Soraya Parlika

Soraya Parlika (1944-2019) ko daraniiɗo hakkeeji rewɓe Afganistaan, kadi ko daraniiɗo politik (Parti Demokaratik Heñol Afganistaan). O wonii hooreejo Fedde Rewɓe Demokaraasi Afganistaan ​​(DOAW) e hitaande 1978 e hitaande 1979-1981. O wonii hooreejo fedde lewru boɗeeru to Afganistaan ​​e hitaande 1986-1992.

 Ngendam 
Nguurndam e jaŋde puɗɗagol

O jibinaa ko e galle Pashtun keewɗo jawdi, ummoriiɗo wuro Kamari e nder diiwaan Bagrami to fuɗnaange-rewo Kabul. Ko ɓiy Muhammadu Harif, gardiiɗo departemaa mahngo to ministeer golle renndo. Ko miñiiko Abdul Wakil, jaagorgal caggal leydi e nder laamu Najibullah tuggi 1986 haa 1992.

O janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Zarghuna to caka Kabul, o heɓi dipolomaaji makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kabul e hitaande 1966. Ndeen o golliima to duɗal jaaɓi haaɗtirde wuro Kabul e to duɗal jokkondiral hakkunde leyɗeele to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kabul.

 Ko adii fof ko golle 
O wonti tergal lannda Demokaraasiyankeewo Afganistaan ​​(PDPA) caggal nde sosaa ñalnde 1 lewru Yarkomaa 1965, e nder hitaande ndee kadi, o jeyaa ko e sosɓe Fedde Rewɓe Demokaraasiyankoore Afganistaan ​​(DOAW).

Ko o tergal DOAW, o tawtoraama e mooftude rewɓe ngam tawtoreede woote parlemaa 1965, e rewɓe teeru no njanngirta e winndirde. O tawtoraama kadi seppooji ngam salaade eɓɓaande sariya nde terɗe lislaam konservatiif en ƴetti ngam haɗde sukaaɓe rewɓe e rewɓe janngude caggal leydi, lewru seppooji tawi ina jeyaa heen ƴettugol parlemaa, haa nde kuulal ngal woppitaa.[1]

 Laamu kominist 
E hitaande 1978, PDPA heɓti laamu to Afganistaan, DOAW laawɗinaa. O wonii hooreejo DOAW ko juuti nde Anahita Ratebzad toɗɗaa jaagorgal kabine.[1] Nde fedde Khalqis-heɓti laamu, kono kanko, e nder fedde Parcham, o sokaa ko e kasoo Pul-e Charkhi to Kabul haa nde Sowiyet en naati e hitaande 1979, nde fedde Parcham-nde arti e laamu.[1]

O wonii hooreejo DOAW e hitaande 1979-1981, o woni cukko Anahita Ratebzad e hitaande 1981-1986.[1]

O golliima no feewi ngam ɓeydude balɗe 90, tawi balɗe 180 ina mbaawi ɓeydeede e balɗe ɗe o yoɓaaka ; retireede e duuɓi 55 e sosde duɗe janngirɗe e duɗe sukaaɓe e nder nokkuuji golle, ko ɗum PDPA fuɗɗii e dow laawol caggal nde o e DOAW ndartini.[1]

O wonii hooreejo fedde lewru boɗeeru to Afganistaan ​​e hitaande 1986-1992. O ittaa e golle ɗee caggal nde laamu kominist yani e lewru abriil 1992.[1]

 Laamu Mujaahidin e Taliban 
O sosi fedde wiyeteende Ettehadiya-ye Sarasari-ye Zanan-e Afganistaan ​​(Fedde Rewɓe Afganistaan ​​fof, AAWU; e nder won e lowre ‘Fedde’ e AAWA), nde gollotoo ko e les njiimaandi laamu Taliban ngam rokkude rewɓe jaŋde e nder galleeji e heblooji galleeji e nder leydi kursuuji.[1]

 Caggal ɗuum golle 
Caggal nde laamu Taliban yani e hitaande 2001, o yuɓɓini seppo rewɓe to Kabul, kono o jaɓaama yo o woppu peeje ɗee.[1]

O fuɗɗii kampaañ ngam hakkeeji rewɓe : e nder geɗe goɗɗe, o ɗaɓɓi nde potal rewɓe naatnee e doosɗe leydi Afganistaan ​​garooje ɗee, e jaŋde doole sukaaɓe rewɓe rewrude e duɗe hakkundeeje.[1]

E hitaande 2001, jaaynde Time suɓii mo e nder ‘yimɓe hitaande’ winndere ndee.[1]

O toɗɗaama e Komisiyoŋ peewnugol Loya Jirga 2002, mo yimɓe 21.[1] E hitaande 2003 o suɓaama gooto e cukko hooreeɓe ɗiɗo Hezb-e Muttahed-e Melli-ye Afganistaan ​​(Parti Ngenndiijo Dentuɗo Afganistaan, NUPA).[1]

E hitaande 2004 o suɓaama depitee e Loya Jirga doosgal leydi 2004.[1] E hitaande 2005, o dañaani jooɗorde e nder Parlemaa.[1]

 Njawdi 
Caggal nde o sankii e hitaande 2019, hooreejo leydi ndii, hono Ashraf Ghani e hooreejo leydi ndii, Abdullaah Abdullaah, njaltinii bayyinaango ngam siftorde.

Ko kanko woni tiitoonde winndannde Sahraa Karimi.

 Tuugnorgal 
Ruttig, Tomaa (15 lewru Yarkomaa 2020). "AAN Obituary: Soraya Parlika, daraniiɗo hakkeeji rewɓe mo alaa ɗo haaɗi (1944-2019)". Reso annduɓe Afganistaan.