کتاب‌شناسی سجاد

کتاب‌شناسی سجاد که به کتاب‌شناسی پیرامون آثار با موضوع علی بن الحسین ملقب به سجاد پرداخته‌است می‌باشد.

 آثار منسوب به زین العابدین 
 صحیفهٔ سجادیه 
این کتاب مجموعهٔ دعاها و نیایش‌های زین العابدین است. به‌عقیدهٔ ویلیام چیتیک، صَحیفهٔ سجّادیّه قدیمی‌ترین کتابِ دعا در میان منابعِ اسلامی و اصیل‌ترین کتابِ روحانیِ دوره‌های اولیهٔ فرهنگِ اسلامی است. روایاتِ شیعه، این کتاب را از نظرِ ارزش بعد از قرآن و نهج البلاغه قرار می‌دهند. تعلیماتِ این کتابِ معنوی از الهیات گرفته تا تعلیمات اجتماعی را شامل می‌شود. همچنین ریشه‌های فلسفه و کلام اسلامی و تصوف را می‌توان در این کتاب پیدا کرد. زین‌العابدین در این کتابِ نیایش، مکرر به ضرورتِ پیروی از قرآن و حدیث و همچنین ضرورتِ پیاده‌سازیِ عدالت در جامعهٔ اسلامی اشاره می‌کند. از دیگر مفاد ادعیه در این اثر، نقد اوضاع اجتماعی و سیاسی و همچنین شیوه ساخت شخصیت اسلامی در سطوح مختلف است. ویرایش‌های زیادی از صحیفه وجود دارد و بیش از بیست تفسیر بر آن نوشته‌اند. ترجمهٔ کاملِ صحیفه به زبان انگلیسی با مقدمه و شرحِ ویلیام چیتیک صورت گرفته‌است. ترجمهٔ فارسی آن به عصر صفویه برمی‌گردد. ادعیه این کتاب، با نثری مسجع ولی در عین حال ساده و شیوا بیان شده‌اند. در این دعاها، کلمات مهجور وجود ندارد. در برخی از ادعیه‌ها، از آیات قرآن اقتباس شده‌است و این اقتباس به گونه‌ای بوده‌است که ترکیب و بافت کلام را تحت‌الشعاع قرار ندهد.

 مناجات خمس عشر 
«مناجاتِ خَمس عَشَر» یا «مناجاتِ پانزده‌گانه» مشتمل بر پانزده دعا و نیایش منتسب به زین‌العابدین است. این مجموعه پانزده‌گانه به چند ویرایش جدید از صحیفه، افزوده شده‌است.

 دعای ابوحمزه ثمالی 
 «دعای ابوحمزهٔ ثُمالی» دعایی است که از طریق ابوحمزهٔ ثُمالی از زین‌العابدین روایت شده‌است و در سحرهای ماه رمضان خوانده می‌شود. به‌گفتهٔ ابوحمزه ثمالی، علی بن حسین در ماه رمضان، بیشترِ شب را به دعا و نیایش می‌گذرانْد. با شروع روزه، دعایی را قرائت می‌کرد که بعدها به «دعای ابوحمزهٔ ثمالی» معروف شد. این دعا در کتاب مِصباحُ الْمُتَهَجِّد شیخ طوسی ثبت شده‌است.

 رساله حقوق 
رسالهٔ حقوق تنها کتاب زین‌العابدین است که شکل دعا و حدیث ندارد. به‌گفتهٔ چیتیک، اهمیتِ این کتاب به این دلیل است که به موضوعاتی مشابهِ صحیفهٔ سجادیه پرداخته اما با سبک و زبانی متفاوت از صحیفه نگاشته شده‌است. در این کتاب زین‌العابدین تصریح می‌کند که سلسله مراتبِ اولویت‌ها همیشه باید رعایت شود. فرد قبل از اجتماع می‌آید. معنا قبل از عمل می‌آید و دانش قبل از حرکت. هر فرد وظایفِ اجتماعیِ فراوانی دارد اما وابسته به وظایفِ ضروری‌تر است: ایمان به خدا و ارتباطِ مناسب با حقیقتِ ماورایی. رسالهٔ حقوق در دو اثر مربوط به قرن چهارم هجری ثبت و ضبط گردیده‌است: یکی در اثر ابن بابِوَیْه به نام کتاب الخصال؛ و دیگری در اثر ابن شُعبه با عنوان تُحَفُالْعُقول. اَلصَّحیفَةُ فِی الزُّهْد از دیگر آثاری است که منتسب به سجاد است.

