خاتون (مجموعه نمایش خانگی)

خاتون یک مجموعهٔ نمایش خانگی ایرانی محصول سال ۱۴۰۰ در ژانر عاشقانه تاریخی به کارگردانی تینا پاکروان است. داستان این سریال در زمان اشغال ایران در جنگ جهانی دوم توسط روسیه  و انگلیس جریان دارد و در آن نگار جواهریان، مهران مدیری، اشکان خطیبی، بابک حمیدیان، میرسعید مولویان، مهتاب ثروتی، رضا بهبودی و شبنم مقدمی ایفای نقش کرده‌اند. این مجموعه از ۱۸ مرداد ۱۴۰۰ به صورت اختصاصی از نماوا پخش شد. ادامهٔ فصل اول این مجموعه از ۶ دی ۱۴۰۰ شروع به پخش شد. آهنگساز این مجموعه کیهان کلهر است.

پاکروان مجوز ساخت خاتون را در تیر ۱۳۹۹ دریافت کرد و در این مدت در مرحلهٔ پیش‌تولید بود. این مجموعه در مکان‌های شمالی ایران از جمله رشت فیلم‌برداری شد. این‌ سریال اولین سریال از سه گانه تینا پاکروان قبل از تاسیان و ماهدخت محسوب می‌شود.

 داستان 
خاتون که یک زن بختیاری است، با شیرزاد که یک نظامی در دوران رضاشاه است ازدواج کرده است. اما به دلیل جنگ جهانی دوم، علی‌رغم اعلام بی‌طرفی ایران، شمال ایران به اشغال شوروی و جنوب ایران به اشغال بریتانیا درمی‌آید و خاتون به دلایل مختلف سیاسی بارها دستگیر شده و شیرزاد تحت فشار کمیسر رجب‌اف مجبور به طلاق خاتون و مامور دستگیر و تحویل وی به ارتش شوروی می‌شود. وی موفق می‌شود از گیلان گریخته و با کمک مردی به نام رضا فخار به تهران فرار می‌کند. 

 بازیگران 
+ بازیگر  نقشتوضیحاتنگار جواهریانخاتون بختیاریهمسر شیرزاد، دختر اسفندیار بختیاری، دوست پروینمهران مدیریجهانگیر روزبهدایی خاتون، مستر انگلیسیاشکان خطیبیشیرزاد ملکهمسر خاتون، پسر فخرالنسا، پسرعمهٔ ماریبابک حمیدیانکمیسر رجب‌افکمیسر نیروی اشغالگر میرسعید مولویانرضا فخارمبارز با نیروی اشغالگر ، کارمند میرعظیممهتاب ثروتیماری دختردایی شیرزادرضا بهبودیدکتر بوکوفسکیدکتر لهستانیشبنم مقدمیفخرالنسامادر شیرزاد، عمه ماریرؤیا نونهالیمهربانودوست اسفندیارپانته‌آ پناهی‌هاگوهرهمسر میرعظیم ، عاشق رضا فخارمحمدرضا شریفی‌نیامیرعظیمعاشق گوهر، رئیس رضا فخاربابک کریمیحاج ضرابیدوست میرعظیم،مبارزستاره پسیانیپروین پسیانیدوست خاتون، مبارزشاهرخ فروتنیانفریدونپدر ماری، برادر فخرالنسا، دایی شیرزادبیژن امکانیان اسفندیار بختیاری پدر خاتونبهناز جعفریرعناهووی فخرالنسامهدی قربانیفرهادسرباز، عاشق گلیمهران غفوریانموسیوکارمند هتلپیام دهکردینظر بیگدوست جهانگیرفرخ نعمتیسرتیپ آریامافوق شیرزادستاره اسکندریریحانه فخارخواهر رضا فخارعاطفه رضویقدرتبانیپال شوموناورنگصاحب دفتر روزنامهپژمان بازغیسرهنگ سنگریمافوق شیرزادغزل شاکریفهیمه اکبرخوانندهقربان نجفیموسیو آرسن میناسیاندکتر داروخانه، آرسن میناسیانسروش صحتاخوانکتاب فروشمجید نوروزیمرتضیدوست رضا فخار، مبارز محمد شیریانباردار احتکاریکامیار حقییانمسئول و مترجم لهستانی ها، همکار دکتر بوکوفسکی، عاشق هلنابهنام شرفیستوان بهرام نامجوهمکار شیرزادعلی فروتنمحمود اعتمادزادهبنیامین نوروزیامیرعلیپسر شیرزاد و خاتونداریوش موفققرقیخدمه هتلآیدا ماهیانیبارباراماریا شلکنواهلناهمسر جهانگیر روزبهآزیتا معیرالگا ژاکفیلیپ ساپرکینویلسونمجتبی وحیدیآدامیانشیرین محسنی گل خانمسرایدار منزل شیرزادسمانه منیریگلیدختر گل خانم و عاشق فرهادپیمان میرزایینصیبسربازمهرداد نیک‌نامسرتیپ نامدارصالح میرزاآقایییدی زاغولمهرداد فتحینادرسهراب‌فاطمیمک آرتورمجید گیاهچیدیلمیمرجان متقینگارهمسر ستوان نامجو

