سید قدمیار حسینی

سید قدمیار حسینی (۱۲۷۲ در بکتر سفلی - ۶ تیر ۱۳۹۳ بکتر سفلی) و اصالتا اهل قوم لک و لكستان است. کلام‌خوان، نوازنده و مقام‌دان پیشکسوت ساز تنبور بود. او بیش از ۱۲۰ سال زندگی کرد و به همین دلیل از او با عنوان «پیر تنبور» و «کهنسال‌ترین نوازندهٔ تنبور» یاد می‌شد.

 زندگی 
سید قدمیار حسینی در روستای بکتر سفلی در شهرستان صحنه در استان کرمانشاه در خانواده‌ای از پیران یارسان به دنیا آمد. او آموختن و نواختن تنبور را از سن ۱۰ سالگیموسیقی ایرانیان: گفتگوی خواندنی با نوازندۀ ۱۱۷ سالۀ تنبور، نوشته‌شده در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۱؛ بازدید در ۱ مارس ۲۰۲۰. نزد پدرش سید تاریمراد آغاز کرد؛ و تنبورنوازی و خوانندگی مقام‌ها را از وی و همچنین از عمویش سید بابا حسین و برادر بزرگترش سید سلمان آموخت. پس از مدتی برای تکمیل دانش خود در زمینهٔ تنبورنوازی نزد آقاسید نصرالدین خاموشی جیحون‌آبادی رفت و سال‌های نزد او به یادگیری پرداخت.خبرگزاری برنا: اجرای ویژۀ نوازندۀ ۱۱۷ ساله در جشنوارۀ نواحی، نوشته‌شده در ۲۴ فروردین ۱۳۹۰؛ بازدید در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. او دربارهٔ سیدنصرالدین می‌گوید: 

در شناسنامهٔ سید قدمیار حسینی، سال ۱۲۸۷ قید شده‌بود، اما به گفتهٔ خودش این شناسنامه در ۱۵ سالگی برای او صادر شده بود و او می‌باید متولد ۱۲۷۲ بوده‌باشد.خبرگزاری برنا: اجرای ویژۀ نوازندۀ ۱۱۷ ساله در جشنوارۀ نواحی، نوشته‌شده در ۲۴ فروردین ۱۳۹۰؛ بازدید در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. سید قدمیار حسینی با نوازندگان قدیمی تنبور در شرق استان کرمانشاه همچون سید امرالله شاه‌ابراهیمی، درویش امیر حیاتی، حسین روح‌تافی، سید احمد حسینی، سید الماس حسینی، سیدالیاس حسینی، و سید آقامراد حسینی هم‌دوره بوده‌است.موسیقی ایرانیان: گفتگوی خواندنی با نوازندۀ ۱۱۷ سالۀ تنبور، نوشته‌شده در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۱؛ بازدید در ۱ مارس ۲۰۲۰.

سید قدمیار حسینی ۲ برادر به نام‌های سلمان و سید آقایار، و ۶ خواهر به نام‌های قدم‌ناز، خانم‌ناز، ملک‌ناز، شاهزاده، فخری و کوکب داشت. او در ۲۶ سالگی با دخترعمویش که ۲۰ سال داشت ازدواج کرد و حاصل این ازدواج یک پسر به نام سید مؤمن حسینی بود. همسر او در سال ۱۳۶۳ درگذشت و او در ادامهٔ عمرش دیگر ازدواج نکرد.موسیقی ایرانیان: گفتگوی خواندنی با نوازندۀ ۱۱۷ سالۀ تنبور، نوشته‌شده در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۱؛ بازدید در ۱ مارس ۲۰۲۰.

قدمیار حسینی تا پایان عمرش در روستای مادریش بکتر سفلی از توابع شهرستان صحنه در استان کرمانشاه زندگی کرد و در همانجا نیز درگذشت.خبرگزاری برنا: اجرای ویژۀ نوازندۀ ۱۱۷ ساله در جشنوارۀ نواحی، نوشته‌شده در ۲۴ فروردین ۱۳۹۰؛ بازدید در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. او بنا بر وصیتش در قبرستان روستای بکتر به خاک سپرده شد.جام جم آنلاین: تنبور به سوگ نشست، نوشته‌شده در ۷ تیر ۱۳۹۳؛ بازدید در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.

سید قدمیار حسینی شاگردان بسیاری را در زمینهٔ نوازندگی تنبور پرورش داد. از جمله شاگران او می‌توان به چون کیخسرو پورناظری و علی اکبر مرادی و سید سلمان حسینی اشاره کرد.خبرگزاری برنا: اجرای ویژۀ نوازندۀ ۱۱۷ ساله در جشنوارۀ نواحی، نوشته‌شده در ۲۴ فروردین ۱۳۹۰؛ بازدید در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.

 اجرا در جشنوارهٔ موسیقی نواحی 
سید قدمیار حسینی بنا بر اعتقاداتش هرگز بر روی سن اجرای موسیقی حاضر نشد.جام جم آنلاین: تنبور به سوگ نشست، نوشته‌شده در ۷ تیر ۱۳۹۳؛ بازدید در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸. با این حال او در هفتمین جشنوارهٔ موسیقی نواحی برای نخستین بارموسیقی ایرانیان: گفتگوی خواندنی با نوازندۀ ۱۱۷ سالۀ تنبور، نوشته‌شده در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۱؛ بازدید در ۱ مارس ۲۰۲۰. در اجرایی عمومی به تکنوازی تنبور پرداخت و قطعاتی با عنوان ته‌رز، کاکاره‌دایی، بابافه‌قیهی، "شاخوه‌شینی و له‌یلی و مه‌جنوون را اجرا کرد.خبرگزاری برنا: اجرای ویژۀ نوازندۀ ۱۱۷ ساله در جشنوارۀ نواحی، نوشته‌شده در ۲۴ فروردین ۱۳۹۰؛ بازدید در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.

