Julde Jommbente

Julde Jommbente ko ñannde jeenay (9) lewru jommbente waɗetee. Juldeere nden ko jemma waɗirta. Ko ndun lewru kadi woni fuɗɗoode lebbi hitaande nden ka julɓe ɓen. 

Noone Juldeere nden e Fuuta Jallo:

1) Nden ñannde kala jom galle, ko yo eto ɓeynguure mum nden ñaama haa haara

2) Hirtee ka ɓaawo julde futuroo.

3) So wonii haa geeƴe juulaama, cukaloy koy moobondira: worɓe feere, rewɓe feere. Ɓe yalta soorugol (cippiro) walla beytugol fii soroyamma.

E ngon beyto non, hiɓe okkoree kaalisi, maaro, foññe, kaaba, ekn... Ɓe hewta e dammbungal suudu kala e nder hoɗo ngon.

Jiwbe ɓen fonndita, ɓe yima: 

"Sooroo yamma yoo, sooroo yamma!" Si ɓe jonnaama sadaka on, ɓe (jiwɓe ɓen) yima: "aran yo boobo wullu! Aranan ka hoore danki! Aranan! O yaha ngaabu! Aran! O adda looɗe! Aranan! Looce Ndiima! Aran! Yo Allah jaɓu sadaka on!"

Ɗum ko non jokkirta haa ka juulugol subaka. No juuliraa, cukaloy koy yaha ka caangol, ɓe lootoo mbiirujan, nde wonnoo ko hitaande heyre woni fuɗɗaade.

Mawɓe ɓen kan lootoo ka cuuɗi.Ɓaawo mo kala wattoo conci kesi mum ɗin fii hiwrondiral bimmbi julde on. Ɓe hiwroyoo mawɓe gori ɓen, lambe ɓen, esiraaɓe ɓen, imaamuuɓe ɓen e ceernooɓe ɗuɗeɓen. 

Ɓen du'anooɓe kala ɓen artuɓe hiwrii ɗun. Yelanoobe moƴƴere aduna e laahara. Ɗum hawra ka ñalaande sappo (10) jommbente.

Sappo jommbente non ko ñalaande hittunde sabu kaawaseeji heewuɗi waɗii e mayre. 

E misal, ko nden ñannde annabi Nuuhu humpitii wonnde Allaahu on dandii mo masiibi ndiyam waame on. Ko e nden ñalaande annabi Muusaa daɗi yoolaade. Fahin ko e nden ñalaande annabi Ibrahiim feranoo ka woyndu yiite. Allaahu on dandi mo. Awa nulaaɗo men Muhammadu tigi (Ajh), ɓaawo O nulaama, O teddini fii nde'e ñalaande.

O hoorayno sappo jommbente hitaande kala, na naatugol hitaande heyre julɓe ɓen. E hino ko nelaaɗo (Ajh) maakannoo julɓe ɓen e hitaande sakkitorde ngurndam makko: "En woowii hoorugol sappo jommbente, nde'e ñalaande barkinaande. Gila e ndee hitaande aroore, en hooray ñannde jeenay on men." Kono O faatii ado ɗum. ko sabu ɗum waɗi si kala julɗo taaqanaado hooray jeenay e sappo jommbente.

Maama-sorooɓe e manta-sorooɓe men kañun hari hoorayno hay ñannde tati lewru ndun, sabu ko nden ñannde Allah jaɓani Annabi Jakariyaawu toraare makko heɓugol jiidi. Ko on geɗaljo makko woni annabi Yaayaa. 

Ko nduu lewru woni go'aɓuru ka hitaande julɓe, nde wonnoo ko e mayru Nulaaɗo Muhammadu (Ajh) yalti Makka, ɓe seenii Madiina.