 بازخورد 
مسعود فراستی در برنامه هفت سه قسمت نخست را نپسندید اما گفت این مجموعه در قسمت‌های بعدی «حرفی برای گفتن دارد.» عزت‌الله ضرغامی نیم‌فصل اول و «مقاومت ایرانیان» در آن را تحسین کرد.

شایان شیرزاد از بی‌بی‌سی فارسی عقیده داشت که این مجموعه تصویر درستی از «روزهای قحطی و گرسنگی» در جریان اشغال ایران در جنگ جهانی دوم نمایش نداده است.

پرهام موسوی منتقد سینما در پایگاه خبری هنر امروز دربارهٔ تقارن قسمت اول و ششم این سریال عنوان کرد که تینا پاکروان در قامت کارگردان و سناریست با نظم خاصی این دو سکانس را در افتتاحیه سریال و همچنین در نقطه عطف سریال (قسمت ششم) گنجانده تا تغییر شخصیت کاراکترهای اصلی (شیرزاد و خاتون) به ما یادآوری کند و دربارهٔ بازیگران اصلی اینگونه نوشت: خطیبی و جواهریان، به خوبی توانستند دو حس کاملاً متفاوت برای خلق این میزانسن مشابه در بازی شان طراحی کنند و در پایان عنوان کرد هر دو بازیگر هم راکورد بازی شان را در این دو سکانس به درستی رعایت کردند.

منتقدان «سینماسینما» عدم توجه به «پوشش و لباس‌ها» و دیگر جزئیات سریال همچون «فیلم‌برداری» و «تدوین» ضعیف آن و همچنین بازی اشکان خطیبی و نگار جواهریان را به دلیل ناتوانی در اجرای کاراکتر، ضعف در لحن و بیان دیالوگ‌ها و عدم باورپذیری نقش مورد نقد قرار دادند.
گروهی از منتقدان نیز «آب رفتن داستان» و «از ریتم افتادن قصه»، «بازی‌های ضعیف»، «شخصیت‌پردازی‌های تصنعی» و «افتادن در دام احساس‌گرایی» را نقطه ضعف خاتون دانستند.

امیرمحمد سلیمانی در وبسایت «ویجیاتو» نوشت: سریال خاتون که در ابتدای مسیر نسبتاً طولانی‌اش در سطح و اندازه یک عنوان دوست‌داشتنی، متمایز و جذاب ظاهر شده بود در قسمت‌های منتهی به اپیزود نهایی به شدت ناامیدکننده، ملال‌آور و بی‌هدف به نظر می‌رسید. ایرادهای بسیاری به سریال خاتون وارد بود و سریال هم اساساً هیچ تلاشی برای بهبود هیچ‌کدام از آن‌ها نکرد. قسمت آخر سریال خاتون ثابت کرد که ایده جذاب سریال خاتون می‌توانست به لطف یک کارگردان توانمندتر در سطح و اندازه بهتری دیده شود.

علیرضا سلیمانی در روزنامهٔ کیهان با انتقاد از دیالوگ‌های فمینیستی خاتون، آن را «بازخوانی وضعیت‌های» ایران در اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ دانست که هیچگاه به اشغال ایران در جنگ جهانی دوم نمی‌پردازد و هدف ساخت آن «ارائه راهبرد برای آینده» ایران است.

 جوایز 
سالجشنوارهردهگیرندهنتیجهمنبع۱۴۰۱نخستین جشن بزرگ کارگردانان سینمای ایرانبهترین کارگردان نمایش خانگیتینا پاکروان۱۴۰۲بیست‌ودومین دوره جشن حافظسریال برگزیده سال ۱۴۰۰ در محصولات تلویزیونی و شبکه نمایش خانگیتینا پاکروان

 یادداشت 

 منابع 

 پیوند به بیرون 




رده:برنامه‌های نماوا
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۱۴۰۰
رده:مجموعه‌های تلویزیونی پخش‌شده در شبکه نمایش خانگی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۲۰۲۱ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی پایان‌یافته در ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی تاریخی ایرانی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درام ایرانی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی تینا پاکروان
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی