Yaser Murtaja

Yaser (ko Yasser) Murtaja (Arabji: ياسر مرتجى,  1987/1988 - 6 abriil e hiitande dubi 2018   wonnoo jaayndiyankeewal filisteenaajo e fototoowo Filisteenaajo diga Gaza.

E wi'ugo jaango jaangoji lesdi Palestinian,o maayi diga be jami jamji Isra'iila nder nder nder nderji'aakuji lesdi Gaza nder hitaande 2018.Murtaja woni mo fuɗɗiiɗo Ain Media Production Company,mo waɗi fiidiyooji ngam haalde haalde haalaaji feere-feere.  O wonnoo gooto e yimɓe arandeeji ngam wurtina kamera dowla to Gaza,leydi ndi walaa dowla dowla.

 Kugal 
Jaayndeyaagal Murtaja ɓuri teeŋtude ko e suytinde nguurndam e nder Gaza, siftinde Blokaade Gaza e hare Gaza e Israayiil. O anndiranoo ko golle makko e Gaza : Wuurde Shujayea to Al Jazeera. Dokimaa oo ina hollita Bisan Daher caggal nde o daɗi e njanngu Israayiil to nokku biyeteeɗo Shujayea to Gaza, tawi wari heen yimɓe njeegomo e nder galle makko. Murtaja waɗi sehilaagal mawngal e Bisan ngam wallude ɗum e daɗndude caɗeele ɗee.

E hitaande 2015, Murtaja winnditiima e ɓuuɓri galle sara keeri Gaza. Caggal nde o filmi, o nanngaa e juuɗe Hamaas, e wiyde Fedde Adunaare Jaayndiyankooɓe, o fiyi ɗum caggal nde o salii yaltinde nate makko e nanngooɓe mo ɓee.

Ain Media, sosiyetee mo Murtaja sosi oo, waɗii golle ngam Al Jazeera, BBC, e Vice, e nder sosiyeteeji keewɗi goɗɗi. Sosiyetee oo heɓi dokkal ummoraade e USAID ngal Departemaa Amerik wiyi ina ƴeewtee no feewi.

Murtaja golliima e balloowo kameraajo e filmo biyeteeɗo "Human Flow". O woniino kadi ƴettuɗo wideyooji e filmo Ai Weiwei biyeteeɗo Journey of Laziz, wideyoo mo Ai Weiwei holliri e koolol wakkatiyankeewol to suudu defte Israayiil. O gollodiima e filmo biyeteeɗo Alsharif e "Ouroboros", filmo ko faati e nguurndam to Gaza, mo o yaltini e ñalɗi Locarno e hitaande 2017. Murtaja golliima e aduna filmo tawa ballal juɓɓule ina famɗi, tee o alaa jaŋde sinemaa laaɓtunde.

E lewru marse 2018, e les foto porto Gaza, Murtaja winndi : "Miɗo sikki ñalawma mo mbaaw-mi ƴettude ndee natal nde ngon-mi e asamaan, e nokku ɗo ngon-mi e leydi, maa artu! Miin mbiyetee-mi ko Yaser, miɗo yahra e duuɓi 30, miɗo hoɗi e wuro Gaza, mi meeɗaa yahde e nguurndam am!" O meeɗii taccude Misra ko juuti, kono o artiraa waktuuji seeɗa caggal ɗuum sabu kisal to Sinaa.

Koolaaɗo makko e sehil makko Hana Awad wiyi Murtaja heɓiino bursi Al Jazeera ngam janngude to Doha.

Murtaja ina joginoo debbo, ina jogii ɓiɗɗo gooto.

 Wade 
Murtaja ina suddii "Mars mawɗo gartugol" baɗnooɗo seppooji keeri Gaza e hitaande 2018. E nder seppooji ñalnde 6 abriil, omo ƴetta fotooje seppooɓe sara keeri to Khan Younis. Jaayndiyankooɓe wonduɓe e makko ina ciftora mo wonde omo gollina Steadicam. Won seppooɓe ina mberloo piye e yiite, ina ɓuuɓna nokku oo e cumu ɓaleejo tiiɗngu. Nde o woɗɗi keeri ɗii ko ɓuri 100 meeter (330 ft), omo ɓoornii wutte flak ina winndaa heen « press », o fiyraa ko nokku peeñɗo les ɓuuɓri.

Murtaja ina wondi e Rushdi Serraj, fotoowo, gollodiiɗo Murtaja, nde o waraa ndee. Serraj siftinii : « ɗoon e ɗoon, o wulli, o wiyi : « mi gaañiiɗo, mi gaañiiɗo, reedu am » . Ñalnde heen, Palestiinnaaɓe 9 woɗɓe mbaraama, 1350 ngañiima, 25 ina ngondi e caɗeele teeŋtuɗe ; e wonde ko ina tolnoo e 400 e nder gaañiiɓe ɓee, ko balɗe nguurndam. Fedde wiyeteende Lewru Boɗeeru Palestiin hollitii wonde ñalnde 6 abriil ndee safrii 700 gaañiiɗo, tawi heen 320 ko yiite guurɗo.

