ابلیسک سیاه

ابلیسک سیاه (به ) که به ابلیسک شلمنسر سوم نیز شناخته می‌شود، مجسمه‌ایست سنگی به رنگ مشکی که جنس سنگ آن آهکی است. این ابلیسک دارای سنگ نبشته‌های بسیاری است. در نبشته‌های این سنگ به آنچه شلمنسر سوم در دوران حکومتش انجامیده پرداخته شده‌است. این سنگ که در شمال عراق یافت شده، در موزه بریتانیا در لندن به نمایش گذاشته شده‌است و چندین موزه دیگر نیز کپی آن را به نمایش گذاشته‌اند. این ابلیسک، کاملترین ابلیسک آشوری است که تاکنون کشف شده و از نظر تاریخی دارای اهمیت بسیاری است. علت اهمیت این ابلیسک، نشان دادن تصویری باستانی از یک شخصیت کتاب مقدس است که اولین بار در آثار باستانی یافت شده‌است. با این وجود دربارهٔ هویت این شخصیت مقدس تردیدهایی وجود دارد.
در این لوح، از پنج پادشاه متفاوت یاد شده‌است که از سرزمین‌های تحت حکومتشان خراج می‌گرفتند و افراد تحت سلطنت آنان، در پیشگاه پادشاهانشان، سجده می‌کردند. این پادشاهان پنج‌گانه عبارتند از: سوآ (در شمال غرب ایران)، یاهومن، حاکم مصری (احتمالاً در مصر)، مردوخ ابیلی اصر (سوریه و عراق) و قالپاروندا (از ترکیه). در بالای این ابلیسک، با نقش برجسته و به خط میخی، سالنامه شلمنسر سوم را گزارش کرده‌است. شناسایی شخصیت مقدس یاد شده در این لوح، اختلافاتی وجود دارد؛ از وی در این نبشته، با نام یاهومن پسر هوبیری یاد شده‌است، برخی وی را یکی از پادشاهان اسرائیل به همین نام گزارش کرده‌اند.Studies on the Text and Versions of the Hebrew Bible in Honour of Robert Gordon, edited by Geoffrey Khan, Diana Lipton, p. 159Assyrian Eponym Canon, George Smith, 1875, page 190, "There is another supposed Hebrew king in the annals of Shalmaneser, b.c. 842, Extracts VIII. and X. , called "Jehu son of Omri," who is generally identified with "Jehu son of Nimshi," the king of Israel. The country ruled by Jehu, son of Omri, is not stated in the inscriptions; and it appears unlikely that Jehu, king of Israel, who exterminated the family of Omri, should call himself son of that king. Without advancing any theory for the identification of the monarch mentioned in the Assyrian inscriptions, I would urge that the identity of the Jehu of the Bible with the Jehu of the inscriptions is not proved, and that these notices are not enough to force us to alter all our Bible dates." از سرگذشت این شخصیت در این لوح، به پرداخت خراج و چگونگی این کار در سال ۸۴۱ قبل از میلاد مسیح یاد شده‌است.Millard, Alan (1997) Discoveries from Bible Times, Oxford, Lion, p121

 توصیف 
این اثر شامل بیست صحنهٔ برجسته است، که در هر ضلع پنج صحنه قرار دارد. این صحنه‌ها پنج پادشاه مغلوب را نشان می‌دهند که خراج می‌آورند و در برابر پادشاه نئوآشوری زانو می‌زنند. از بالا به پایین، این پادشاهان عبارت‌اند از:

۱. سوآ از گیلزانو (در شمال غرب ایران)،

۲. «یاهوا از بیت عمری» (یحو از خاندان عمری)،

۳. فرمانروای نامعلوم موسری (در شمال عراق)،

۴. مردوخ ابیلی-اسور از سوهی (میان‌رود فرات)، و

۵. قالپاروندا از پاتین (منطقهٔ آنتاکیا در ترکیه).

هر صحنه شامل چهار پانل در اطراف اثر است و بالای آن با خط میخی شرح داده شده است.

در بالای و پایین برجستگی‌ها، یک کتیبهٔ طولانی به خط میخی وجود دارد که سال‌شمار شلمان‌اَسِر سوم را ثبت می‌کند. این کتیبه فهرست جنگ‌هایی را که پادشاه و فرماندهٔ ارشدش هر سال رهبری کرده‌اند، تا سال سی و یکم سلطنت، ارائه می‌دهد. برخی ویژگی‌ها ممکن است نشان دهند که این اثر توسط فرماندهٔ ارشد، دایان-آسور، سفارش داده شده است.

