مارموست

مارموسِت‌ها ۲۲ گونه از میمون‌های جهان جدید از سرده‌های Callithrix , Cebuella , Callibella و Mico هستند. هر چهار سرده، عضوی از خانواده زیستی میمون‌های پنجه‌ای هستند. اصطلاح «مارموسِت» همچنین در اشاره به گونهٔ مارموست گوئلدی (Callimico goeldii)، که ارتباط نزدیکی با این چهار سرده دارد، استفاده می‌شود.

اکثر مارموست‌ها حدود  طول دارند. نسبت به سایر میمون‌ها، آن‌ها برخی از ویژگی‌های ظاهراً ابتدایی را نشان می‌دهند. آن‌ها به‌جای ناخن، پنجه دارند و روی مچ دست، موهایشان قابل لمس است. آن‌ها فاقد دندان عقل هستند و به‌نظر می‌رسد ساختمان مغز آن‌ها نسبتاً ابتدایی است. دمای بدن آن‌ها به‌طور غیرعادی متغیر است و تا ۴ درجه سانتی‌گراد (۷ درجهٔ فارنهایت) در روز تغییر می‌کند.Stafford, S.G. (1999). "Thermoregulatory and Endocrine Adaptations of Small Body Size in Primates". Kent State University Dissertation, QP 135.S73, 1999. مارموست‌ها بومی آمریکای جنوبی هستند و در بولیوی، برزیل، کلمبیا، اکوادور، پاراگوئه و پرو یافت می‌شوند.Primate Info Net, Callithrix Factsheet, University of Wisconsin, Madison. آن‌ها همچنین گاهی در آمریکای مرکزی و جنوب مکزیک مشاهده شده‌اند. مارموست‌ها گاهی به‌عنوان حیوان خانگی نگهداری می‌شوند، با این وجود، آن‌ها نیازهای غذایی و زیست‌گاهی خاصی دارند که نیاز به بررسی و دقت بالا دارد.

بر اساس تحقیقات اخیر، مارموست‌ها کایمریسم سلول‌های ردهٔ زایا را از خود نشان می‌دهند که در طبیعت، در هیچ‌یک از نخستی‌سانان به‌جز میمون‌های پنجه‌ای دیده نمی‌شود.

 واژه‌شناسی 
واژهٔ Callithrix از زبان یونانی باستان گرفته شده و به‌معنای «خَز زیبا» است.

 فهرست گونه‌ها 
 سردهٔ Callithrix - مارموست‌های اطلس
 مارموست معمولی، Callithrix jacchus
 مارموست کاکل‌سیاه، Callithrix penicillata
 مارموزت وید، Callithrix kuhlii
 مارموست سرسفید، Callithrix geoffroyi
 مارموست سرنخودی، فلیپسپس کالیتریکس
 مارموست کاکل‌نخودی، Callithrix aurita
 سردهٔ Mico - مارموست‌های آمازونیایی
 مارموست ریو آکاری، Mico acariensis
 مارموست نقره‌ای، Mico argentatus
 مارموست سفید، Mico leucippe
 مارموست امیلیا، Mico emiliae
 مارموست سرسیاه، Mico nigriceps
 مارموست مارکا، Mico marcai
 مارموست دم‌سیاه، Mico melanura
 مارموست سانتارم، Mico humeralifer
 مارموست ماوئِسی، Mico mauesi
 مارموست موندروکو، Mico realizuku
 مارموست سفید و طلائی، Mico chrysoleucos
 مارموست هرشکویتز، Mico intermedius
 مارموست ساتر، Mico saterei
 مارموست روندون،  Mico Rondoni
 سردهٔ Callibella
 مارموست کوتولهٔ روزمالنس، Callibella humilis
 سردهٔ سبوئلا
 مارموست پیگمی، Cebuella pygmaea

 رفتارشناسی 
مارموست‌ها بسیار فعال هستند و در تاج‌پوش بالای درختان جنگلی زندگی می‌کنند و از حشرات، میوه‌ها، برگ‌ها، شیرهٔ درختان و صمغ تغذیه می‌کنند. آن‌ها دارای دندان‌های پیش پایینی بلندی هستند که به آن‌ها اجازه می‌دهد سوراخ‌هایی را در تنهٔ درختان و شاخه‌ها ایجاد کرده و شیره و صمغ را از داخل آن‌ها بیرون کشیده و مصرف کنند.

مارموست‌ها در گروه‌های خانوادگی سه تا پانزده نفری، متشکل از یک یا دو مادهٔ مولد، یک نر غیرخویشاوند، فرزندان و گاه با افراد غیرخویشاوند، زندگی می‌کنند. سیستم‌های جفت‌گیری آن‌ها بسیار متغیر است و می‌تواند شامل روش‌های مختلفی مانند تک‌همسری و چندهمسری باشد. در بیشتر گونه‌های مارموست، نوزادان معمولاً دوقلو و گاهی سه‌قلو، زاده می‌شوند. مارموست‌ها دارای درجهٔ بالایی از زندگی اجتماعی و مشارکتی، مانند به‌اشتراک‌گذاری مواد غذایی و کمک و مشارکت تمامی افراد گروه، در حمل نوزادان هستند. مارموست‌های پدر، نمونه‌ای استثنایی از پدرانی هستند که در قلمرو جانوران، به جفتِ خود، کمک می‌کنند. آن‌ها هنگام زایمان به جفت خود کمک کرده و در تمیز کردن نوزادان و حتی جدا کردن بند ناف نوزاد تازه متولدشده، مشارکت دارند. اکثر گروه‌های مارموست‌ها، محدوده‌های خود را مشخص می‌کنند و از آن دفاع می‌کنند، اما گاهی این محدوده‌ها تا حد زیادی با هم هم‌پوشانی دارند.

غذای مورد علاقهٔ مارموست‌ها، شیرهٔ غنی از کربوهیدرات درختان است که با جویدن سوراخ در تنه به آن می‌رسند. قلمروی آن‌ها بر روی درختان متمرکز است و مارموست‌های کوچک‌تر، گاهی از حشرات تغذیه می‌کنند.

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 Primate Info Net Callithrix Factsheets
 Common Marmoset Care

رده:مارموست‌ها
رده:میمون‌های پنجه‌ای
رده:نام‌های رایج پستانداران
رده:نخستی‌های آمریکای جنوبی