Alhaji Sir Muhammadu Sanusi I KBE CM

Alhaji Sir Muhammadu Sanusi I KBE CMG (noddaangoN) wonnoo ko Gomnaajo leydi Naajeeriya (1957) e Amir Kano gila 1954 haa 1963. Ko kanko woni ɓiy Amir Abdullaahi Bayero.  Ko o Emir doole jogiiɗo doole mawɗe e nder koloñaal Fuɗnaange Naajeeriya.  O yuɓɓini juulde durbar mawnde ngam Elizabeth II nde o yilli Kano e hitaande 1956. Hare laamu hakkunde makko e ɓiy-yumma makko woɗɗuɗo biyeteeɗo Sir Ahmadu Bello Sardauna mo Sokoto e tuumeede bonanndeeji kaalis addani mo woppude laamu e hitaande 1956  .[1]  Taaniiko, Sanusi Lamido Sanusi, gonnooɗo guwerneer banki mawɗo leydi Naajeeriya laamiima e hitaande 2014 haa 2020, o woppi laamu nguu e hitaande 2020 caggal ɗuum o artiraa e laamu ñalnde 24 lewru nduu hitaande 2024 e juuɗe guwerneer Abbasuf Yu2].  Sanusi jeyaa ko e fedde Tijaaniya mo Ibraahiima Niass wayli.[3]

 Ngendam 

 [waylu iwdi] 
￼Ahmadu Bello, Ardiiɗo lesdi Naajeeriya wondude emiir Kano Muhammadu Sanusi I, 1960 Oak Ridge

Sanusi jibinaa ko e galle mawɗo Abdullahi Bayero, Emir Kano, e nder banndiraaɓe makko ko Emir garoowo, Ado Bayero.  Ko kanko woni ɓiy ɗiɗaɓo Bayero kono mawniiko maayi ko e cukaagu makko.[4]  O janngi ko to duɗal hakkundeewal Kano.  Ko adii nde o wontata Emir, Sanusi ina joginoo tiitoonde Ciroma Kano [5] e hitaande 1947, o wonti tergal suudu sarɗiiji diiwaan oo.  Sanusi ina jokkondiri no feewi e Ibraahiima Niass e suufiyanke Tijani, ko juuti, o yahdi e Niass e hijjoore to Makka, caggal mum o wonii Kaliifa toɗɗaaɗo e nder njuɓɓudi tijaniyya to leydi Najeriya.[6]  O toɗɗaa kadi jaagorgal tawa alaa portfolio e hitaande 1958 e bannge