جمعیت‌شناسی آسیای مرکزی

بندانگشتی|260x260پیکسل| نقشه کشورهای آسیای مرکزی، افغانستان، دریای خزر و کشورهای اطراف

آسیای مرکزی سرزمین متنوعی است که دارای بسیاری از اقوام، زبان‌ها، مذاهب و قبایل است. کشورهایی که آسیای مرکزی را تشکیل می‌دهند پنج کشور از جمهوری‌های سابق اتحاد جماهیر شوروی هستند: قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان، تاجیکستان و ازبکستان که حدود ۷۲ میلیون نفر جمعیت دارند.  افغانستان همیشه جزء منطقه محسوب نمی‌شود، اما وقتی این‌طور باشد، آسیای مرکزی جمعیتی در حدود ۱۲۲ میلیون نفر (۲۰۱۶) دارد.  بیشتر آسیای مرکزی وابسته به مذهب است که طی ۱۵۰۰ سال گذشته به این منطقه معرفی شده‌اند، مانند اسلام سنی، اسلام شیعه، شیعه اسماعیلی، تنگریسم و مسیحیت سریانی. با این حال، بودیسم بیش از ۲ هزار و ۲۰۰ سال پیش و زرتشتی بیش از ۲۵۰۰ سال پیش به آسیای مرکزی معرفی شد.

 گروه‌های قومی 
در زیر داده‌های جمعیتی مربوط به گروه‌های قومی در آسیای مرکزی است.

گروه قومیCenter of population in Central AsiaTotal roughly estimated population in Central Asiaازبک‌هاازبکستان، افغانستان، تاجیکستان، قرقیزستان، ترکمنستان، قزاقستان۲۹٬۰۰۰٬۰۰۰تاجیک‌ها تاجیکستان، ازبکستان ۳۰٪و افغانستان۴۷٪. این شامل پامیری‌ها می‌باشد، که در تاجیکستان رسماً به عنوان تاجیک دسته‌بندی می‌شوند.۴۱٬۰۷۰٬۰۰۰قزاق‌هاقزاقستان، ازبکستان۱۶٬۵۰۰٬۰۰۰قرقیزهاقرقیزستان۴٬۱۰۰٬۰۰۰روس‌هاقزاقستان، ازبکستان، قرقیزستان4,000,000کره‌ای‌هاقزاقستان، ازبکستان، قرقیزستان، ترکمنستان، تاجیکستان500,000Alekseenko, Aleksandr Nikolaevich (2000). Республика в зеркале переписей населения[Republic in the Mirror of the Population Censuses] (PDF). Population and Society: Newsletter of the Centre for Demography and Human Ecology (in Russian). Institute of Economic Forecasting of the Russian Academy of Sciences (47): 58–62. Retrieved 18 March 2019.اوکراینی‌هاشمال قزاقستان250,000ترکمن‌هاترکمنستان، افغانستان و ایران۶٬۵۰۰٬۰۰۰آلمانی‌های ولگاقزاقستان200,000اویغورهاشمالغرب چین، شرق قزاقستان، ازبکستان، قرقیزستان۱۳٬۰۰۰٬۰۰۰دونقان‌ها یا مردم هوئیشمالغرب چین، قرقیزستان۱۰٬۵۰۰٬۰۰۰یهودیان بخاراازبکستان۱٬۰۰۰تاتارازبکستان۷۰۰٬۰۰۰قره‌قالپاق‌هاشمال غرب ازبکستان۵۰۰٬۰۰۰باشقیرهاقزاقستان۳۰٬۰۰۰ترک‌های مسختیقزاقستان۲۰۰٬۰۰۰ارامنهترکمنستان، ازبکستان۱۰۰٬۰۰۰آلتایی‌هاشمال قزاقستان۱۰٬۰۰۰پشتون‌هاافغانستان، پاکستان و ایران۱۲٬۵۰۰٬۰۰۰مردم هزارهمرکز افغانستان۳٬۵۰۰٬۰۰۰ایماق‌هامرکز و شمالغرب افغانستان۱٬۵۰۰٬۰۰۰نورستانی‌هاشرق و شمال افغانستان۲۰۰٬۰۰۰+بلاروس‌هاشمال قزاقستان100,000-200,000مردم رومانیقزاقستان۲۰٬۰۰۰یونانی‌هاقزاقستان۳۰٬۰۰۰موردوین‌هاقزاقستان۲۰٬۰۰۰مولداویایی‌هاقزاقستان۲۵٬۰۰۰چچنی‌هاقزاقستان۴۰٬۰۰۰لهستانی‌هاشمال قزاقستان۵۰٬۰۰۰–۱۰۰٬۰۰۰آذری‌هاقزاقستان و ترکمنستان۱۰۰٬۰۰۰چواش‌هاشمال قزاقستان۳۵٬۰۰۰