 فهرست کتب 
نام کتابمؤلفشارح و مترجمقرنزبانتعداد جلدتعداد صفحه*موضوعمنبعزندگانی علی بن الحسین علیهما السلامسید جعفر شهیدیمعاصرفارسی۱۲۳۰تاریخ تحلیلیبررسی نقش امام سجاد علیه السلام در رهبری شیعه پس از واقعه کربلامحسن رنجبرمعاصرفارسی۱۱۸۹تاریخ تحلیلیامام سجاد علیه السلامجمال نیایشگر
احمد ترابیمعاصرفارسی۱۳۲۴تاریخ تحلیلیدر مکتب پیشوای ساجدان امام علی بن الحسین علیهما السلامعلی قائمیمعاصرفارسی۱۴۳۲تاریخ تحلیلیسیاست و اجتماع در صحیفه سجادیهمحمدتقی رهبرمعاصرفارسی۱۱۷۱شرح و ترجمه گفتارترجمه و شرح رسالة الحقوق امام سجاد علیه السلاممحمد سپهریمعاصرفارسی۱۱۹۵شرح و ترجمه گفتارصحیفه سجادیه موضوعیمحسن غرویانمعاصرفارسی
عربی۱۹۲۷شرح و ترجمه گفتارموسوعة کلمات الامام علی بن الحسین علیهما السلامگروه حدیث پژوهشکده
باقرالعلوم علیه السلاممعاصرفارسیدر دست چاپشرح و ترجمه گفتارامام سجاد علیه السلام الگوی زندگیحبیب‌الله احمدیمعاصرفارسی۱امام‌شناسیپیشوای چهارم: حضرت امام سجاد علیه السلامهیئت تحریریه
مؤسسه اصول دینمعاصرفارسی۱امام‌شناسیالامام الرابع الامام علی بن الحسین زین‌العابدین علیه السلامجمعی از محققینمحمد عبدالمنعم خاقانیمعاصرعربی۱۴۰الامام الرابع زین‌العابدین علی بن الحسین علیه السلاممحمدحسین قبیسی عاملیمعاصرعربی۱۱۲۷الامام زین‌العابدین علیه السلامسید عبدالرزاق موسوی مقرممعاصرعربی۱۴۳۶الامام زین‌العابدین علی بن الحسین علیه السلاماحمد فهمی محمدمعاصرعربی۱۲۰۷الامام زین‌العابدین عنقود مرصعسلیمان کتانیمعاصرعربی۱۶۰الامام السجاد علیه السلامحسین باقر بغدادیمعاصرعربی۱۹۶الامام السجاد دراسه تحلیلیهسید جعفر مرتضی عاملیمعاصرعربیتاریخ تحلیلیالامام السجاد قدوه و اسوهسید محمدتقی مدرسیمعاصرعربی۱۹۶امام‌شناسیالامام علی بن الحسین علیه السلامعلیمحمد علی دخیلمعاصرعربی۱۱۰۳الامام علی بن الحسین علیه السلامسید مهدی آیت اللهیمعاصرعربی۱۲۸الامام علی بن الحسین علیه السلامسعید تقی شمس الدینمعاصرعربی۱۸۰الامام علی بن الحسین السجادسید عبوالودو دامینمعاصرعربی۱۱۱۷بحارالانوار ج ۴۶محمدباقر مجلسیمعاصرعربی۱۲۰۹امام‌شناسیبلاغة الامام علی بن الحسین علیهما السلامسید عبدالحسین شرف الدین موسویمعاصرعربی۱۲۹۰شرح و ترجمه گفتارجهاد الامام السجاد زین‌العابدینسید محمدرضا حسینی جلالیمعاصرعربی۱۳۳۶الجهاد الصامت فی تحلیل موقف الامام علی بن الحسین فی الصحیفه السجادیهسید محمدصادق صدرمعاصرعربی۱تاریخ تحلیلیترجمه الامام السجاد من تاریخ مدینه دمیشابن عساکر دمشقی
