ساتوری (وو)

ساتوری (ووُ)  به گشوده شدن جهانی نو می‌ماند در جان رهرو، اندیشه منطقی را راهی به او نیست.

 ساتوری 
ساتوری در واقع بازگشت به موقعیت اصلی و ابتدایی وجود است. ساتوری را نمی‌توان در طبقه‌بندی‌های مفهومی و زبانی جا داد. نمی‌توان ساتوری را آموخت، دریافت کرد یا انتقال داد. باید خود فرد آن را تجربه کند و استاد فقط کمک می‌کند.

ساتوری یعنی نیروی درونی بشر یا جان او، به طبیعت خود بازگردد. ساتوری نوعی ندانستگی در اندیشه آدمی پدیدمی‌آورد که فرد اول از همه خودش را فراموش کرده و دیدن جهان بدون دخالت ذهن و معیارهای سنجشی آن را، شروع می‌کند. ساتوری نوعی شهود است که حاصل تماس مستقیم ذهن با کُل می‌باشد. ساتوری، لحظه تماس معنوی با کُل است. ساتوری جرقه شهودی عمیق و فراگیری است که بازدارنده‌های فکری شخص را درهم می‌شکند و اجازه می‌دهد که کُل در جزء جریان یابد. در هنگام رُخ دادن ساتوری، جزء در عالم نسبیت و در لحظه‌ای از بی‌زمان (این لحظه اَبَدی، اکنون جاوید)، وجود مطلق کُل را درک می‌کند.

اولین نور یا آگاهی‌ای که بر رهرو آشکار می‌شود، «کنشو (Kenshō)» نام دارد. نور یا آگاهی عمیق‌تر را ساتوری گویند. ساتوری آغاز راه نهایی است و تمامی حالتهایی که در پی آن پیش می‌آید، اسبابی می‌شود تا فرد را به سوی دروازه ورودی آن راه بزرگ هدایت کند. پیماینده این راه، در حقیقت ذهن فرد است.ذن، کریسمس همفریز، شادان، صفحات ۱۳۱، ۱۴۲ و ۱۴۳.

ساتوری نوعی شناسایی یا معرفت شهودی است که در برابر شناسایی منطقی ناشی از ذهن می‌ایستد. حالت ساتوری تعریف ناپذیر است، به گشوده شدن جهانی نو می‌ماند در جان رهرو؛ جهانی که در آن آشفتگی و نابسامانی ناشی از دوگانه‌انگاری ذهن منطقی، وجود ندارد. ساتوری، یعنی نظاره چیزها چنان‌که هستند یا نگریستن در خود، چنان‌که هست. ساتوری بر مرحله‌ای از هوشیاری و آگاهی دلالت دارد که از مرز بیان فراتر است. ساتوری را نمی‌توان با استفاده از حواس، احساسات و فرآیندهای فکری به دست آورد. ساتوری را فقط می‌توان از طریق درک مستقیم آن یافت. درک مستقیم یا شهود، قدرتی است که در هر ذهنی وجود دارد و ذهن با این قابلیت می‌تواند از حقیقت، درکی مستقیم و آنی داشته باشد. انسان هیچ وقت نمی‌تواند بفهمد که چه وقت در حالت ساتوری بوده است. چرا که در آن زمان «خودی» برای فهمیدن وجود ندارد.ذن، کریسمس همفریز، شادان، صفحات ۲۲۷ و ۲۲۸.

در ذن است که بیشترین روشن شدگی یا ساتوری (به چینی ووُ) اتفاق می‌افتد.ذن و فرهنگ ژاپنی، د.ت. سوزوکی، برگردان ع. پاشایی – تهران: میترا ۱۳۷۸ - ص ۴۸

ساتوری، از نظر ارزش و مقام، تمامی ذن است و نوعی شناسایی یا معرفت شهودی است که در برابر شناسایی منطقی می‌ایستد؛ و تعریف ناپذیر است.سخایی، مژگان، درآمدی بر مطالعه مقایسه ای عرفان اسلامی و ذن بودایی، فصلنامه: قبسات ۱۳۸۱ شماره ۲۴

ساتوری گونه‌ای روشن‌شدگی و اشراق است که در آن حالت، فرد به حیات اشیا می‌نگرد، و پی به معنای چیزی می‌بَرَد که حقیقتی است در دسترس، اما به بیان در نمی‌آید، یا ادراک همه چیز چنان بدیهی می‌شود که می‌توان گفت فرد به «ورای حدّ گفتار» می‌رسد و قبل از حضور کلمات، به ماهیت حقیقی هر چیزی به‌طور ضمنی پی می‌برد. تجربه کردن ساتوری همان یافتن یا داشتنِ بی‌دلی یا ندانستگی است.

