کتاب‌شناسی علی بن ابی‌طالب

کتابشناسی علی بن ابیطالب، فهرستی است از کتاب‌هایی که با محوریت علی بن ابی‌طالب نگارش یافته اند. باید دانست که تعداد زیادی از سخنان کوتاه علی، تبدیل به بخش‌هایی از فرهنگ عمومی اسلامی شده‌است و به‌عنوان ضرب‌المثل و کلمات قصار در زندگی روزمره نقل می‌شوند. همچنین، این سخنان اساس آثار ادبی گردیده و به صورت اشعار در زبان‌های گوناگون وارد شده‌اند. در قرن ۸ میلادی، نویسندگان ادبی همچون عبدالحمید یحیی امیری، به فصاحت بی‌نظیر خطبه‌ها و سخنان علی اشاره کرده‌اند. جاحظ، ادیب عرب در قرن سوم هجری، نیز بر همین عقیده است.

 دسته‌بندی آثار 

 آثار منسوب به علی بن ابی‌طالب 
بندانگشتی|253x253پیکسل|صفحه‌ای قدیمی از نهج‌البلاغه

 نهج‌البلاغه 

در قرن ۱۰ میلادی، یکی از محققان برجستهٔ شیعی به نام سید شریف رضی تعداد زیادی از خطبه‌ها، نامه‌ها، و سخنان کوتاه علی با موضوعات گوناگون را در کتابی به نام نهج‌البلاغه جمع‌آوری کرد که به یکی از پرطرفدارترین و تأثیرگذارترین کتب جهان اسلام مبدل گشت. با این حال، این کتاب تقریباً به‌طور کامل تا قرن ۲۰ میلادی در تحقیقات غربی نادیده گرفته شد. با وجود اینکه برخی محققین غربی در صحت آن تردید دارند، اما صحتش هیچ‌گاه نزد اکثر مسلمانان جای سؤال نداشته‌است. نهج‌البلاغه کماکان به‌عنوان منبعی مذهبی و مرجعی الهام‌بخش و ادبی در میان شیعه و سنی مطرح است. در میان گفته‌های منسوب به علی، نامهٔ او به مالک اشتر دربارهٔ حکومت صالحانه مورد توجه زیادی قرار گرفته‌است. سید حسین مدرسی طباطبایی به کتاب مدارک نهج‌البلاغه، اثر رضا استادی، اشاره می‌کند که در آن اسنادی ارائه شده‌است که سخنان موجود در نهج‌البلاغه را به علی می‌رساند.

کتاب «سخنان علی (ع) از نهج‌البلاغه» که ترجمه‌ای از جواد فاضل است، با بازنویسی سادات ناصری، این کتاب را با شکلی نو و موضوع بندی خاص خود، در اختیار علاقه‌مندان قرار داده‌است. فهرست مطالب این کتاب عبارتست از: سخنان علی بن ابی طالب درباره: توحید، محمد بن عبدالله، پیشوا و ملت، کارگزاران دولت، عشق، جنگ واخلاق، فرامین علی بن ابی طالب به محمد بن ابی بکر و مالک اشتر، وصیت‌های علی بن ابی طالب به فرزندش، سخنان علی بن ابی طالب دربارهٔ یکتاپرستی، فرمان آسمانی، آفرینش، حوادث، دلبستگی‌ها، وارستگی‌ها، پند و اندرز، نامه‌ها و حکمت‌ها.

 غرر الحکم و درر الکلم 
غرر الحکم و درر الکلم مجموعه‌ای از کلمات قصار علی بن ابی‌طالب است که توسط ابوالفتح عبدالواحد بن محمد بن عبدالواحد تمیمی آمدی، از علمای امامی قرن پنجم هجری، گردآوری شده‌است.بندانگشتی|200x200پیکسل|دست‌نوشتهٔ قرآن منسوب به علی بن ابی‌طالب که در کتابخانهٔ حرم علی بن ابی‌طالب نگهداری می‌شود. این صفحه به سوره البروج آیات ۳–۱ مربوط است.

