داروی سرماخوردگی

داروهای سرماخوردگی گروهی از داروها هستند که به‌صورت جداگانه یا ترکیبی برای درمان نشانه‌های سرماخوردگی معمولی و بیماری‌های مشابه در دستگاه تنفسی فوقانی مصرف می‌شوند. این اصطلاح، طیف وسیعی از داروها، از جمله داروهای ضددرد، آنتی‌هیستامین‌ها و دکونژستانت‌ها و بسیاری دیگر را در بر می‌گیرد. همچنین شامل داروهایی می‌شود که تحت عنوان مهارکننده سرفه یا ضد سرفه به بازار عرضه می‌شوند، اما اثربخشی آنها در کاهش نشانه‌های سرفه نامشخص یا ناچیز است.

در حالی که آنها توسط ۱۰٪ از کودکان آمریکایی در هر هفته استفاده می‌شوند، به دلیل فقدان شواهد کافی مبنی بر تأثیر و نگرانی‌هایی دربارهٔ آسیب احتمالی، استفاده از آنها برای کودکان شش سال یا کمتر در کانادا یا ایالات متحده توصیه نمی‌شود.

در حالی که آنها توسط ۱۰٪ از کودکان آمریکایی در هر هفته استفاده می‌شوند، به دلیل فقدان شواهد کافی مبنی بر تأثیر و نگرانی‌هایی دربارهٔ آسیب احتمالی، استفاده از آنها برای کودکان شش سال یا کمتر در کانادا یا ایالات متحده توصیه نمی‌شود.

 انواع داروهای سرماخوردگی 
انواع مختلفی از داروهای سرفه و سرماخوردگی وجود دارد که ممکن است برای نشانه‌های گوناگون سرفه استفاده شوند. محصولات موجود در بازار ممکن است حاوی ترکیبات مختلفی از یک یا چند نوع از مواد زیر باشند:
 موکوکینتیک‌ها یا موکولیتیک‌ها، دسته‌ای از داروها هستند که به پاک‌سازی مخاط از راه‌های هوایی، ریه‌ها، برونش‌ها و نای کمک می‌کنند. نمونه‌هایی از این داروها عبارتند از کاربوسیستئین، آمبروکسول و برم هگزین.
 اکسپکتورانت‌ها موادی هستند که ادعا می‌شود با افزایش تولید مخاط و خلط، سرفه را آسان‌تر می‌کنند. دو نمونه از آنها استیل‌سیستئین و گایافنزین هستند.
 داروهای ضد سرفه یا مهارکننده سرفه، موادی هستند که خود سرفه را مهار می‌کنند. نمونه‌هایی از این داروها عبارتند از دکسترومتورفان، بنزوناتات، کدئین، هیدروکدون، فولکودین، نوسکاپین، کلوپراستین و بوتامیرات.
 آنتی‌هیستامین‌ها، برای رینیت آلرژیک، ممکن است آرام‌بخشی خفیفی ایجاد کنند و دیگر نشانه‌های مرتبط مانند آبریزش بینی و اشک‌آلودگی چشم را کاهش دهند. نمونه‌هایی از این داروها عبارتند از دیفن‌هیدرامین، کلرفنیرامین، برومفنیرامین، لوراتادین و ستیریزین.
 دکونژستانت‌ها ممکن است گرفتگی بینی را در عفونت‌های سینوسی بهبود بخشند. نمونه‌هایی از این داروها عبارتند از افدرین، فنیل‌افرین، سودوافدرین و اکسی‌متازولین.
 داروهای تب‌بُر یا مسکّن. برای مثال می‌توان به پاراستامول (استامینوفن) و NSAIDهایی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن اشاره کرد.
 همچنین مواد مختلفی که گمان می‌رود سرفه را نرم کنند، مانند عسل یا شربت‌های مکمل، به کار گرفته می‌شوند.

یک نمونه از این ترکیب، گایافنزین با کدئین است.