E wiyde fedde jaayndiyankooɓe palestiinnaaɓe, jaayndiyankooɓe palestiinnaaɓe njeeɗiɗo woɗɓe ngañiima e juuɗe Israayiilnaaɓe e nder seppo ñalnde heen.

 Mayti 
Teemedde gollodiiɓe e sehilaaɓe tawtoraama wirwirnde makko to wuro Gaza. Ɓanndu makko ina suddii bannge Palestiin, jacket makko jaayndeyaagal ina fawii e dow ŋoral nde o nawrata e nder laabi wuro Gaza. Drone mo o huutortonoo ngam ƴettude nate Gazako kañum filmi wirwirnde makko.

 Wiɗto 
Konu Israayiil hollitii e bayyinaango mum to lowre Israayiil wiyeteende Ynetnews wonde « ngonkaaji ɗi jaaynooɓe ɓee njani e mum en, tawi ina tuumaa ko yiite IDF, en nganndaa ɗum en, ina ƴeewtee ». Fedde jaayndeeji caggal leydi to Israayiil e leyɗeele Palestiin noddii konu Israayiil nde waɗata wiɗtooji jaawɗi e udditiiɗi, e hollirde reentaade e nokkuuji ɗo jaayndiyankooɓe ngollotoo.

 Jaabawuuli 
Sekereteer mawɗo fedde wiyeteende Reporters sans frontières (RSF) hono Christophe Deloire, ñiŋii jaabawol Israayiil ngol aldaa e paltoor e seppooji ɗii, o wiyi yo wiɗto keeriiɗo waɗe e ko waɗi koo.

Dental Orop jaabtii wonde bonanndeeji baɗnooɗi ñalnde aset ɗii « ina njogii naamne teeŋtuɗe ko fayti e kuutoragol doole potɗe huutoreede ».

Hooreejo Hamaas, Ismail Haniyeh wiyi : « marse gartugol ko hare goonga e humpito, Yasser ina joginoo kamera mum ngam ardude e ƴiye goonga ngam yettinde natal yimɓe taariiɓe ɓee ».

Sindikaa jaayndiyankooɓe Palestiin wiyi e nder bayyinaango mum wonde ina joginoo Israayiil « ñaawoore timmunde e ndee bonannde ».

Zouheir Bahloul, tergal fedde sioniste en Isra'iil-Aarabeeɓe, ɗaɓɓiri yo barɗo Murtaja oo ñaawe.

 Laamu Israayiil 
Doole kisal Israayiil yaltinii ndeeɗoo bayyinaango : "FID ina huutoroo peeje ko wayi no jeertinaango, peeje saaktude fitinaaji, e ko sakkitii koo, fiyde balɗe 100 e mbaadi laaɓtundi, fotndi. IDF anniyaaki fiyde jaaynooɓe. Sarɗiiji ɗi jaayndiyankooɓe ɓee fiyi ɗii, ngonkaaji ɗi IDF fiyi us ina ƴeewtee."

Jaagorgal leydi Isra'iil ko feewti e ndeenka leydi ndi hono no Avigdor Lieberman hollitii wonde Murtaja ina joginoo drone dow soldateeɓe nde o fiyi ɗum. O holliti kadi wonde worɓe Hamaas ɓoorniima comci jaayndiyankooɓe. O wi'i: "A anndaa mo woni fotoowo e mo woni fotoowo. Kala mo huuwata droneeji dow soldateeɓe Isra'iila ɗon mari haaje faamgo o ɗon hulna hoore maako." IDF hollitii wonde ɓe nganndaa ko Palestiinnaaɓe kuutorii droneeji ñalnde 6 abriil, nde Murtaja waraa.

Kaalirde biro gardiiɗo jaagorɗe leydi Israayiil wiyi wonde Murtaja ina jeyaa e njoɓdi Hamaas, ina golloroo e "golle apparaat kisal" Hamaas ñalnde kala, ina jogii darnde fotnde e kapiteen. Fedde winndereyankoore jaayndiyankooɓe luulndii ndeeɗoo haala, e wiyde Heather Nauer, kaalirde Departemaa Amerik, Murtaja ƴeewtaama to Fedde Ameriknaare toppitiinde ƴellitaare winndereere hade mum heɓde dokkal ngal.

E wiyde Robert Fisk, « alaa ko holliti wonde o [Murtaja] meeɗii gollodaade e Hamaas walla gollodaade e mum ».

 Ƴeew kadi 
Doggol jaayndiyankooɓe waraaɓe e wolde hakkunde Israayiil e Palestiin

Shireen Abu Akleh - Jaayndiyanke Palestiinnaajo mo IDF wari e hitaande 2022

 Tuugnorgal 
Category:Stub