 مصحف علی 
مُصحَف علی به نسخه‌ای از قرآن گفته می‌شود که توسط علی بن ابی‌طالب گردآوری شده‌است. علی یکی از اولین گردآورندگان قرآن بود و سوره‌های قرآن را به ترتیب تاریخ نزول چیده بود. همچنین روایت شده‌است که این مصحف شامل مطالب تفسیری مانند نسخ آیات نیز بود. منابع شیعی می‌نویسند که پس از درگذشت محمد، علی مصحفش را به گروه حکومتی جمع‌آوری قرآن عرضه کرد ولی با مخالفت صحابه روبرو و مجبور شد قرآن را به خانه‌اش برگرداند. گرچه وجود تاریخی مصحف علی مسلم است، اما به مانند دیگر مصحف صحابه چیزی به‌عنوان واقعیت خارجی در دسترس نیست. گروه‌هایی از شیعیان در طول تاریخ به تفاوت‌های عمدهٔ این مصحف با قرآن فعلی اعتقاد داشتند ولی با مخالفت جمع کثیری از روحانیون و قرآن‌پژوهان شیعه مواجه شده‌اند. علی از قاریان اصلی قرآن هم بود و قرائتی از او بر جای مانده که، به گفتهٔ برخی نویسندگان کتاب‌های قرائات قرآن، با قرائت حفص از عاصم یکی است.

 کتاب علی 
بر اساس روایات فراوانی از قرن دوم هجری، کتاب علی مجموعه‌ای از سخنان محمد است که علی گردآوری کرده‌است. در نقل است که علی در پیشگاه محمد مطالبی را بر روی ورقی از پوست می‌نوشت که از او می‌شنید. روایتی دیگر می‌گوید که فقیه مکه در اوایل قرن دوم از این کتاب آگاه بود و مطمئن بود که نوشتهٔ علی است. در مورد محتوای کتاب گفته شده‌است که کتاب شامل همهٔ چیزهایی که مردم به آن نیاز دارند بود؛ مانند مواردی در احکام حلال و حرام و حتی دیهٔ خراش‌ها. وجود مطالبی در مورد جفر نیز روایت شده‌است.

 آثار دیگر 
آثار دیگری نیز به علی نسبت داده شده‌است. از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: دعای کمیل که علی آن را به شاگردش کمیل بن زیاد آموخت و در حقیقت دعایی طولانی است که هنوز هم توسط شیعیان خوانده می‌شود. کتاب الدیات که دستورالعملی در مورد نحوهٔ محاسبهٔ دیه‌هاست و در کتاب‌هایی مانند من لایحضره الفقیه به صورت کامل آمده‌است. مسند علی به مجموعه احادیثی از پیامبر اسلام گفته می‌شود که راوی اول آن‌ها علی است و در مسندهای روایی اهل سنت مانند مسند احمد حنبل آمده‌اند. بعدها افرادی احادیث علی را گردآوری کرده و آن را یک‌جا مسند علی نامیدند. در منابع قدیمی، گزارش‌های مختلفی دربارهٔ اینکه آیا علی شعر می‌سروده‌است یا نه وجود دارد. مؤلفان متعددی دیوان اشعاری را به علی نسبت داده‌اند ولی بسیاری از این اشعار سرودهٔ دیگران است. روش قضاوت علی نیز مورد توجه اصحابش بوده و توسط آنان گردآوری شده‌است.

