-آباد

- آباد پسوندی  است که در بسیاری از نام‌های شهرها و روستاهای آسیای غربی، مرکزی و جنوبی دیده می‌شود. این پسوند فارسی است و به معنی «مکان کشت‌شده» (دهکده، شهر، منطقه) است و معمولاً به انتهای نام بنیان‌گذار یا حامی شهر اضافه می‌شود و نام مکان را تشکیل می‌دهد. لغتنامهٔ دهخدا معنی آن را «عامر، عامره، معمور، معموره، مزروع، آبادان، مسکون و مقابل ویران، ویرانه، بایر، خراب و بی‌آب» تعریف می‌کند.  

در شبه‌قاره هند، آباد میراث حاکمان مسلمان فارسی‌زبان مثل گورکانیان است.

این پسوند در ایران بسیار رایج است و هزاران آباد در آن کشور دیده می‌شود، که اکثر آنها روستاهای کوچک هستند. استان مرکزی به تنهایی شامل ۴۴ حسین‌آباد، ۳۱ علی‌آباد، ۲۳ حاجی‌آباد، ۲۲ حسن‌آباد و غیره دارد.

 تعدادی منتخب از -آباد 
مکانکشوردلیل ایبت‌آباد   جیمز ابوت اگرآباد  احمدآباد  احمدشاه سلطان مظفری آقچه‌آباد  آقچه ترکی، "سکه" عشق‌آباد ارشک یکم اورنگ‌آباداورنگ‌زیب جعفرآباد  فیصل‌آباد   ملک فیصل عربستان فیض‌آباد  نواب شیعه اوده فریدآباد   فریدالدین گنج شکر صوفی فیروزآباد فیروزشاه فیض‌آباد  فیض‌آباد، هند قاضی‌آباد  وزیر قاضی‌الدین حافظ‌آباد حافظ، لقب اکبرشاه  هوشنگ‌آباد   هوشنگ‌شاه غوری حیدرآباد  علی بن ابی‌طالب ملقب به حیدر حیدرآباد علی بن ابی‌طالب ملقب به حیدر اسلام‌آباد  اسلام جیکب‌آباد  جان جیکوب جلال‌آباد  پیر جلال جلال‌آباد  جیمزآباد اچ.ئی.ام. جیمز جیمزآباد (کوت غلام محمد امروزی)   جیمز اوترام جیمزآباد (سمارو امروزی)   خرم‌آباد  خرم لنین‌آباد (خجند امروزی)  ولادیمیر لنینمظفرآبادسلطان مظفر خان اردوباد  اردو ترکی، "لشکر"  روشن‌آباد  روشن صابرآباد  میرزا علی‌اکبر صابرصادق‌آبادصادق سردارآباد (آرماویر امروزی)   سلم‌آباد  سلم سکندرآباد  نظام  سکندر جاه  شیرآباد  شیر استالین‌آباد (دوشنبه امروزی)  ژوزف استالین ترکمن‌آباد ترکمن‌ها واغارشاپات  شاهزاده واردگس مانوک ظفرآباد  ظفر

 -آبادهای با نام مشترک 
مکان با نام یکسان:
 عباس‌آباد
 احمدآباد
 اکبرآباد
 علی‌آباد
 الله‌آباد
 اورنگ‌آباد
 فیض‌آباد
 حاجی‌آباد
 حسین‌آباد
 حیدرآباد
 جهان‌آباد
 کوثرآباد
 خرم‌آباد
 نظام‌آباد
 رضاآباد
 صاحب‌آباد
 شاه‌آباد
 سکندرآباد
 خیرآباد

 جستارهای وابسته 
 -ستان
 -کند

 منابع 

رده:پسوندهای فارسی
رده:عنصرهای ریشه‌شناسی نام‌های جغرافیایی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های فارسی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های بنگالی