حاجی خان‌محمدوف

حاجی خان‌محمدوف (;  – ) آهنگساز آذربایجانی در عهد اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سابق بود. وی بیشتر به سرودن کنسرتوها به تار و کمانچه، دو ساز زهی، شناخته شده‌است.

 اوایل زندگی 
حاجی خان‌محمدوف در ۱۵ ژوئن سال ۱۹۱۸ در شهر دربند زاده شد. در سن ۱۰ سالگی آموزش نواختن تار را آغاز نمود. در سال ۱۹۳۲، زمانی که پدر و عمویش در جریان پاکسازی بزرگ دستگیر و با اتهام داشتن زمین، مادام العمر به سیبری تبعید شدند، دستخوش تغییر عمده ای گشت. پس از فارغ‌التحصیلی حاجی خان‌محمدوف از مدرسه راهنمایی، مادرش که برای نگهداری از شش کودک دست و پنجه نرم می‌کرد او را روانه باکو کرد تا با عزیر حاجی‌بیگف، آهنگ‌ساز شناخته شده آذربایجانی حامی هنرمندان، آشنا شود. عزیر حاجی‌بیگف یک محل اقامت برای حاجی خان‌محمدوف فراهم آورد و پس از حصول اطمینان از استعداد موسیقی او، خان‌محمدوف را یاری رسانید تا در مدرسه موسیقی آصف زینالی نام‌نویسی کند. آنجا حاجی خان‌محمدوف به یک هنرمند باقریحه تبدیل شد.Famous People: Then and Now by Haji Khanmammadov

 فعالیت 
حاجی خان‌محمدوف اولین آهنگ خود را که «حوری زیبا» نام داشت در سال ۱۹۴۲ ساخت. در سال ۱۹۴۶، با آنکه راه تبریز را که آنگاه حزو حکومت خودمختار آذربایجان مورد حمایت شوروی بود، در پیش گرفت تا یک ارکستر در این شهر تأسیس کند، ولی در پی عقب‌نشینی شوروی از تبریز به باکو برگشت. در سال ۱۹۴۷ در رشته موسیقی فولکلور و آهنگسازی آکادمی موسیقی باکو پذیرفته شد و به ترتیب از عزیر حاجی‌بیگف و قارا قارایف آموزش دید. در سال ۱۹۵۲ بود که از این آکادمی دانش‌آموخته شد. این قارا قارایف بود که وی را متقاعد کرد تا دو کنسرتو برای تار و ارکستر سمفونیک به عنوان قطعه فارغ‌التحصیلی بسراید.

حاجی خان‌محمدوف همچنین در طول عمر خود دو قطعه کمدی موزیکال نوشت. یکی از آن‌ها موسوم به «یک دقیقه» است که در سال ۱۹۶۱ و دربارهٔ کارگران صنعت نفت ساخته شده و متن آن را «محرم علی‌زاده» سرود. دومی نیز «همه شوهرها خوبند» نامیده می‌شود که در سال ۱۹۷۱ ساخته شده و متن آن متعلق به «آلکساندر خالدایف» است. وی همچنین مؤلف درحدود ۱۵۰ موسیقی آوازی می‌باشد، که بسیاری از آن‌ها را به‌ویژه برای اجرای صدای ناله‌آمیز شوکت علی‌اکبروا ساخت.Haji Khanmammadov: Composed the First Concerto for Tar and Symphony by Matt O'Brien. Azerbaijan International. Summer 2005, #13.2

علاوه بر آهنگ‌سازی، حاجی خان‌محمدوف در کارهای اداری نیز مشغول به کار شده و بین سال‌های ۱۹۴۴ تا ۱۹۴۸ ریاست تئاتر دولتی کمدی موزیکال آذربایجان را به عهده گرفت. در میان سالهای ۱۹۵۲ الی ۱۹۵۴ و ۱۹۶۶ تا ۱۹۶۸، به ترتیب کارگردانی هنری و مسئولیت گروه دولتی موسیقی و رقص آذربایجان و تالار دولتی فیلارمونیک آکادمیک آذربایجان را بر عهده داشت. Haji Dadash oghlu Khanmammadov . Eastbazar.info

 تقدیر 
دولت‌های وقت در پاس خدمات حاجی خان‌محمدوف به موسیقی آذربایجانی، با اعطای جوایز زیر از وی تقدیر کرد:
 خادم هنر افتخاری آذربایجان (۱۹۶۷)
 هنرمند مردمی آذربایجان (۱۹۸۸)
 استاد آکادمی موسیقی باکو (۱۹۹۳)
 نشان شرف (۱۹۹۸)
 مستمری ماهانه رئیس‌جمهوری آذربایجان (از سال ۲۰۰۱ به بعد)

 منابع 

رده:آهنگسازان اهل اتحاد شوروی
رده:آهنگ‌سازان اهل جمهوری آذربایجان
رده:اهالی جمهوری آذربایجان اهل اتحاد شوروی
رده:اهالی دربند، روسیه
رده:دارندگان عنوان هنرمند خلق آذربایجان
رده:درگذشتگان ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۱۸ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی)