زبان‌های کاریبی

زبان‌های کاریبی خانواده‌ای از زبان‌های بومی شمال شرقی آمریکای جنوبی هستند. آن‌ها در شمالی‌ترین بخش‌های آمریکای جنوبی، از دهانه رود آمازون تا آند کلمبیا، گسترده هستند و در گروه‌های کوچکی در برزیل مرکزی نیز گفتگو می‌شوند. زبان‌های کاریبی نسبتاً به هم نزدیک هستند و بیشتر آن‌ها فقط دارای چند صد گویشور هستند. بزرگترین زبان کاریبی ماکوشی است که ۳۰٬۰۰۰ نفر گویشور دارد.

 واژگان 
مقایسه واژگان چند زبان کاریبی.
 زبان  شاخه  سر  چشم  دندان  مرد  یک  دو  سه Yaruma  Xingú  u-vite  ye-nguru  u-én  yó    Bakairí  Xingú  x-ináraxu  x-ánu  x-yéri  aguróto  tokolele  asage  ahágetokólo Nahukwá  Xingú  u-víterö  u-vínuru  u-vire  utoto  álechi  atake  etila Kuikutl  Xingú  u-ritöl  u-ínuru  u-íl  utóto    Kalapalo  Xingú  u-íköre  u-ínoru      Yamarikuná  Xingú   u-ínoru  u-igl  utóto    Arára  Arára  muchína  oñuruma  yéri  ukone  náne  atag  ataganané Parirí  Arára  mũchí  unguru  heéngo  l'ügóro  nané  atág  atáganane Apingi  Arára  i-montxi  angrungo  yeri  ukone  toiné  asakoro  aséruao Palmela  Palmela  na-ápo  óno  yeré  óka  aropé  aha  ohehua Pimenteira  Pimenteira  baburi  önthuburü  yari  chä    Pijao  Pijao   lu:n  tínki  oréma    Opone  Opone  yu-úh  yéu  xór  okír  seneároko  sá  sáura Carare  Opone  sü-oko  yeo      Guaque  Carijona  xutuye   yeri  gire    Carijona  Carijona  utuhé  yénuru  yéri  kire  téui  sekeneré  seaueré Umáua  Carijona  bútuhe  yenu:ru  ye:li  gelé  téui  sakénele  dyelauele Patagon  Patagon        Yupe  Motilon  o-hárza  áno  kiíko  kürpa  tukumarkó  kosárko  koserárko Chaque  Motilon  o-harza  anó  kiíko  kürpa  kumarko  kasarko  kosera Macoa  Motilon  yu-wasá  anu  kiyi:ko  mashá  kumárko  kósak  koséra Maraca  Motilon  yu-wasa  yo-nu      Parirí  Motilon  yu-wása  yá-nu  kiʔiko  kipantu  kumárku  kósaʔ  Shapáru  Motilon  yu-wása  yá-nu  yi   kumárko  kósa  Iroca  Motilon      tʔkúma:   Tamanaco  Tamanaco  prutpe  yanuru  yeri  ipáliche  tevin  achake  achilove Chayma  Tamanaco  putpo   yer  uaikiri  tivin  achak  achorao Cumanagota  Tamanaco  puyar  enur  yer  uaikíri  tivin  asakve  asorau Tivericoto  Tamanaco  o-putpa  o-neana    ovin  oko  orwa Palenque  Tamanaco        Yao  Yao  boppe  vokre  hioseli   tewin  tage  terewaw Shebayi  Shebayi  wa-kewüri  wa-daköli  nu-yeri     Decuána  Maquiritaré  u-huhé  énu  yéde  tokomo  to:ni  hake  aduáne Yecuaná  Maquiritaré  hóuf  u-yenuru  ye:ri  areifhe  tauíni  ake  hedáue Cunuaná  Maquiritaré  hú-ha       Ihuruána  Maquiritaré  hú-he   ye:de     Mapoyo  Mapoyo  uastari  xene-yonuru  xe-ñeiri  tokomo  tóskena  sakane  tominiakeré Yauarána  Mapoyo  exne-oaixtéli  exne-nuru  exne-yéli  tokúnu  enix-péte  asáke  petomeyákele Panáre  Panáre   oʔó  yoʔón     Taurepán  Taurepán  upai  yénu  u-yé  kurai  teukinán  sákeʔené  seulúana Arecuna  Taurepán  pu-pai  yenú  u-yé  uarati  täukináng  sakeine  isélehaúvane Camaracoto  