galle maɓɓe duunde woɗnde to bannge worgo-fuɗnaange-rewo Triangle Polynésien haa gargol kapiteen Holanndeejo, hono Jacob Rogge1.

 Kultu maamiraaɓe 
Winndannde mawnde: Moai

Ko ɓuri yiyeede e pinal ko peewnugol nate mawɗe biyeteeɗe moai ɗe lomtotoo taaniraaɓe laamɓe. Ina sikkaa wonde wuurɓe ina njogii jokkondire simbiyotik e maayɓe ɗo maayɓe ndokkata kala ko wuurɓe ɓee njiɗi (cella, rimɗude leydi e daabaaji, jawdi ekn), wuurɓe e sadakeeji ina ndokka maayɓe nokku ɓurɗo moƴƴude e nder aduna ruuhuuji. Ko ɓuri heewde e koɗkiiji ina tawee e daande maayo e moai ina ndarnaa e saraaji maayo, ina ƴeewa iwdiiji mum en e nder koɗkiiji gadani mum en, ina njuɓɓina ɓalli mum en feewde e aduna ruuhuuji e nder geec.

 Tangata manu kultuɗo 
Winndannde mawnde: Tangata manu

Kultu Tangata manu walla bird-man lomtii jamaanu Moai duunde ndee nde wolde fuɗɗii ngam ustude jawdi tago, mahngo statues dartinaa. Laamɗo Make-make ko laamɗo mawɗo diine colli. Kultu oo ustii caggal nde yimɓe duunde ndee ƴetti diine katolik, hay so tawii noon njiimaandi birniwol ngol e siftorde mum momtaaka, ina woodi haa jooni e fawaade e dekoraasiyoŋ ekkol duunde ndee.

Allaaji e jaambaarooji

Waɗde-waɗde, tagɗo neɗɗaagal

Uoke, laamɗo tektonik

Hotu Matu'a, laamɗo legendaire e jaambaaro pinal
Aku-Aku, ruuhuuji maayɓe

 Manaana Ƴettu 
Tangata manu

Hanau epe

Haua

Hina-Oyoo

 Tuugnorgal