عنایت‌الله کمبوه

شیخ عنایت‌الله کمبوه (۱۶۰۸–۱۶۷۱) دانشمند، نویسنده و مورخ هندوستانی بود. او فرزند میر عبداله، مشکین کلام، بود که عنوان او نشان می‌دهد نویسنده خوبی نیز بوده‌است.The History of India, as Told by Its Own Historians, 1877, p 123, Henry Miers Elliot, John DowsonShah Jahan, 1975, p 131, Henry Miers Elliot - Mogul Empire. شیخ عنایت الله کمبوه برادر بزرگتر و معلم محمد صالح کمبوه، مورخ معروف دربار شاه جهان و معلم امپراتور مغول اورنگ زیب بود.Modern Asian Studies, 1988, p 308, Cambridge University Press Online Journals, JSTOR (Organization) - Asia.Muhammad Saleh Kamboh was Shahi Dewan (Minister) with Governor of Lahore. وی در سال ۱۶۷۱ میلادی در دهلی درگذشتThe Shah Jahan Nama of 'Inayat Khan: An Abridged History of the Mughal Emperor Shah Jahan, Compiled by His Royal Librarian: the Nineteenth-century Manuscript Translation of A.R. Fuller (British Library, Add. 30,777), 1990, p xxviii, Inayat Khan, Wayne Edison Begley, Z. A. Desai, Ziyaud-Din A. Desai. و مقبره وی در گنبد کمبوهان والا در مسیر جاده امپراتوری، در نزدیکی مقر راه‌آهن لاهور واقع شده‌است.

عنایت الله کمبوه زندگی اولیه خود را در خدمت نظامی مغول گذراند و «میر منشی» (بازرس کل) شاه جهان بود و منسب ۸۰۰ اسب در اختیار داشت. اما وی پس از یک دوره خدمت، از کار بازنشسته شد و در کنار حرم قطب الدین بخشیار کاکی در دهلی به زندگی ادامه داد. مانند برادرش محمد صالح، عنایت الله نیز خواننده برجسته هندی شناخته می‌شد.Persian literature in India during the time of Jahangir and Shah Jahan, 1970, p 171, M. Lutfur Rahman, Persian literature India History and criticism.

عنایت الله کمبوه چندین اثر تاریخی نوشت. وی برای مجموعه داستانهای خود به نام بهار دانش مشهور است، که در سال ۱۶۵۱ میلادی تکمیل شد و یکی از مشهورترین کتابهای فارسی بود. محمد صالح کمبوه مورخ، برادر کوچک عنایت الله کمبوه، بهار دانش را به عنوان الگویی از کار پیچیده تحسین کرد.See: Muhammad Saleh Kamboh, Vol. 2, 1660: 862. این کتاب قسمتی از برنامه‌های درسی مدارس فارسی شد و در نسخه ای از خلاصه‌المکاتیب، که در سال ۱۶۸۸ نگاشته شده، ذکر شده‌است. معمولاً در هندوستان مغول زنان و مردان تحصیل کرده، چه مسلمان و چه هندو، با توجه به محبوبیت کتاب در مدارس فارسی، با آن آشنا بودند. در دوران حاکمیت انگلیس نیز، طبق گزارش‌های آموزشی، تقریباً در همه مدارس تدریس می‌شد و سبک و اصطلاحات آن به عنوان بهترین مدل‌های ترکیب بندی در نظر گرفته می‌شد (Reid 1852: 54).See: Language, Ideology and Power: Language-Learning among the Muslims of Pakistan and North India, p 127, Tariq Rahman (2 May 2002) - Oxford University Press, USA.

یکی دیگر از مطالب مهم در مورد کمبوه، تکمیله‌ی اکبرنامه است که در ادامه اکبرنامه ابوالفضل نوشته شده و چهار سال آخر سلطنت اکبر را روایت می‌کند. وی همچنین دو کتاب دیگر نوشت که به نام‌های دلکشا و اشرف الصراعف معروف هستند.

 منابع 

رده:نویسندگان اهل اوتار پرادش
رده:درگذشتگان ۱۶۷۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۶۰۸ (میلادی)
رده:تاریخ‌نگاران سده ۱۷ (میلادی) اهل هند
رده:تاریخ‌نگاری هند
رده:سلطه اسلام در شبه‌قاره هند
رده:تاریخ‌نگاران هند