Dewgal sukaaɓe

Dewgal sukaaɓe ko gollal jowitiingal e dewgal walla jokkondiral nder galle, tawa ina waɗi neɗɗo mo duuɓi mum njahrata e 18 e mawɗo walla cukalel goɗɗo.

Wiɗtooji kollitii wonde dewgal sukaaɓe ina jogii batte bonɗe keewɗe e nder yontaaji juutɗi wonande sukaaɓe rewɓe e worɓe. Sukaaɓe rewɓe resndaaɓe e cukaagu ina keewi waasde heɓde jaŋde e dañde fartaŋŋeeji golle garooji. Ina heewi kadi e majji jogaade batte bonɗe e cellal ummoriiɗe e reedu e jibinannde. Batte mum e jommbaajo sukaaɓe ina waawi wonde: ŋakkeende faggudu ngam rokkude galle e caɗeele keewɗe e nder jaŋde e golle. Dewgal sukaaɓe ina jeyaa e golle dewgal sukaaɓe, ina heewi wonde ko jokkondire siwil e jaɓgol ñaawirde jokkondire ɗee. Won geɗe cemmbinɗe dewgal sukaaɓe ina jeyaa heen baasal, coggu jommbaajo, dokkal, aadaaji pinal, tampere diine e renndo, aadaaji diiwaan, kulol cukalel ngel heddoraaki dewgal haa mawna, waasde janngude, e waasde waawde golloraade rewɓe ngam...

Wiɗtooji kollitii wonde jaŋde huuɓtodinnde e nder renndo ina waawi haɗde dewgal sukaaɓe. Hakindo dewgal sukaaɓe ina waawi kadi ustaade e semmbinde jaŋde renndooji teeru . Porogaraamuuji ƴellitaare laddeeji baɗooji kaɓirɗe, ko wayi no cellal, ndiyam laaɓɗam, e ɓuuɓri, ina mbaawi wallude ɓesnguuji ɗii e kaalis. Dewgal sukaaɓe ina heewi e daartol, ina jokki e yaajde, haa teeŋti noon e leyɗeele ƴellitiiɗe e nder Afrik, Aasiya fuɗnaange, Aasiya fuɗnaange-rewo, Aasiya hirnaange, Amerik Latin e worgo, e Oseyaaniya. Kono kadi leƴƴi ƴellitiiɗi ina njogii ŋakkeende ndeenka sukaaɓe. Yeru, to leyɗeele dentuɗe Amerik, dewgal sukaaɓe ina jokki haa jooni e nder 37 dowla. Hay so tawii duuɓi mawɗi ( mawɓe sariya ) e duuɓi dewgal ina keewi wonde duuɓi 18, ɗeen keeri ina mbaawi seertude e juɓɓule ceertuɗe. E nder won e diiwanuuji, duuɓi dewgal ina mbaawi wonde ko famɗi fof duuɓi 14, tawi noon aadaaji pinal ina mbaawi lomtaade sarɗiiji sariya. Yanti heen, juɓɓule ina mbaawi accude loowdi ngam jaɓde jibnaaɓe/rewɓe walla reedu sukaaɓe.

 Tuugnorgal