هیوز ایکس‌وی-۹

هیوز ایکس‌وی-۹  یک بالگرد آزمایشی بود که در دهه ۱۹۶۰ میلادی به دست شرکت آمریکایی هیوز هلیکوپترز ساخته شد. این بالگرد برای نخستین بار در کالور سیتی، کالیفرنیا پرواز کرد.

 طراحی و توسعه 
این بالگرد به سفارش نیروی زمینی ایالات متحده آمریکا ساخته شد و در ساخت آن دو دستگاه موتور جنرال الکتریک تی۶۴ به‌کار بردند. ارابه فرود این بالگرد آزمایشی از سیکورسکی اچ-۳۴ قرض گرفته شد.

 مشخصات 
بندانگشتی|چپ|Detail of the bladetip diffuser

 طراحی و توسعه 
هیوز ایکس‌وی-۹ () که نام شرکت برای آن «Model 385» بود، در اوایل دههٔ ۱۹۶۰ تحت قرارداد تحقیقاتی نیروی زمینی ایالات متحده آمریکا برای آزمایش یک مفهوم نوین موتور و روتور ساخته شد. هدف از طراحی این هواگرد تحقیق دربارهٔ سامانهٔ **«گیربکس داغ»** یا «hot-cycle propulsion» بود که در آن گازهای خروجی موتور به جای انتقال نیرو با شفت و گیربکس، مستقیم از طریق تیغه‌های روتور برای چرخاندن آن استفاده می‌شد.

این فناوری قرار بود مشکلات انتقال نیرو از موتور به روتور از طریق سیستم‌های مکانیکی پیچیده را برطرف کند، اما در عمل با مشکلات صوتی و مصرف سوخت روبه‌رو شد. برای کاهش هزینه و زمان ساخت، هیوز از قطعات موجود استفاده کرد: کابین دو نفره از بالگرد سیکورسکی اچ-۳۴ (OH-6A) و ارابهٔ فرود از همان بالگرد قرض گرفته شد.

اولین پرواز موفق این هواگرد در **۵ نوامبر ۱۹۶۴** در تأسیسات هیوز در **کالور سیتی، کالیفرنیا** انجام شد. پس از آن، کابین آزمایش در **پایگاه نیروی هوایی ادواردز** برای ارزیابی‌های بیشتر انتقال یافت.

 سیستم رانش «Hot Cycle» 
در سیستم «Hot Cycle» این بالگرد، دو موتور General Electric YT64-GE-6 به عنوان «ژنراتور گاز» عمل می‌کردند. بخش توربین موتور برداشته می‌شد و گازهای خروجی داغ از طریق لوله‌هایی به مرکز روتور و سپس به نوک تیغه‌ها هدایت می‌گردید تا نیروی چرخشی ایجاد کند. این روش ضمن حذف نیاز به گیربکس و شفت‌های سنگین، باعث حذف کامل روتور دم (tail rotor) نیز می‌شد زیرا نبود شفت نیاز به مقابله با گشتاور را از بین می‌برد.

اگرچه این سیستم از لحاظ نظری می‌توانست تا حدی وزن و پیچیدگی مکانیکی را کاهش دهد، اما در عمل مشکلاتی از جمله صدای بسیار بلند، مصرف سوخت بالا، و دشواری در کنترل پایداری هواگرد ایجاد کرد. در نتیجه توسعهٔ این فناوری متوقف شد و نیروی زمینی نتوانست آن را در پروژه‌های عملیاتی به‌کار گیرد.

 کارآزمایی و تست 
طی آزمایش‌ها، جمعاً حدود ۱۹٫۱ ساعت پرواز ثبت شد که بیشتر آن در تأسیسات هیوز انجام شد و بقیه در پایگاه ادواردز ادامه یافت. این آزمایش‌ها از مارس ۱۹۶۴ آغاز و توسط نیروی زمینی تا اوت ۱۹۶۵ ادامه داشت. در پایان، به دلیل مشکلات اشاره‌شده، پروژه متوقف و هواگرد به هیوز بازگردانده شد.

 منابع 





رده:هواگردهای آزمایشی آمریکایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:بالگردهای آمریکایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:استراتفرد، کنتیکت
بالگردها
رده:شرکت‌های بالگردسازی ایالات متحده آمریکا
رده:شرکت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:شرکت‌های تولیدی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۵ (میلادی)
رده:شرکت‌های دفاعی ایالات متحده آمریکا
رده:شرکت‌های شهرستان فیرفیلد، کنتیکت
رده:لاکهید مارتین
رده:یونایتد تکنالوجیز
رده:هواگردهای آزمایشی آمریکایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:بالگردهای آمریکایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:نخستین پرواز هواگردها در ۱۹۶۴ (میلادی)
رده:بالگردهای دو توربین
رده:هواگردهای دم‌هفتی