نیکوتینامید ریبوزید

نیکوتینامید ریبوزید () یا به اختصار NR، نوع جدیدی از پیریدین نوکلئوزید از ویتامین ب۳ است که به‌عنوان پیش ساز نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید و فرم اکسیدشدهٔ آن یعنی +NAD عمل می‌کند.

 شیمی 
وزن مولکولی این ماده ۲۵۵٫۲۵ گرم بر مول و وزن نمک کلرید آن ۲۹۰٫۷۰ گرم بر مول است. در نتیجه هر ۱۰۰ گرم از کلرید نیکوتینامید ریبوزید حاوی ۸۸ گرم نیکوتینامید ریبوزید است.

 مطالعه بالینی در انسان 
تاکنون ۵ کارآزمایی بالینی در انسان برای بررسی بی‌خطری این ماده صورت گرفته‌است. در یکی از این مطالعات، نیکوتینامید ریبوزید را در ترکیب با تروستیلبن تجویز کردند و در چهار مطالعهٔ دیگر، نیکوتینامید ریبوزید به تنهایی تجویز شد.

در نخستین کارآزمایی بالینی منتشر شده، بی خطری و فارماکوکینتیک تک‌دوز NR بررسی شد. از آن پس، دوزهای زیاد دارو (تا ۲٬۰۰۰ میلی‌گرم در روز) را به مدت ۱۲ هفته تجویز کرده‌اند. نتایج این مطالعه‌ها نشان داد که NR می‌تواند سطح +NAD و برخی متابولیت‌های آنرا در خون و برخی سلول‌های تک‌هسته‌ای آن به‌شدت بالا ببرد.

در یک کارآزمایی بالینی ۱۲ هفته‌ای در مردان چاق مقاوم به انسولین، که دوزِ ۲٬۰۰۰ میلی‌گرم در روز را دریافت داشتند، NR بی‌خطر بود اما حساسیت به انسولین را بیشتر ننمود و متابولیسم گلوکز در بدن را بهبود نبخشید. در یک کارآزمایی دیگر که ترکیب ۲۵۰ میلی‌گرم نیکوتینامید ریبوزید به همراه ۵۰ میلی‌گرم تروستیلبن تجویز شد، سطح +NAD در بالغین مسن بالا رفت.

 زیست‌ساخت  
در حال حاضر مشخص شده است که نیکوتینامیدریبوزید (NR) پیش‌ماده‌ی NAD+ است و در مسیرهای زیست‌ساختی شرکت می‌کند که ویتامین‌های B3 را به NAD+ تبدیل می‌کنند. NAD+ در پستانداران عمدتاً به‌صورت de novo از تریپتوفان سنتز می‌شود، از طریق مسیر پریس-هندلر از اسید نیکوتینیک (NA) یا از طریق مسیر بازیافت از نیکوتینامید (NAM). 

نیکوتینامیدریبوزید (NR) از طریق مسیر اضافی که شامل فسفوریلاسیون توسط آنزیم‌های نیکوتینامیدریبوزیدکیناز (NRK1 و NRK2) است، استفاده می‌شود. در مخمرها نیز نشان داده شده است که NR توسط نوکلئوزیدازهای Pnp1، Urh1 و Meu1 تجزیه می‌شود و سپس از طریق مسیر پریس-هندلر و عملکرد نیکوتینامیداز Pnc1 به NAD⁺ تبدیل می‌شود.  

 پذیرش و ایمنی   
نیکوتینامیدریبوزید (NR) شکلی از ویتامین B3 است که به عنوان مکمل غذایی پرطرفدار برای حفظ سطح NAD+ در سلول‌ها به منظور تسهیل روند پیری شناخته شده است. در سال 2016 اداره غذا و داروی ایالات متحده آمریکا (FDA) کلراید نیکوتینامیدریبوزید (NRC، Niagen) را به عنوان ماده‌ای «عموماً شناخته شده به عنوان ایمن» (GRAS) تایید کرد، طبق پرونده‌ای که توسط شرکت ChromaDex, Inc. تهیه شده بود. 

تمام مجوزهای مقرراتی فوق‌الذکر بر اساس اطلاعات ایمنی و تولید ارائه شده توسط شرکت ChromaDex, Inc. برای محصول Niagen به دست آمده‌اند.  این ماده به عنوان یک ماده جدید غذایی (NDI) برای استفاده در مکمل‌های غذایی توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده در سال‌های 2015 و 2017 معرفی شده است. همچنین در سال 2018 در پایگاه داده محصولات طبیعی دارای مجوز سلامت وزارت بهداشت کانادا (LNHPD) ثبت شده است. اتحادیه اروپا به NRC برچسب «ماده جدید غذایی» را به عنوان یک محصول غذایی جدید بر اساس مقررات (EU) 2015/2283 از سال 2019 اختصاص داده است و در سال 2020 استفاده آن را در مکمل‌های غذایی اروپا مجاز اعلام کرده است. گروه EFSA مربوط به تغذیه، محصولات جدید غذایی و آلرژن‌های غذایی (NDA) آن را به اندازه نیکوتینامید خالص ایمن دانسته است برای استفاده در غذاهای ویژه اهداف پزشکی (FSMP) و جایگزینی کامل رژیم غذایی برای کنترل وزن (TDRWC) در بزرگسالان تا سال 2021، اما خاطرنشان کرد که مطالعات بیشتری برای اثبات ایمنی در برخی کاربردهای دیگر لازم است. 

دولت استرالیا کلراید نیکوتینامیدریبوزید را در فهرست داروهای تأیید شده توسط اداره نظارت بر کالاهای درمانی (TGA) ثبت کرده است.

 جستارهای وابسته 
 نیاسین
 نیکوتینامید
 ویتامین ب۳
 نیکوتین‌آمید آدنین دی‌نوکلئوتید

 منابع 



رده:ریبوزیدها
رده:نیکوتینامیدها
رده:مواد ضدپیری