فهرست شاهان قاجار

در مجموع هفت شاه از دودمان قاجار به مدت ۱۲۹ سال بر ممالک محروسه ایران سلطنت کردند. قاجارها ریشه در ایل قوانلو قاجار داشتند. این ایل یکی از هفت قبیله ترکمانی بود که طوایف قزلباش را شکل می‌دادند و در به سلطنت رساندن شاه اسماعیل یکم اثرگذار بودند. بعدها با سقوط اصفهان نقش قاجارها در مناسبات سیاسی ایران افزایش پیدا کرد و محمدحسن‌خان قاجار در آشوب‌های پس از قتل نادرشاه بر بخش‌های بزرگی از کشور چیره شد اما کریم‌خان زند او را شکست داد و فرزندش آقامحمدخان را به اسارت برد. بعد از مرگ کریم‌خان، آقامحمدخان از شیراز گریخت و خود را به ولایت اجدادی‌اش مازندران رساند. او میان قبایل قاجار اتحادی ایجاد کرد و در مجموعه‌ای از جنگ‌های طولانی، بر تمام ایران چیره شد و یکپارچگی ملی آن کشور را احیا کرد. او توسط عادل‌شاه اخته شده بود و فرزندی نداشت؛ نتیجتاً برادرزاده خود فتحعلی را به ولایتعهدی انتخاب کرد که پس قتل آقامحمدخان در ۱۷۹۷ م. (۱۲۱۱ ه‍.ق) به سلطنت رسید. دوره فتحعلی‌شاه شاهد تحکیم پایه‌های دولت نوین ایران، گسترش مناسبات اداری با اروپایی‌ها و دو جنگ با روسیه بود؛ جنگ با روس‌ها منجر به عهدنامه‌های گلستان و ترکمنچای و از دست رفتن بخش‌های عظیمی از سرزمین‌های شمال‌غربی ایران شد. فتحعلی‌شاه ۳۷ سال حکومت کرد و از آنجا که ولیعهد و پسرش عباس میرزا پیش از او درگذشته بود، نوه خود محمد میرزا را جانشین خود کرد. 

محمدشاه یک درویش بود و به همراه صدراعظمش حاجی میرزا آقاسی سرسختانه با روحانیون شیعه درگیر شد. او همچنین تلاش کرد حاکمیت ایران بر هرات را از نو برقرار کند، اما انگلستان با اشغال نظامی جزیره خارک و تهدید به جنگ تمام عیار، او را مجبور کرد به تهران عقب‌نشینی کند. محمدشاه در ۱۸۴۸ م. (۱۲۶۴ ه‍.ق) به دلیل بیماری درگذشت و پسرش ناصرالدین‌میرزا پادشاه شد. این آغازی بر یک دوره سلطنت طولانی به مدت ۵۰ سال بود که در نهایت با ترور او توسط میرزا رضا کرمانی به اتمام رسید. ناصرالدین‌شاه نیز مانند پدرش سعی کرد هرات را به سلطه ایران بازگرداند که این مرتبه انگلیس مستقیماً به ایران اعلان جنگ داد که سبب چشم‌پوشی دائمی شاه از آن شهر گردید. عهد ناصری ضمناً شاهد تغییرات اجتماعی در ایران بنا به دلایلی چون گسترش رابطه با اروپاییان بود. پس از ناصرالدین‌شاه، پادشاهی به مظفرالدین‌شاه که ۴۰ سال ولیعهد بود، سپرده شد. مهم‌ترین اتفاق در دوره مظفری امضای فرمان مشروطیت و تدوین قانون اساسی بود. شاه ۱۰ روز پس از امضای قانون اساسی درگذشت و پسرش، تحت عنوان محمدعلی‌شاه، به سلطنت رسید. او سعی کرد پادشاهی مطلقه را مجدداً در ایران برپا کند که با فتح تهران توسط مشروطه‌خواهان ناکام ماند و مجبور به استعفا شد. پس از او پسرش احمد میرزا پادشاه شد. در دوره احمدشاه جنگ جهانی اول روی داد که از نتایجش اشغال کشور بی‌طرف ایران و یک قحطی بزرگ در پیامد آن بود. سرانجام با افزایش قدرت رضاخان، مجلس شورای ملی در ۹ آبان ۱۳۰۴ ه‍.ش رای به خلع احمدشاه و سلسله قاجار داد.