 اثربخشی 
کارآمدی داروهای سرفه، به‌ویژه در کودکان، مورد تردید است.Medsafe cough and cold group  یک مرور کاکرین در سال ۲۰۱۴ نتیجه گرفت که «هیچ شواهد معتبری برای تأیید یا رد اثربخشی OTC [داروهای بدون نسخه] در مدیریت سرفه‌های حاد وجود ندارد». برخی از داروهای سرفه ممکن است برای سرفه‌های حاد در بزرگسالان، از جمله سرفه‌های مربوط به عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی، موثرتر از دارونما نباشند. کالج آمریکایی پزشکان قفسه سینه تأکید می‌کند که داروهای سرفه برای درمان سیاه سرفه، سرفه‌ای که توسط باکتری ایجاد می‌شود و می‌تواند ماه‌ها طول بکشد، طراحی نشده‌اند. هیچ‌یک از داروهای سرفه بدون نسخه در موارد پنومونی مؤثر نبوده است. این داروها برای افرادی که مبتلا به COPD، برونشیت مزمن یا سرماخوردگی معمولی هستند، توصیه نمی‌شوند. شواهد کافی برای توصیه به کسانی که به دلیل سرطان سرفه می‌کنند، وجود ندارد.

 داروها 
 دکسترومتورفان ممکن است در کاهش سرفه در بزرگسالان مبتلا به عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی، به میزان نسبتاً کمی مؤثر باشد. بااین‌حال، این دارو در کودکان مؤثر نبوده است.
 کدئین، زمانی به‌عنوان «استاندارد طلایی» بین مهارکننده‌های سرفه در نظر گرفته می‌شد، اما این موضع اکنون مورد تردید است. برخی از کارآزمایی‌های کنترل‌شده با دارونما نشان داده‌اند که این دارو در برابر برخی از انواع سرفه، از جمله سرفه حاد در کودکان، بی‌اثر است. بنابراین مصرف آن برای کودکان توصیه نمی‌شود. علاوه‌بر این، هیچ شواهدی دال بر مفید بودن هیدروکدون در کودکان وجود ندارد. به همین ترتیب، یک دستورالعمل بالینی هلندی در سال ۲۰۱۲، استفاده از آن را برای درمان سرفه حاد توصیه نمی‌کند.
 تعدادی دیگر از درمان‌های موجود در بازار برای سرفه، در مدیریت بالینی عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی مؤثر شناخته نشده‌اند. این درمان‌ها برای بزرگسالان شامل موارد زیر است: آنتی‌هیستامین‌ها، ترکیبات آنتی‌هیستامین-دکونژستانت، بنزوناتات، ترکیبات ضد آسم-اکسپکتورانت-موکولیتیک، ترکیبات اکسپکتورانت-برونکودیلاتور، مهارکننده‌های لکوترین، آمبروکسول و گایافنزین، که گاهی با داروهای ضددرد، تب‌بُرها، ضدالتهاب‌ها و آنتی‌کولینرژیک‌ها همراه می‌شوند؛ و برای کودکان: آنتی‌هیستامین‌ها، دکونژستانت‌ها برای پاک‌سازی بینی، یا ترکیبی از این موارد و مهارکننده‌های لکوترین برای آلرژی و آسم. بااین‌حال، آنتی‌هیستامین‌ها را نمی‌توان به‌عنوان یک درمان تجربی برای سرفه‌های مزمن یا غیراختصاصی، به‌ویژه در کودکان بسیار خردسال، استفاده کرد. مصرف طولانی‌مدت دیفن‌هیدرامین با پیامدهای منفی در افراد مسن مرتبط است.

 طب جایگزین 
یک مطالعه کوچک نشان داد که عسل ممکن است به دلیل «تأثیرات آنتی‌اکسیدانی و ضدمیکروبی اثبات‌شده» و تمایل به تسکین بافت‌های تحریک‌شده، یک درمان سرفه با حداقل اثربخشی باشد. یک مرور کاکرین نشان داد که شواهد ضعیفی برای توصیه یا رد استفاده از عسل در کودکان به‌عنوان درمان سرفه وجود دارد. با توجه به این یافته‌ها، مطالعه کاکرین نشان داد که عسل برای تسکین نشانه‌های سرفه بهتر از عدم درمان، دارونما یا دیفن‌هیدرامین است، اما بهتر از دکسترومتورفان نیست. استفاده از عسل به‌عنوان درمان سرفه در موارد متعددی با بوتولیسم نوزادان مرتبط بوده است و بر این اساس نباید در کودکان کمتر از یک سال استفاده شود.

