زبان‌های سنغایی

زبان‌های سُنغایی یا سنغای گروهی از زبان‌ها و گویش‌های نزدیک به هم هستند که در امتداد رودخانه نیجر در کشورهای مالی، نیجر، بنین، بورکینافاسو و نیجریه در غرب آفریقا گویش می‌شوند. به‌طور خاص، آن‌ها در شهرهای تیمبوکتو و گائو رایج هستند. آن‌ها از زمان امپراتوری سنغای به عنوان زبان میانجی در آن منطقه مورد استفاده گسترده قرار گرفته‌اند. در مالی، دولت گویش گائو (شرق تیمبوکتو) را رسماً به عنوان یکی از گویش‌های مورد استفاده در آموزش ابتدایی پذیرفته‌است.Heath 2005

از نظر زبان‌شناسان، یکی از مهمترین موارد مورد توجه در زبان‌های سنغایی دشواری تعیین وابستگی ژنتیکی آن‌ها بوده‌است. مطابق تعریف ژوزف گرینبرگ در سال ۱۹۶۳، آن‌ها معمولاً به عنوان نیلوصحرایی شناخته می‌شوند، اما این دسته‌بندی همچنان بحث‌برانگیز است. زبان‌شناسی به نام گریت دیمندال (۲۰۰۸) معتقد است که در حال حاضر بهترین گزینه یک خانواده زبان مستقل است. راجر بلنچ استدلال می‌کند که زبان‌های سنغایی و صحرایی شاخه سنغایی-صحرایی را با یکدیگر در گستره وسیع‌تر نیلوصحرایی تشکیل می‌دهند.

از نظر تاریخی، نام سنغای نه یک نام قومی و نه نام یک زبان بود، بلکه یک نام برای طبقه حاکم امپراتوری سنغای بود. سخنگویان سنغای در مالی تحت تأثیر استفاده از زبان فرانسوی، به‌طور فزاینده‌ای از سنغای برای نام زبان خود استفاده کردند.Heath 1999:2 با این حال، گروه‌های دیگر سنغای‌زبان خود را با اصطلاحات قومی دیگر می‌شناسند.

 گونه‌ها 
پژوهشگران زبان‌های سنغای را به دو شاخه اصلی جنوبی و شمالی دسته‌بندی می‌کنند. .A map of the varieties is provided by Ethnologue at its Web site. سنغای جنوبی در پیرامون رودخانه نیجر متمرکز است. زبان زرمه با دو یا سه میلیون گوینده، پرسخنگوترین زبان سنغای و زبان اصلی جنوب غربی نیجر از جمله پایتخت، نیامی، است. سنغای شمالی بسیار کوچکتر و بسیار تحت تأثیر بربری است و در صحرا گویش می‌شود. از آنجا که تأثیر بربری فراتر از واژگان به ریخت‌شناسی عطفی نیز گسترش می‌یابد، زبان‌های سنغای شمالی گاهی به عنوان زبان‌های مختلط دیده می‌شوند.SIL Working Papers on Songhay

 اعداد 
مقایسه اعداد در زبان‌های سنغایی:

 زبان  ۱  ۲  ۳  ۴  ۵  ۶  ۷  ۸  ۹  ۱۰  کورانجه   affu*  jnka  jnzˁa  rˁəbʕa  χəmsa  sətta  səbʕa  tmənja  təsʕa  ʕəʃrˁa  تاداکساهاک   a-ˈf:o / a-ˈf:oo-da  hiŋˈka  ka:ˈrˤad <Tamasheq  aˈk:o:z <Tamasheq  ʃaˈm:uʃ <Tamasheq  ʃa:ˈdˤiʃ <Tamasheq  iˈʃ:a <Tamasheq  iˈtˤ:am <Tamasheq  tˤa:ˈsˤa <Tamasheq  ma:ˈrˤa <Tamasheq  تساوق   fó / a-f:ó  hínká / à-hínká  hínzà / à-hínzà  táásì / à-t:áásì  xámsà <Arabic  sít:à <Arabic  sábàɣà <Arabic  tàmáníyà <Arabic  tísàɣà <Arabic  ɣàsárà <Arabic  دندی   afɔ  hayinka / ahinka  ahinza  ataki  aɡu  ayidu  ayiye / ahiye  ayiyaku  ayiɡa  aweyi  کویرابورو سنی   affoo  ihinka  ihinza  itaatʃi  iɡɡuu  idduu  iyye  iyaaha  iyaɡɡa  iwoy  کویرا چینی   foo / a-foo  hiŋka  hindʒa  taatʃi  ɡuu  iddu  iiye  yaaha  yaɡɡa  woy / wey زرمه  àˈfó  ìˈhíŋká  ìˈhínzà  ìˈta:cí  ìˈɡú  ˈíddù  ˈijjè  àˈhákˌkù  ˈjǽɡɡà  ìˈwéɪ

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 Wictionaire, Dictionary Songhai Koyraboro Senni - French,> 3000 Words
 Relative Clauses in Tadaksahak
 Some verb morphology features in Tadaksahak
 PanAfrican L10n page on Songhai & Zarma
 Publications of linguist Jeffrey Heath on Songhay languages
 Language and Culture Djerma
 Maps showing the Songhay languages of Mali and Niger
 Northern Songhay  - bibliography and brief description of this subfamily

رده:زبان‌های سنغایی
رده:خانواده‌های زبانی
رده:زبان‌های بنین
رده:زبان‌های مالی
رده:زبان‌های نیجر