Domenareh Mosque

Djama’el Djedid (الجامع الجديد),[2][3] kadi firti ko Jamaa al-Djedid,[2] walla Jamaa El Jedid (maanaa Juulirde Keso) ko juulirde to Alseri, laamorgo leydi Alseri.[4]   Nde winndaa ko e ganndal 1660/1070 hijrik e binndol dow damal maggal mawngal.   Ndeen binndol kadi ina waɗa mahngo maggo ko al-Hajj Habib, guwerneer Janissary to diiwaan Alseri toɗɗaaɗo e laamu laamɗo Ottomaan to Konstantinopol.[3]   E laamu Farayse, juulirde ndee ina wiyee Juulirde Pêcherie[2] e ɗemngal Engele Juulirde Li ɗoo (Mesdjed el-Haoutin).[4].   Mahdi

  [waylu iwdi].

  Dome yiɗdeejo oo ina yettoo 24 meeteruuji towɗi, ina fawii e dow ŋoral nay e taƴre e penndiiji nay.[3]   مقɗoo ŋoral nayi ina taarii en cupulaaji nay oktagonal.   Hakkunde nokkuuje kaaƴe, ɓulli barmeeji ina njuɓɓina banngeeji tati tawi nokku nayaɓo oo, fa’de e mahol kibla, ina suddii ɓulli nayaɓi ɗii, ina ɓulli bayli tati, ina taarii banngeeji ɗii fof ko ŋoral.[3]

  Djamaa el Djedid : Patronage Ottomaan en ardii ndii to bannge e fawaade e fawaade e fini.   Mahdi ndii ina seerti e jillondiral mum e aadaaji mahdi moƴƴitingol, ina heen geɗe e mahdi diine Andalusia e fuɗnaange Itaali,ɗiɗi batte to Alseri e oon sahaa.[4]   Nate nder juulirde nden holli bawɗe itaaliyanko'en nden boo arc mihrab tokki bana andalusia.   Huutoraade marbere Itaali e nokku ngam minbar ina aadaaji Ottomaan en, hay so ko noon woni nokku fof ko nanndi e minbaruuji Afrik worgo.[3]

  Juulirde ndee woni ko e bannge fuɗnaange Place des Martyrs.   Koɗorɗe qibla ina kuutoroo golle Amilcar Cabral keewngol.   Juulirde mawnde Almoravid Alseri (Mahi c.1097 CE) kadi ina rokka e dow gollorde, meeteruuji capanɗe jeeɗiɗi to fuɗnaange.[4]   Juulirde ndee ɗoo e mum nde laamuyankoore ndee ko e ɓadtaade laana ndiwoowa, e tawtoreede nokku oo.   Juulirde nde ina 27 meter njaajeendi e 48 meeter tawi ko mahol kibla ngol woni e saraaji mahdi ndii to bannge worgo.[4]

  Kaaƴe jumaa oo ina danee no feewi e yaasi mum, ina heen cuuɗi mum, ñalnde heen ina ɓam daneeri ngootiri.   Ina jeyaa e koɗki kalaace tan e yaasi oo, ko laylaytol tile ngol taƴata ŋoral fawaade e dow mahe juulirde ndee, ina fadi Place des Martyrs.   Hay so tawii ko jokkere enɗam e juulirde nde ina batte Ottomaan laaɓtuɗe, minaret oo tuugii ko ƴeewndo kareeli gaadanteeji Afrik worgo.   E fuɗɗoode ko 30 meeter towɗo, hannde ko 25 meeter tan dow mbedda, sabu ko mbedda seeɗa.   Waktu oo, mo mahoowo Faraysenaajo biyeteeɗo Bournichon naatni e nder minaret oo, ko adii fof ko e nder Palais Jenina.[3]

   Imaamuuji teskinɗi 
  [waylu iwdi].

  Mohammed Charef (1908-2011).  Mahugo

[waylu iwdi]

Oo jumaa ina jogii peeje fotde karte.  E nder mahngo maggo, geɗe bayɗe no loopal ɓuuɓngal, loope, ƴiye, birik e leɗɗe kuutoraama.  Naatirde ndee juulirde woni ko bannge hirnaange.  To damal hee, ina waɗi damal birik, ngal mbaydi noddaango Sinuwaa, birik oole e kaɓirɗe ;  Ko ɗum woni jamaanu Zandieh.  Caggal naatirde ndee, ina woodi ŋoral fotde meeteruuji 3 e 3,5, ɗo ŋorol juulirde ngol waawi yettaade ɗoo e ŋoral jeenay.[4]

 Tariya 
[waylu iwdi]

E wiyde aadaaji nokku oo, juulirde ndee fuɗɗii ko e jamaanu Sheek Hassan Molanabad, ganndo mistik e hiisawal lolluɗo e jamaanu Afshari.  Nde Nader Shah Afshar ummi Bagdaad, o rewi Saqqez e dow ɗaɓɓaande Sheek Hassan Molanabad ngam mahde juulirde ngam yimɓe ndeen wuro, Nader Shah yamiri yo juulirde ndee maha e nokku ɓooyɗo Saqqez.  Haa jooni won e yimɓe nokku oo ina mbiya jumaa oo ko jumaa Sheek Hassan Molanabad.  Ina jeyaa e maandeeji e sababuuji gooŋɗinɗi ndeeɗoo haala, wonde e nder ndeeɗoo njillu, Nader Shah ina rokka kadi inlayuuji ɗiɗi e mbaydi taƴre pentiirnde belnde, ngam rokkude Sheek Hassan.  Ɗee dokke ina njooɗii hannde e wuro wiyeteengo Molanabad, ɗo yanaande Sheek Hassan woni ɗoo.  Ina woodi kadi deftere Quraan binndaande e nder yanaande Sheek Hassan, nde ummorii ko e yonta Afshari.[5][6][7]