بسیاری از درمان‌های جایگزین برای درمان سرماخوردگی معمولی استفاده می‌شوند، اگرچه داده‌ها در مورد اثربخشی آنها عموماً محدود است. مرور انجام شده در سال ۲۰۰۷ بیان می‌کند که «درمان‌های جایگزین (یعنی اکیناسه، ویتامین C و روی) برای درمان نشانه‌های سرماخوردگی معمولی توصیه نمی‌شوند؛ بااین‌حال، پروفیلاکسی با ویتامین C ممکن است مدت و شدت سرماخوردگی را در جمعیت عمومی به میزان نسبتاً کمی کاهش دهد و بروز بیماری را در افرادی که در معرض استرس‌های فیزیکی و محیطی قرار دارند، کاهش دهد.» همچنین مروری که در سال ۲۰۱۴ انجام شد، شواهد کافی برای اثربخشی اکیناسه پیدا نکرد، با وجود اینکه گرایش ضعیفی به سمت مزایای مثبت وجود داشت، هیچ ارتباط بالینی برای نشان دادن مزیت آن برای درمان سرماخوردگی اثبات نشد. به همین ترتیب، یک مرور سیستماتیک در سال ۲۰۱۴ نشان داد که سیر ممکن است از وقوع سرماخوردگی پیشگیری کند، اما شواهد کافی برای نشان دادن تأثیر سیر در درمان سرماخوردگی وجود نداشت و مطالعات، عوارض جانبی مانند بثورات پوستی و بوی بدن را گزارش کردند. بنابراین، پژوهش‌های بیشتری باید انجام شود تا ثابت شود که مزایای آن بیشتر از آسیب‌های آن است.

شواهد مربوط به اثربخشی روی در رابطه با سرفه ضدونقیض است. مروری که در سال ۲۰۰۳ انجام شد، نتیجه گرفت: «داده‌های کارآزمایی بالینی از ارزش روی در کاهش مدت و شدت نشانه‌های سرماخوردگی معمولی حمایت می‌کنند، مشروط بر اینکه مصرف آن طی ۲۴ ساعت پس‌از شروع نشانه‌ها صورت گیرد.» استفاده از ژل روی در بینی ممکن است منجر به از دست دادن طولانی‌مدت یا دائمی حس بویایی گردد؛ بنابراین، سازمان غذا و داروی آمریکا استفاده از آن را توصیه نمی‌کند.

 استفاده تفریحی 

داروهای سرفه، به‌ویژه آنهایی که حاوی دکسترومتورفان و کدئین هستند، اغلب به‌عنوان داروهای تفریحی مورد سوءمصرف قرار می‌گیرند. سوءمصرف ممکن است منجر به توهم، از دست دادن هوشیاری و مرگ‌ومیر شود. بسیاری از شربت‌های سرفه می‌توانند حاوی استامینوفن باشند که در مصرف‌کنندگان تفریحی باعث آسیب کبدی می‌شود.

 عوارض جانبی 
تعدادی از موارد مصرف بیش از حد تصادفی و عوارض جانبی کاملاً مستند، لزوم احتیاط در مصرف آن برای کودکان را نشان می‌دهد. سازمان غذا و داروی آمریکا در سال ۲۰۱۵ هشدار داد که استفاده از داروهای سرفه حاوی کدئین در کودکان ممکن است باعث مشکلات تنفسی شود. مصرف بیش از حد شربت سرماخوردگی با توهمات بینایی و شنوایی و همچنین حرکات سریع و غیرارادی فک، زبان و چشم در کودکان مرتبط دانسته شده است.

دکونژستانت‌ها احتمالاً برای افرادی که فشار خون بالا یا بیماری قلبی دارند، مضر هستند زیرا این مواد می‌توانند رگ‌های خونی را منقبض کنند.

 تاریخچه 
هروئین در ابتدا در سال ۱۸۹۸ به‌عنوان یک داروی مهارکننده سرفه به بازار عرضه شد. در آن زمان تصور می‌شد که این ماده، جایگزینی غیراعتیادآور برای دیگر شربت‌های سرفه حاوی اوپیوئیدها است. خیلی زود مشخص شد که این درست نیست، زیرا هروئین به راحتی در بدن به مورفین تجزیه می‌شود. پیش‌از این نیز مورفین به‌عنوان یک ماده اعتیادآور شناخته شده بود.

 جامعه و فرهنگ 
 برندها 
برخی از اسامی برندها عبارتند از: بنلین، سودافد، روبیتوسین و ویکس. بیشتر آنها حاوی چندین ماده فعال هستند. شرکت تایلندی هاتاکب, قرص ضد سرفه تاکب را تولید می‌کند که یک داروی گیاهی چینی است.