محمدباقر محمودیعربی۱۱۲۰تاریخ تحلیلیحیاة الامام زین‌العابدین دراسه و تحلیلباقر شریف قرشیمعاصرعربی۲۷۰۰تاریخ تحلیلیحیاة الامام علی بن الحسین علیه السلام و تراجم اصحابهکاظم بن جواد ساعدی نجفمعاصرعربی۱۴۴۰الحیاة السیاسیه للامام السجاد علیه السلامنوری حاتممعاصرعربی۱۱۸۵دراسات عن الامامین علی زین‌العابدین و علی الرضا علیهما السلاممحمدعلی اسبرمعاصرعربی۱الدروع الداودیة فی معاجز العترة الاحمدیةمحمدحسین کاشف الغطاء
ملاداود کعبیمعاصرعربی۱۱۱۳ذکری وفاة الامام علی بن الحسین زین‌العابدین علیه السلامجمعی از نویسندگانمعاصرعربی۱۳۲زین‌العابدین علیه السلامعبدالحلیم محمودمعاصرعربی۵۰زین‌العابدین علی بن الحسین علیه السلامعبدالعزیزی سید الاهلمعاصرعربی۱۱۱۰السجاد علی علیه السلامحسین شاکریمعاصرعربی۱۳۲۰شرح قصیده الفرزدق و تخامیسهاسلطان علی صابر شوشتریمعاصرعربی۱۲۰۵زین‌العابدین علی بن الحسین بن علی بن ابی طالبمحمد عبدالرحیممعاصرعربی۱۹۶الصحیفة السجادیه خصائصها و مضامینهاشلتاغ عبودمعاصرعربی۱۶۰عوالم العلوم و المعارف و الاحوال من الآیات و الاخبار و الاقوالملا عبدالله بن ورالله بحرانی اصفهانیقرن ۱۲عربی۱۳۵۱فی رحاب الامام زین‌العابدیننافع خفاجی بغدادمعاصرعربی۱فی رحاب سیاسة الامام زین‌العابدین علیه السلاممحمود بغدادیمعاصرعربی۱۳۴فی رحاب الصحیفة السجادیهسید عباس موسویمعاصرعربی۱فی رحاب الصحیفهعبدالامیر الورد بغدادیمعاصرعربی۱فی ظلال الصحیفة السجادیةمحمد جواد مغنیهمعاصرعربی۱الکواکب السماویة فی شرح القصیدة الفرزدقیهمحمد سماوی نجفیمعاصرعربی۱قصیده فرزدق در مدح امام سجاد علیه السلاممحمد سماوی نجفیمعاصرعربی۱المحاورة بین الامام علی بن الحسین علیه السلام و بین الحجاج بن یوسف الثقفیمحمد عبدالله الکاظمیمعاصرعربی۱۶۴منهاج التحرک عند الامام السجاد علیه السلامعبدالکریم آل نجفمعاصرعربی۱۱۲۵النظریة السیاسة لدی الامام زین‌العابدین علیه السلاممحمود بغدادیمعاصرعربی۱۴۵۰و سلاحه البکاءکمال السیدمعاصرعربی۱۱۵۹وفاة الامام السجاد علی بن الحسین علیه السلامحسین بن علی عصفوری بلادی بحرانیقرن ۱۳عربی۱۵۶ولاده امام زین‌العابدین علیه السلامسید محمدحسین طالقانیمعاصرعربی۱۳۱امام چهارم علیه السلام پاسدار انقلاب خونین کربلاعلی