آموزه‌های پرویز شهبازیParviz Shahbazi, Ganj e Hozour (Treasure of Presence) TV, [Hotbird 12520, V, 27500], [Galaxy 19 12028, H, 22000], [Yahsat 11766, V, 27500] (عرفان‌پژوه ایرانی) که به برنامه گنج حضور مشهور است، بر اساس دانش ایرانیان نخبه‌ای چون مولانا، حافظ و… است. در آموزه‌های پرویز شهبازی نیز، تعریفی شبیه ساتوری یا همان یافتن یا داشتنِ بی‌دلی یا ندانستگی، یافت می‌شود. پرویز شهبازی در گفته‌های خویش این حالت را «عَدَم کردن مرکز»برنامه گنج حضور با اجرای پرویز شهبازی، شماره ۹۸۴، بخش سوم می‌نامد. «عدم کردن مرکز» یعنی نور وجود از تمام شخصیت‌های نهانی پس گرفته شود و دیگر هیچ شخصیتی غالب بر بینش فرد نشده و به جای آن مرکز را تُهی بگذارد. یعنی فرد به نور اجازه می‌دهد تا نظاره‌گری را آغاز کند و خود فرد، دست از جستجو برای دانستن برداشته و شروع به درک حقیقت می‌کند، آن هم به گونه‌ای که چیزی جز حقیقت نمی‌تواند توجه و دقت او را بِرُبایَد. حتی فرد، خودش را هم فراموش که نه، بلکه ضمیرش را از دست می‌دهد. این گونه کنترل تمام اجزای وجودی فرد به دست هوش کُل می‌افتد و برنامه زندگی فرد از منبعی ناشناخته با نام «عدم» یا «نیستی» صادر می‌شود. این حالت با نام‌های مختلفی در مکاتب و حتی ادیان مختلف توصیف شده است؛ از جمله کنترل زندگی خود را به کیهان یا کائنات سپردن، یا حلول روح در بدن فرد به طوری که روح به جای فرد زندگی می‌کند و شخص فقط نظاره می‌کند و طعم حقیقت را ورای کلمات، در حیرت و شادی آن هم از نوع بی‌سبب، می‌چشد. در واقع می‌توان گفت که ساتوری، همان درک بی‌واسطه و عمل از طریق وحدت وجود است، که در عرفان اسلامی نیز به آن اشاره شده است. می‌توان مرگ نفس را نیز، لحظه وقوع ساتوری دانست.Taylor, Bron (2008), Encyclopedia of Religion and Nature, A&C Black, Page 1749.Plotkin, Bill (2010), Nature and the Human Soul: Cultivating Wholeness and Community in a Fragmented World, New World Library, Page 467.Rosen, Larry H. (1998), Archetypes of Transformation: Healing the Self/Other Split Through Active Omagination. In: Cooke et al (eds.), "The Fantastic Other: An Interface of Perspectives, Volume 11", Rodopi, Page 228.Atkinson, Robert (1995), The Gift of Stories: Practical and Spiritual Applications of Autobiography, Life Stories, and Personal Mythmaking, Greenwood Publishing Group, Page 31. ساتوری لحظه‌ای از زندگی فرد است که در آن لحظه، فرد ضمیر خود را که سال‌ها وقت صرف تفکر برای ساخت آن کرده، رها می‌کند یا به اصطلاح خَراب می‌کند (مفهوم خرابات در عرفان ایرانی) تا ضمیرش به فضایی خالی برای رقص روح کائنات تبدیل شود (همان عدم کردن مرکز وجود).برنامه گنج حضور با اجرای پرویز شهبازی، شماره ۸۴۳، بخش اول و دوم و سوم و چهارم، تاریخ اجرا: ۱ دسامبر ۲۰۲۰–۱۲ آذر ۱۳۹۹برنامه گنج حضور با اجرای پرویز شهبازی، شماره ۸۸۱، بخش اول و دوم و سوم و چهارم، تاریخ اجرا: ۳۱ اوت ۲۰۲۱–۱۰ شهریور ۱۴۰۰برنامه گنج حضور با اجرای پرویز شهبازی، شماره ۸۳۴، بخش اول و دوم و سوم و چهارم، تاریخ اجرا: ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۰–۹ مهر ۱۳۹۹برنامه گنج حضور با اجرای پرویز شهبازی، شماره ۸۴۸، بخش اول و دوم و سوم و چهارم، تاریخ اجرا: ۵ ژانویه ۲۰۲۱–۱۷ دی ۱۳۹۹برنامه گنج حضور با اجرای پرویز شهبازی، شماره ۸۷۰، بخش اول و دوم و سوم و چهارم، تاریخ اجرا: ۸ ژوئن ۲۰۲۱–۱۹ خرداد ۱۴۰۰

