تاریخ جرجان

تاریخ جرجان یا معرفة علماء أهل جرجان کتابی به زبان عربی است که توسط حمزه بن یوسف سهمی، مورخ و حافظ حدیث شهر جرجان، نوشته شده است. این کتاب یکی از منابع مهم تاریخ محلی جرجان و نواحی اطراف، به ویژه طبرستان، به شمار می‌رود.

 محتوا 
کتاب با مقدمه‌ای کوتاه دربارهٔ تاریخ طبرستان آغاز می‌شود و سپس به شرح حال بزرگان شهر جرجان می‌پردازد. شرح حال‌ها شامل قضات، فقها، رسولان و سایر شخصیت‌های علمی و دینی منطقه است. مؤلف در تدوین کتاب تلاش کرده است شرح حال‌ها را به صورت منظم و بر اساس حروف الفبا ارائه کند.مفرد، محمدعلی، ظهور و سقوط آل‌زیار، تهران: رسانش، ۱۳۸۶، ص۹۷

کتاب با دیدگاه اهل سنت نوشته شده و نسبت به خلفای راشدین نگرشی ستایش‌آمیز دارد. سهمی در ارائه احادیث و روایات، از جمله فضائل امام اول شیعیان و تاریخ مسجد قبا، اهتمام ویژه داشته است. وی با صداقت و اعتقاد به حقایق، احادیث را نقل کرده و در مواردی که روایت از امام اول شیعیان علی است، به وضوح ذکر کرده است.

 اهمیت 
این کتاب نزد علما و پژوهشگران تاریخ منطقه جرجان از ارزش بالایی برخوردار است، زیرا از نخستین منابع مکتوب دربارهٔ تاریخ و بزرگان این منطقه محسوب می‌شود. با این حال، کتاب چارچوب وقایع‌نگاری تاریخی ندارد و محققان برای استفاده از مطالب تاریخی آن باید با دیدی انتقادی به آن نگاه کنند. پایان کتاب شامل دو خاتمه از طبع اول و دوم و ترتیب فهارس کتاب است که اطلاعات تکمیلی دربارهٔ محتوا و دسته‌بندی مطالب ارائه می‌دهد.

 منابع 

 یمانی، عبدالرحمن بن یحیی، تاریخ جرجان، تألیف حمزه سهمی، عالم الکتب، بیروت، لبنان، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.

رده:کتاب‌های عربی
رده:جرجان
رده:کتاب‌های سده ۴ (قمری)
رده:کتاب‌های تاریخی طبرستان