 ردیف دوم 
ردیف دوم از بالا احتمالاً شامل قدیمی‌ترین تصویر باقی‌مانده از یک شخصیت کتاب مقدس است. نام او به صورت mIa-ú-a mar mHu-um-ri-i ظاهر شده است. ترجمهٔ اولیهٔ راوِلینسون در سال ۱۸۵۰ در اثر مهم او با عنوان «دربارهٔ کتیبه‌های آشور و بابل» چنین آمده است: «خط دوم هدایا گفته می‌شود توسط یاهوا، پسر هوبیری، یک شاهزاده که در سال‌شمارها از او هیچ ذکری نیست فرستاده شده است و بنابراین از سرزمین مادری او اطلاعی ندارم.» https://archive.org/details/jstor-25228628https://books.google.com/books?id=U5f4EO5t8BYC&pg=PA14&lpg=PA14بیش از یک سال بعد، ارتباطی با کتاب مقدس توسط روحانی ادوارد هینکز برقرار شد. او در دفتر خاطرات خود در تاریخ ۲۱ اوت ۱۸۵۱ نوشت: «به شناسایی یکی از اسیران شِمَنرود – با یحو، پادشاه اسرائیل – فکر کردم و پس از اطمینان از این موضوع، نامه‌ای به آتنا ئیوم نوشتم و آن را اعلام کردم.» https://books.google.com/books?id=6dkyAQAAQBAJ&pg=PA159&lpg=PA159نامهٔ هینکز همان روز توسط Athenaeum منتشر شد و با عنوان «سنگ‌قبر نمرود» منتشر گردید. "Nimrud Obelisk, Athenaeum, 1251, 1384-85شناسایی هینکز اکنون به عنوان نظر غالب باستان‌شناسان کتاب مقدس پذیرفته شده است.
بندانگشتی|نمایندگان یهودی نزد شلمان‌اَسر سوم بر سنگ‌قبر سیاه، حدود سال ۸۴۰ پیش از میلاد.
شناسایی «یاهوا» به عنوان یحو توسط برخی پژوهشگران معاصر مانند جرج اسمیت مورد تردید قرار گرفت Assyrian Eponym Canon, George Smith, 1875, page 190, "There is another supposed Hebrew king in the annals of Shalmaneser, b.c. 842, Extracts VIII. and X., called "Jehu son of Omri," who is generally identified with "Jehu son of Nimshi," the king of Israel. The country ruled by Jehu, son of Omri, is not stated in the inscriptions; and it appears unlikely that Jehu, king of Israel, who exterminated the family of Omri, should call himself son of that king. Without advancing any theory for the identification of the monarch mentioned in the Neo-Assyrian inscriptions, I would urge that the identity of the Jehu of the Bible with the Jehu of the inscriptions is not proved, and that these notices are not enough to force us to alter all our Bible dates."و در زمان‌های اخیر نیز توسط پی. کایل مک‌کارتر و ادوین آر. تیلی مورد سؤال قرار گرفت، به دلیل اینکه یحو از خاندان عمری نبود و همچنین به علت مسائل مربوط به رونویسی و کرونولوژی. با این حال، نامی که به صورت «یَو، پسر عمری (بیت-عمری، رجوع کنید به خاندان عمری)» خوانده می‌شود، عموماً پذیرفته شده است که مطابق هینکز، همان یحو، پادشاه اسرائیل در کتاب مقدس است.

این استله شرح می‌دهد که یحو چگونه خراج خود را حوالی سال ۸۴۱ پیش از میلاد آورد یا فرستاد.Millard, Alan (1997) Discoveries from Bible Times, Oxford, Lion, p121 شرح بالای صحنه که به خط میخی آشوری نوشته شده است، می‌تواند چنین ترجمه شود:

«من خراج یاهوا (یحو)، پسر (مردمان سرزمین) عمری (آکدی: 𒅀𒌑𒀀 𒈥 𒄷𒌝𒊑𒄿) را دریافت کردم: نقره، طلا، یک کاسهٔ طلایی، یک جام طلایی با ته نوک‌دار، لیوان‌های طلایی، سطل‌های طلایی، قلع، عصایی برای پادشاه [و] نیزه‌ها.»

 جستارهای وابسته 

 سنگ یادبود موآبی
 سنگ‌نبشته مرنپتاح
 سنگ‌یادبود تل دان

 نگارخانه 

 پانویس 

رده:پادشاهی شمالی اسرائیل
رده:تندیس‌های خاور نزدیک باستان
رده:تندیس‌های خاورمیانه‌ای در موزه بریتانیا
رده:سنگ‌های یادبود پیروزی
رده:سنگ‌های یادبود سده ۹ (پیش از میلاد)
رده:عمریان
رده:نیمرود (شهر)
رده:هنر و معماری آشوری
رده:ویکی‌سازی رباتیک