توانمندگرایی

اگرچه توانمندگرایی و ناتوانی هر دو اصطلاحاتی هستند که تبعیض بخاطر ناتوانی را توصیف می‌کنند، اما تأکید هر یک از این اصطلاحات کمی متفاوت است. توانمندگرایی تبعیض به نفع افراد غیر ناتوان تعریف می‌شود در حالی که ناتوانی تبعیض علیه افراد ناتوان است.

کلیشه‌هایی وجود دارند که یا به‌طور کلی با ناتوانی مرتبط هستند، یا با اختلالات خاص یا شرایط سلامت مزمن مرتبط هستند (مثلاً این فرض که همه افراد ناتوان می‌خواهند درمان شوند، این فرض که کاربران ویلچر نیز دارای ناتوانی ذهنی هستند، یا این فرض که افراد نابینا نوعی بصیرت خاص دارند). این کلیشه‌ها به نوبه خود به عنوان توجیهی برای اعمال تبعیض آمیز عمل می‌کنند و نگرش‌ها و رفتارهای تبعیض آمیز را نسبت به افراد دارای ناتوانی تقویت می‌کنند.Wüllenweber, Ernst; Theunissen, Georg; Mühl, Heinz (2006). Pädagogik bei geistigen Behinderungen: ein Handbuch für Studium und Praxis (Education for intellectual disabilities: A manual for study and practice) (in German). Kohlhammer Verlag. p. 149. . Retrieved January 17, 2012. برچسب‌گذاری زمانی بر افراد تأثیر می‌گذارد که گزینه‌های آنها را برای عمل محدود یا هویت آنها را تغییر دهد."Geistige Behinderung Normtheorien nach Speck und Goffman". Heilpaedagogik-info.de. Retrieved 2014-05-12.

در جوامع توانمندگرا، «زندگی افراد ناتوان کمتر ارزش زیستن دارد یا افراد ناتوان ارزش کمتری دارند.» جنبش اصلاح نژاد در اوایل قرن بیستم به عنوان بیانی از توانمندگرایی گسترده در نظر گرفته می‌شود.

توانمندگرایی را می‌توان با خواندن ادبیاتی که توسط کسانی که ناتوانی و توانمندگرایی را از نزدیک تجربه می‌کنند بیشتر درک کرد.

 ریشه‌شناسی 
کلمه ابلیسم (به انگلیسی:Ableism) نشات گرفته از واژه «-able» و ایسم است و برای اولین؛ اولین بار در سال ۱۹۸۱ میلادی ثبت شد.

 علل شکل‌گیری توانمندگرایی 
توانمندگرایی ممکن است منشأ در تکامل یا منشأ هستی‌گرایانه داشته باشد (ترس از سرایت، ترس از مرگ). همچنین ممکن است ریشه در نظام‌های اعتقادی (داروینیسم اجتماعی، شایسته‌سالاری)، زبان یا جانبداری‌های ناخودآگاه داشته باشد.

 جستارهای وابسته 
 مطالعات ناتوانی
 جنبش حقوق معلولان

 منابع 

 برای مطالعه بیشتر 







 Fandrey, Walter: Krüppel, Idioten, Irre: zur Sozialgeschichte behinderter Menschen in Deutschland (Cripples, idiots, madmen: the social history of disabled people in Germany)  

 Schweik, Susan. (2009). The Ugly Laws: Disability in Public (History of Disability). NYU Press.OCLC 844342243  
 Shaver, James P. (1981). Handicapism and Equal Opportunity: Teaching About the Disabled in Social Studies. Library of Congress Card Catalog Number 80-70737 ERIC Number: ED202185 


رده:تواناگرایی
رده:حقوق معلولان
رده:مفاهیم اجتماعی
رده:مقاله‌های با گزیده‌ها
رده:نظریه‌های اجتماعی