واکنش آب‌گیری

در شیمی، واکنش آب‌زدایی یا  واکنش آب‌گیری به واکنشی گفته می‌شود که طی آن خروج آب از مولکول یا یون واکنش دهنده رخ دهد. واکنشهای آب‌گیری، فرایندهایی متداول در شیمی محسوب می‌شوند و به واکنش معکوس آن واکنش آب‌دهی گفته می‌شود. عوامل متداولی که به‌عنوان عامل آب‌گیری یا جاذب رطوبت به‌خصوص در سنتز آلی به کار می‌روند، عبارت‌اند از سولفوریک اسید و آلومینیوم اکسید. نیاز به گرم کردن مخلوط واکنش، از مشخصه‌های اغلب واکنش‌های آب‌گیری است. 

 انواع واکنش‌های آب‌گیری 
نمونه کلاسیک یک واکنش آب‌گیری، واکنش استری شدن فیشر است که شامل واکنش یک اسید کربوکسیلیک با یک الکل در حضور یک عامل آب‌گیر است: 

RCO2H + R′OH  RCO2R′ + H2O

+ انواع واکنشهای آب‌گیری  واکنش  معادله عمومی  مثال‌ها  تبدیل دو الکل به یک اتر (تعویض)  2R–OH → R–O–R + H2O  تبدیل یک اسید و یک الکل به یک استر (استری شدن فیشر-اسپیر)  R−COOH + R'−OH → R−COO−R '+ H2O  400x400پیکسل|وسط| استری فیشر-اسپیر تبدیل یک الکل به یک آلکن ( حذف)  R –CH2-CHOH–R → R–CH=CH–R + H2O  تبدیل گلیسرول به آکرولئین: 

 وسط| واکنش حذف گلیسرول 2 آکرولئین

یا واکنش آب‌گیری از یک ۲-متیل-۱-سیکلوهگزانول و تبدیل آن به یک ۱-متیل سیکلو هگزن ، با استفاده از یک  سولفوران مارتین به عنوان عامل آب‌گیر: 

 وسط| کم آبی 1-متیل-2-سیکلوهگزانول

تبدیل اتانول به اتیلن:  

CH3CH2OH → H2C=CH2 + H2O
  تبدیل دو اسید کربوکسیلیک  به یک اسید انیدرید  2RCOOH → (RCO)2O + H2O  تولید یک دی‌فنیک انیدرید، یک انیدرید حلقوی با کمک آب‌گیری درون مولکولی:
250x250پیکسل|وسط|تولید دی‌فنیک انیدرید تبدیل یک آمید به یک نیتریل  RCONH2 → R–CN + H2O تولید ۲-کلرونیکوتینونیتریل از طریق آب‌گیری گروه آمید با کمک فسفریل کلرید از ماده اولیه نیکوتین‌آمید:
500x500پیکسل|وسط|تبدیل نیکوتین‌آمید به ۲-کلرونیکوتینونیتریل بازآرایی دی‌انول - بنزن بازآرایی دی‌انون-بنزن: 
400x400پیکسل|وسط| تنظیم مجدد بنزن دیانول
 منابع 

رده:شیمی
رده:شیمی آلی
رده:واکنش‌های آلی
رده:واکنش‌های حذفی