فهرست ملکه‌های ایران

این فهرستی از همسران سلطنتی حاکمانی است که بر ایران (ایران کنونی) قدرت داشتند. عنوان ملکه برای فرمانروای زن یا همسر سلطنتی برای همسران حاکمان استفاده می‌شده است. این فهرست از زمان تأسیس شاهنشاهی ماد در حدود سال ۶۷۸ پیش از میلاد تا زمان انقلاب ۱۳۵۷ در سال ۱۳۵۷ خورشیدی (۱۹۷۹ میلادی) است.

 مادها 

پادشاهی ماد تصویر نام همسر زادروزدرگذشت آغاز تصدی پایان تصدی پدر یادداشت آرینیس ایشتوویگو – ۵۸۵ پیش از میلاد ۵۵۰ پیش از میلاد الیاتسپادشاه لیدیه

 هخامنشیان 
 پادشاهی هخامنشی (۷۰۵–۵۵۹ پیش از میلاد) 

چیش‌پیشیان تصویر نام همسر زادروزدرگذشت آغاز تصدی پایان تصدی پدر یادداشت ماندانا کمبوجیه یکم - - - ایشتوویگوپادشاه ماد

 شاهنشاهی هخامنشی (۵۵۹–۳۳۴/۳۲۷ پیش از میلاد) 

شاهنشاهی هخامنشی تصویر نام همسر زادروزدرگذشت آغاز تصدی پایان تصدی پدر یادداشت کاساندان کوروش بزرگ؟حدود ۵۳۸ پ. م ۵۵۰ پیش از میلاد ۵۳۸ پیش از میلاد فرناسپ نجیب‌زاده پارسی خواهر هوتن هخامنشی فیدیما کمبوجیه دوم -- ۵۲۶ پیش از میلاد ۵۲۲ پیش از میلاد هوتن هخامنشی آتوسا کمبوجیه دومداریوش بزرگ -حدود ۴۷۶ پ. م ۵۲۲ پیش از میلاد ۴۸۶ پیش از میلاد دختر کوروش بزرگ و کاساندان مادر خشایارشاآرتیستونداریوش بزرگ -- ۵۱۹ پیش از میلاد - کوروش بزرگBrosius, M. (1998): Woman in Ancient Persia, p. 60, 62.رته‌بامه -- ۵۱۹ پیش از میلاد - گئوبروه (گوبریاس) متحد داریوش بزرگBrosius, M. (1998): Woman in Ancient Persia, p. 60, 62.پارمیس -- ۵۱۹ پیش از میلاد - بردیاBrosius, M. (1998): Woman in Ancient Persia, p. 60, 62. آماستری یکم خشایارشا -  ۴۲۴ پ. م ۴۸۶ پیش از میلاد ۴۶۶ پیش از میلاد هوتن هخامنشی داماسپیا اردشیر یکم -  ۴۲۴ پ. م ۴۶۶ پیش از میلاد ۴۲۴ پیش از میلاد مادر خشایارشای دوم پروشات داریوش دوم -- ۴۲۴ پیش از میلاد ۴۰۴ پیش از میلاد اردشیر یکم استاتیرای یکماردشیر دوم -  ۴۰۰ پ. م ۴۰۴ پیش از میلاد ۴۰۰ پیش از میلاد ویدرنه سوم  مادر اردشیر سوم آماستری دوم -  - - - اردشیر دوم آتوسا اردشیر دوماردشیر سوم -  ۳۵۸ پیش از میلاد - - اردشیر دوم استاتیرای دوم داریوش سوم -  ۳۳۲ پ. م ۳۳۶ پ. م ۳۳۲ پ. م

 امپراتوری مقدونی (۳۳۶–۳۰۶ پیش از میلاد) 

امپراتوری مقدونی تصویر نام همسر زادروزدرگذشت آغاز تصدی پایان تصدی پدر یادداشتروشنکاسکندر سوم -۳۱۰ پیش از میلاد ۳۲۷ پیش از میلاد ۳۱۰ پیش از میلاد وخش‌ارد مادر اسکندر چهارماستاتیرا -۳۲۳ پیش از میلاد - ۳۲۳ پیش از میلاد داریوش سومپروشات -۳۲۳ پیش از میلاد - ۳۲۳ پیش از میلاد اردشیر سومیوریدیکافیلیپ سوم ۳۳۷ پیش از میلاد۳۱۷ پیش از میلاد ۳۲۳ پیش از میلاد ۳۱۷ پیش از میلاد آمونتاس چهارمPhotius, ibid.; Diodorus Siculus, Bibliotheca, xviii. 39

 سلوکیان 

 اشکانیان 

شاهنشاهی اشکانی نام همسر زادروزدرگذشت آغاز تصدی پایان تصدی پدر یادداشت رینو مهرداد یکم -- - - - مادر فرهاد دوم آریازاد گودرز یکم -- - - - مادر ارد یکم لائودیکه ارد دوم -- - - - مادر پاکور یکم موزا فرهاد چهارم -  ۴ میلادی ۱۹ پیش از میلاد ۴ پس از میلاد - مادر فرهاد پنجم

