گویش‌های عربی پیشاهلالی

گویش‌های عربی پیشاهلالی زنجیره‌ای از گویش‌های عربی هستند که در شمال آفریقا تکلم می‌شوند و در کنار گویش‌های هلالی خانواده بزرگ‌تر عربی مغربی را شکل می‌دهند. این گویش‌ها نتیجه عربی‌سازی اولیه این مناطق از قرن هفتم تا دوازدهم میلادی هستندDominique Caubet, " Questionnaire de dialectologie du Maghreb " , in: EDNA vol.5 (2000-2001), pp.73–92 و به دلیل اینکه پیش از تصرف شمال آفریقا توسط قبیلهٔ بنی هلال در قرن یازدهم در این منطقه رایج بودند، این‌گونه نامیده می‌شوند.

 پراکندگی 
گویش‌های عربی پیشاهلالی در شهرهای تاریخی بزرگی همچون قیروان، قسنطینه، تلمسان و فینه و بندرهای اطراف همچون المهدیه، سوسه، جیجل، قل، رشقون، هنین، جزیره قمیره و طنجه و همچنین ناحیه مثلثی‌شکل بین آن‌ها رایج هستند. زبان جوامع یهودی مغرب و چند مرکز شهری دیگر همچون تونس و سلا نیز از همین دسته است.

 گویش‌ها 
گویش‌های عربی پیشاهلالی به سه گروه تقسیم می‌شوند:
 گویش‌های عربی پیشاهلالی شهری: گویش‌های شهرهای تاریخی بزرگ همچون قیروان، تونس، قسنطینه، بجایه، الجزیره، تلمسان، تازه، فینه، رباط، تطوان و شفشاون
 گویش‌های روستایی و کوهستانی شامل:
 تونسی رایج در ساحل تونس
 جیجلی رایج در قبایلی کوچک، Constantinois (شرق الجزایر)
 طراری رایج در کوه‌های طراره، Oranais (غرب الجزایر)
 جبلی رایج در در بخش‌های جنوبی و غربی ریف و شمال مراکش
 گویش‌های یهودی-عربی در تمامی مغرب

زبان مالتی نیز چون بسیاری از ویژگی‌های پیشاهلالی را دارد، یکی از زبان‌های این دسته طبقه‌بندی می‌شود.Martine Vanhove, " De quelques traits prehilaliens en maltais ", in: Peuplement et arabisation au Maghreb cccidental: dialectologie et histoire, Casa Velazquez - Universidad de Zaragoza (1998), pp.97-108

 جستارهای وابسته 
 گویش‌های عربی
 گویش‌های عربی هلالی
 عربی مغربی

 منابع 

رده:زبان‌های عربی
رده:عربی مغربی