نقطه‌های عطف سامانه اقلیمی

بندانگشتی|330x330پیکسل|اثرات متقابل نقاط عطف سامانه آب و هوایی (پایین) با نقاط عطف مرتبط در سامانه اقتصاد اجتماعی (بالا) در مقیاس‌های زمانی گوناگون.

نقطه‌های عطف سامانه آب و هوایی (به انگلیسی: Tipping points in the climate system)، نقطه ای است که گذر از آن می‌تواند به پیامدهای بزرگ و اغلب برگشت‌ناپذیر در سامانه آب و هوایی بینجامد؛ در سامانه آب و هوایی زمین، اکوسیستم‌ها و سامانه‌های انسانی، نقاط عطف بالقوه ای یافت شده‌اند., Geneva, Switzerland:The Intergovernmental Panel on Climate Change. Retrieved 6 August 2021.

گذر از نقاط عطف حتی ممکن است در دوران پیش از صنعتی نیز با افزایش اندک دمای جهانی به میزان ۱٫۵ تا ۲ درجه سانتیگراد ناشی از گرمایش جهانی کنونی رخ دهد. دانشمندان اقلیم‌شناسی بیش از دوازده نقطه احتمالی عطف را شناسایی کرده‌اند.Explainer: Nine ‘tipping points’ that could be triggered by climate change, Carbon Brief, 10 February 2020 اگر گذر از نقطه عطف در یک سامانه رخ دهد می‌تواند آبشاری از رخداد نقاط عطف دیگر باشد. یکی از این آبشارها می‌تواند جهان را به وضعیت زمین گلخانه ای با دمایی ۴ یا ۵ درجه سانتیگراد بالای دوران پیش از صنعتی، منتقل کند.

اجزا در مقیاس بزرگ سامانه زمین که ممکن است از نقطه عطف بگذرند، عناصر عطف نامیده می‌شوند. عناصر عطفی که در یخسار جنوبگان و یخسار گرینلند یافت می‌شوند، عناصری هستند که با گذر از نقطه عطف می‌توانند ده‌ها متر افزایش سطح آب دریاها را به دنبال داشته باشند. این نقاط عطف همیشه ناگهانی نیستند، برای نمونه در یک سطح افزایش دمایی، ذوب بخش بزرگی از یخسار گرینلند و یخسار جنوبگان باختری گریز ناپذیر خواهد شد ولی یخسار ممکن است برای قرن‌ها باقی بماند. برخی از عناصر عطف مانند فروپاشی اکوسیستم به گونه ای همیشگی بازگشت‌ناپذیر هستند.

 جستارهای وابسته 

 حساسیت به اقلیم
 زمین گلخانه‌ای و سردخانه‌ای
 هشدار دانشمندان جهان به بشریت

 منابع 

== پیوند به بیرون ==

 Global tipping points and research on tipping points at the University of Exeter
 The climate tipping points - 2022 BBC radio documentary


رده:بازخوردهای تغییر اقلیم
رده:اقلیم‌شناسی
رده:زمین
رده:سیاست‌های تغییر اقلیم