Mayahi

Mayahi (var. Mayaki) ko wuro wonngo e Diiwaan Maradi e nder leydi Niijeer. Ko ɗoon woni jooɗorde Departemaa Mayahi e Komin gooto fotde 45 km e Tessaoua. E hitaande 2012 nde wonnoo ko 14 000 neɗɗo e nder wuro ngoo.[1] Innde "Mayaki" ndee kadi ko tiitoonde laamɓe e nder Sudié en e Maouri en : dente nokkuuje leñol Hausa en.

 Geografi 
Mayahi woni ko e diiwaan Saahal. Kominaaji keddiiɗi ɗii ngoni: Tchaké bannge worgo, El Allassane Maïreyrey bannge worgo-fuɗnaange, Issawane bannge worgo-fuɗnaange, Kanan-Bakaché bannge fuɗnaange-rewo, Aguye bannge funnaange, Sarkin Haoussa bannge worgo-fuɗnaange e Attantané bannge worgo-fuɗnaange. Falnde yoornde Goulbi N'Kaba ina doga e Mayahi.
Munisipaal Mayahi ina waɗi feccere wuro e feccere ladde. Nokku municipaal wuro ngoo feccii ko e diiwanuuji jeetati. Ɗiin mbiyetee ko Guidan Karo, Hôpital de District, Mayahi Saboua, Mayahi Safou, Mayahi Sofoua, Mayahi Zongo, Sabon Gari e Zongo Guidan Issa. Koɗkiiji e nder diiwaan municipaal ladde ina mbaɗi 54 wuro, 63 ladde e 26 kampaañ.[2]

 Tariya 
Nokku oo inniraa ko laamɗo mum gadano, hono Mayahi. Ko adii gargol Faraysenaaɓe e fuɗɗoode teeminannde 19ɓiire e 20ɓiire, Mayahi ina jeyaa e dowla Gobir jeyaaɗo. Winndiyanke binndol Angalteer biyeteeɗo A. Henry Savage Landor yilliima gure Mayahi e Digaba e Gamouza e hitaande 1906 e nder njillu mum lebbi sappo e ɗiɗi e nder Afrik. E fuɗɗoode teeminannde 20ɓiire, laamu Farayse sosi kanton to Mayahi, ɗo kanton El Moctar ɓuuɓɗo oo ɓeydaa heen e hitaande 1924.[3] Laawol juutngol 236 kiloomeeteer ngam yahooɓe pucci hakkunde gure Madaoua e Tessaoua, rewrude e Mayahi, ina jeyaa e laabi mawɗi yah-ngartaa e nder koloni ɓooyɗo oo e kitaale 1920.[4]

E hitaande 2002, e nder peeje njuɓɓudi laamu leydi ndii kala, leydi Kanton Mayahi feccitaama e kominaaji Mayahi kam e Attantané, Guidan Amoumoon (ina heen wuro El Moctar) e Sarkin Haoussa.

 Sigga 
Wuro ngoo woni ko e zone ɗo ndema toɓo waɗata. Luumo jawdi ina woodi to Mayahi. Ñalawma luumo ko altine.

 Tuugnorgal 
"Mayahi (Komun, Niiseer) - Limlebbi yimɓe, karte, kartal e nokku". www.yimɓe wuro.de. Ƴeewtaa ko 19-02-2024.

"Dinnde ngenndiire nokkuuji (ReNaLoc)" (RAR) (e ɗemngal Farayse). Duɗal ngenndiwal limtooji leydi Niiseer. Siilo 2014. pp. 283-286. Heɓtinaama e hitaande 2015-08-07.

Edmond Sere de Rivières (1965), Daartol Niiseer, Pari: Berger-Levrault, p. 248

Maurice Abadié (1927), Koloni Niiseer (Koolol Moris Delafosse), Pari: Fedde binnditagol geɗe leydi, geec e koloñaal