سودافد برندی است که توسط آزمایشگاه‌های مک‌نیلتولید می‌شود. فرمولاسیون اصلی آن حاوی ماده مؤثر سودوافدرین است، اما همچنین محصولات فاقد سودوافدرین تحت این برند به فروش می‌رسند. به ویژه مواردی که حاوی فنیل‌افرین به عنوان ماده مؤثر هستند، و همچنین برخی حاوی اکسی‌متازولین یا زایلومتازولین. در ایالات متحده، از سال ۲۰۰۵ عرضه مستقیم محصولات سودوافدرین در قفسه‌های فروشگاه ممنوع شده است و در عوض، فقط بنا به درخواست، پشت پیشخوان در دسترس هستند و اطلاعات مربوط به تمام خریدهای آنها به عنوان یک اقدام پیشگیری از سوءمصرف جمع‌آوری می‌شود – بنابراین محصولات برند Sudafed که در قفسه‌های فروشگاه فروخته می‌شوند، حاوی سودوافدرین نیستند. محدودیت‌های مشابهی در فروش محصولات سودوافدرین در بریتانیا، نیوزیلند و استرالیا وجود دارند. در سال ۲۰۱۶، این برند با فروشی معادل ۳۴٫۴ میلیون پوند، یکی از پرفروش‌ترین داروهای بدون نسخه در بریتانیای کبیر بود. اثربخشی فنیل‌افرین خوراکی به‌عنوان یک دکونژستانت بینی مورد تردید است.

جیز لینکتوس یک داروی سرفه حاوی تنتور تریاک است. نیوزیلند در سال ۲۰۱۹، فروش آن را فقط با نسخه پزشک مجاز کرد.

کوریسیدین، کوریسیدین D یا کوریسیدین HBP نام تجاری ترکیبی از دکسترومتورفان و کلرفنیرامین مالئات (یک آنتی‌هیستامین) است. همچنین انواع مختلف آن ممکن است حاوی استامینوفن و گایافنزین نیز باشند.

کودرال، یک برند تجاری است که توسط شرکت جانسون و جانسون تولید می‌شود و عمدتاً در استرالیا و نیوزیلند به فروش می‌رسد. کودرال، پرفروش‌ترین داروی سرماخوردگی و آنفلوآنزا در استرالیا است.

 اقتصاد 
در ایالات متحده، سالانه چندین میلیارد دلار صرف محصولات بدون نسخه می‌شود.

 مسمومیت 
طبق گزارش نیویورک تایمز، حداقل هشت مورد مسمومیت دسته جمعی در نتیجه استفاده از شربت سرفه تقلبی رخ داده است که در آن گلیسیرین با گرید پزشکی، با دی‌اتیلن‌گلیکول، یک جایگزین ارزان اما سمی گلیسیرین که برای مصارف صنعتی به بازار عرضه می‌شود، جایگزین شده است. در ماه مه سال ۲۰۰۷، حدود ۳۶۵ مورد مرگ‌ومیر در پاناما گزارش شد که با شربت سرفه حاوی دی‌اتیلن‌گلیکول مرتبط بودند. در سال ۲۰۲۲، مرگ ۶۶ کودک در گامبیا با چهار داروی شربت سرفه کودکان که حاوی دی‌اتیلن‌گلیکول و اتیلن‌گلیکول بودند، مرتبط بود.

سازمان غذا و داروی آمریکا در سال ۲۰۲۲، پس‌از آنکه ویدئویی از فردی در حال تهیه «مرغ نای‌کوئیل» (که همچنین گاهی «مرغ خواب‌آور» نامیده می‌شود) در رسانه‌های اجتماعی محبوب شد، در مورد پختن غذاها در شربت سرفه هشدار داد. شربت سرفه برای نگهداری در دمای اتاق طراحی شده است و خواص آن هنگام گرم شدن می‌تواند تغییر کند و این امر می‌تواند آن را به‌طور بالقوه مرگبار سازد. شربت سرفه حرارت‌دیده، همچنین می‌تواند تبخیر شود و منجر به خطرات تنفسی گردد. این هشدار مورد توجه بسیاری از رسانه‌های خبری قرار گرفت، اما برخی از آنها از نحوه برخورد سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) با این موضوع انتقاد کردند، زیرا معتقد بودند این سازمان با بزرگ‌نمایی موضوع، توجه آنلاین به آن را افزایش داده است و این سؤال را مطرح کردند که تهیه و خوردن مرغ نای‌کوئیل واقعاً یک روند گسترده بوده است یا خیر.

 واژه‌نامه 

 منابع 

رده:داروهای بدون نسخه در ایالات متحده آمریکا
رده:ضدسرفه‌ها
رده:نشان‌های تجاری فایزر
رده:نشان‌های تجاری گلاکسواسمیت‌کلاین
رده:نشان‌های تجاری نوارتیس
رده:نشان‌های تجاری وایت