حاکم‌نشین کرمانشاهان و سرحدات عراقین

حاکم‌نشین کرمانشاهان و سرحدات عراقین یکی از سرزمین‌های ممالک محروسه ایران بود که تا اواسط دورهٔ ناصرالدین‌شاه قاجار بدین نام خوانده می‌شد.

 تاریخچه 
در اوایل دوره قاجار کشور ایران به پنج حکمرانی و دوازده حاکم‌نشین تقسیم شده‌بود. این پنج حکمرانی عبارت بودند از ۱- حکمرانی آذربایجان (شامل آذربایجان، همدان و زنجان) که ولیعهدنشین بود؛ ۲- حکمرانی ایالت‌های کردستان، کرمانشاه و سرحد عراقین و لرستان؛ ۳- حکمرانی فارس (شامل ایالت فارس، بنادر و جزایر خلیج فارس، کهگیلویه، بختیاری و خوزستان)؛ ۴- حکمرانی خراسان و سیستان؛ ۵- حکمرانی کرمان و بلوچستان.مرادی، مسعود؛ وزین‌افضل، مهدی؛ صاحبکاران، معصومه. ۱۳۹۲. ادارۀ بلوچستان از طریق حاکمان کرمان (از دورۀ ناصری تا اوایل پهلوی)، در پیام بهارستان، سال پنجم، بهار ۱۳۹۲، شمارۀ ۱۹، صص ۲۴۷-۲۶۲؛ بازدید در ۲۱ فروردین ۱۴۰۴.

در این تقسیم‌بندی حکمرانی دو ایالت کردستان و کرمانشاهان و سرحد عراقین زیرمجموعهٔ حکمرانی دوم قرار داشت و ایالت لرستان نیز همیشه سرجمع آن بود.

این تقسیم‌بندی تا اواسط پادشاهی ناصرالدین‌شاه پابرجا بود. در آن زمان حکمرانی‌ها جای خود را به ایالات و ولایات داد. علاوه بر این حکمرانی دوم که سه ایالت کردستان، کرمانشاه و سرحدات عراقین و لرستان را در بر می‌گرفت از بین رفت و کشور به ۴ ایالت و ۲۳ ولایت تقسیم شد. حاکم‌نشین کرمانشاهان و سرحدات عراقین نیز به ولایت کرمانشاهان تبدیل شد.

 حاکمان 
 محمدعلی‌میرزا دولتشاه (از ۱۲۲۱ تا ۱۲۳۷ هجری قمری)
 منوچهرخان معتمدالدوله گرجی حاکم کرمانشاهان و سرحدات عراقین (از ۱۲۵۵-۱۲۵۲ هجری قمری)مجلۀ رشد آموزش: محله فیض آباد کرمانشاه در دوران قاجار، نوشتۀ مرضیه وروایی، نوشته‌شده در ۲۸ بهمن ۱۳۹۸؛  بازدید در ۳۱ خرداد ۱۴۰۰.
 امام‌قلی عمادالدوله (از ۱۲۶۸ تا ۱۲۹۲ هجری قمری)
 ابوالفتح میرزا سالارالدوله (۱۳۱۵-۱۳۱۶ هجری قمری)بانک اطلاعات رجال: ابوالفتح میرزا سالارالدوله، نوشته‌شده در ۷ مرداد ۱۳۹۱؛  بازدید در ۳۱ خرداد ۱۴۰۰.

 جستارهای وابسته 
 غرب ایران
 استان پنجم

 منابع 

رده:تاریخ استان ایلام
رده:تاریخ استان کردستان
رده:تاریخ استان کرمانشاه
رده:تاریخ استان لرستان
رده:تاریخ استان همدان
رده:تاریخ مردم کرد
رده:حکومت‌های محلی در ایران
رده:قاجاریان
رده:منطقه‌های تاریخی ایران