Antipedagogy

Helmere «antipedagogie» ndee firti ko feere walla luulndaare kuule keertiiɗe e laabi jaŋde e pedagogi aadaaji . Ndee ɗoo yi’annde ina yuurnitoo sifaa jaŋde, laabi janngingol e jaŋde, e darnde laamu e nder jaŋde. Haa teeŋti noon, antipedagogi ina waɗi geɗe bayɗe no luulndaade laamu njuɓɓudi, teeŋtinde jaŋde keeriinde, ustude mbaydiiji aadaaji, huutoraade laabi janngingol goɗɗi, e salaade ƴellitde jade.Braunmühl, Ekkehard von (2006) [1975]. Antipädagogik - Studien zur Abschaffung der Erziehung [Antipedagogy – Studies on the Abolition of Education] (in German) (Neuauflage 1. ed.). Leipzig: Beltz. ISBN 978-3-9810444-3-0.

 Koliqi, H. (2022). Fjalor Enciklopedik i Edukimit [Encyclopedic Dictionary of Education] (in Albanian). Vol. 1. Prishtina: Universiteti i Prishtinës. pp. 81–82. ISBN 978-9951-00-320-9. Archived from the original on 2024-02-04. Retrieved 2024-02-04.

Ina haani anndeede wonde ɗumɗoo ko firo yaajngo, kadi feere antipedagogi ina hollita ceertugol hakkunde gollotooɓe e miijooji nder dille ɗee. Won e annduɓe, antipedagogi ina waawi feeñde e mbaydi kuuɓtodinndi e jaŋde aada, won heen noon, ina waawi addande ɗum luulndaare ɓurnde tiiɗde e mbaydiiji e doosɗe tabitinaaɗe.

Miijooji ceertuɗi e pedagogi e jaŋde aadaaji, ina heen teskuyaaji paandaale e jikkuuji nihilistik, ina njaɓa nafoore jaŋde e pedagogi aadee ko ganndal teoriwal keeringal. Jaŋde aadaaji ina nanndi e golle cemmbinɗe, ɗe njiylotoo ko ndimaagu cukalel, ndimaagu mum, e hakkeeji mum, ina haɗa ɗum hollirde ko woni goonga mum koo. Daraniiɓe antipedagogie ina njogii darnde tiiɗnde ngam ƴellitde ndimaagu sukaaɓe, e ƴellitde nanondiral hakkunde golle mum en e miijooji mum en, e hirjinde ƴellitaare yaajnde e nder renndo, e wallitde ustude duɗe renndo. 

Daande antipedagogisme ina waawi rewrude e fuɗɗoode teeminannde 17ɓiire nde konngol jokkondirngol e ‘pedagogue’ fuɗɗii jogaade maanaa bonɗo e pedantry, ko famɗi fof e kitaale 1650. E nder oon sahaa, nde jokkondiri e depitee Angalteer biyeteeɗo Samuel Pepys, hollirɗo miijo bonngo e ƴeewndo helmere ‘pedagogie’ e ‘pedagogue’ no moƴƴiri.  Ƴellitaare miijooji luulndiiɗi janngingol kadi ina waɗi batte e ballondiral e wakilaaji miijo mumtugol duɗe, ko wayi no Ivan Illich, John Holt, Everett Reimer, Neil Postman, Viktor N. Shulgin ekn Carl Rogers e fedde Ameriknaare ngam hakkeeji sukaaɓe,  e gardagol George A. Miller, R. Farson, e J. Holt. Helmere « antipedagogie » ndee ko H. Kupffer sosi ɗum e hitaande 1974, e tuugnorgal miijo ngal Ekkehard von Braunmühl sosi e deftere mum « Antipädagogik » (1975). Ko adii fof ko Mariyam Montessori, A. S. Neill, Th. Gordon, Selestin Freinet, Owide Dekroli e Janus Korsak . Nde heɓi darnde mawnde e nder leydi Almaañ e wakilaaɓe hono E. von Braunmuhl, H. von Schoenebeck, H. Ostermeyer, W. Hinte, e C. Rochefort. Antipedagogi, e mbaadiiji keewɗi, ina teskaa, haa teeŋti noon e leyɗeele Orop.

 Ƴeew kadi 

 Pedagogi
 Antiganndal
 Haɓde e hakkille
 Haɓde e hakkilantaagal
 Jaŋde demokaraasi
 Jaŋde luulndiinde tooñannge

 Tuugnorgal