ریچارد دوم (نمایشنامه)

زندگی و مرگ شاه ریچارد دوم () که معمولاً با نام ریچارد دوم شناخته می‌شود، یک نمایشنامهٔ تاریخی از ویلیام شکسپیر است که احتمالاً در سال ۱۵۹۵ نگاشته شده‌است. این نمایشنامه بر پایهٔ زندگی ریچارد دوم انگلستان (دوران حکومت: ۱۳۷۷ تا ۱۳۹۹) نوشته شده و دربارهٔ تاریخچه سقوط وی و دسیسه‌های اشراف و نجیب‌زادگان پیرامون اوست. این نمایشنامه، نخستین قسمت از چهارگانه‌ای است که توسط برخی از محققان با عنوان «هِـنریاد» یاد می‌شود و پس از آن، سه نمایشنامه دیگر در مورد جانشینان ریچارد نوشته شد: هنری چهارم، قسمت اول، هنری چهارم، قسمت دوم و هنری پنجم.

منبع اصلی شکسپیر برای نمایشنامه ریچارد دوم، مانند بیشتر تاریخ‌های کرونیکلی او، کتاب تاریخ‌های انگلستان، اسکاتلند و ایرلند اثر رافائل هولینشد بود؛ انتشار ویرایش دوم این کتاب در سال ۱۵۸۷ حداقل زمانی را برای نگارش نمایشنامه تعیین می‌کند.Gurr (1990: 55) همچنین به نظر می‌رسد که از کتاب اتحاد دو خاندان برجسته لَنکستر و یورک نوشته ادوارد هال نیز استفاده شده باشد و پژوهشگران گمان می‌کنند که شکسپیر با شعر ساموئل دانیل درباره جنگ‌های داخلی نیز آشنا بوده است.

موضوع کمی پیچیده‌تر مربوط به نمایشنامه ناشناسی است که گاهی با نام بخش اول ریچارد دوم شناخته می‌شود. این نمایشنامه که تنها یک نسخه ناقص از آن (در موزه بریتانیا) وجود دارد، با عنوان فرعی توماس وودستاک شناخته می‌شود و پژوهشگران از زمان اف. اس. بواس معمولاً آن را با همین نام می‌خوانند. این نمایشنامه رویدادهایی را که به شروع نمایشنامه شکسپیر می‌انجامد، روایت می‌کند (اگرچه شخصیت‌های دو متن کاملاً یکسان نیستند). این نزدیکی، همراه با ناشناخته بودن نویسنده نسخه دست‌نویس، باعث شده است که برخی پژوهشگران تمام یا بخشی از این نمایشنامه را به شکسپیر نسبت دهند، هرچند بسیاری از منتقدان آن را تأثیری ثانویه بر شکسپیر می‌دانند و نه اثری از خود او.Shapiro, I. A. "Richard II or Richard III or..." Shakespeare Quarterly 9 (1958): 206

شکسپیر ممکن است برای ریچارد دوم از نمایشنامه تاریخی هم‌عصر خود، ادوارد دوم نوشته کریستوفر مارلو، الهام گرفته باشد. ساختار هر دو نمایشنامه مشابه است و منتقدان شباهت‌هایی بین بخش‌ها و موضوعات خاص، مانند تناقض میان قدرت مطلق نظری پادشاه و محدودیت‌های واقعی اعمال‌شده توسط رعایا، یافته‌اند. چارلز لمب معتقد بود که «دردهای ناخواسته ترک سلطنت در نمایشنامه ادوارد ایده‌هایی به شکسپیر داد که او در ریچارد دوم به‌سختی آن‌ها را بهبود بخشید.»

 شخصیت‌ها 

اصلی:
 ریچارد دوم
 جان گونت
 ادموند، دوک یورک
 دوک آمرل
 توماس موبری
 ملکه
 دوشس یورک
 دوشس گلوچستر

یاغی‌ها:
 هنری چهارم
 ارل نورثومبرلند
 هنری پرسی
 لرد راس
 لرد ویلوبی
 ارد فینزواتر
 سـِر پیرس اسکتون

متحدان یاغی‌ها:
 دوک ساری
 ارل سالیسبری
 بوشی
 بگت
 گرین
 اسقف کارلایل
راهب وست‌مینستر
 سِـر استیون اسکروپ

دیگران:
 لرد مارشال
 سروان ولزی
 دو افسر مأمور رساندن پیام‌های رسمی پادشاه
 باغبان
 دستیار باغبان
 ندیمه‌های ملکه
 زندانبان
 اصطبل‌دار
 میهمانان، لردها، سربازان، جارچی‌ها و غیره

 منابع 

 پیوند به بیرون 




رده:بازی‌های واقع‌شده در انگلستان
رده:تجسم‌های فرهنگی از حکمرانان انگلستان
رده:ریچارد دوم انگلستان
رده:نمایشنامه‌های ۱۵۹۵ (میلادی)
رده:نمایشنامه‌های بریتانیایی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رده:نمایش‌نامه‌ها درباره دودمان‌های پادشاهی انگلستان
رده:نمایش‌نامه‌های انگلیسی رنسانس