Atomic fountain

Fooyre atomik ina fotnoo mbayliigu atomik hiperfine, tawa ina ɗala duule atom coofɗe laser ina njippoo e nokku jokkondirɗo e les doole teddeendi. Duule atomik ɗee ina cooynee, ina ɓuuɓnee dow e laseruuji gonɗi e ɓuuɓde e nder mbaydi molaas optik. Jaltugol atom ngol ina fotndee no feewi e mikroo-ondeeji jokkondirɗi tawa atom en ina njalta e nokku jokkondirɗo oo. Fotde mbayliigu nguu ina waawi huutoreede e fotde waktuuji atomik haa laaɓa cer.How the NIST-F1 Caesium Fountain Clock Works

Fotde mbayliigu atomik e nder ɓuuɓol atomik huutortoo ko feere Ramsey. E nder strokeeji jaajɗi, feere Ramsey ina waɗi feeñninde ruulde atom e nder weeyo elektoro-magnetik (rf) juutngo ; fadde waktu T; ko juuti feeñninde ruulde ndee e ladde rf kadi; e ndeen fotde hol feccere atom e nder ruulde nde riiwtaa gila e ngonka puɗɗaaka haa e ngonka cakkitiika. So tawii ƴoƴre fannu rf ina resondira e mbayliigu atom, atom ina yiytee e ngonka cakkitiika.Ɓooygol mikroo-onde ina ɓuuɓtoo e nder mbayliigu atom e dow fotdeeji keewɗi puɗɗiiɗi.

Njuuteeki feere Ramsey ina luurdi e waktu daɗndo T duule ɗee. Huutoraade ɓuuɓol atomik e ruulde atomik cooynde ina addana waktuuji daɓɓi e dow doggol leƴƴannde wootere, ko ɓuri heewde e ko waawi heɓde e waɗde feere Ramsey e dow lewru atomik ngulndu, tawa ina waawi jogaade waktuuji jokkondire e dow doggol sappooji mikroo-leƴƴanɗe. Ko ɗum huunde e ko addani NIST-F1, waktuuji ɓuuɓɗi cesium jogiiɗi ŋakkeende dartagol feccere e...

2

×

10

−

16

{\displaystyle 2\times 10^{-16}} ina waawi jogaade waktu ɓurɗo laaɓtude e waktuuji atomik kuutortooɗi lampaaji atomik naamnitooji, yeru waktu lampaaji cesiyum NIST-7, tawa ina waɗi ŋakkeende dartagol feccere e...

1

×

10

−

14

{\hollirde 1\laabi 10^{-14}}.

 Tariya 
Miijo ɓuuɓol atomik ngol fuɗɗii ko e kitaale 1950 ko Jerrold Zacharias Zacharias etinooma huutoraade ɓuuɓri atomik huutortoondi lampa nguleeki atom, e nder miijo wonde atom en to joofnirde njaaweeki tokoosi e peccitagol Maxwell–Boltzmann ina mbaawi wonde semmbeeji tokoosi no feewi ngam waɗde laawol parabolik ngol njaajeendi mum en ina foti. Kono tan, etaade ndee dañaani nafoore sabu atomuuji jaawɗi e nder lewru ina njirloo e atomuuji ɗi njaaweeki mum en famɗi, ina cirƴa ɗi.

 Tuugnorgal