 آثار هنری و ادبی 

 رمان 
از جمله آثاری که با موضوع رمان دربارهٔ علی بن ابی طالب به نگارش درآمده، رمان «قدیس» اثری به قلم ابراهیم حسن‌بیگی است. در این کتاب، نگاهی تاریخی به بُعد حکومت‌داری علی بن ابی‌طالب در ۵ سال دوران خلافت وی صورت گرفته‌است. این رمان در اصل روایتی است از زندگی کشیشی که دوست دارد کلکسیونر کتب و اسناد خطی باشد و در این کار اشتیاق فراوانی برای جمع‌آوری کتاب‌های خطی دارد. عشق کشیش به کتب خطی، او را به مردی تاجیک می‌رساند که می‌خواهد کتابش را بفروشد. اما همیشه در مسائلی که ارزش مادی داشته باشد، شیطنت هم وجود دارد. مرد تاجیک توسط یک عده جنایتکار کشته می‌شود و خانه کشیش هم مورد سرقت قرار می‌گیرد. این آغاز ماجرایی است که در نهایت کشیش را به مطالعه سرگذشت علی بن ابی‌طالب علاقه‌مند می‌کند.

 نظم و نثر 
از دیگر زمینه‌های ادبی که مورد توجه مسلمانان و خصوصاً شیعیان برای بیان فضائل، تمجید و شرح احوال و اتفاقات پیرامون علی بن ابی طالب قرار گرفته است، شعر و نثر ادبی است. در این زمینه می‌توان کتاب علی‌نامه را پیشگام کتب شعر در مدح و شرح وقایع تاریخی پیرامون ائمه شیعه و خصوصاً علی بن ابی طالب دانست. این کتاب مولفش به نام ربیع، شاعر ناشناخته قرن پنجم معرفی شده، بر پایه شعر حماسی نگاشته شده است.

 آثار تاریخی 
از جمله آثار تاریخی که به صورت تخصصی به زندگانی علی بن ابی طالب پرداخته است، کتاب الصحیح من سیرة الامام علی تالیف سید جعفر مرتضی عاملی است. این کتاب در ۵۳ جلد و به زبان عربی به چاپ رسیده است. این کتاب از سه بخش کلی تشکیل شده که عبارتند از: شرح زندگانی علی بن ابی‌طالب در دوران حیات پیامبر اسلام (هشت جلد و نیم)، دوران زندگی علی از بعد از وفات پیامبر تا ابتدای بیعت مردم با وی بعد از قتل عثمان بن عفان (نه جلد و نیم)، اتفاقاتی که بعد از بیعت مردم با علی بن ابی طالب اتفاق افتاد (الباقی مجلدات کتاب)

 شرح و بسط کلام 
در شرح و بسط کلام علی بن ابی‌طالب، کتب مختلف و در رشته‌های متفاوتی به رشته تحریر درآمدند. از مهمترین این آثار می‌توان به شروح نهج‌البلاغه اشاره کرد. در این بین شرح نهج‌البلاغه محمدتقی جعفری که در ۲۵ جلد به بررسی فلسفی کلام علی بن ابی‌طالب می‌پردازد. محمدتقی جعفری کوشید تا در این تفسیر، ابعاد مختلف فلسفی، کلامی، عرفانی، فقهی، حقوقی، جامعه‌شناختی، فلسفه سیاسی، فلسفه حقوقی، و روانشناختی کلام علی بن ابی‌طالب را دریابد.

