الکساندریوم

آلکساندریوم (به لاتین: Alexandrium)، یا الکساندریونPeter Richardson, Amy Marie Fisher (2018). Herod: King of the Jews and Friend of the Romans (2 ed.). Routledge. p. 392. ISBN 978-1-138-80392-3. Retrieved 21 June 2018. (یونانی)، که در میشنا و تلمود به آن سارتبا گفته می‌شود و در عربی قرن سارتبا نامیده می‌شود، یک دژ باستانی بر فراز تپه‌ای بود که توسط حشمونیانhttps://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0146%3Abook%3D13%3Asection%3D416 بین بیت‌شئان (سکیتوپولیس) و اورشلیم بر روی تپه‌ای خشک و نوک‌تیز در غرب دره رود اردن ساخته شد.Rocca 2008, pp. 30-32 احتمالاً این نام از نام پادشاه حشمونیان، الکساندر یانائوس (۱۰۴–۷۷ قبل از میلاد) گرفته شده است.

الکساندریوم  یک منطقهٔ مسکونی در دولت فلسطین است که در استان اریحا واقع شده‌است.

 ریشه نام 
دژ معروف به "الکساندریون" به یونانی، که به صورت "الکساندریوم" به لاتین تبدیل شده است، توسط یوسیفوس در کتاب "آثار باستانی یهودیان" ذکر شده است. این دژ در میشنا و تلمود با نام "سارتبا" یاد شده و اکنون در عربی به نام "قرن سارتبه" (به معنی "شاخ سارتبه") شناخته می‌شود.Abraham Schalit, König Herodes. Der Mann und sein Werk. Walter de Gruyter Inc., Studia Judaica, 2001, p. 12, footnote 40. German: "Josephus, AJ, XIV, 3, 4 (Par. 49). Alexandreion ist das Sartaba der Mischnah und des Talmud, heute Qarn Sartabe, etwa drei Meilen südwestlich von der Mündung des Jabboq in den Jordan." English translation: "Josephus, Antiquities of the Jews, XIV, 3, 4 (par. 49). Alexandreion is the Sartaba of the Mishnah and Talmud, today's Qarn Sartabe, about three miles southwest of the confluence of the Jabboq with the Jordan.

 تاریخچه 
الکساندریوم توسط حشمونیان در نزدیکی مرز با سامریه ساخته شد تا به عنوان یک پادگان نظامی عمل کند و همچنین برای نگهداری زندانیان سیاسی مورد استفاده قرار گیرد.https://en.wikipedia.org/wiki/Alexandrium#Rocca2008 این دژ بعدها در زمان فتح یهودا توسط پومپه کبیر به عنوان دژ آریستوبولوس دوم ذکر می‌شود: "...وقتی از پله و سکیتوپولیس گذشت، به کورم رسید که اولین ورودی به یهودیه است وقتی که از کشورهای میانه عبور می‌کرد، جایی که به دژی بسیار زیبا رسید که بر فراز کوهی به نام الکساندریوم ساخته شده بود، جایی که آریستوبولوس فرار کرده بود."Josephus, Antiquities of the Jews 14:48
بندانگشتی|کوه سارتبا، که زمانی با دژ الکساندریوم بر فراز آن قرار داشت.

الکساندریوم توسط هرود بزرگ بازسازی شد، وظیفه‌ای که به برادرش فِرُوراس محول کرده بود. هرود این دژ را به شکلی از یک دژ سلطنتی بیابانی تبدیل کرد، مشابه با آنچه که او در مسعده، هیرودیوم و ماکِروس ساخته یا بازسازی کرده بود. هرود از این دژ به عنوان زندان برای مخالفان سیاسی خود استفاده کرد و در سال ۳۰ قبل از میلاد، همسر دومش ماریامنه و مادرش الکساندرا را در آنجا نگه داشت. این دژ همچنین محل دفن اسکندر، پسر هرود، و آریستوبولوس، دو پسر هرود بود که هرود در سال ۷ قبل از میلاد در سبسطیه، نابلس آن‌ها را اعدام کرده بود.

در نهایت، الکساندریوم توسط وسپاسیان یا تیتوس در طول شورش بزرگ تخریب شد.Krauss, Samuel. "ALEXANDRIUM". JewishEncyclopedia.com. Retrieved May 7, 2011.

 کاوش‌هایی باستان شناسی 
کاوش‌هایی که در دهه ۱۹۸۰ توسط باستان‌شناس یورام تسافر در این مکان انجام شد، بقایای مربوط به دوره حشمونیان را کشف کرد، از جمله بخش‌هایی از ستون‌ها و سرستون‌ها. در کاوش‌هایی که در سال ۲۰۲۵ تحت سرپرستی باستان‌شناس دویر راویو انجام شد، پنج مرحله ساخت شناسایی شد که در شیب شرقی قرار داشت. دو مرحله اول به دوره حشمونیان تعلق دارند و شامل ساختمانی هستند که دیوارها و کف آن با گچ سفید پوشانده شده بود، یک حمام مذهبی (میکوه)، و بخش‌هایی از یک ساختار ستونی با تزئینات به سبک دوریک. در مراحل سوم و چهارم، که به زمان هرود بزرگ تعلق دارند، کاخ حشمونیان تخریب شد و یک پرستیله ساخته شد که شامل ساختاری ستونی با موزاییک‌های فرش شده بود، ستون‌ها و دیوارهای آن با نقاشی دیواری و گچبری تزئین شده بودند، همچنین یک مخزن و یک استخر پله‌دار نیز وجود داشت. مرحله پنجم و نهایی شامل دیوارهای کثیف، تابون و لایه‌ای از تخریب از قرن اول میلادی بود - این‌ها احتمالاً نشان‌دهنده فعالیت‌های پناهندگان و ارتش روم در طول شورش بزرگ یهودیان هستند."Summary of the first excavation season at Alexandrion". Facebook (in Hebrew and English). 17 March 2025.

 جستارهای وابسته 
 فهرست شهرهای دولت فلسطین
 حشمونیان
 هرود بزرک
 نخستین جنگ یهود-روم

 پانویس 

 پیوند به بیرون 

رده:آثار تاریخی کرانه باختری
رده:پارک‌های ملی اسرائیل