گویش ولاترویی

گویش ولاتروییhttps://glottolog.org/resource/languoid/id/vela1234 یا گویش ولایت‌رودی یا طبری ولاترویی گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد که در روستای ولایت‌رود شهرستان کرج استان البرز گویش می‌شود و ریشه در زبان طبری قدیم دارد و در جمیع جهات با ساختمان و صرف فعل مازندرانی و صرف فعل موافقت دارد و نخستین بار توسط لمبتون در کتاب «سه گویش ایرانی» در سال ۱۹۳۸ مورد بررسی قرار گرفت. به اعتقاد حبیب برجیان گویش ولاترویی نوعی از زبان مازندرانی می‌باشد. ولادیمیر ایوانف گویش ولاترویی را یکی از گویش‌های زبان مازندرانی می‌داند. گلاتولوگ گویش ولاترویی را گویشی از زبان مازندرانی می‌داند.https://glottolog.org/resource/languoid/id/vela1234

 محدوده جغرافیایی 
این گویش در محدوده روستای ولایت‌رود تا گچسر در دامنه البرز مرکزی گویش می‌شود. این گویش در دره ولاترو شامل ولایت رود و دیزین می‌شود.

 دستور زبان 
 ضمایر 
در گویش ولاترویی ضمیر سه حالت دارد: فاعلی، مفعولی و ملکی.
نمونه‌های زیر براساس گویش ولاترو صرف شده‌اند.
 ضمیر  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع فاعلی، ولایترود  men  te  ve/vi  amâ  šemâ  vešun مفعولی، ولایترود  mera  tera  vera  amâra  šemâra  vešunra ملکی، ولایترود  me  te  ve/vene  ame  šeme  vešune

 شناسه 
در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در گویش ولایترودی سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی. (نمونه زیر بر اساس گویش ولایترود شهرستان کرج تنظیم شده است)

۱. گذشته:
 بن ماضی ساده: -ba-xerd = خورد
 بن ماضی استمراری: -xerd = می‌خورد
 گذشته  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع شناسه  ema i  a/e  emi  eni  ena

۲. حال ساده:
 بن مضارع اخباری: -xer = می‌خورد

 حال ساده  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع شناسه  ema  eni  ena  emmi  enni  enna

۳. حال التزامی:
 بن مضارع التزامی: -ba-xer = بخور

 حال التزامی  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع شناسه  am  i  a/e  im  in  an

 صرف فعل 
جدول زیر فعل خوردن (baxerdan) بر اساس گویش ولایترود صرف شده است.

 زمان/شخص  ۱ مفرد  ۲ مفرد  ۳ مفرد  ۱ جمع  ۲ جمع  ۳ جمع گذشته ساده  baxerdema  baxerdi  baxerda  baxerdemi  baxerdeni  baxerdena گذشته کامل  baxerde-bema  baxerde-bi  baxerde-be  baxerde-bemi  baxerde-beni  baxerde-bena گذشته التزامی  baxerde-bum  baxerde-bui  baxerde-bu  baxerde-buim  baxerde-buin  baxerde-bun گذشته التزامی کامل  baxerde-bi-bum  baxerde-bi-bui  baxerde-bi-bu  baxerde-bi-buim  Baxerde-bi-buin  baxerde-bi-ben گذشته استمراری  xerdema  xerdi moxerda  xerdemi  xerdeni  xerdena گذشته در حال انجام  da-xerdema  da-xerdi  da-xerda da_xerdemi  da_xerdeni  da_xerdena حال ساده/آینده  xeremma  xereni  xerena  xeremmi  xerenni  xerenna حال در حال انجام  dar-xeremma  dar-xereni  dar-xerena  dar-xeremmi  dar_xerenni  dar_xerenna حال التزامی  baxeram  baxeri  baxera  baxerim  baxerin  baxeran آینده  xemma baxeram  xeni baxeri  xena baxera  xemmi baxerim  xenni baxerin  xenna baxeran

 جملات 
برخی جملات گویش ولاترویی و مقایسه آن با فارسی:
 فارسی معیار  گویش ولاترویی آن مرد گفت که این کار بد است که تو را سوار خر کردند un mardi buta ge in kâr bada ge tere xar sevar hakerdena چوپان گفت که عیب ندارد. این مردم نمی‌خواهند حسودند که من این‌ها را ببینم  kerd buta ge eib nârne ,in mardan meil nârna hasudene ke man inhâ bavinam هر وقت که من می‌خواهم به پشت سرم می‌نگرم. هیچ نیست (غمی نیست)  har vaxt ke men meil darma xemi demâl eišema hich niya

 جستارهای وابسته 

 مردم طبری
 زبان مازندرانی
 استان البرز
 استان مازندران
 گویش قصرانی
 شهرستان کرج
 ولایت‌رود

 منابع 

 پیوند به بیرون 

رده:استان البرز
رده:زبان مازندرانی
رده:زبان‌های ایران
رده:زبان‌های ایرانی شمال غربی
رده:زبان‌های کاسپین
رده:شهرستان کرج