انتشار رادیویی

انتشار رادیویی  رفتار امواج رادیویی در هنگام حرکت، یا در هنگام انتشار، از یک نقطه به نقطه ای دیگر، یا قسمت‌های مختلف اتمسفر است. امواج رادیویی به عنوان نوعی تابش الکترومغناطیسی، مانند امواج نور، تحت تأثیر پدیده‌های انعکاس، شکست، پراش، جذب، قطبش و پراکندگی قرار می‌گیرند. درک تأثیر شرایط مختلف بر انتشار رادیویی کاربردهای عملی زیادی دارد، از جمله: انتخاب فرکانس برای پخش کننده‌های موج کوتاه بین‌المللی، طراحی سیستم‌های تلفن همراه قابل اعتماد، ناوبری رادیویی، و سیستم‌های راداری.

چندین نوع مختلف از انتشار در سیستم‌های انتقال رادیویی عملی استفاده می‌شود. منظور از انتشار خط-دید امواجی رادیویی است که از آنتن فرستنده به آنتن گیرنده در یک خط مستقیم حرکت می‌کنند. از انتشار خط-دید برای انتقال امواج رادیویی در مسافت‌های متوسط استفاده می‌شود، از جمله: تلفن‌های همراه، تلفن‌های بی‌سیم، واکی تاکی‌ها، شبکه‌های بی‌سیم، رادیو FM، پخش تلویزیونی، رادار، و ارتباطات ماهواره ای (مانند تلویزیون ماهواره ای). انتقال خط-دید از سطح زمین، فقط به فاصله تا افق قابل دید محدود می‌شود، که به ارتفاع انتقال و دریافت آنتن بستگی دارد. این روش، تنها روش امکان‌پذیر انتشار در فرکانس‌های میکروویو و بالاتر است.

در فرکانس‌های پایین‌تر و در باندهای MF، LF و VLF، پراش باعث می‌شود امواج رادیویی بر روی تپه‌ها و موانع دیگر خم شده و با دنبال کردن کانتور زمین، تا بیش از افق سیر کنند. به این حالت، انتشار موج زمینی یا موج سطحی گفته می‌شود. ایستگاه‌های پخش AM برای پوشش شنودگان خود در مناطق مختلف از موج‌های زمینی استفاده می‌کنند. هر چه فرکانس کاهش می‌یابد، تضعیف توسط فاصله کاهش می‌یابد، درنتیجه می‌توان از امواج زمینی با فرکانس بسیار پایین (VLF) و فرکانس بس پایین (ELF) برای برقراری ارتباط در سراسر جهان استفاده کرد. امواج VLF و ELF می‌توانند از طریق آب و زمین به فواصل قابل توجهی نفوذ کنند و این فرکانس‌ها برای ارتباط در معدن و ارتباطات نظامی با زیردریایی‌های غوطه ور استفاده می‌شود.

در فرکانس‌های موج متوسط و موج کوتاه (باندهای MF و HF) امواج رادیویی می‌توانند از یونوسفر منکسر شوند. این بدان معنی است که امواج رادیویی متوسط و کوتاه منتقل شده از یک زاویه به آسمان را می‌توان در فاصله‌های بسیار دورتر از افق به زمین بازگرداند (حتی مسافت‌های بین قاره ای). به این روش انتشار امواج آسمانی می‌گویند. این روش توسط اپراتورهای رادیوی آماتور برای ارتباط با اپراتورهای کشورهای دور، و ایستگاه‌های پخش موج کوتاه برای انتقال بین‌المللی استفاده می‌شود.

علاوه بر این روش‌ها، چندین مکانیسم انتشار رادیویی دیگر وجود دارد که رواج کمتری دارند، از جمله: انتشار تروپوسفری (تروپوسکاتر)، کانال کشی تروپوسفری (کانال کشی) و موج آسمان انتشار تقریباً عمودی (NVIS) که در سیستم‌های ارتباطی ویژه استفاده می‌شوند.

 وابستگی به فرکانس 
در فرکانس‌های مختلف، امواج رادیویی با مکانیسم‌ها یا حالت‌های مختلف در جو حرکت می‌کنند:
باندفرکانسطول موجانتشار از طریقELFExtremely Low Frequency۳–۳۰ هرتز۱۰۰٬۰۰۰–۱۰٬۰۰۰ کیلومتربین زمین و لایه D یونوسفر هدایت می‌شود.SLFSuper Low Frequency۳۰–۳۰۰ هرتز۱۰٬۰۰۰–۱٬۰۰۰ کیلومتربین زمین و یونوسفر هدایت می‌شود.ULFUltra Low Frequency۰٫۳–۳ کیلوهرتز۱٬۰۰۰–۱۰۰ کیلومتربین زمین و یونوسفر هدایت می‌شود.VLFVery Low Frequency۳–۳۰ کیلوهرتز۱۰۰–۱۰ کیلومتربین زمین و یونوسفر هدایت می‌شود.LFLow Frequency۳۰–۳۰۰ کیلوهرتز۱۰–۱ کیلومتربین زمین و یونوسفر هدایت می‌شود.
امواج زمینیMFMedium Frequency۳۰۰–۳۰۰۰ کیلوهرتز۱۰۰۰–۱۰۰ مترامواج زمینی
انکسار یونوسفر لایه E و F در شب، هنگامی که جذب لایه D ضعیف می‌شود.HFHigh Frequency (موج کوتاه)۳–۳۰ مگاهرتز۱۰۰–۱۰ مترانکسار یونوسفر لایه E.
انکسار یونوسفر لایه F1، F2.VHFVery High Frequency۳۰–۳۰۰ مگاهرتز۱۰–۱ مترانتشار خط-دید
انکسار نادر یونوسفر E. شکست لایه F2 یونوسفر به‌طور غیرمعمول در طول فعالیت لکه‌های خورشیدی تا ۵۰ مگاهرتز و به ندرت تا ۸۰ مگاهرتز. بعضی اوقات کانال کشی تروپوسفری یا انتشار شهابی می‌شودUHFUltra High Frequency۳۰۰–۳۰۰۰ مگاهرتز۱۰۰–۱۰ سانتیمترانتشار خط-دید، گاهی اوقات کانال کشی تروپوسفری.SHFSuper High Frequency۳–۳۰ گیگاهرتز۱۰–۱ سانتیمترانتشار خط-دید، گاهی انتشار بارانی.EHFExtremely High Frequency۳۰–۳۰۰ گیگاهرتز۱۰–۱ میلیمترانتشار خط-دید، با جذب جوی به چند کیلومتر محدود می‌شودTHFTremendously High frequency۰٫۳–۳ تراهرتز۱–۰٫۱ میلیمترانتشار خط-دید

 منابع 

رده:انتشار بسامد رادیویی