اکبر حسنیمعاصرفارسی۱۲۱۵پژوهشی در زندگی امام سجاد علیه السلامسید علی خامنه ایمعاصرفارسی۱۸۰امام زین‌العابدین علیه السلام یادگار کربلاعبدالامیر فولادزادهمعاصرفارسی۱۴۵امام سجاد علیه السلام و داستان حرهرضا استادیمعاصرفارسی۱۲۵پیامی از صحیفه سجادیهعلاءالدین حجازیمعاصرفارسی۱۸۸پیشوای چهارم حضرت امام سجاد علیه السلامگروهی از نویسندگانمعاصرفارسی۱۵۴تحلیلی از زندگانی امام سجاد علیه السلامباقر شریف قرشیمحمدرضا عطاییمعاصرفارسی۲۱۲۶۰امام زین‌العابدینامید امیدوارمعاصرفارسی۱۳۲امام سجاد علیه السلامالف کاویانیمعاصرفارسی۱۶۳جلد یازدهم بحارالانوارمحمدباقر مجلسیموسی خسرویمعاصرفارسی۱۲۶۷تعزیه سجاد علیه السلامعبدالجواد خراسانیمعاصرفارسی۱۳۲امام سجاد علیه السلام جمال نیایشگراناحمد ترابیمعاصرفارسی۱۳۲۸چراغ روشن در دنیای تاریک، یا زندگانی امام سجاد علیه السلامسید جعفر شهیدیمعاصرفارسی۱۲۳۲حضرت امام سجاد علیه السلاممهدی رحیمیمعاصرفارسی۱۱۲۰حضرت سجاد علی بن الحسین علیه السلامفضل‌الله کمپانیمعاصرفارسی۱۳۳۵حضرت علی بن الحسین زین‌العابدینعبدالمنتظر قدوسیانمعاصرفارسی۱۳۲خطبه‌ها، نامه‌ها و سخنان امام سجاد علی بن الحسین علیه السلامجعفر حایریاحمد صادقی اردستانیمعاصرفارسی۱۳۳۵در رهگذر کوفه و شام و خطبه‌های امام سجاد و آثار آنحسین عمادزاده اصفهانیمعاصرفارسی۱زندگانی امام زین‌العابدین علی بن حسین علیه السلامسید محسن امین عاملیحسین وجدانیقرن ۱۳فارسی۱۱۱۹زندگانی امام زین‌العابدین علیه السلامحسین حماسیانمعاصرفارسی۱۶۴زندگانی امام زین‌العابدین علیه السلامعبدالعزیز سید الاهلحسین وجدانیمعاصرفارسی۱۱۰۹زندگانی امام چهارم حضرت امام سجاد علیه السلامهیئت تحریریه مؤسسه در راه حقمعاصرفارسی۱زندگانی امام چهارم حضرت زین‌العابدین علیه السلامحسین عمادزاده اصفهانیمعاصرفارسی۱۴۷۷رهبر آزادگان سید ساجدان علی بن الحسین علیه السلامسید عبدالرزاق موسوی مقرممرتضی فهیم کرمانیمعاصرفارسی۱۵۲۸اه و رسم زندگی از نظر امام سجادعلی گلزاده غفوریمعاصرفارسی۱۲۲۳دنیای ناشناخته نیایشعلیرضا تقدسمعاصرفارسی۱۸۸زندگانی امام زین‌العابدین علیه السلامسید عبدالرزاق موسوی مقرمحبیب روحانیمعاصرفارسی۱۶۲۹زندگانی امام سجاد علیه السلامسید عبدالرزاق موسوی مقرمعزیزالله عطاردی قوچانیمعاصرفارسی۱زندگانی با سعادت امام سجاد علیه السلاممرتضی جوادیمعاصرفارسی۱۳۲۳زندگانی علی بن الحسین