فهرست مادی‌های اصفهان

مادی به جوی‌ها و نهرهایی گفته می‌شود که جهت تقسیم مقداری از آب زاینده رود در شهر اصفهان در زمان صفویان توسط شیخ بهایی احداث گردید. نظریه‌ای است که نام مادی را با قوم ایرانی ماد مربوط می‌داند و اینگونه نهرکشی را «روش مادی» می‌داند، به علت آنکه آب را از چاه‌ها به صورت قنات به روی زمین آورده و جاری می‌ساختند.

مشابه مادی‌های اصفهان را می‌توان در آمستردام و دیگر شهرهای تاریخی هلند دید که در هلندی با نام خراخت (Gracht) معروفند. در هلند از مادی‌ها برای تقسیم آب، زهکشی و رد کردن آب اضافی استفاده می‌شود.

 فهرست 
مادی‌ها به ترتیب زیر وارد اصفهان می‌شوند:

جوی شاه: که آب آن مخصوص عمارتهای سلطنتی بوده و نصف مادی فرشادی آب داشته است.

مادی نیاصرم: این مادی که از بزرگ‌ترین مادی‌های اصفهان است از کنار پل مارنان از رود جدا شده، از جنب محله لنبان می‌گذرد به طرف شرق اصفهان جریان می‌یابد. این مادی، به هنگام پرآبی، دویست سنگ آب دارد.

مادی فرشادی: این مادی بالاتر از مادی نیاصرم از رودخانه جدا شده، محله‌های چهارسو و شمس‌آباد را مشروب می‌سازد و سپس از محله خواجو می‌گذرد و آب آن به یک چهارم‌اب مادی نیاصرم می‌باشد.

مادی فدن: آب این مادی را سلاطین صفویه وقف سلامتی خود کرده بودند. این مادی بالاتر از سه مادی دیگر قرار داشت و به دروازه دولت می‌رفت. سپس در آنجا به شعبات کوچکی تقسیم می‌شد.

مادی تیران یا طهران: این مادی از مغرب شهر گذشته، به محله بیدآباد و چهارسوق شیرازیها می‌رسید.

سایر مادیهای بزرگ شهر اصفهان عبارت‌اند از ناجوان، نایج، شایج، قمش، و عبدالله خان. به‌طور کلی از سرچشمه زاینده‌رود تا گاوخونی ۱۵۴ مادی و نهر از این رودخانه جدا می‌شود.

مجموعاً ۳۰۸۶۸۳ متر طول مادی در مناطق ۱۵ گانه است. مادی‌ها ساختار هندسی و مارپیچی دارد.
مناطقطول کل مادی‌ها (متر)نام مادیهامنطقه ۱۱۸۲۷۴تیران- فدن- دستگرده-الیادران- جوی شاه -نیاصرم - فرشادی - حاجیمنطقه ۲۲۳۴۴۰پرتمان- شمس اباد-ولدان- فردوان- دستگرده- قمیشمنطقه ۳۱۱۲۵۲نیاصرم- فرشادی- باقرخان- راران- مدرسمنطقه ۴۲۲۷۶۳آسیاب- باقرخان- نیاصرم- فرشادی-مهراباد-فروتنمنطقه ۵۱۳۵۰۲شایج –عبدالله خان-نایجمنطقه ۶۲۲۰۳ردان فیزادان -خونینمنطقه ۷۱۶۰۷۶فدن –فارابی- فرسخ- خونین- برازنده- ارزنان- شاهپسندمنطقه ۸۲۳۹۸۰پرتمان-آسیاب دوبرجه و ساحل-آزادن –تامه-تیران آهنگران-جلالیه-فدن-یونارت-فردوان-شاهپسند-شمس‌آبادمنطقه ۹۷۶۲۴۹فدن –فرشادی-حاجی-قمیش-کارلادان-سهم-تیران-سودان-رهنان-الیادران-لنبانمنطقه ۱۰۱۴۱۴۶مرغاب-هفتون- چشمه کشاورز- چشمه تالار- راران-چشمه صفائیه-جوهرانمنطقه ۱۱۱۱۰۹۵پرتمان- ظهرابادی-کی رهنان شرقی- روداب-وعنا-سودانمنطقه ۱۲۲۶۸۲هادی گل- مهدی‌آبادمنطقه ۱۳۵۶۵۴میاندواب- جلالان- لت رقیه- جوی سیاهمنطقه ۱۴۱۵۱۵۴ارزنان-دارک- شاهپسند-برازندهمنطقه ۱۵۴۲۲۳باقرخان- راران- جوی چهل پارس- کی اندوانناژوان۴۷۹۹۰نایج- شایج- جلالان- قمیش- کارلادان- تیران- آسیاب (حاجی)- فرشادی- سهم-جوی شاه- فدن

 منابع 

رده:اصفهان
رده:کانال‌ها در ایران