گویش کردکویی

گویش کردکویی یا طبری کردکوییThe dictionary edited by Naṣri Ašrafi (1381 Š./2002) contains vocabulary from the dialects of ʿAbbāsābād, Āmol, Bābol, Behšahr, Katul, Kord-kuy, Nowšahr, Sāri, Qāʾem-šahr, Tonokābon, etc. (in part compared with Pahlavi)., (Prods Oktor Skjærvø), “IRAN vi. IRANIAN LANGUAGES AND SCRIPTS (2) Documentation” Encyclopædia Iranica, online edition (به مازندرانی: کاردمَلی) که در دو شهرستان کردکوی و بندرگز استان گلستان گویش می‌شود. واژه‌نامه بزرگ تبری، لهجه‌های مختلف زبان مازندرانی را مورد بررسی قرار داده که موجب شناسایی دوازده لهجه مختلف و تفکیک آنها شده که لهجه منطقه کردکوی شامل هزارجریب شرقی، شاه‌کوه زیارت، بالاجاده، رادکان، گز شرقی، گز غربی، مجن، دیباج، چهاردانگه تا گلوگاه می‌باشد.

 محدوده جغرافیایی 
300px|بندانگشتی|نقشهٔ زبانی استان گلستان
گویش کردکویی[https://iranicaonline.org/articles/iran-vi2-documentation = The dictionary edited by Naṣri Ašrafi (1381 Š./2002) contains vocabulary from the dialects of ʿAbbāsābād, Āmol, Bābol, Behšahr, Katul, Kord-kuy, Nowšahr, Sāri, Qāʾem-šahr, Tonokābon, etc. (in part compared with Pahlavi) در شهرستان کردکوی و بندرگز شامل هزار جریب شرقی، شاه کوه زیارت، بالاجاده، رادکان، گز شرقی وغربی، مجن، دیباج، چهاردانگه تا گلوگاه می‌باشد.واژه‌نامه بزرگ تبری، گروه پدید آورندگان به سرپرستی: جهانگیر نصراشرفی و حسین صمدی، سال 1377، جلد اول، ص 31

 دستور زبان 
 ضمیر 
در گویش کردکویی ضمیر سه حالت دارد: فاعلی، مفعولی و ملکی.واژه‌نامه بزرگ تبری (گویش کردکویی)، گروه پدید آورندگان به سرپرستی: جهانگیر نصراشرفی و حسین صمدی، سال 1377، جلد اول، ص 260
 ضمیر  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع فاعلی، شهرستان کردکوی  men  te  ve  emâ  šemâ  vešun مفعولی، شهرستان کردکوی  mere  tere  vere  emâre  šemâre  vešunre ملکی، شهرستان کردکوی  me  te/tene  ve/vene  ame  šeme  vešune

 شناسه 
در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در گویش کردکویی سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی.واژه‌نامه بزرگ تبری (گویش کردکویی)، گروه پدید آورندگان به سرپرستی: جهانگیر نصراشرفی و حسین صمدی، سال 1377، جلد اول، ص 261 (نمونه زیر بر اساس گویش کردکوی تنظیم شده است)

۱. گذشته:
 بن ماضی ساده: -baut = گفت
 بن ماضی استمراری: -got = می‌گفت
 گذشته  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع شناسه  embe i  e  embi  eni  ene شناسه (پس از واکه)  mbe i  e  mbi  ni  ne

۲. حال ساده:
 بن مضارع اخباری: -go = می‌گوید

 حال ساده  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع شناسه  eme  eni  ene  emi  enni  enne شناسه (پس از واکه)  me  ni  ne  mi  nni  nne

۳. حال التزامی:
 بن مضارع التزامی: -baur = بگو

 حال التزامی  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع شناسه  em  i  e  im  in  en شناسه (پس از واکه)  m  i  e  im  in  n

 صرف فعل 
در جدول زیر فعل گفتن (bauten) براساس گویش کردکوی در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.واژه‌نامه بزرگ تبری (گویش کردکویی)، گروه پدید آورندگان به سرپرستی: جهانگیر نصراشرفی و حسین صمدی، سال 1377، جلد اول، ص 261

 زمان/شخص  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع گذشته ساده  bauteme  bauti  baute  bautemi  bauteni  bautene گذشته کامل  baute-bime  baute-bi  baute-bie  baute-bimi  baute-bini  baute-bine گذشته التزامی  baute-bum  baute-bui  baute-bu  baute-buim  baute-buin  baute-bun گذشته التزامی کامل  baute-bi-bum  baute-bi-bui  baute-bi-bu  baute-bi-buim  baute-bi-buin  baute-bi-bun گذشته استمراری  goteme  goti  gote  gotemi  goteni  gotene گذشته در حال انجام  davime-goteme  davi-goti  davie-gote  davimi-gotemi  davini-goteni  davine-gotene حال ساده/آینده  gombe  goni  gone  gombi  gonni  gonne حال در حال انجام  dareme-gombe  dari-goni  dare-gone  daremi-gombi  dareni-gonni  darene-gonne حال التزامی  baurem  bauri  baure  baurim  baurin  bauren آینده  xâmbe baurem  xâni bauri  xâne baure  xâmbi baurim  xânni baurin  xânne bauren

 جستارهای وابسته 

 مردم طبری
 زبان مازندرانی
 گویش کتولی
 گویش زیارتی
 طبری گرگانی
 استان گلستان
 استان مازندران
 شهرستان کردکوی
 کردکوی

 منابع 

 پیوند به بیرون 

رده:زبان مازندرانی
رده:زبان‌های ایران
رده:زبان‌های ایرانی شمال غربی
رده:زبان‌های کاسپین