Ko ƴaañgol jokkondiral

Ko ƴaañgol jokkondiral ko sifaa ƴaañgol tuugingol e jinnaaɓe walla e jikkuuji. Ina hawra e jikkuuji keewɗi ko wayi no doole jokkere enɗam, hakkille jokkere enɗam mo yiɗaaka, e golle jokkere enɗam .   Hay so tawii won e mbaydiiji njiyaagu ina nanndi e yiɗde njiyaagu, ɓuri heewde ko waɗde ɗum ko ngam bonnude rewɓe walla ñaawde yimɓe sabu mum en bonnude no haanirta nii. Fakamol yimɓe dow hakkilantaaku hakkilantaangal ɓurɗo yaaki dow hakkilanaaku hakkilantugol hakkilantaagal hakkilantaal e hakkilantaaki hakkilantaalu hakkilantaale, ɗi ɓurataa ɗuuɗugo bana hakkilantaago feere feere. Kala sifaa njiyaagu ina waawi bonnude cellal ɓalli e hakkille neɗɗo, ina waawi kadi battinde e nguurndam mum e nder golle mum. 

Bana no yimɓe ɗon waɗa ka nder saare, ɗum ɗon waɗi to ɓe mbi'i ɓe mari hakke, koo boo ɗum jaɓata, ɗum haani, koo boo ɓe mbaawaa anndugo. Ɗum waawi waddugo ɓernde ɓernde ɓerɗe ɓerɗe fuu nder sukaaɓe e yimɓe goɗɗe nder saare, ɓe mbaawataa yi'ugo ɗum jaɓata koo ɗum jaɓataa. Yimɓe ɗuuɗɓe ɓe anndaa hoore maɓɓe bana yimɓe ɓe ɗon kuuwa bee maɓɓe, ngam ɓe ɗon ɗaɓɓa kuuje maɓɓe bana ko'e maɓɓe ɗe ɓe mbaɗi nder saare ɗe ɓe mbaɗaay. Yeruuji ina mbaawi wonde haalaaji bonɗi jowitiiɗi e jokkere enɗam walla jokkere enɗam, jokkere enɗam bonnde, jokkere enɗam, jokkere enɗam, jokkere enɗam, mooftude walla sarde fotooje jokkere enɗam e nder sahaaji ceertuɗi, ɗaɓɓude walla ɗaɓɓude moƴƴere jokkere enɗam ko wayi no njoɓdi, e jokkere enɗam hono jokkere enɗam walla jokkere enɗam.

E nder leyɗeele ɓurɗe heewde, won e sifaaji njulaagu e nder nokkuuji golle ina ngondi e sariya, ko ɗum huunde nde rewaani laawol . Faamre sariya e renndo ko fayti e njulaagu ina seerti e pinal.  Sariyaaji gollal ndarnaaki "kode siwil kuuɓtodinɗo", ɗum noon, e nder keewal, haɗataa kewuuji tokoosi gonɗi e ŋakkere.  E nder leyɗeele keewɗe, ƴaañgal ina waawi siforeede no haanirta nii so tawii ina heewi walla ina tiiɗi haa heewi, tawa ina addana ɗum waɗde golle bonɗe walla bonɗe, walla so tawii ko ɗum addanta neɗɗo waɗde feere no gollortoo (hono no ustude golle mum, ittude ɗum walla woppude golle mum). Ko ɓuri 100 leydi ina njogii sariyaaji ngam haɓaade nokkuuji bonɗi e quid pro quo sifaaji njiyaagu, e nder teemedde ɗiɗi ina njogii sariyaaji keertiiɗi ngam haɓaade njiyaagu tuugiingu e jikkuuji walla e sifaaji jinnaaɓe. Wonande njulaagu walla juɓɓule keewɗe, haɗde njulaagu e reende gollotooɓe e tuumeede njulaagu, wontii paandaale teeŋtuɗe e ƴettugol kuule sariya.

 Etimoloji e daartol 
Helmere "ƴaañgol jokkondiral" ndee sosaa ko e kitaale 1970, tee maanaa mum e njiimaandi mum e nder miijo ina ɓeydoo mawnude e nder yontaaji.  Ammaa, kuuɗe ɗe o holli ɗon ɓurna nder aada e wakkati, nden kadi ɗum holli ɗum bee ko'e feere. Ko adii haalanki ha haalaaji hakkiilo e nder hakkiilo fuɗɗii haalaaji haalaaji e nder wakkati, haalaaji dow haalaaji hakkkiilo e golle haalaaji haa e nder duuɓi 1600s.

Framing njulaagu ko huunde sariya kadi ummorii ko e kitaale 1970.  Gila e kitaale 1990, leyɗeele keewɗe ƴettii sariyaaji jowitiiɗi e majjere, kadi dille renndoyankooje hono #MeToo ina ɓeyda anniyaaji e miijo ngoo, ina cemmbina mbayliigu renndo e sariya.

 Tuugnorgal