 برخی آثار 
از مجموعه آثاری که با موضوع علی بن ابی طالب نگارش یافته‌اند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
نام کتابمؤلفشارح و مترجمقرنزبانتعداد جلدتعداد صفحه*موضوعالصحیح من سیرة الامام علیسید جعفر مرتضی عاملیمعاصرعربی۵۳تاریخردّ الشمس لعلی (ع)سید جعفر مرتضی عاملیمعاصرعربیتاریخموسوعة الامام علی بن ابی‌طالب (ع) فی الکتاب و السنة و التاریخمحمد محمدی ری‌شهریمعاصرعربی۱۲۳۱۸تاریخدانشنامه امام علی (ع)پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامیمعاصرفارسی۱۲۵۴۶تاریخعلی (ع) و شیعیانشنجم‌الدین عسکریعلی کرمیفارسی۱۲۰۰علی‌شناسیعلی: حقیقتی بر گونه اساطیرعلی شریعتیمعاصرفارسی۱۸۲علی‌شناسیعلی علیه‌السلام چهره درخشان اسلامابن ابی الحدیدعلی دوانیفارسی۱۳۰علی‌شناسیمرد نامتناهی (علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام)حسین صدرفارسی۱۲۳۴علی‌شناسیعلی (ع) از زبان عمرفواد فاروقیفارسی۱۱۳۶علی‌شناسیجاذبه و دافعه علی (ع)مرتضی مطهریمعاصرفارسی۱۱۹۸علی‌شناسیمصباح الموحدینعباسعلی وحیدی منفردمعاصرفارسی۱۲۴۴علی‌شناسیالامام علی علیه‌السلام قدوة و اسوهسید محمدتقی مدرسیمعاصرعربی۱۲۰۴علی‌شناسیالبیان الجلی فی افضلیة مولی المؤمنین علی (ع)محمد بن احمد ابن‌رشد۵ ه‍.قعربی۱۲۶۴علی‌شناسیکشف الیقین فی فضائل امیرالمؤمنین (ع)حسن بن یوسف علامه‌حلی۸ ه‍.قعربی۱۵۴۴علی‌شناسیعلی (ع)علی شریعتیمعاصرفارسی۱۷۱۴علی‌شناسیتفضیل امیرالمؤمنین (ع)محمد بن محمد شیخ‌مفید۳ ه‍.قعربی۱۴۸علی‌شناسیجواهر المطالب فی مناقب الامام علی بن ابی‌طالب علیه‌السلاممحمد باعونی شافعی۷ ه‍.قعربی۱۳۸۶علی‌شناسیالمناقبموفق بن احمد اخطب خوارزمی۶ ه‍.قعربی۱۴۱۶علی‌شناسیامام علی (ع) خورشید بی‌غروبمحمدابراهیم سراجمعاصرفارسی۱۳۸۶علی‌شناسیتحفة الشاهیه در مناقب مولا امیرالمؤمنین (ع)عبدالخالق قاضی‌زاده کرهرودی۱۱ ه‍.قفارسی۱۴۷۶علی‌شناسیفضائل علی (ع) از زبان غیرشیعهمحمد تقی صرفیمعاصرفارسی۱۹۶علی‌شناسیحیاة امیرالمؤمنین علی علیه‌السلامسیداصغر ناظم‌زاده قمیمعاصرعربی۱۵۱۰علی‌شناسیالبارقة الحیدریه فی الاسرار العلویهعادل علویعربی۱۳۳۴علی‌شناسیمائة منقبة من مناقب امیرالمؤمنینفضل بن شاذان۲ ه‍.