فهرست شهرستان‌های استان خراسان شمالی

استان خراسان شمالی در حال حاضر ۱۰ شهرستان دارد. شهرستان بجنورد تنها شهرستان در این استان است که نامش در اصلاحیه دومین قانون تقسیمات کشوری ایران در دی ۱۳۱۶ ذیل استان شمال شرق به میان آمد. بر این اساس این شهرستان در دی ۱۳۱۶ یکی از هفت شهرستان تشکیل‌دهندهٔ استان نهم بود. شهرستان اسفراین در ۱۳۳۹ با انتزاع بخش‌هایی از شهرستان‌های سبزوار (اکنون در استان خراسان رضوی) و بجنورد ایجاد شد. همان سال شهرستان شیروان از شهرستان قوچان (اکنون در خراسان رضوی) منتزع شد. شهرستان جاجرم در ۱۳۷۶ و شهرستان مانه و سملقان در ۱۳۷۹ ایجاد شدند. ایجاد شهرستان فاروج همزمان با تقسیم استان خراسان در ۱۳۸۳ صورت گرفت. شهرستان قوچان که مصر بود در استان خراسان رضوی بماند، دو تکه شد و بخش فاروج آن پس از ارتقا به شهرستان در استان خراسان شمالی قرار گرفت. وضعیت استثنایی حوزهٔ انتخابیهٔ قوچان و فاروج که تنها حوزهٔ انتخابیهٔ مشترک بین دو استان در کل ایران است مولود همین دوپارگی است. از آن زمان تاکنون تلاش‌های فراوانی برای الحاق شهرستان‌های قوچان و درگز از خراسان رضوی به خراسان شمالی صورت گرفته‌است. سه شهرستان گرمه، راز و جرگلان و بام و صفی‌آباد در استان خراسان شمالی متولد شدند.

نام شهرستان‌ها از نام بزرگترین شهرشان اخذ شده‌است، جز شهرستان‌های راز و جرگلان و مانه و سملقان که در اولی جرگلان نام رودخانه و در دومی سملقان صورت تغییریافتهٔ سمنگان است.
بندانگشتی|نقشه استان در ۱۴۰۲

هر شهرستان ۱ تا ۳ بخش و هر بخش ۱ تا ۵ دهستان دارد. در مجموع استان خراسان شمالی ۲۲ بخش، ۴۹ دهستان، و ۲۴ شهر دارد. شهرستان‌ شیروان بیشترین نقاط شهری در استان را دارد. بجنورد پرجمعیت‌ترین و متراکم‌ترین شهرستان استان است و ۳۸ درصد جمعیت استان را در خود جای داده‌است. از آن طرف گرمه کم‌جمعیت‌ترین و جاجرم کم‌تراکم‌ترین شهرستان‌های استان هستند. فاروج با ۱٬۶۱۵ کیلومتر مربع کوچک‌ترین. میانگین مساحت شهرستان در این استان ۳٬۵۵۴ کیلومتر مربع است و میانگین جمعیت ۱۰۷٬۸۸۷ نفر.

 شهرستان‌ها 
 شهرستان بخش‌ها دهستان‌ها شهرها (مرکز†)سال تأسیسجداشده از جمعیت(۱۳۹۵) مساحت(km²)سالنامهٔ آماری استان خراسان شمالی – ۱۳۹۶، ص ۱۷تراکم جمعیت(بر km²) نقشه اسفراین مرکزی روئین اسفراین† ۱۳۳۹شهرستان‌هایبجنورد  ۱۰۳،۶۲۶۵۰۱۹۹۰ 90px میلانلو آذری زرق‌آباد زرق‌آباد زرق‌آباد دامنکوه بجنورد مرکزی آلاداغ بجنورد† ۱۳۱۶– ۳۲۴٬۰۸۳۳۶۱۹۹۰ 90px بابا امان بدرانلو گرمخان گرمخان حصار گرم‌خان گیفان جاجرم مرکزی میان‌دشت جاجرم†۱۳۷۶شهرستان‌هایبجنورد واسفراین ۳۶٬۶۷۳۳۴۸۶۱۱ 90px جلگه شوقان شوقان شوقان طبر جلگه سنخواست چهارده سنخواست سنخواست دربند راز وجرگلان مرکزی دهستان راز راز† ۱۳۹۱بجنورد ۵۹٬۲۱۰۲۵۳۸۲۳ 90px باغلق جرگلان جرگلان یکه‌سعود حصارچه غلامان غلامان غلامان راستقان شیروان مرکزی حومهشیروان†زیارت ۱۳۳۹قوچان ۱۴۶٬۱۴۰۳۹۴۵۳۷ 90px زوارم زیارت سیوکانلو گلیان سرحد تکمران لوجلی جیرستان قوشخانه قوشخانه بالا قوشخانه قوشخانه پایین فاروج مرکزی فاروج فاروج† ۱۳۸۳قوچان ۴۹٬۲۷۱۱۶۱۵۳۱ 90px سنگر شاه‌جهان خبوشان تیتکانلو تیتکانلو حصار گرمه مرکزی بالادشت گرمه†درقایور۱۳۸۷جاجرم ۲۵٬۴۷۵۲۱۵۹۱۲ 90px گلستان سملقان مرکزی حومه آشخانه† ۱۳۷۹بجنورد ۷۵،۶۴۵۶۰۵۳۱۷ 90px جیرانسو سملقان آلمه آواقاضی قاضیمانهمرکزیاترکپیش‌قلعه۱۴۰۲(مانه و سملقان)۲۶،۰۸۲عشق‌آبادشیرین‌سوکهنه‌جلگهشیرین‌سوبام و صفی‌آبادمرکزیدهنه شیرینصفی‌آباد۱۴۰۱اسفراین۱۶،۸۸۷صفی‌آبادبامبامساریگل استانخراسان شمالی ۲۲ ۴۹ بجنورد†و ۲۳ شهر دیگر۱۳۸۳استان خراسان ۸۶۳٬۰۹۲ ۲۸٬۴۳۴۳۰

 نقشه 

 جستارهای وابسته 
 فهرست شهرهای استان خراسان شمالی
 حوزه‌های انتخابیه مجلس شورای اسلامی در استان خراسان شمالی

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 استانداری خراسان شمالی

رده:شهرستان‌های استان خراسان شمالی