عکس‌های زوندرکماندو

عکس‌های زوندرکماندو به چهار عکس تار گفته می‌شوند که به شکل پنهانی در اوت ۱۹۴۴ در درون اردوگاه کار اجباری آشویتس در لهستان تحت اشغال آلمان گرفته شدند.Georges Didi-Huberman, Images in Spite of All: Four Photographs from Auschwitz, Chicago: University of Chicago Press, 2008. First published as Images malgré tout, Paris: Les Éditions de Minuit, 2003. این عکس‌ها به همراه چند عکس مربوط به آلبوم آشویتس، تنها عکس‌هایی هستند که از وقایع اطراف اتاق‌های گاز خبر داده‌اند.

تصاویر در فاصله زمانی ۱۵–۳۰ دقیقه‌ای از یکدیگر توسط یکی از زندانیان درون آشویتس-برکناو، اردوگاه پاکسازی زیرمجموعه آشویتس، گرفته شده‌اند. این عکاس که اغلب از وی تنها با نام الکس یاد می‌شود، از جمله زندانیان یهودی از یونان و عضوی از زوندرکوماندو بود؛ زندانیانی که ناچار به کار در اتاق‌های گاز و اطراف آن می‌شدند. چندین منبع او را با نام آلبرتو اررا، از افسران نیروی دریایی یونان، شناسایی کرده‌اند.Gideon Greif, We Wept Without Tears: Testimonies of the Jewish Sonderkommando from Auschwitz, New Haven: Yale University Press, 2005, 375, n.  2.
Dan Stone, History, Memory and Mass Atrocity, London: Vallentine Mitchell, 2006, 16.
Steven B. Bowman, The Agony of Greek Jews, 1940–1945, Stanford: Stanford University Press, 2009, 95.
Shlomo Venezia, Inside the Gas Chambers: Eight Months in the Sonderkommando of Auschwitz, New York: John Wiley & Sons, 2013, 90ff.

او دو عکس از درون یکی از اتاق‌های گاز و دو عکس از بیرون آن گرفت، ولی به دلیل آنکه دوربین را نزدیک لگنش نگه داشته بود نتوانست آن را با دقت نشانه برود. مقاومت لهستان سپس توانست فیلم را درون یک لوله خمیردندان از اردوگاه قاچاق کند.

شماره عکس‌ها در بایگانی موزه ایالتی آشویتس-برکناو ۲۸۰ تا ۲۸۳ هستند.Dan Stone, "The Sonderkommando Photographs," Jewish Social Studies, 7(3), Spring/Summer 2001, (132–148), 143, n.  3.  شماره‌های ۲۸۰ و ۲۸۱، که سوزاندن اجساد را در گودال‌های آتش نمایش می‌دهند، از پشت قاب سیاه درب یا پنجره اتاق گاز گرفته شده‌اند. شماره ۲۸۲ گروهی از زنان برهنه را درست پیش از ورود به اتاق گاز نشان می‌دهد. شماره ۲۸۳ تصویری از درختان است که در نتیجه نشانه‌گیری خیلی بالای عکاس است.Didi-Huberman 2008, 117.

 زوندرکوماندو 

زوندرکوماندو (به معنی «کماندوهای ویژه») در آشویتس عمدتاً زندانیان یهودی، و در برهه‌ای از زمان چند اسیر جنگی روسی، بودند که ناچار به کار در مجموعه‌های آدم‌سوزی می‌شدند؛ این مجموعه‌ها شامل Entkleidungskammer (اتاق‌های درآوردن لباس)، اتاق گاز و کوره‌های آدم‌سوزی بودند.Franciszek Piper, "Gas Chambers and Crematoria," in Gutman and Berenbaum 1998 (157–178), 167–168. در تابستان سال ۱۹۴۴، اردوگاه تا حدود ۱۰۰۰ زوندرکوماندوDanuta Czech, "The Auschwitz Prisoner Administration," in Yisrael Gutman, Michael Berenbaum (eds.), Anatomy of the Auschwitz Death Camp, Indiana University Press, 1998, 372. داشت که در چهار کوره آدم‌سوزی (شماره دو تا پنج)، و نیز پناهگاهی با اتاق‌های گاز اضافی که درون ساختمانی آجری کاهگلی معروف به «کاخ سفید کوچک» قرار داشت، کار می‌کردند.Piper 1998, 161–168, 173–174.

پس از «گزینش» زندانیان توسط نیروهای اس‌اس به عنوان «نامناسب برای کار»، زوندرکوماندو معمولاً آنها را به اتاق درآوردن لباس می‌بردند، سپس آنها را به اتاق گاز می‌رساندند و به آنها می‌گفتند که قرار است آن‌ها را به اتاق دوش گرفتن و ضد عفونی کردن منتقل کنند.Greif 2005, 12–13, 134–135. برای جلوگیری از وحشت گروه، به زندانیان قلابی شماره‌دار برای وسایل خود در اتاق درآوردن لباس داده می‌شد تا به آنها اطمینان داده شوند که بازگردانده خواهند شد.Piper 1998, 173.

پس از آن زوندرکوماندو اجساد را از اتاق گاز به بیرون منتقل می‌کردند، دندان‌های پرشده توسط طلا، دندان‌های مصنوعی، مو، جواهرات و عینک‌ها را برمی‌داشته و اقدام به دفع اجساد ابتدا در گورهای دسته جمعی و بعدها در کوره‌ها و گودال‌های آتش می‌کردند. آن‌ها سپس اتاق گاز را برای ورود دسته‌های بعدی تمیز می‌کردند.Graif 2005, 5–8, 15–16, 321.