Taurepán  pupai-to  enu-to   warato  taʔakin  tsagane  etserau Ingarico  Taurepán  u-paí  u-yenú  u-yé  orauó  teukíng  atsalongkong  etseuluaong-kóng Uaica  Taurepán   ienuru      Acawai  Taurepán  yu-popo  yenuru  yu  wínow  tidzyine  asakró  asorwo Macusi  Macusi  po-pai  tenu  u-yeká  uaratáe  tiwing  sagaré  siruane Keseruma  Macusi   yenu   pemóngó  tivín   Purucoto  Macusi  hau-pupe  hau-yenú  hau-yée  walaitó  aleini  iniperkuru  inialé Wayumara  Macusi  i-hubé  yenurú  i-yelé  totó  tueviné  asále  eseuluó Paraviyana  Macusi  i-pupá  e-rénialö  e-lelö  meimun  teuén  aköunien  olaulé Zapará  Macusi  une-kapú  u-yonú   topúpesó  itxemené  tulekalenó  oláno Yauapery  Yauapery  ki-yó  kembá  ki-äri   marabá  asiki  usono Uaimiri  Yauapery  ki-fó  kopanamare:  ki-eri  kumutare:  uniono:  tukunumá  uruano: Orixaná  Yauapery  u-pai  u-ini  u-yeté  itiamon  tuimo  sananeburé  sarsiua Pauishana  Pauishana  pu:po  yo:no  ye  yungwei  níkena:na  ata:re  ãná-moka:re Waiwai  Waiwai  a-tipiri  e-oru  ko-yóri  tata  chewñé  asakí  chorohoko Parucoto  Waiwai   o-yúla  ko-yali   tukinkaré  asakené  serkuané Uaiboi  Waiwai   ku-nurú   kamuhí    Hishcariana  Waiwai  kui-kuturu   ku-yo  tamushi  tonishá  sakó  sorowão Bonari  Waiwai  iri-opó  nuru-bá  yoré  ukeré  abané  pademaká  uruá Chiquena  Chiquena   ya-nũru  yoli  soto  winali  asaga  sorawau Saluma  Chiquena  yiwu-tupuli  ye-nu      Pauxi  Chiquena     toto    Uayeué  Chiquena  vu-turú   u-yari  totó    Cachuena  Chiquena  yo-soru  yo-núru  yoré  totó  tuinarí  asáki  osoruaul Mutuan  Chiquena   ko-nofati  yurú     Trio  Trio  í-pútupo  ye-nuru  i-yeri  kirí  tinki  ökönö  voyerau Urucuyena  Trio  putpí  i-eú  yi-e:da  okirí  wanána  shakené  heruáu Wama  Trio  wi-pupo  ye-nuru  ye-ri     Tliometesen  Trio  oba-tuwiri  en-nuru  oli:  enkili  tonikini  sokororo  ebemüni Ocomayana  Trio   u-nu  ye     Pianocoto  Trio   ye-nei  yu-tali  okirí    Rangú  Trio        Waiana  Eastern  e-putiü  ye-nuru  yére  okiri  uaptö  hakené  eheruaé Upurui  Eastern  e-putpiʔi  ye-nuru  yére  okiri    Rucuyene  Eastern  ité-puru  e-nuru  yeré  okiri  tavené  sakené  héléuʔau Apalai  Eastern  u-pupu  anu  deri  eritua  seni  asakoro  eseuʔau Aracajú  Eastern   seresa   apükaua    Caraib  Western  búpu  é-hulu  yeri  uakuri  ábama  bíama  eleva Galibi  Western  u-pupu  e-nuru  yeré  okiri  awín  okuo  tereva Caribisi  Western  ye-pupo  ye-nuru   wokiri  ówé  oko  orwá Caribe  Western  ada-puxo   dhere  buköre  óbin  óko  órwa Cariniaco  Western   é-nuru  yeri  okiri  owi  uariri  orowa Carif  Western  nábulu  tágu  bári  ugíri  ábana  biáma  íruwa

 جستارهای وابسته 
 زبان‌های آراواکی

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 Etnolinguistica منابع آنلاین زبان‌های بومی آمریکای جنوبی
 فهرست واژگان کالینا (کاریب)

رده:زبان‌های کاریبی
رده:زبان‌های ونزوئلا
رده:خانواده‌های زبانی