 ساسانیان 

شاهنشاهی ساسانی نام همسر زادروزدرگذشت آغاز تصدی پایان تصدی پدر یادداشت مورود بانو اردشیر بابکان -  - - - اردوان چهارم، آخرین شاهنشاه اشکانی مادر شاپور یکم خوریم گودرز شاپور یکم -  - - -مهرک نوش‌زاد مادر هرمز یکم شاپوردختک یکم بهرام دوم -  - - - شاپور میشانشاه مادر بهرام سوم شاپوردختک دوم نرسه -  - - - شاپور یکم () ایفرا هرمز هرمز دوم -  - - - - مادر شاپور دوم سیثیل هورا شاپور دوم -  - - - - - شوشان‌دخت یزدگرد یکم -  - - - ربی هونا مادر بهرام گور سپینود بهرام گور -  - - - شنگل (شاه هندوستان) مادر یزدگرد دوم دینگ یزدگرد دوم -  - - - - نایب‌السلطنه بلاش یکم، هرمزد سوم و پیروز یکم پیروزدختقباد یکم -  - - - پیروز یکم - نیون‌دخت -  - - - - مادر خسرو انوشیروان مریمخسرو پرویز -  - - - موریس، امپراتور روم شرقی - شیرین -  - - - - - پوران‌دخت – ۵۹۰  ۶۳۲ میلادی ۱۷ ژوئن ۶۲۹ (دوره اول) – ۶۳۱ (دوره دوم) ۱۶ ژوئن ۶۳۰ (دوره اول) – ۶۳۲ (دوره دوم) خسرو پرویز ملکه حاکم ایران آزرمی‌دخت – -  ۶۳۱ میلادی ۶۳۰ ۶۳۱ خسرو پرویز ملکه حاکم ایران.

 صفویان 

ایران صفوی نام همسر زادروزدرگذشت آغاز تصدی پایان تصدی یادداشت منابع تاجلی بیگم شاه اسماعیل یکم -  - - - مادر شاه تهماسب یکم. سلطانم بیگم شاه تهماسب یکم -  - - - مادر شاه اسماعیل دوم و شاه محمد خدابنده و مادربزرگ شاه عباس بزرگ. پری‌پیکر بیگم شاه اسماعیل دوم -  - - - نکهت خانم شاه عباس دوم -  - - - -

 قاجاریان 

ایران قاجاری نام همسر زادروزدرگذشت آغاز تصدی پایان تصدی یادداشت پدر آسیه‌خانم دولو فتحعلی‌شاه -  - - - فتحعلی‌خان دولو ملک‌جهان خانم محمدشاه - - محمدقاسم خان قوانلو شکوه‌السلطنه ناصرالدین‌شاه -  - - - فتح‌الله میرزا قوانلو تاج‌الملوک مظفرالدین‌شاه -  - - - میرزا تقی خان امیرکبیر ملکه جهان محمدعلی‌شاه -  - - - کامران میرزا بدرالملوک احمدشاه -  - - - ظهیرالسلطان والا

 پهلوی (۱۳۰۴–۱۳۵۷ خورشیدی) 
بندانگشتی|316x316px|محمدرضا پهلوی درحال گذاشتن تاج شهبانو بر سر فرح پهلوی.

دودمان پهلوی تصویر نام همسر زادروزدرگذشت آغاز تصدی پایان تصدی پدر یادداشت80px تاج‌الملوک آیرملو رضاشاه ۲۷ اسفند ۱۲۷۴  ۱۹ اسفند ۱۳۶۰ ۲۴ آذر ۱۳۰۴ ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ تیمورخان آیرملو مادر محمدرضا پهلوی80px فوزیه فؤاد محمدرضا پهلوی ۱۴ آبان ۱۳۰۰  ۱۱ تیر ۱۳۹۲ ۲۵ شهریور ۱۳۲۰ ۲۵ آبان ۱۳۲۷ فؤاد یکم، پادشاه مصر80px ثریا اسفندیاری ۱ تیر ۱۳۱۱  ۳ آبان ۱۳۸۰ ۲۳ بهمن ۱۳۲۹ ۲۴ اسفند ۱۳۳۶ خلیل اسفندیاری80px فرح دیبا ۲۲ مهر ۱۳۱۷  - ۲۹ آذر ۱۳۳۸ ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ سهراب دیبا دارنده عنوان شهبانو بر اساس متمم قانون اساسی اصلاحیه از طرف مجلس مؤسسان روز شنبه ۱۸ شهریور ۱۳۴۶

 جستارهای وابسته 
 فهرست شاهان ایران
 ملکه همسر
 ملکه حاکم
 ملکه مادر

 منابع 

 پیوند به بیرون 

رده:تاریخ ایران
رده:زنان دودمان‌های پادشاهی اهل ایران
رده:فهرست‌های مربوط به تاریخ ایران
رده:ملکه‌های ایران
رده:ملکه‌های همسر ایران