 گرفتن عکس‌ها 
عکاس معمولاً تنها با نام الکس، زندانی یهودی از یونان، شناخته می‌شود. چندین منبع وی را با نام آلبرتو اررا، افسری از نیروی دریایی یونان، شناسایی کرده‌اند که پس از ضربه زدن به یک افسر اس‌اس هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.Dan Stone, History, Memory and Mass Atrocity, Vallentine Mitchell, 2006, 16.For Errera's details, Greif 2005, 375, n.  2.
Steven B. Bowman, The Agony of Greek Jews, 1940–1945, Stanford University Press, 2009, 95.
Shlomo Venezia, Inside the Gas Chambers: Eight Months in the Sonderkommando of Auschwitz, John Wiley & Sons, 2013, 90ff. نام رمز اررا، الکوس الکسادریدیس بود بود.Bowman 2009, 271. اعضای دیگر زوندرکوماندو موجود در کوره آدم‌سوزی شماره پنج به تهیه و پنهان کردن دوربین کمک کردند و مراقب امور در هنگام گرفتن عکس‌ها بودند.Stone 2001, 132. فاینزیلبرگ، که از ژوئیه ۱۹۴۳ در کوره آدم‌سوزی شماره پنج کار می‌کرد،Jean-Claude Pressac, Auschwitz: Technique and Operation of the Gas Chambers, Beate Klarsfeld Foundation, 1989, 124. نحوه گرفتن عکس‌ها را اینگونه شرح داد:

فاینزیلبرگ همچنین می‌گوید که دوربین شبیه یک لایکای آلمانی به نظر می‌رسید.Struk 2004, 115. زمولفسکی آن را در ته یک سطل پنهان کرده بود، و در حالی که الکس در حال گرفتن عکس‌ها بود، وی روی سقف مجموعه کوره آدم‌سوزی برای مراقبت از اوضاع ماند.Didi-Huberman 2008, 16. فاینزیلبرگ تأکید کرد که، اگرچه الکس دکمه دوربین را فشار داد، اما هر پنج مرد در کنار هم در عملیات حضور داشتند و با هم عمل کرده بودند. به گفته زمولفسکی، در گفتگویی با ژان-کلود پرساک در ۱۹۸۷، این چهار عکس در فاصله ۱۵–۳۰ دقیقه‌ای از یکدیگر گرفته شدند. باور بر این است که همه عکس‌ها از همان دسته‌ای گرفته شده‌اند که پیش و پس از گازگرفتگی در عکس‌ها دیده می‌شوند.At the beginning of August, two convoys arrived in Birkenau: convoy 26 left Mechelen on 31 July 1944 (28th and last convoy from Belgium) and arrived on 2 August; convoy 77 left Drancy on 31 July (last large convoy from France) and arrived on 3 August (Auschwitz Chronicles 1939-1945, Danuta Czech, pp. 678-679). با در نظر گرفتن موقعیت درختان در عکس ۲۸۲ در مقایسه با عکس‌های هوایی، و با توجه به شهادت آلتر فاینزیلبرگ که گزارش می‌دهد این عکس و همچنین عکس ۲۸۳ از درون ساختمان گرفته شده‌اند، ایگور بارتوسیک تاریخ‌دان این فرضیه را مطرح می‌کند که این عکس‌ها از درون دهانهٔ ویژهٔ انداختن مخذن‌های حاوی سیکلون ب در اتاق گاز، واقع در ارتفاع ۲ متری سطح زمین گرفته شده‌اند؛ به ویژه که اررا قامت بلندی داشته‌است.[french] Christophe Cognet, Éclats, Seuil, 2019 (), p. 377-378

قاب سیاه درب یا پنجره اتاق گاز، به احتمال زیاد درب، در عکس‌های ۲۸۰ و ۲۸۱ دیده می‌شود.Pressac 1989, 424. در عکس ۲۸۱، قطعه‌ای از عکس ۲۸۲ در سوی چپ دیده می‌شود، به این معنی که ترتیب گرفتن تصاویر با شماره‌گذاری موزه دولتی مغایرت دارد: تصاویر درآوردن لباس در جنگل، از دیدگاه زمانی، پیش از تصاویر گودال‌های سوزاندن اجساد هستند.

نوار عکس‌ها توسط مقاومت زیرزمینی لهستان به صورت قاچاق از اردوگاه خارج شد و توسط هلنا دانتون، که در غذاخوری اس‌اس کار می‌کرد، در درون یک لوله خمیر دندان پنهان شده بود. همچنین، یادداشتی به تاریخ ۴ سپتامبر ۱۹۴۴ و امضا شده با نام استاکوو، نوشته شده توسط زندانیان سیاسی یوزف چیرانکیویتس و استانیسلاو کلوجینسکی، به نوار پیوست شد. درخواست شده بود تا عکس‌ها برای «Tell»، نام رمز ترزا واسوکا-استرایخر از مقاومت زیرزمینی در کراکوف، فرستاده شوند:Stone 2001, 148, n.  48.

 در فرهنگ عامه 
عکس‌های زوندرکوماندو در فیلم مجارستانی پسر شائول در سال ۲۰۱۵ مورد استناد قرار گرفتند.

 یادداشت 

 منابع 

 پیوند به بیرون 

رده:اسناد تاریخی هولوکاست
رده:عکس‌های جنگ جهانی دوم
رده:عکس‌های سیاه‌وسفید
رده:کتاب‌ها و مجموعه عکس‌های عکاسی
رده:هنر در ۱۹۴۴ (میلادی)
رده:عکس‌های ۱۹۴۴ (میلادی)