قعربی۱۲۲۴علی‌شناسیاهل البیت (ع) نقطة التقاء المسلمینزهیر سلیمانعربی۱۱۱۲علی‌شناسیعلی الامام المبینعلی ابوالخیرعربی۱۳۲۸علی‌شناسیعلی (ع) میزان الحقمحمد گوزل آمدیعربی۱۵۵۰علی‌شناسیالجوهرة فی نسب الامام علی و آلهمحمد بن ابی‌بکر بریعربی۱۱۲۶علی‌شناسیامامة علی بین العقل و القرآنمحمدجواد مغنیهعربی۱۳۶۸علی‌شناسیالدر الثمین فی خمسمائه آیة نزلت فی مولانا امیرالمؤمنین (ع)حافظ رجب برسیعربی۱۳۲۴علی‌شناسیالمعصوم الثانی: الامام علی بن ابی طالب (ع)مهدی لاجوردیعربی۲۴۹۴علی‌شناسیاللوامع النورانیه فی اسماء علی و اهل بیته القرآنیهسید هاشم حسینی بحرانیعربی۱۵۶۰علی‌شناسیعلی (ع) آیینه حقعلی ثقفیمعاصرفارسی۱۲۰۸علی‌شناسیترجمه ارشاد القلوب دیلمیحسن بن ابی‌الحسن دیلمیعلی سلگی۸ ه‍.قفارسی۱۳۹۴علی‌شناسیترجمه ارشاد القلوبحسن بن ابی‌الحسن دیلمیسیدعبدالحسین رضایی۸ ه‍.قفارسی۲۴۴۶علی‌شناسیعلی ابرمرد تاریخابوالقاسم پاینده
عبدالکریم جربزه‌دارمعاصرفارسی۱۹۶علی‌شناسیعلی شاهکار خلقتعباسعلی شبگاهی شبستریمعاصرفارسی۱۵۲۸علی‌شناسیمقتدای عارفان در نگاه خاتم پیامبرانکوکب اعظم‌کاکوییمعاصرفارسی۱۱۷۶علی‌شناسیوحدت عالی انسانیمحمدتقی جعفریمعاصرفارسی۱۹۸علی‌شناسیکرامات العلویهعلی میرخلف‌زادهمعاصرفارسی۱۲۸۸علی‌شناسیخصائص امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب رضی‌الله عنهمحمدکاظم محمودیمعاصرفارسی۱۳۳۴علی‌شناسیعلی علیه‌السلام قهرمان ارزشهامحمدحسن پاکراهمعاصرفارسی۱۳۳۲علی‌شناسیبخش‌های بر جای مانده کتاب فضائل علی بن ابی طالب و کتاب الولایهمحمد بن جریر طبری آملیرسول جعفریان۲ ه‍.قفارسی۱۱۰۰علی‌شناسیامام علی (کرم الله وجهه) از دیدگاه اهل سنت و جماعتفاروق صفی‌زادهمعاصرفارسی۱۶۴علی‌شناسیامام علی (ع) در نگاه مشاهیر اسلام و مسیحیتگودرز نجفیمعاصرفارسی۱۲۴۰علی‌شناسیعلی (ع) از زبان استاد شهید مرتضی مطهری (ره)عباس عزیزیمعاصرفارسی۱۲۵۶علی‌شناسیامام علی (ع) از نگاه دانشورانمهدی مهریزی
هادی ربانیمعاصرفارسی۳۶۰۸علی‌شناسیمناقب مرتضوی در مناقب شاه اولیامحمدصالح بن عبدالله کشفی ترمذیفارسی۱۵۶۰علی‌شناسیولایت‌نامهمحمد بن حسین شریف الرضیفارسی۱۱۹۲علی‌شناسیفضائل و مناقب علی بن ابی‌طالب (ع) از نظر خاصه و عامهاحمد اخوان ارمکیفارسی۱۳۰۴علی‌شناسیقرن ما در جستجوی علیعلی شریعتیمعاصرفارسی۱۷۴علی‌شناسیولایت علی (ع) در قرآن کریم و سنت پیامبر (ص)سید مرتضی عسکریمعاصرفارسی۱۱۸۰نقدی بر ابوسلمان عبدالمنعم بلوچمعجزات حضرت امیر (ع)حبیب‌الله اکبرپورفارسی۱۳۸۴علی‌شناسیعلی (ع) منبع فضائل و کمالاتسید صادق حسینی یزدیفارسی۱۵۱۲علی‌شناسیعلی (ع) آئینه ایزدنماعباس شیخ‌الرئیسفارسی۱۴۸۲علی‌شناسیامیر مؤمنان علی (ع) در حدیث دیگرانسید حجت موسوی