دادوئس

دادوئس یا داتویان یا داتییان یکی از فرماندهان نظامی و شاهزدگان ایرانی در زمان حکومت شاهنشاه خسرو پرویز ساسانی () بود. او در جنگ ۶۰۲ تا ۶۲۸ ایران و روم نقش داشت.

ریشه‌شناسی نام
داسیوس، دادوئس یا داتیس شکل‌های هلنی‌شده‌ی داتیا (*Dātiya-) پارسی باستان هستند که به نوبه‌ی خود در پارسی میانه به صورت داد (Dade) و در ارمنی به صورت دات (Dat) ثبت شده است، که ممکن است از شکل تایید نشده‌ی *Dadi ناشی شده باشد. همه آنها از واژه‌ی اوستایی data- به معنای «داده شده، آفریده شده توسط» گرفته شده‌اند. به طور خاص، نام این مقام رسمی با پسوند پدرنامی -yan (յան) مرتبط است که نشان دهنده‌ی خویشاوندی او با داتیس خاصی است.http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=35&dt=HY_HY&pageNumber=1430

زندگی
از زندگانی او دانسته‌های زیادی در دست نیست. نام او اولین بار در سال‌های ۶۰۴/۵ میلادی ذکر شده است، زمانی که او فرماندهی یک ارتش ایرانی را بر عهده داشت که پس از مرگ جوان‌وه به ارمنستان بیزانس حمله کرد. تحت رهبری او، ایرانیان بیزانسی‌ها را در روستای گتیک، در غرب دشت سیراسنا، شکست دادند و ارمنی‌هایی را که در قلعه ارگینای در برابر ساسانیان ایستاده بودند، شکست دادند. پس از این پیروزی‌ها، او به آتورپاتکان عقب‌نشینی کرد. نام داتویان دوباره در سال ۶۰۷ میلادی، زمانی که او در جنگ دوم ایران با ترکان در خراسان شرکت کرد، ذکر شده است. او به فرماندهی سمبات چهارم باگراتونی ، پادگانی متشکل از ۳۰۰ سرباز از روستای محصور کروکت را علیه سیصد هزار گوک‌ترک‌ها که ادعا می‌شد در پاسخ به درخواست هپتالیان از رودخانه آمودریا عبور کرده‌اند، رهبری کرد. پادگان شکست خورد و گوک‌ترک‌ها به سمت غرب پیشروی کردند. در همان سال، بازرس خاراپا بانداکا به ملاقات داتویان و سمبات رفت. همه سربازان سمبات چهارم را تبرئه کردند، اما داتویان متهم شد، در زنجیر زندانی شد و به دربار امپراتوری برده شد و به دستور خسرو دوم کشته شد.تاریخ ارمنستان، سبئوس

 منابع 




رده:اهالی ایران در سده ۶ (میلادی)
رده:اهالی ایران در سده ۷ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۶۰۷ (میلادی)
رده:فرماندهان خسرو پرویز