شاهقلی‌خان زنگنه

شاهقلی‌خان زنگنه (؟ - ۱۷۱۶) اشراف‌زادهٔ کُرد بود که با عنوان وزیر اعظم از ۱۷۰۷ تا ۱۷۱۶ در دربار شاه سلطان حسین (حکومت: ۱۶۹۴–۱۷۲۲) پادشاه صفوی خدمت می‌کرد.

 خاندان 
شاهقلی فرزند سوم شیخعلی‌خان زنگنه بود که او نیز به عنوان وزیر اعظم در فاصلهٔ سال‌های ۱۶۶۹ تا ۱۶۸۹ در دربار سلیمان یکم خدمت می‌کرد. دیگر پسران شیخعلی‌خان عبارت بودند از حسین‌علی‌خان زنگنه، سلیمان‌خان زنگنه، اسماعیل‌بگ زنگنه، عباس‌بگ زنگنه، و عباس‌قلی‌بگ زنگنه.متی، ۲۰۱۱: ص ۷۲–۷۱. خانوادهٔ شیخ‌علی‌خان به ایل زنگنه تعلق داشت، ایل زنگنه از ایلات شیعه مذهب کرد بود که نقشی عمده در ترویج تشیع در غرب ایران خصوصاً کرمانشاهان ایفا کرد.نیومن، ۲۰۰۸: ص ۹۴.متی، ۲۰۱۱: ص ۷۱.

 زندگی 
نخستین اشاره به شاهقلی به دههٔ ۱۶۸۰ بازمی‌گردد که از او با عنوان حاکم ایالت کرمانشاه یاد شده‌است.متی، ۲۰۱۱: ص ۷۱. پدر او در سال ۱۶۸۹ بر اثر بیماری درگذشت. یک سال بعد یکی از اشراف‌زادگان عالی‌رتبه و قدرتمند به نام ساروخان سهندلو ۴۰ تن از افراد ایل زنگنه را به قتل رساند؛ که اعتراض شاهقلی را به شاه سلیمان یکم در پی داشت که معتقد بود ساروخان با چنان کاری پدر متوفای او را تحقیر کرده‌است. سلیمان به دلیل رابطهٔ خوبی که با ساروخان داشت او را بخشید. اما با وجود این سلیمان در سال ۱۶۹۱ ساروخان را به دلیل رابطهٔ عاشقانه‌ای که با مریم بیگم عمهٔ شاه سلیمان برقرار کرده‌بود سر برید.

شاه سلیمان سپس شاهقلی را به جای ساروخان به عنوان ریاست محافظان سلطنتی (قورچی‌باشی) منصوب کرد.متی، ۲۰۱۱: ص ۷۴. پس از انتصاب او به چنین منصب عالی‌مرتبه‌ای میان او و محمدطاهر وحید قزوینی که به تازگی به عنوان وزیر اعظم منصوب شده‌بود رقابتی درگرفت.متی، ۲۰۱۱: ص ۷۴. سلیمان در سال ۱۶۹۴ درگذشت و پسرش سلطان حسین به جای او بر تخت نشست که بعداً در سال ۱۶۹۹ فردی ترکمن از ایل شاملو به نام محمدمؤمن‌خان شاملو را به عنوان وزیر تازه منصوب کرد.

شاهقلی در سال ۱۷۰۷ به عنوان وزیر اعظم جدید امپراطوری منصوب شد. شاهقلی‌خان در ۱۷۱۶ درگذشت و پسرخوانده‌اش فتحعلی خان داغستانی به جای منصوب شد.نیومن، ۲۰۰۸: ص ۱۰۷. شاهقلی دارای یک فرزند پسر بود که به نام پدربزرگش شیخ‌علی‌خان نامیده می‌شد و اگرچه به خدمت دربار صفوی می‌پرداخت، اما به آن درجه از قدرت که پدر و پدربزرگش داشتند نرسید.متی، ۲۰۱۱: ص ۲۱۴.

 منابع 

 کتاب‌شناسی 






رده:اهالی ایران در سده ۱۷ (میلادی)
رده:اهالی ایران در سده ۱۸ (میلادی)
رده:اهالی ایران صفوی در سده ۱۷ (میلادی)
رده:اهالی کرمانشاه
رده:ایل زنگنه
رده:تاریخ استان کرمانشاه
رده:حاکمان دوره صفویه
رده:حاکمان کرمانشاه در دوران صفویان
رده:درگذشتگان ۱۷۱۶ (میلادی)
رده:زادگان سده ۱۷ (میلادی)
رده:سیاستمداران کرد در دوره صفویان
رده:سیاست‌مداران کرد
رده:قورچی‌باشی (قزلباش)
رده:کردهای اهل ایران
رده:وزیران صفویان