Chibeze Ezekiel

Chibeze Ezekiel (jibinaa ko e hitaande 1979 walla 1980) ko daraniiɗo ko fayti e taariindi to leydi Gana, o heɓi njeenaari taariindi Goldman e hitaande 2020 wonande Afrik.[1][2][3][4] O anndaa ko o luulndii ministeer taariindi leydi Gana ngam haɗde mahngo gollordu kuuraa rewrude e golle (activisme).[5][6]

Nguurndam e golle
Ko kanko sosi Fedde Sukaaɓe Strategique ngam Ƴellitaare,[7][8] fedde sukaaɓe ngam waylude ngonka e renndo e nder leydi Ganaa. O woniino kadi koolaaɗo kuuɓal 350 Ganaa ngam ustude karbon men (350 GROC)[9] kadi ko kanko woni hooreejo Sukaaɓe e nder njuɓɓudi laamu (Youth-NREG).[1] O wonii tergal e nder fedde annduɓe winndereyankoore e nder eɓɓoore Jam 2022 (EP 2022).[10]

Golle
Laamu leydi Ganaa e hitaande 2013 ƴettii eɓɓaande mahngo 700 MW e nder wertallo kuuraa e porto jokkondirɗo e mum to Aboabo e nder diiwaan Ekumfi. Eɓɓaande ndee ko njuɓɓudi maayo Volta e Shenzhen Energy Group : Eɓɓaande ndee ina ɗaɓɓi ñamaande 1,5 miliyaar dolaar ummoraade e Fonds Africain de Développement Siin, tee ina jogori wonde gadano e nder leydi Gana ndi alaa ko woni e mum so wonaa kuuraa, ko ɗum waɗi maa won naatgol ko ina tolnoo e 2 miliyoŋ ton hitaande kala ummoraade e Afrik worgo.[2]

Chibeze ardiima kampaañ lesleso ngam haɓaade mahngo laylaytol kuuraa to leydi Gana. O golliima e renndooji nokkuuji ɗii ngam jannginde ɗum en batte e bonnugol ngol lowre ndee addanta. O ɗaɓɓi kadi nde laamu nguu waylata e semmbeeji kesi.[11][12]

E hitaande 2022, o wonnoo ko potɗo wonde ƴaañoowo e wiyde annduɓe ko o daraniiɗo ko fayti e weeyo ngam heɓde njeenaari Nobel jam.[13]
Njeenaaje
O fuɗɗii ko e wonde jannginoowo sukaaɓe seedtinaaɗo e mbayliigu weeyo e hitaande 2009, duuɓi 10 ina njahra caggal nde golle makko fof ngonti Winner Goldman Prize 2020 [1].

Jokkondire yaajɗe
Wakkati e Chibeze,Ghanaajo gadano nastugo nder 350.org
Minen ko min Afriknaaɓe
Chibeze Ezekiyel - Keɓɗo njeenaari Goldman
TED talk - Yiyngo ngam Enerji duumotooɗo e nder Afrik
Haaldude: Daandeeji Ghana e nder laylayti renndo
Citi TV : Wakkati e Chibese Ezekiyel
Tuugnorgal
 "Ghanaajo daraniiɗo taariindi Chibeze Ezekiel heɓi njeenaari taariindi Goldman". Citinewsroom - Kabaruuji kuuɓtodinɗi e nder leydi Gana. 30-11-2020. Keɓtinaama 12-12-2020.
 "Ezekiyel". Fooyre Goldman ngam taariindi. Keɓtinaama 12-12-2020.
 "Chibeze Ezekiel, daraniiɗo haɗde lowre kuuraa to leydi Gana". Damal Nguurndam. 24-12-2020. Heɓtinaama ñalnde 10/04-2022.
 "SYND ina mawnina Mr. Chibeze Ezekiel ngam heɓde njeenaari Goldman". Gana hannde. Heɓtinaama ñalnde 13-04-2022.
 "Alaa ko yeddata ɗum eɓɓoore 10: Ɓiɓɓe jarribooɓe ɓee naatnii Chibeze Ezekiel". Kabaaru ONU.
 "Ooɗoo daraniiɗo haɗi Ghana mahde lowre kuuraa". Wakati. Heɓtinaama ñalnde 10/04-2022.
 kawral jokkondire (16-03-2021). "Laawol juutngol Chibeze Ezekiel haa njeenaari Goldman". Fedde pelle renndo siwil ngam heɓde semmbe laaɓɗo. Heɓtinaama ñalnde 10/04-2022.
 "Defterdu Ezekiyel Chibeze - Weltaare am dow laylaytol.com". www.laabi weltaare am.com. Heɓtinaama ñalnde 13-04-2022.
 "Ghana: Deenoowo taariindi Chibeze Ezekiel heɓi njeenaari taariindi Goldman 2020 ngam Afrik - nokku njulaagu e jojjanɗe aadee". www.njulaagu-hakkeeji-aadee.org. Keɓtinaama 12-12-2020.
 "Taariindi Gana toɗɗaama e eɓɓaande Taariindi Jam 2022". Citinewsroom - Kabaruuji kuuɓtodinɗi e nder leydi Gana. 20-09-2020. Keɓtinaama 12-12-2020.
 "Hare neɗɗo gooto ngam dartinde jolngo kuuraa". Kabaaru BBC. Keɓtinaama 12-12-2020.
 "Ezekiyel - tergal yiilirde to 350.org". ORG. Heɓtinaama ñalnde 13-04-2022.
 "Njoɓdi njeenaari Nobel 2022 e les njiimaandi wolde to Ukraine". Farayse 24. 30-09-2022. Ƴeewtaa ko 2022-10-07.