 در عرفان اسلامی 
در عرفان اسلامی نیز، اصطلاح «یَقِظَه» تعریفی شبیه تعریف ساتوری دارد. «یَقِظَه» به لحظه‌ای از زندگی انسان گفته می‌شود که عزیمت و تنبه و بیداری از خواب غفلت به همراه دارد. در عرفان اسلامی گفته می‌شود که سالک الی الله، سفر خود را از این منزل آغاز می‌کند؛ «یَقِظَه» در عرفان اسلامی یادآور ساتوری (اشراق ناگهانی) در مکتب ذن بودایی است.پیاده کوهسار، ابوالقاسم، حقیقت و رستگاری در آموزه‌های ذن بودیسم، فصلنامه: اندیشه دینی، دوره هفدهم، زمستان ۱۳۹۶، شماره ۶۵.

 جستارهای وابسته 

 ابهیدرما مهاویبهاشا شسترا
 بوداگرایی پاک‌بوم
 بوداگرایی چینی
 بودای
 بودیسم چان
 تاتواسیدی
 مغان برهمن
 ساترانتیکا
 سرواستیواده
 تایشو تریپیتاکا
 تغییر
 تیانتای
 دارماگوپتاکا
 ده (چینی)
 سون تزو
 عید ارواح
 کشیتی‌گربه
 کوه ووتای
 کوه‌های مقدس چین
 لولان
 مادهیاماکا آسیای شرقی
 مایتریانیسم
 هوآیان
 آناتا
 آنوپالابدی
 آهیمسا
 ابهاوا
 ادراک فراحسی
 ارهات
 ایندریا
 باردو
 برهماچاریا
 برهمه‌ویهارا
 بوداساتوا
 بوداسف
 بیجا مانترا
 پدیدآیی وابسته
 پراتیاکشا
 پری‌نیروانا
 پنج بازدارنده
 تتاتا
 جسم لطیف
 چهار حقیقت شریف
 چهار گام وارستگی
 حق‌یافته
 سه نشان هستی
 راه اصیل هشتگانه

 پانویس 

 منابع 
 ذن و فرهنگ ژاپنی، د.ت. سوزوکی، برگردان ع. پاشایی – تهران: میترا ۱۳۷۸
 ادیان و مکتبهای فلسفی هند، داریوش شایگان، ج۱/۱۸۱.
 طریقت ذن، آلن واتس هوشمند ویژه/۱۱۸۱۱۹، انتشارات کتابخانه بهجت، تهران، ۱۳۶۹
 ذن، کریسمس همفریز، منوچهر شادان/۱۱۳، ققنوس؛ ذن چیست؟ ع. پاشایی/۲۵، نیلوفر، تهران، ۱۳۷۱.

رده:بوداگرایی در چین
رده:بوداگرایی در ژاپن
رده:بوداگرایی در کره
رده:ذن
رده:فلسفه ژاپنی
رده:مراقبه
رده:مفاهیم فلسفی بودایی
رده:واژگان بودایی