 سبک تنبورنوازی 
عبدالرضا مجدی پژوهشگر موسیقی و نوازنده معتقد است که سبک موسیقایی روستای بکتر که چندین نسل به صورت ممتد ادامه داشته‌است، سبکی خاص بوده و رپرتوار موسیقی این منطقه نسبت به ناحیه گوران و صحنه استقلال نسبی دارد. او معتقد است که سید قدمیار حسینی معرف خوبی برای این سبک بوده و در سیر تحول موسیقی از روستاهای کوهپایهٔ دالاخانی به روستای کنونی بکتر نقش مؤثری ایفا کرده‌است و قطعات نواخته‌شده توسط او این تفاوت را نشان می‌دهد.خبرگزاری کار ایران (ایلنا): قدمیار حسینی، مردی صاحب سبک با بیش از یک قرن تجربه در تنبورنوازی، نوشته‌شده در ۲۳ مرداد ۱۳۹۳؛ بازدید در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.

 عقاید در مورد تنبورنوازی 
به باور سید قدمیار حسینی تغییرات شکل ظاهری تنبورها و همچنین شیوهٔ تنبورنوازی در نسل‌های اخیر، سبب شده تا تأثیر معنوی و صدادهی و شفافیتی که در نوازندگی نسل‌های گذشته وجود داشت،دیگر شنیده نشود. او افزایش طول دستهٔ سازها، تغییر شکل کاسه، افزایش تعداد سیم‌ها از ۲ سیم به ۳ سیم، و افزایش تعداد پرده‌ها از ۱۳ پرده به ۱۴ پرده را در این تغییرات مؤثر می‌دانست که در نتیجهٔ آن صدای حسی و سوزناک تنبور دچار تغییر شده‌است.موسیقی ایرانیان: گفتگوی خواندنی با نوازندۀ ۱۱۷ سالۀ تنبور، نوشته‌شده در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۱؛ بازدید در ۱ مارس ۲۰۲۰.

او همچنین در رابطه با آموزش تنبور نیز باور داشت که در گذشته آموزش تنبور توسط استاد با پرورش رفتار درست و اخلاق نیکو عجین بود و در هر کلاس درس علاوه بر نواختن تنبور، اخلاق هم تدریس می‌شده‌است. او باور داشت که اگر عشق نباشد انسان چیزی را یاد نمی‌گیرد در هر کاری عشق اهمیت بسیاری دارد.موسیقی ایرانیان: گفتگوی خواندنی با نوازندۀ ۱۱۷ سالۀ تنبور، نوشته‌شده در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۱؛ بازدید در ۱ مارس ۲۰۲۰.

 مراسم بزرگداشت 
روز چهارشنبه ۲۲ مرداد ماه ۱۳۹۳ مراسم بزرگداشتی برای سید قدمیار حسینی با عنوان «آیین سپاس پیر تنبور ایران» در فرهنگسرای ارسباران تهران برگزار شد. در این مراسم نوازندگان و موسیقی‌دانانی همچون بهمن کاظمی و عبدالرضا مجدی سخنرانی کردند و سید محمد ذوالنور، سید آرش شهریاری، و یحیی رعنایی به تکنوازی تنبور و بخشی حسین ولی‌نژاد به تکنوازی دوتار پرداختند و همچنین سید سلمان حسینی و سید سیاوش یادگاری نیز به اجرای تنبور و آواز پرداختند. در این مراسم همچنین فیلمی کوتاه دربارهٔ زندگی سید قدمیار حسینی به نمایش درآمد.خبرگزاری کار ایران (ایلنا): قدمیار حسینی، مردی صاحب سبک با بیش از یک قرن تجربه در تنبورنوازی، نوشته‌شده در ۲۳ مرداد ۱۳۹۳؛ بازدید در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.

 فیلم مستند و انتشار آثار 
یک فیلم مستند از زندگی سید قدمیار حسینی توسط مریم بخشی و دامون شش بلوکی ساخته شده‌است. فیلم مستند دیگری نیز چندین سال پس از مرگ وی توسط عارف محمدی با نام «آواز خدا» ساخته شده است.بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb): آواز خدا (۲۰۱۹)؛ بازدید در ۵ مرداد ۱۴۰۰. همچنین دو اثر صوتی نیز از آثار این تنبورنواز قرار است از سوی نشر ماهور راهی بازار شود.جام جم آنلاین: تنبور به سوگ نشست، نوشته‌شده در ۷ تیر ۱۳۹۳؛ بازدید در ۱۰ اسفند ۱۳۹۸.

 منابع 

رده:اهالی دینور
رده:پیروان یارسان
رده:خوانندگان کرد
رده:درگذشتگان ۱۳۹۳
رده:زادگان ۱۲۷۲
رده:کردهای اهل ایران
رده:موسیقی کردی
رده:موسیقی‌دانان اهل ایران
رده:موسیقی‌دانان اهل کرمانشاه
رده:موسیقی‌دانان کرد
رده:نوازندگان تنبور اهل ایران
رده:افراد صدساله اهل ایران