Ovie Omo-Agege

Obarisi Ovie Omo-Agege CFR (jibinaa ko 3 lewru bowte hitaande 1963) ko awokaajo leydi Naajeeriya, o woniino cukko hooreejo suudu sarɗiiji leydi Naajeeriya gila hitaande 2019 haa hitaande 2023.

Omo-Agege adii suɓaade e nder Senaa e hitaande 2015. O jeyaa ko e leñol Orogun e nder leñol Urhobo to nokkuure laamu nokkuure Ughelli North to diiwaan Delta. O ummii cukko hooreejo Senaa Naajeeriya nder Asamblee lesdi Naajeeriya 9th nyande 11 lewru Juko hitaande 2019 ɓaawo o fooli Ike Ekweremadu bee 31 woote ngam heɓugo jappeere ardungal ɗiɗaɓre ɓurdunde mawnugo haa Asamblee lesdi Naajeeriya.

Omo-Agege woni senaateer gadano ummoriiɗo e diiwaan Delta yaltuɗo e cukko hooreejo senaa, kadi ko senaateer gadano Delta Central mo Perry winndi.

 Nguurndam gadano 
Omo-Agege jibinaa ko ñalnde 3 ut 1963 to diiwaan Delta. O janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde St. George, Obinomba-Umukwata to nokku laamu Ukwuani, to diiwaan Delta.

 Jaangirde 
O heɓi bak makko ko e hitaande 1985 to duɗal jaaɓi haaɗtirde Benin, o heɓi seedantaagal makko ko faati e sariya. O noddiraa ko e ñaawoore leydi Najeriya e hitaande 1986.

E hitaande 2002, o heɓi dipolom makko master to duɗal jaaɓi haaɗtirde Tulane to duɗal sariya.

 Kugal 
Omo-Agege neldaama to diiwaan Kwara ngam waɗde golle makko e nder leydi ndi (NYSC). O timmini NYSC maako bee Direktoraa limngal hukuumaaji pamari, polis'en lesdi Naajeeriya, kuugal lesdi Kwara.Omo-Agege fuɗɗi kuugal maako nder sariya bee hukuumaaji maako bee Pat Okupa & Co. haa Lagos nder hitaande 1987.

E hitaande 1989, o wondi e sosde fedde awokaaji ; Omo-Agege ummiima to Dental Dowlaaji Amerik e hitaande 1990, o golliima to biro awokaaji Charles O Agege to Los Angeles, Kaliforni.

O noddiraa ko to Ñaawirde Toownde Kaliforni, to Ñaawirde Toownde Amerik e to Ñaawirde Toownde Amerik, to Washington, DC. O warti Naajeeriya nder hitaande 1992 ngam sosde Omo-Agege & Associates ɗo o woni kadi gollodiiɗo mawɗo. E hitaande 1996, o hawri e fedde makko Omo-Agege & wondiiɓe mum e nder gollondiral baɗngal innde Agege & Esin.

 Nguurndam politik 
Omo-Agege fuɗɗi nder siyaasaaku nde o ɗon mari haaje heɓugo tikket ngam laataago wakiiliijo haa suudu joonde diidaaɗi lesdi Delta les njiimaandi lanyol Democratic Peoples, tikket mo o majjini nder primaaji parti man.

E hitaande 2003, guwerneer diiwaan Delta e oon sahaa, hono James Ibori, toɗɗii Omo-Agege yo won balloowo golle, ko ɗum woni golle ɗe o joginoo duuɓi ɗiɗi. Caggal ɗuum o toɗɗaa komisariyaajo golle teeŋtuɗe e juuɗe guwerneer. O doggi ngam suɓugo kuugal Guwerneer lesdi Delta, amma o majjini haa suudu woote lesdi ndi'i, o footi Emmanuel Uduaghan mo ɓaawo man ɗon wurtina guwerneer O toɗɗaama dow kuugal Gomnati lesdi Delta diga guwerneer James Ibori nder hitaande 2007. O doggi ngam suɓugo kuugal Senaa les platform Party of 201. O suɓaama senaateer lomtotooɗo diiwaan senaateer cakaari Delta ñalnde 28 marse 2015.

O ummii e lannda Labour o naati e lannda All Progressive Congress (APC) ñalnde 7 marse 2017.O suɓaama kadi senaateer lomtotooɗo Delta Central e wooteeji gardagol leydi 2019. Ñalnde 11 lewru juko hitaande 2019, o yalti e gardagol cukko hooreejo keso Senaa Asaambele ngenndi 9ɓo e 68 woote ngam foolde senateer Ike Ekweremadu e 37 woote. Caucus Sud-Sud mo APC, ñalnde alkamiisa 28 lewru Noowammbar 2019 suɓii cukko hooreejo Senaa, Senator Ovie Omo-Agege, ngam wonde hooreejo lannda ka e nder diiwaan hee.

 Luural 
E hitaande 2018, o tuumaama ardaade wuyɓe ngam naatde e suudu sarɗiiji leydi Najeriya, o waɗti ɗum e Mace Senator.

 Nguurndam neɗɗo 
Omo-Agege ina resndi Rosemary Omo-Agege, kamɓe ɗiɗo fof ɓe ndañi ɓiɓɓe njoyo.

Njeenaaje e njeenaaje
E lewru Oktoobar 2022, Omo-Agege hokkaama teddungal lesdi Naajeeriya, hooreejo lesdi Naajeeriya (CFR) diga hooreejo lesdi Naajeeriya, Muhammadu Buhari.

 Ƴeew kadi 

 Barau Jibrin 

 Muhammadu Buhaari 

 Tuugnorgal