Climate change acronyms

Goomu hakkunde laamuuji ngam mbayliigu weeyo (IPCC) e nanondiral Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam mbayliigu weeyo (UNFCCC) ina kuutoroo sappooji akronimiiji e fuɗɗoode e nder binndanɗe jowitiiɗe e politik mbayliigu weeyo.

 GOOTO 
AAU - Yuɓɓo limre toɗɗaande

AGGI - Indeks gaasuuji gaddooji seer hitaande kala

AMO - Ƴeekirgal Atlantik duuɓi sappo keewɗi

AO - Ƴeekirgol Arktik

C

CDM – Mekanisme ƴellitaare laaɓtunde ko peeje gonɗe e nder Porotokol Kiyoto, baawɗe rokkude leyɗeele gollorɗe jogiiɗe alkule ustude gaasuuji gaddooji seer (ina wiyee leyɗeele Annex 1) ngam waɗde heen jawdi mum en e eɓɓaaɗe ustugol gaasuuji e nder leyɗeele ƴellitooje ngam waylude ustude gaasuuji ɓurɗi yaajde e nder leyɗeele mum en.

CDR - Ittugol gaas karbonik

CER – Ustugol mborosaaji seedantaagal

CFC - Kulorofluorokarbon

CF4 - Tetrafluoriid karbon

CH4 - Ko metaan

COP - Koolol lanndaaji ɗii

CO2 - Gaas karbonik

C2F6 - Heksafluoroetan

D

DER – Resooji semmbe renndini ko fedde toppitiinde semmbe tokosere gollornde e nokkuuji, jokkondirnde e jolngo semmbe ɓurngo mawnude to tolno renndinde. DER ina waɗi panneeji naange, jeneratooruuji tokoosi kuutortooɗi gaasuuji, otooji kuuraa kam e jolngooji baawɗi jogaade doole, ko wayi no kaɓirɗe HVAC e jolngooji ndiyam kuuraa. Ceerndagol DER teeŋtungol ko semmbe mo o yaltini oo ina heewi huutoreede ko ɓadii ɗo o ummotoo ɗoo.

E

EEI - Ɓooygol semmbe Leydi

ENSO - El Niño–Oscilaasiyoŋ Fuɗnaange

G

GCM - Model cirkulaasiyoŋ kuuɓtodinɗo walla model weeyo aduna

GFDL - Laboratuwaar Dinamiik ndiyam Geofisik

GHG - Gaasuuji ɓuuɓɗi

GWP - Pottital nguleeki aduna

H

HCFC - Hidroklorofluorokarbon

HFC - Hidrofluorokarbon

H2O - Ɓuuɓri ndiyam

Mi

IOD - Dipol maayo Indiya

IPO - Ƴeekirgal Pasifik hakkunde duuɓi sappo

IPCC - Goomu hakkunde laamuuji ngam waylude weeyo

M

MSL - Tolno maayo

N

NCDS - Darnde ngenndiire toɗɗaande (aka nanondiral/nanondiral Pari)

NAPA – Porogaraam golle ngam ƴellitde ngenndi.

NCAR - Duɗal ngenndiwal wiɗtooji weeyo

NF3 - Ɓoornugol azot

N20 - Oksijen nitrous

O

OHC - Ko woni e nguleeki geec

O3 - (Troposfeer) Ozone

P

PDO - Ƴeekirgal duuɓi sappo Pasifik

R

RCP - Laawol Hakkilantaagal Wakiilo

REDD – Ustugol mborosaaji ummoriiɗi e mborosaaji e mborosaaji laddeeji ina kuutoroo semmbeeji luumo/kaalis ngam ustude mborosaaji ummoriiɗi e mborosaaji e mborosaaji laddeeji.

S

SSP - Laabi renndo-faggudu renndini

SST - Nguleeki dow maayo

SF6 - Heksafluoriid sulfuur

T

TEWI - Total batte nguleeki potki

U

UHI - Duunde nguleeki wuro

W

WMO - Fedde Adunaare toppitiinde ko faati e weeyo

Ƴeew kadi

Konngol mbayliigu weeyo

 Tuugnorgal