 تاریخ ژنتیکی 
بندانگشتی|جمعیت‌شناسی آسیای مرکزی
تبار جمعیت مدرن آسیای مرکزی به‌طور قابل توجهی از گسترش هند و ایرانی و ترکی گرفته شده است. بیشتر جمعیت‌های مدرن را می‌توان با تبار هند و ایرانی یا ترکی هماهنگ کرد، با اجداد مطابقت خوبی با مرزهای قومی داشت.Heyer, E. et al. , "Genetic diversity and the emergence of ethnic groups in Central Asia", BMC Genetics 10:49 (2009),  "Our analysis of uniparental markers highlights in Central Asia the differences between Turkic and Indo-Iranian populations in their sex-specific differentiation and shows good congruence with anthropological data." ترکیب مغولوئید (آسیای شرقی) به‌طور معکوس با حذف Alu در محل CD4 ارتباط داشت.Khitrinskaya, Yu, et al. , "Genetic Differentiation of the Population of Central Asia Inferred from Autosomal Markers", Russian Journal of Genetics 39:10 (2003), 1175–1183.

مطالعات باستان‌شناسی روی بقایای سنگ قبرهای سنگ آهنی پازیریک نشان می‌دهد که پس از پایان گسترش هندو-ایرانی (سکایی)، از قرن پیش از میلاد آغاز می‌شود. در قرن هفتم قبل از میلاد، هجوم تدریجی شرق به غرب از نفوذ اوراسیا شرقی به استپ‌های غربی رخ داده است.González-Ruiz, M. , et al. , "Tracing the Origin of the East-West Population Admixture in the Altai Region (Central Asia)",
PLOS x (9 November 2012), .

جمعیت مزرعه داران و مردم کوچ نشین در آسیای میانه از زمان کلوکیتیک (هزاره چهارم قبل از میلاد) با همزیستی همراه بوده‌اند. این دو گروه از نظر ساختار نزولی تفاوت چشمگیری دارند، زیرا پاستورالیست‌ها در ساختارهای قبیله ای پاتریلین برونگرایی سازماندهی می‌شوند، در حالی که کشاورزان در خانواده‌های گسترده‌ای مشغول اندوگمی (ازدواج پسر عموی) هستند. به عنوان یک نتیجه، شبانان در مقایسه با کشاورزان از تنوع قابل توجهی در نزول patrilineal (کروموزوم Y) کاهش می‌یابند.

 دین 
 دین جمعیت تقریبی مرکز جمعیت اسلام سنی ۱۰۳٬۰۰۰٬۰۰۰Min Junqing. The Present Situation and Characteristics of Contemporary Islam in China. JISMOR, 8. 2010 Islam by province, page 29 . Data from: Yang Zongde, Study on Current Muslim Population in China, Jinan Muslim, 2, 2010.Religious Composition by Country, 2010–2050 | Pew Research Center . Pewforum.org (2 April 2015). Retrieved on 2017-01-20.Mapping the Global Muslim Population. A Report on the Size and Distribution of the World’s Muslim Population . Pew Forum on Religion & Public Life (October 2009) جنوب و شرق منطقه: تاجیکستان، ترکمنستان، قرقیزستان، ازبکستان، افغانستان، سین کیانگ شرقی و قزاقستان جنوبی (متراکم‌ترین در افغانستان و ازبکستان) بودیسم ۹٬۰۸۴٬۰۰۰Religious Freedom Page "The results of the national population census in 2009". Agency of Statistics of the Republic of Kazakhstan. 12 November 2010. Archived from the original on 22 July 2011. Retrieved 21 January 2010. ۵۰۰٬۰۰۰ در روسیه، ۸٫۴۴ میلیون نفر در سین کیانگ، ۱۴۰٬۰۰۰ نفر در قزاقستان و افغانستان؛ (مغول، کره ای، DAUR , Mongour، مردم تونگوسی، تبتی، تووان‌ها، یوغورها) اسلام شیعه ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ هزاره‌ها، افغانستان و مرکز افغانستان مسیحیت شرقی ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ شمال قزاقستان الحاد و بی ارتباطی ۲٬۵۰۰٬۰۰۰+ در سراسر منطقه مسیحیت غربی ۵۱۰٬۰۰۰ قزاقستان یهودیت ۲۷٬۵۰۰ ازبکستان دین زرتشت ۱۰٬۰۰۰ از لحاظ تاریخی افغانستان

 جستارهای وابسته 
 فرضیه مهاجرت هند و آریایی
 مهاجرت ترکی
 تاریخ یهودیان در آسیای میانه

 منابع 


رده:اهالی آسیای مرکزی
رده:تاریخ آسیای مرکزی
رده:فرهنگ آسیای مرکزی