Dhuhr (prayer)

Zuhr (e ɗemngal Arab: صلاة الظهر, firo mum kadi ko Zuhr, Duhr walla Thuhr ) ina jeyaa e juuldeeji joy (salah) potɗi waɗeede ñalnde kala. Ina teskaa caggal fajiri e hade Asr, hakkunde zenith kikiiɗe e mutal naange, ina waɗi 4 rak’a (unit).

Ñalnde alet, juulde Zuhr lomtotoo walla ardoo juulde aljumaa (jum’a) ko ɗum huunde farlinaande wonande worɓe juulɓe ɓe duuɓi mum en njahrata e duuɓi 18, tawi ina njogii won e sarɗiiji ngam juulde e nder jamaa tawa ko e nder juulirde walla e nder fedde juulɓe. Waaju oo ko liimam yettinta ɗum.

 Kugal 
Juulde Zuhr ina waɗi rakkaaji nay doole (fardh). Yanti heen, ina woodi juulde sunna nde neɗɗo yiɗi, hay so tawii noon defte mum ina ceerti e calɗi lislaam. E nder Zuhr, Al-Fatiha e suura ɓeydaaɗo oo ina poti janngeede e nder deeƴre walla e nder ɓuuɓri (israr).

Duɗal Hanafi ina goongɗini wonde ina woodi rak’aaji nay hade juulde farliinde e rak’aaji ɗiɗi caggal juulde farliiji juulde sunna (sunna mu’akkadah) tabitinnde. Duɗal Hanafi ngal kadi ina goongɗini wonde ina waɗi raka’a 4 juulde sunna (ghair mu’akkadah) nde tabitinaaka caggal juulde fartaŋŋe. Duɗe Shafi’i e Hanbali ina ngoongɗini wonde ina woodi rak’aaji ɗiɗi juulde sunna tabitinaande hade juulde farliinde, e rak’aaji ɗiɗi ɓeydaaɗi hade e caggal juulde farliiji ko juulde sunna nde tabitinaaka. E nder duɗal Malik, ina woodi juulde sunna tabitinnde ko adii e caggal juulde farilla. Alaa keerol e keewal rakkaaji ɗii, kono ina wasiyee (mustahabb) ko famɗi fof rakkaaji ɗiɗi, ina moƴƴi juulde rakkaaji nay.

 Tuugnorgal binndi 

 Quraana 
Qur'aana 17:18 siftinii "duwaawu gila e njiimaandi naange", ina tuugnii e Dhuhr:

Tesko juulde gila e ŋoral naange haa e niɓɓere jamma e juulde fajiri, sabu ko goonga juulde fajiri ina seedtoo ˹maleykaaji˺.

— Qur'aana 17:78 ("Qur'aana laaɓɗo" firo Mustafa Khattab)

Won wiyɓe wonde "juulde hakkundeere" Qur'aana 2:238 ko ko fayti e Dhuhr. Kono miijo ɓurngo heewde e annduɓe ko wonde ɗum ina tuugnii e Asr.

Tesko juulde ˹jowi farli˺—haa teeŋti e juulde hakkundeere—e daraade e dewal goongawal e Alla.

— Qur'aana 2:238 ("Qur'aana laaɓɗo" firo Mustafa Khattab)

 Hadiis 
Won e hadiis ina mbiya wonde ina woodi nafooje e Dhuhr:

Ina wiyee Ummu Habibah wonde: Nelaaɗo (صلى الله عليه وسلم) wiyi: "kala mo juulnii rakaaji nay hade Zuhr e nayi caggal mum, yiite memotaako ɗum."

— Sunan an-Nasa’i hitaande 1817

Abdullaah bin As-Sa'ib wiyi: "Nelaaɗo Alla ina juula nayi (Rak'ah) caggal Zawal naange hade Zuhr. O wiyi: "Ko waktu mo dame asamaan uddittee, miɗo yiɗi golle peewal ummoo ngam am e nder mum."

- Jamii` at-Tirmisii 478

 Waktuuji 
E duɗal

Waktu puɗɗagol duɗal Waktu joofnirde

Lislaam sunnit nde Naange woni e dow mum, fuɗɗoo ustaade. nde mbaydiiji ɗii poti njuuteendi e geɗe mum en; e nder duɗal Hanafi, nde ɗoyngol ɓuri geɗe mum en mawnude laabi ɗiɗi.

Lislaam Shia nde Naange woni e dow mum, fuɗɗoo ustaade. nde waktu ina heewi ngam waɗde tan Asr hade naange muttaade.

 Ƴeew kadi 
Wuudu

Salaat goɗɗo:

Juulu Fajri (Subaka)

Juulde Asr (Caggal nde)

Juulde Maghrib (mutal naange)

Duwaawu Isha (Jemma)

Juulde Aljumaa

Juuldeeji juulde

Duwaawu mandaean e waktu kikiiɗe

 Teskorɗe 

 Tuugnorgal