فراروایت

یک کلان روایت  در نظریه انتقادی و به ویژه در پست مدرنیسم روایت یا داستانی جامع بر اساس تاریخ، علم یا تجربه است که به صورت پیش‌گویانه، یک ایدهٔ کلی (و همچنان تحقق نیافته) را مشروعیت می‌بخشد و به کل جامعه تعمیم می‌دهد.J. Childers/G. Hentzi eds. , The Columbia Dictionary of Modern Literary and Cultural Criticism (1995) p. 186R. Appignanesi/C. Garratt, Postmodernism for Beginners (1995) pp. 102–3Jean-François Lyotard, The Postmodern Explained to Children (1992) p. 29

ژان-فرانسوا لیوتار پست مدرن را به منزله بی اعتقادی به کلان روایت‌ها می‌داند و در مقابل نظر به رو آوردن به خرده روایت‌ها دارد؛ یعنی کلان را در مقابل خرد قرار می‌دهد. در حالی که به درستی از دهه پنجاه جدا از کلان روایت که به متاروایت و فراروایت ترجمه شده پست‌مدرن نیز به فرامدرن، پساتجدد، فراتجدد نیز ترجمه شده‌است.

 ریشه لغوی 
«Meta» در یونانی به معنای «بعد» است. «روایت» داستانی است که از طریق بازگویی خود توصیف می‌شود (و به طریقی منتقل می‌شود).The Meta-Narrative. "Lesson 1: What is a Meta-Narrative?". YouTube. October 11, 2013.

اگرچه اولین بار در اوایل قرن ۲۰ استفاده شد، اما این اصطلاح توسط ژان فرانسوا لیوتار در سال ۱۹۷۹ مطرح شد، با این ادعا که ویژگی پست مدرن دقیقاً بی‌اعتمادی به «کلان‌روایت‌ها» (پیشرفت، روشنگری، آزادی، مارکسیسم) است و این بخشی اساسی از مدرنیته را تشکیل می‌دهد.Childers pp. 166–7

 بدبینی پساساختارگرایانه 
در وضعیت پست‌مدرن (۱۹۷۹)، لیوتار شک و تردید چشمگیری را نسبت به وضعیت پست مدرن را نسبت به ماهیت فراروایت‌ها و اعتماد آنها به نوعی «حقیقت متعالی و جهانی» ارائه می‌کند:Lyotard, Jean-François. Introduction:The Postmodern Condition: A Report on Knowledge," 1979: xxiv–xxv. 

لیوتار و سایر متفکران پساساختارگرا (مانند فوکو)G. Gutting ed. , The Cambridge Companion to Foucault (2007) p. 36 به دلایلی این اتفاق را به عنوان یک پیشرفت کاملاً مثبت می‌دانند. نخست آنکه، با ساخت نظریه‌های کلان گرایش دارند که بی‌دلیل هرج و مرج و بی نظمی موجود در جهان را از بین ببرند.C. Nouvet et al eds. , Minima Moralia (2007) pp. xii–iv

 جایگزینی فراروایت‌ها و روایت‌های جهانی با روایت‌های کوچک و محلی 
لیوتار پیشنهاد کرد که فراروایت باید راه را برای petits récits، روایت‌های معمولی‌تر و «محلی»، که می‌توانند با تمرکز بر یک رویداد منفرد، فراروایت‌ها را دور بیندازند، باز کند.Nouvet, p. xvi

پست مدرنیست‌ها تلاش می‌کنند تا تمرکز بر زمینه‌های محلی خاص و همچنین تنوع تجربه انسانی را جایگزین فراروایت‌ها کنند. آنها به جای وجود نظریه‌های کلان و همه‌جانبه، بر وجود «تعدد نقاط نظری»Michael A. Peters, Poststructuralism, Marxism, and Neoliberalism: Between Theory and Politics, Rowman & Littlefield, 2001, p7.  استدلال می‌کنند.

 منابع 

رده:صفحات با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:فراروایت‌ها
رده:نظریه انتقادی
رده:نقد ادبی
رده:نوگرایی