اکسایش فیتزنر–موفات

اکسایش فیتزنر-موفات، که گاهی اوقات به طور خلاصه اکسایش موفات نامیده می‌شود، یک واکنش شیمیایی برای اکسایش الکل‌های نوع اول و دوم به ترتیب آلدهیدها و کتون‌ها است. عامل اکسنده، ترکیبی از دی متیل سولفوکسید (DMSO) و دی سیکلوهگزیل کربودی ایمید (DCC) است. این واکنش اولین بار توسط جی. موفات و دانشجویش کی. فیتزنر در سال ۱۹۶۳ گزارش شد.  J. G. Moffatt, “Sulfoxide-Carbodiimide and Related Oxidations” in Oxidation vol. 2, R. L. Augustine, D. J. Trecker, Eds. (Dekker, New York, 1971) pp 1–64.

 استوکیومتری و سازوکار 
این واکنش به یک معادل از هر یک از دی‌آمید (عامل دهیدراته‌کننده) و سولفوکسید (اکسنده) نیاز دارد:

 (CH3)2SO + (CyN)2C + R2CHOH → (CH3)2S + (CyNH)2CO + R2C=O

معمولاً سولفوکسید و دی‌آمید به مقدار اضافی به کار می‌روند. این واکنش همزمان دی‌متیل سولفید و اوره تولید می‌کند. حذف دی‌سیکلوهگزیل‌اوره  از محصول می‌تواند دشوار باشد.

از نظر مکانیسم، پیشنهاد می‌شود که واکنش شامل واسطه ای از گروه سولفونیوم باشد که از واکنش بین دی‌متیل سولفوکسید (DMSO) و کربودی‌آمید تشکیل شده است.
وسط|700x700پیکسل

این گونه بسیار واکنش‌پذیر است و توسط الکل مورد حمله قرار می‌گیرد. بازآرایی آن یک ایلیدآلکوکسی‌سولفونیوم ایجاد می‌کند که تجزیه شده و دی متیل سولفید و ترکیب کربونیل را تولید می‌کند.
وسط|500x500پیکسل

این واکنش تا حد زیادی توسط اکسایش سوورن (Swern oxidation) جایگزین شده است، که در آن نیز از دی‌متیل سولفوکسید (DMSO) به عنوان اکسیدان در حضور یک فعال‌کننده الکتروفیلی استفاده می‌شود. اکسایش‌های سوورن معمولاً بازده بالاتر و فرایند جداسازی ساده‌تری دارند؛ با این حال، معمولاً از شرایط کرایوژنیک استفاده می‌کنند.  Lee, T. V. Compr. Org. Synth. 1991, 7, 291–303. (Review)

 جستارهای وابسته 
 اکسایش پاریخ-دورینگ
 اکسایش کوری–کیم
 اکسایش سوورن
 اکسایش الکل

 منابع 

رده:نام واکنش‌ها
رده:واکنش‌های اکسایش و کاهش آلی