از خراسان تا بختیاری

از خراسان تا بختیاری (به فرانسوی: De l'Indus à l'Oxus) یا سفرنامه آلمانْی سفرنامه‌ای مفصل و مصور اثر هانری رنه دالمانی، عتیقه‌شناس و سیاح فرانسوی است که در سال ۱۹۱۱ میلادی در پاریس منتشر شد. این کتاب حاصل سفر او به ایران در اواخر دوران قاجاریان است و به دلیل توصیفات دقیق از اشیای قدیمی، آداب و رسوم اجتماعی و ویژگی‌های رفتاری ایرانیان، منبعی ارزشمند در حوزه مردم‌شناسی ایران به‌شمار می‌رود.

 محتوا و اهمیت تاریخی 
دالمانی در این سفر از شهرهایی نظیر مشهد، تهران، اصفهان و مناطق بختیاری عبور کرده است. اهمیت ویژه این کتاب در صدها تصویر و طرحی است که او از اشیاء، بناها و چهره‌های مردم ثبت کرده است. او علاوه بر اشیاء، به بررسی روحیات ملی و مناسبات میان طبقات مختلف جامعه نیز پرداخته است.

 تحلیل خلقیات ایرانیان 
دالمانی در بخش‌هایی از کتاب، ایرانیان را مردمی «بسیار باهوش»، «ظریف‌طبع» و «دوست‌دار هنر» توصیف می‌کند، اما در عین حال به برخی خصلت‌های برآمده از استبداد سیاسی نظیر «عدم صراحت»، «بی‌اعتمادی به بیگانگان» و «تمایل به تجملاتِ ظاهری» اشاره کرده است. او معتقد بود که ایرانیان در حفظِ آدابِ معاشرت (تعارف) استادیِ بی‌نظیری دارند که گاهی به عنوانِ سپری برای پنهان کردنِ نیت‌های واقعی به کار می‌رود.

 ترجمه به فارسی 
این اثر نخستین بار توسط علی‌محمد فره‌وشی (مترجم‌الدوله) و در سال‌های بعد به صورت کامل‌تر توسط غلامرضا سمیعی ترجمه و توسط انتشارات امیرکبیر منتشر شده است.

 یادداشت 

 منابع 

 جستارهای وابسته 
 فهرست دیدگاه‌ها و تحلیل‌ها درباره خلقیات ایرانیان
 تاریخ قاجاریان
 مردم‌شناسی ایران

 پیوند به بیرون 
 کتاب فرانسوی که از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۱ در مالکیت عمومی است.

رده:تاریخ قاجاریان
رده:کتاب‌های ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:کتاب‌های سفرنامه درباره ایران
رده:کتاب‌های فرانسوی