کلمنتیا

کلمنتیا  یک الهه رومی بود که پس از قتل ژولیوس سزار وارد آیین رومی شد، ژولیوس سزاری که در زندگی‌اش تجسمی از فضیلت «عفو و بخشندگی» بود؛ بخشندگی‌ایی که بر طبق گفته سیسرون، (که خود از آئولوس هیرتیوسبه لاتین Aulus Hirtius، یکی از دوستان سزار بود که پس از قتل او (۴۴ قبل از میلاد) به کنسولی رسید. نقل می‌کند) یکی از علل مرگ سزار بود. سنای روم تصمیم گرفت به افتخار خداوندگار سزاریولیوس سزار پس از مرگ خود ایزدانگاشته شد، و بدو لقب divus Iulius به معنای خداوندگار یولیوس دادند. و الهه ترحم سزاری،به لاتین Clementia Caesaris یک معبد بسازد، معبدی که در آن سزار و الههٔ ترحم، دست در دست یکدیگر تصویر شده‌اند.

پس از پایان جنگ داخلی سزار و پیروزی ژولیوس سزار در آن، سزار از فراخوانی برخی دشمنان سیاسی‌اش برای بازگشت به میهن پشتیبانی می‌کرد؛ یکی از این دشمنان همانا مارکوس کلادیوس مارکلوسبه لاتین Marcus Claudius Marcellus بود. سیسرون هم خطابه‌ای موسوم به Pro Marcelloجمله‌ای لاتین به معنای «خطاب به مارسلوس» یا «برای مارسلوس» در سنا ایراد کرد تا از سزار به‌خاطر این اقدام (عفو دشمنان سیاسی‌اش) سپاس‌گزاری کند؛ در این خطابه، سیسرون فضیلت ترحم و عفو (که الهه Clementia تجسمی از آن است) را به سزار نسبت می‌دهد؛ واضح است که جلال و ابهت سزار همانا در نبوغ نظامی‌اش نهفته بود امّا او تنها شخص در میان فاتحان بود که به‌سبب خیراندیشی و خوش‌قلبی‌اش متمایز است؛ آنچنان‌که سیسرون دربارهٔ او می‌گوید: «آنکس که این‌کارها (بخشش مخالفان) را انجام می‌دهد، من نه تنها او را با کل والامردان قیاس می‌کنم، بلکه شبیه‌ترین [مرد] به خدا می‌پندارمش».به لاتین haec qui faciat, non ego eum cum summis viris comparo, sed simillimum deo iudico

در سدهٔ دوم میلادی، مفهوم کلمنتیا یا ترحم‌ـ حتی از حیث لغوی‌ـ جای مفهوم یوستیتیابه لاتین iustitia، به انگلیسی justice یا «عدالت» را گرفت. امپراتوری که ترحم (کلمنتیا) را به‌کار بِبَرد، از منظر اندیشه رواقی نمایانگر رویکرد خودخواهانه‌ای است که امپراتور را ـ‌شاید برای یک هوس شخصی‌ـ وامی‌دارد به یک نفر التفات نموده و دیگران را نادیده بگیرد؛ از همین‌رو بهتر آن است که او بر مبنای عدالت (یوستیتیا) و رعایت حقوق، نفع همگان را مرعی بدارد.

در اساطیر یونانی، کلمنیتا برابرنهاد الئوسبه یونانی Eλεος، به انگلیسی Éleos است.

 یادداشت‌ها 

 پانویس 

 منابع 


رده:اسطوره‌شناسی روم
رده:الهه‌های رومی
رده:ژولیوس سزار
رده:فضیلت
رده:فلسفه اخلاق
رده:بخشودگی
رده:ایزدان عدالت
رده:ایزدبانوان عدالت