Simeon Adebo

Simeon Olaosebikan Adebo (4 oktoobar 1913 - 30 suwee 1994) ko gardiiɗo leydi Najeriya, awokaa e dipolomaat, gollinooɗo e gardagol Fedde Ngenndiije Dentuɗe. Kanko woni ardiiɗo hukuumaaji pamari lesdi Naajeeriya, lesdi Hirnaange ɓooyma. Ko o mawɗo leñol Yoruba jooɗiiɗo e nder taariindi tufnde Abeokuta, o joginoo tiitoonde Okanlomo mo Egbaland.[1]

Jaangirde
O timmini jaŋde makko hakkundeere to duɗal jaaɓi haaɗtirde King's College, to Lagos e hitaande 1932, o janngi sariya to duɗal jaaɓi haaɗtirde London, nde o heɓi jaŋde makko o naati e bar.[1][2]

Kugal
Adebo golliima to ministeer kaalis fedde nde, e hitaande 1961 o wonti hooreejo sarwiis laamu e hooreejo laamu diiwaan hirnaange ndeen.[2] O toɗɗaama Wakiiliijo leydi Naajeeriya to Fedde Ngenndiije Dentuɗe gila 1962 haa 1967, o laati hooreejo lesdi Naajeeriya e ardiiɗo lesdi Naajeeriya ngam janngirde e wiɗitol haa hitaande 1972.

Caggal nde wolde hakkunde leyɗeele Naajeeriya timmi, hooreejo leydi Naajeeriya, Seneraal Yakubu Gowon, sosi komisiyoŋ ngam ƴeewtaade njoɓdi e njoɓdi gollotooɓe e leydi Naajeeriya e ƴeewde no moƴƴiri ngonka faggudu gollotooɓe, nafoore komisiyoŋ oo ko sabu ɓeydagol e nder njoɓdi nguurndam sabu inflation mo alaa ɗo haaɗi e nder wolde hakkunde leyɗeele. Simeon Adebo noddaama ngam ardaade komisiyoŋ mo caggal mum anndiraa komisiyoŋ Adebo.[3] Gollotooɓe ɗaɓɓuɓe ɓeydugol njoɓɗeele ina mbeltii e suɓaade Adebo, o yiytaa ko no njuɓɓudi apolitik baawndi ƴeewtaade no feewi caɗeele gollotooɓe e wiɗtude kulhuli gollotooɓe e nder sekteer siwil e keeriiɗo. Ƴeewndo laamu adanngo e njoɓɗeele, noddunoongo ɓeydagol njoɓɗeele e hitaande 1964, rewi heen ko sekteer keeriiɗo.

E nder ciimtol mum gadanol, komisiyoŋ gonɗo e les njiimaandi Adebo, wasiyiima yo COLA walla njeenaari Cost of Living Award wonande gollotooɓe ɓee fof, tuggi ɓeydagol 10 dolaar haa 24 dolaar. Kono tan, komisiyoŋ oo yiɗiino golloraade e nder njuɓɓudi laamu nguu e kitaale 1960, tee ina teskaa tan no fotiri e no fotiri e no fotiri e no fotiri e no fotiri e no fotiri e no fotiri e no fotiri, e nder njuɓɓudi laamu nguu, e nder njuɓɓudi laamu nguu, tawa kadi ko e nder njuɓɓudi laamu leydi ndii, walla e nder njuɓɓudi laamu leydi Nijeer. [4]

O woniino kadi hooreejo goomu leslesngu nguu, ngu yettiima nanondiral e dow jeewte sharia ɗe ndarnaaka, ɗe ndartinaaka e nder batu doosɗe leydi Naajeeriya hitaande 1977.[5]

O woppi golle makko ko kanselor to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lagos e hitaande 1992.[2]