علیه السلامسید جعفر شهیدیمعاصرفارسی۱۲۳۰زندگانی علی بن الحسین ملقب به سجادمحمد رسول بازرگانیمعاصرفارسی۱۱۱۴زندگی و سیمای حضرت امام علی بن الحسین زین‌العابدین علیه السلامسید محمدتقی مدرسیمحمدصادق شریعتمعاصرفارسی۱۱۰۸زندگینامه و خطبه امام سجاد علیه السلام در شامعلی محمدیمعاصرفارسی۱۴۸زین‌العابدین علیه السلامعبدالعزیز سید الاهلحسین فلاحمعاصرفارسی۱ستارگان درخشانمحمدجواد نجفیمعاصرفارسی۱۲۸۸سجادیه زنجانیسید مجتبی حسینی میرصادقی زنجانیمعاصرفارسی۱۱۵۵سخنان امام سجاد علی بن الحسین (از سلسله سخنان کوتاه پیشوایان مذهبی)محمدهادی فقهیمعاصرفارسی۱۶۸سخنان سجاد علیه السلامناصرالدین صاحب‌الزمانیمعاصرفارسی۱۲۵سرچشمه‌های نور: امام سجاد علیه السلامگروه نویسندگانمعاصرفارسی۱۹۶شام غریبانرضا شیرازیمعاصرفارسی۱۱۱۹شرح زندگانی چهارمین امام شیعیان علی بن الحسین علیه السلام سیدالسجادینعلی پناهمعاصرفارسی۱۷۷علی بن الحسین علیهما السلام کیست؟سید جواد سجادی نجف آبادیمعاصرفارسی۱۳۳۰فریاد یک رهبریمحمد یوسف حریریمعاصرفارسی۱۱۵۷کتابشناسی امام چهارمسید جمال حیدریمعاصرفارسی۱۲۴معصوم ششم حضرت امام زین‌العابدین علیه السلامسید مهدی آیت اللهیمعاصرفارسی
اردو۱۲۳کودک و نوجوانمکتب سجادعلی شریعتیمعاصرفارسی۱۶۳مناجاتهای حضرت سجاد علیه السلام یا سخنان امام زین‌العابدینمعاصرفارسی۱۱۱۴نکته‌های اخلاق و عرفان در مناجات سید ساجدانمحسن غرویانمعاصرفارسی۱۵۶نگاهی بر زندگی امام سجاد علیه السلاممحمد محمدی اشتهاردیمعاصرفارسی۱۱۴۴امام زین‌العابدین علی بن الحسین علیه السلامسید ضیاء الحسن موسوی کنتوریمعاصراردو۱۱۱۰حضرت امام زین‌العابدین علیه السلامگروهی از نویسندگانسید احمد علی عابدی فیض آبادمعاصراردو۱۵۳ضرت امام زین‌العابدین علیه السلام کی سوانح حیاتگروه نویسندگان
ملک صادق علی عرفانیمعاصراردو۱۱۷۷الحیاة العابدیةغلامعلی بهاونگری هندیمعاصراردو۱۱۲۰سوانح امام زین‌العابدین علیه السلامسید مظهر حسن سهارنپوری هندیمعاصراردو۱سوانح امام زین‌العابدینسید علی جعفریمعاصراردو۱سیره علی بن الحسین علیه السلاممعاصراردو۱صحیفة العابدین فی حیاة الامام زین‌العابدین و سید السجادین علیه السلامسید اولاد حیدر بلگرامیمعاصراردو۱مناقب اهل البیت علیه السلام (ترجمه قصیده فرزدق در مدح امام سجاد علیه السلام به اردو)معاصراردو۱

 پانویس 

رده:کتاب‌شناسی شیعه
رده:زین‌العابدین