Isa Ashiru Kudan

Isa Ashiru Kudan ListenR(jibinaa ko 23 lewru Oktoobar 1962) ko neɗɗo siyaasyanke mo Kudan, leydi Najeriya. Ko o jom njulaagu, omo jogii tiitoonde aadaaji Sarkin Bai mo Emiraaji Zazzau. Ko kanko woni kanndidaajo guwerneer nder leydi Naajeeriya, haa lesdi Kaduna, lesdi Naajeeriya. O woniino ko adii ɗuum suudu sarɗiiji leydi Naajeeriya lomtotooɗo diiwaan Kudan/Makarfi diiwaan 2007 haa 2015, e tergal lomtotooɗo diiwaan Kudan to suudu sarɗiiji leydi Kaduna.

 Galle e Jaŋde 
Ashiru jibinaa ko ñalnde 23 lewru nduu hitaande 1962 to Kudan LGA to diiwaan Kaduna. Omo jogii debbo gooto, omo barkini e ɓiɓɓe 7. O maayi baaba makko ko e cukaagu makko no feewi.. 

Ashiru janngi duɗal leslesal LEA, Kudan tuggi 1968 haa 1974. Hakkunde 1975 e 1980, Ashiru janngi duɗal hakkundeewal to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kufena Wusasa, Zaria. O yahi haa o heɓi Dipolom makko ngenndiijo to bannge njuɓɓudi njeeygu tuggi 1982 haa 1985 to duɗal jaaɓi haaɗtirde Katsina.

Tuggi 1987 haa 1989, o naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Politeknik dowla Kaduna, o timmini HND makko. E hitaande 1990, o golliima e nder fedde toppitiinde ko fayti e sukaaɓe (BO/KD/89/42117) to diiwaan Borno.

E hitaande 1999, o heɓi dipolomaaji makko to bannge njuɓɓudi njulaagu. O heɓi dipoloma makko ko faati e politik e njuɓɓudi laamu gila e hitaande 2000–2001 to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero Kano (BUK).

 Kugal 
Caggal SSCE makko, Ashiru golliima e ministeer kaalis diiwaan Kaduna gila 1980 haa 1982. Caggal ɗuum o yahi to ministeer kaalis diiwaan Kaduna gila 1985 haa 1992, hade makko gollodaade e ministeer njulaagu, njulaagu, e turism diiwaan Kaduna gila 1992 haa 1992 .

 Golle politik 
E hitaande 1996, caggal nde o woppi laamu, o fooli hooreejo leydi e les njiimaandi lannda zero, o fooli. O artiri woote e hitaande 1997 e les njiimaandi SDP (lannda demokratik renndo) kadi o fooli. E hitaande 1998, o dañii darnde ngam wonde tergal suudu sarɗiiji leydi Kaduna e les njiimaandi DPN, o fooli.

E hitaande 1999, Ashiru suɓaama tergal suudu sarɗiiji leydi Kaduna, lomtotooɗo diiwaan Kudan e les njiimaandi lannda Demokaraasi Leƴƴi (Nigeria). E hitaande 2003, o artiraa e woote makko laawol ɗiɗmol.

E hitaande 2007, o suɓaama tergal wakiiliijo diiwal Kudan/Makarfi haa suudu joonde diidaaɗi lesdi Naajeeriya. E hitaande 2011, o fiilaa kadi ngam ardaade leydi ndii manndaa ɗiɗmo. To suudu sarɗiiji lesdi Naajeeriya, Ashiru woni hooreejo komitiiru suudu sarɗiiji dow ko laarani ceede.

E hitaande 2014, Ashiru ummiima e Kongres All Progressives, o tawtoraama woote gardagol leydi, o fooli Nasir el-Rufai caggal wooteeji ɗi o waɗi e hare tiiɗnde. E hitaande 2018, Ashiru artii e lannda luulndo (Nigeria) ɗo o tawtoree, o heɓi njeenaari e wooteeji guwerneeruuji.

 Fiilngo laamu 
Ashiru woni kanndidaajo guwerneer nder lanyol yimɓe lesdi (Naajeeriya) nder suɓol guwerneer lesdi Kaduna nder hitaande 2019. Ñalnde alet Marshall Katung woni ko e doggol makko. Nasir el-Rufai heɓi 1 045 427 woote (55,32%) ngam foolde Ashiru mo heɓi 814 168 woote (43,08%), hay so tawii noon kanndidaa PDP oo wiyi wonde woote ɗee ko luural e ŋakkeende. Ñaawirde ɗaɓɓaande woote ndee salii ɗaɓɓaande Ashiru ngam limtude wooteeji ɗii, ɗum noon ina jaɓi nafoore El-rufai e wooteeji ɗii.

Kanndidaa PDP e hitaande 2023
Ashiru heɓi tikket lannda yimɓe (Naajeeriya) ngam suɓol guwerneer 2023 nder jiha Kaduna, nden boo gonnooɗo komisinaajo ceede, John Markus Ayuba woni ardiiɗo lesdi. Oon maa ƴam kanndidaajo APC, Senator Uba Sani.

 Luural seedantaagal 
Prof. Muhammad Sani Bello, hooreejo APC, wi'i "Isah Ashiru walaa bawɗe maako ngam o laatoo guwerneer lesdi Kaduna ngam o walaa ceede ko o mari haaje ngam o wurta janngirde." Kono nde o haaldata e jaaynde Premium Times, Ashiru saliima rokkude INEC kaayitaaji fenaande. O yahi haa o ñaawi Bello sabu mum bonnude jikku. E nder ñaawoore woɗnde, tergal PDP Abdullahi Isa ñaawii to ñaawirdu toowndu to Zaria, o wiyi Ashiru fotaani tawtoreede woote. Kono Ñaawirde ndee ƴetti kuulal ngam wallitde Ashiru wonde omo waawi tawtoreede woote guwerneer 2023 sabu omo jogii seedantaagal jaŋde ɓurngal famɗude.

 Tuugnorgal