از پیدایش روم

از پیدایش روم  که گاهی از آن با عنوان Ab Urbe Condita Libri (کتاب‌هایی از زمان تأسیس شهر)توجه شود که در لاتین اسم مؤنث urbs به‌معنای «شهر» است اما در لاتین کلاسیک این اسم عموماً اشاره به شهر روم دارد. گفتنی‌است در اینجا چون urbs بعد از ab آمده، حالت آبلاتیو به خود گرفته و به‌صورت urbe درآمده‌است نیز یاد می‌شود کتابی بزرگ از تاریخ روم باستان است که بین سال‌های ۲۷ تا ۹ قبل از میلاد توسط تیتوس لیویوس، تاریخ‌نگار رومی، به زبان لاتین نگاشته‌شده‌است. این مجموعه کتاب، وقایع تاریخ روم از رسیدن آینیاس و پناهجویان جنگ تروآ به ایتالیا، تأسیس شهر روم در ۷۵۳ قبل از میلاد، براندازی پادشاهان روم در ۵۰۹ قبل از میلاد گرفته تا عصر خودِ لیویوس و دوران امپراتوری آگوستوس را در برمی‌گیرد. آخرین حادثه‌ای که لیویوس آنرا در کتابش ذکر کرده مرگ نرو کلادیوس دروسوس (فرزندخوانده آگوستوس) در سال ۹ قبل از میلاد است. حدود ۲۵ درصد کتاب (۳۵ کتاب از مجموع ۱۴۲) باقی‌مانده‌است. کتاب‌های باقی‌مانده حوادث از تأسیس روم تا سال ۲۹۳ ق. م و از ۲۱۹ تا ۱۶۶ ق. م را دربرمی‌گیرند.

 ساختار 
از پیدایش روم در ابتدا مشتمل‌بر ۱۴۲ کتاب بود، سی و پنج‌تای آنان ــ کتاب‌های یکم تا دهم به‌همراه پیش‌گفتارشان و نیز کتاب‌های بیست و یکم تا چهل و پنجم ــ در شکلی قابل‌قبول برجای‌مانده‌اند. صدمه‌ای که در سده پنجم به یکی از دست‌نوشته‌های کتاب وارد شد سبب ایجاد فواصلبه لاتین Lacuna، شکاف یا فاصله‌ای است که بین دو حرف یا دو پاراگراف یک کتاب به‌وجود آمده‌است. این شکاف می‌تواند عمدی باشد (مانند جای خالی‌هایی که در سوالات امتحانی به دانش‌آموزان می‌دهند) و گاهی نیز غیرعمدی است و بر اثر فرسایش یا علل دیگر، برخی از کلمات محو می‌شوند زیاد در نوشته‌های کتاب‌های ۴۱ و ۴۳–۴۵ آن شد.

 ترتیب زمانی 
کتاب ۱–۵: تأسیس افسانه‌ای شهر روم (از جمله پیاده‌شدن آینیاس در ایتالیا و تأسیس شهر توسط رومولوس)، دوران پادشاهان و جمهوری نوپا تا شکست آن از گالیایی‌ها در ۳۹۰ ق. م (در دسترس)

کتاب ۶–۱۰: جنگ‌ها با آیکوئی‌ها،Aequi وُلسکی‌ها،Volsci اتروسک‌ها و جنگ‌های سامنیتی تا ۲۹۲ ق. م (در دسترس)

کتاب ۱۱–۲۰: بازه زمانی از ۲۹۲ تا ۲۱۸ ق. م، مشتمل‌بر اولین جنگ کارتاژ

کتاب ۲۱–۳۰: دومین جنگ کارتاژ، از ۲۱۸ تا ۲۰۲ ق. م (در دسترس)

کتاب ۳۱–۴۵: جنگ با مقدونیه و دیگر جنگ‌ها، از ۲۰۱ تا ۱۶۷ ق. م، مشتمل‌بر دومین و سومین جنگ مقدونیه (در دسترس)

کتاب ۴۶–۷۰: از ۱۶۷ ق. م تا وقوع جنگ اجتماعی در ۹۱ ق. م

کتاب ۷۱–۹۰: جنگ داخلی میان سولا و ماریوس تا مرگ سولا در ۷۸ ق. م

کتاب ۹۱–۱۰۸: از سال ۷۸ ق. م تا پایان جنگ‌های گالی در ۵۰ ق. م

کتاب ۱۰۹–۱۱۶: از جنگ داخلی سزار تا قتل او در پانزدهم مارس (۴۹ تا ۴۴ ق. م)

کتاب ۱۱۷–۱۳۳: از قتل سزار تا جنگ اکتاویانوس و مارکوس آنتونیوس و مرگ دومی در ۳۰ ق. م

کتاب ۱۳۴–۱۴۲: از امپراتوری آگوستوس (اکتاویانوس) تا مرگ نرو کلادیوس دروسوس در ۹ ق. م

 جستارهای وابسته 
 روم باستان
 تیتوس لیویوس
 پادشاهی روم
 جمهوری روم
 امپراتوری روم

 یادداشت‌ها 

 منابع 



رده:ادبیات لاتین
رده:تاریخ لاتین
رده:کتاب‌های تاریخی درباره روم باستان
رده:کتاب‌های لاتین سده ۱ (پیش از میلاد)
رده:کتاب‌های تاریخی سده ۱ (پیش از میلاد)
رده:نمودهای فرهنگی اسکندر کبیر
رده:نمودهای فرهنگی سیسرو
رده:نمودهای فرهنگی هانیبال
رده:نمودهای فرهنگی مارکوس یونیوس بروتوس
رده:نمودهای فرهنگی کراسوس
رده:نمودهای فرهنگی مارک آنتونی
رده:نمودهای فرهنگی پومپه
رده:نمودهای فرهنگی ورسینگتوریکس
رده:نمودهای آگوستوس در ادبیات
رده:نمودهای یولیوس سزار در ادبیات