 فهرست 
 تصویرنامتولدوالدینحکومتصدراعظم‌هاتاریخ مرگ  علت مرگمدفناتفاقات مهم160px آقامحمدشاه  ۲۳ اسفند ۱۱۲۰ در استرآبادمحمدحسن‌خانو جیران خانم۱۴ سال مدعی پادشاهی و ۱ سال سلطنت رسمی 
۱۱۹۳ – رمضان ۱۲۱۰ ه‍. ق(۱ فروردین ۱۱۶۱ – ۱ فروردین ۱۱۷۵) (مدعی)رمضان ۱۲۱۰ – ۲۱ ذی‌الحجه ۱۲۱۱ ه‍. ق(۱ فروردین ۱۱۷۵ – ۲۸ خرداد ۱۱۷۶) (رسمی)حاج ابراهیم اعتمادالدوله۲۸ خرداد ۱۱۷۶ در شوشیتوسط خدمتکارانش کشته شد.حرم علی بن ابی‌طالب، نجف یکپارچگی ملی ایران160px فتحعلی‌شاه ۴ بهمن ۱۱۵۰ در دامغانحسینقلی‌خان جهانسوزو آسیه خانم۳۷ سال۲۱ ذی‌الحجه ۱۲۱۱ – ۱۹ جمادی‌الثانی ۱۲۵۰ ه‍. ق(۲۸ خرداد ماه ۱۱۷۶ – ۱ آبان ۱۲۱۳)حاج ابراهیم اعتمادالدولهمیرزا شفیع مازندرانیمحمدحسین‌خان صدر اصفهانیعبدالله خان امین‌الدولهالله‌یار خان آصف‌الدولهعبدالله خان امین‌الدوله۱ آبان ۱۲۱۳ در اصفهانمرگ طبیعیحرم فاطمه معصومه، قم جنگ‌های ایران و روس،برقراری رابطه با کشورهای اروپایی160px محمدشاه ۱۴ دی ۱۱۸۶ در تبریزعباس میرزاو گلین خانم۱۴ سال۱۹ جمادی‌الثانی ۱۲۵۰ – ۶ شوال ۱۲۶۴ ه‍. ق(۱ آبان ۱۲۱۳ – ۲۲ شهریور ۱۲۲۷)قائم‌مقام فراهانیحاجی میرزا آقاسی۲۲ شهریور ۱۲۲۷ در تجریشنقرسحرم فاطمه معصومه، قمجنگ اول هرات،شورش روحانیون شیعه در اصفهان،عهدنامه ارزروم دوم160px ناصرالدین‌شاه  ۲۵ تیر ۱۲۱۰ در تبریزمحمدشاهو ملک‌جهان خانم۴۸ سال ۶ شوال ۱۲۶۴ – ۱۷ ذی‌القعده ۱۳۱۳ ه‍. ق(۲۲ شهریور ۱۲۲۷ – ۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵)امیرکبیرمیرزا آقاخان نوریمیرزا محمدخان سپهسالارمیرزا یوسف مستوفی‌الممالکمیرزا حسین‌خان سپهسالارمیرزا یوسف مستوفی‌الممالکامین‌السلطان۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵ در ریبه دست میرزا رضا کرمانی ترور شد.حرم عبدالعظیم حسنی، ری قتل امیرکبیر،جنگ با انگلستان و چشم‌پوشی از هرات،عهدنامه آخال،شورش بابیان160px مظفرالدین‌شاه ۳ فروردین ۱۲۳۲ در تبریزناصرالدین‌شاهو شکوه‌السلطنه۱۰ سال۱۷ ذی‌القعده ۱۳۱۳ – ۲۴ ذی‌القعده ۱۳۲۴(۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵ – ۱۲ دی ۱۲۸۵)امین‌السلطانامین‌الدولهمحسن مشیرالدولهامین‌السلطانعین‌الدوله۱۲ دی ۱۲۸۵ در تهرانحمله قلبیحرم حسین بن علی، کربلاصدور فرمان مشروطیت،تدوین قانون اساسی مشروطه160px محمدعلی‌شاه ۱ تیر ۱۲۵۱ در تبریزمظفرالدین‌شاهو تاج‌الملوک۲ سال و ۷ ماه ۲۴ ذی‌القعده ۱۳۲۴ – ۲۷ جمادی‌الثانی ۱۳۲۷(۱۲ دی ۱۲۸۵ – ۲۵ تیر ۱۲۸۸)نصرالله مشیرالدولهافخمامین السلطاناحمد مشیرالسلطنهناصرالملکنظام‌السلطنهاحمد مشیرالسلطنهکامران میرزاسعدالدوله۱۶ فروردین ۱۳۰۴ در سانرمو، ایتالیامرگ طبیعیحرم حسین بن علی، کربلااستبداد صغیر207x207پیکسل احمدشاه ۱۲ بهمن ۱۲۷۵ در تبریزمحمدعلی‌شاهو ملکه جهان۱۶ سال۲۷ جمادی‌الثانی ۱۳۲۷ – ۱۳ ربیع‌الثانی ۱۳۴۴ ه‍. ق(۲۵ تیر ۱۲۸۸ – ۹ آبان ۱۳۰۴)فهرست رئیس‌الوزراهای ایران در عهد احمدشاه۸ اسفند ۱۳۰۸ در پاریس، فرانسهورم کلیهحرم حسین بن علی، کربلااشغال ایران در جنگ جهانی اول،ظهور رضاخان

 شجره‌نامه 

 سال شمار 

 جستارهای وابسته 
 فهرست مادران شاهان قاجار
 فهرست صدراعظم‌های ایران در دوره قاجار

 پانویس 
 تاریخ میلادی 

 ارجاع‌ها 

 منابع 











رده:فهرست‌های پادشاهان
رده:فهرست‌های مربوط به تاریخ ایران
رده:قاجاریان