خوئیفارسی۱۲۲۰علی‌شناسیامام‌شناسیسید محمدصالح موسوی‌خوییفارسی۱۴۵۶علی‌شناسیمثل علی (ع) هرگزسید عبدالرسول حجازیفارسی۲۵۴۰علی‌شناسیعلی زیباترین سرودهٔ هستیسید جعفر شهیدیمعاصرفارسی۱۲۰۸علی‌شناسیامیرالمؤمنین (ع) خلیفه‌الله، صدیق اکبر و فاروق اعظمعلی دوانیمعاصرفارسی۱۲۰۷علی‌شناسیعلی (ع) در کتب اهل تسننسید محمدباقر موسوی همدانیمعاصرفارسی۱۵۳۰علی‌شناسیعلی (ع) و چهل فضیلت به روایت عامهعلی فضل بیرجندیمعاصرفارسی۱۲۶۸علی‌شناسیعلی (ع) سپه‌سالار اسلامایوطالب احسانیمعاصرفارسی۱۴۱۶علی‌شناسیدر معرفت، شناخت، فضایل و مناقب امیرالمؤمنین (ع)حسن عرب‌باغیمعاصرفارسی۱۹۱۲علی‌شناسیترجمه و شرح نهج‌البلاغهمحمد بن الحسین سید رضیسید محمود طالقانیفارسی۱۱۹۷شرح و ترجمه گفتارهانهج‌البلاغه در سخنان علی (ع)محسن فارسیمعاصرفارسی۱۵۶۴شرح و ترجمه گفتارهاانسان کامل از دیدگاه نهج‌البلاغهحسن حسن‌زاده آملیمعاصرفارسی۱۹۶شرح و ترجمه گفتارهاترجمه نهج‌البلاغهمحمد بن الحسین سید رضیمحمدجواد شریعتفارسی۱۱۰۵۰شرح و ترجمه گفتارهافی رحاب نهج‌البلاغهمرتضی مطهریهادی یوسفیمعاصرفارسی۱۲۴۰شرح و ترجمه گفتارهاجستجویی در نهج‌البلاغهمحمدمهدی شمس‌الدینمحمود عابدیفارسی۱۲۳۸شرح و ترجمه گفتارهادرسهایی از نهج‌البلاغهسید علی خامنه‌ایمعاصرفارسی۱۱۵۵شرح و ترجمه گفتارهاحکمت نظری و عملی در نهج‌البلاغهعبدالله جوادی آملیمعاصرفارسی۱۱۶۸شرح و ترجمه گفتارهاهزار حدیثعلی بن ابی طالبکاظمی‌خلخالیفارسی۱۲۴۳شرح و ترجمه گفتارهادرس‌هایی از نهج‌البلاغهمحمد فاضل موحدی لنکرانیفارسی۱۲۲۸شرح و ترجمه گفتارهادروس سیاسیه من نهج‌البلاغهمحمدتقی رهبرعبدالکریم محمودمعاصرفارسی۱۲۱۴شرح و ترجمه گفتارهاتنبیه الغافلین و تذکرة العارفینفتح‌الله کاشانیفارسی۱۵۸۰شرح و ترجمه گفتارهاآشنایی با نهج‌البلاغهسیدمحمدمهدی جعفریفارسی۱۲۴۸شرح و ترجمه گفتارهاالدلیل علی موضوعات نهج‌البلاغهعلی انصاریاناسماعیل تاج‌بخشفارسی۱۱۰۳۰شرح و ترجمه گفتارهاشرح صد کلمه قصار از: کلمات امیرالمؤمنین (ع)عباس قمیفارسی۱۱۱۰شرح و ترجمه گفتارهاآیات قرآن در نهج‌البلاغهمحمد محمدی اشتهاردیفارسی۱۳۲۰شرح و ترجمه گفتارهاالمعجم المفهرس لالفاظ نهج‌البلاغهکاظم محمدی
محمود دشتیعربی۱۱۴۶۷شرح و ترجمه گفتارهاالهادی الی موضوعات نهج‌البلاغهعلی مشکینی اردبیلیعربی۱۶۲۲شرح و ترجمه گفتارهامنهاج البراعة فی شرح نهج‌البلاغهحبیب‌الله هاشمی خوییعربی۶۴۲۲شرح و ترجمه گفتارهامفتاح السعاده فی شرح نهج‌البلاغهمحمدتقی نقوی قاینی خراسانی
سید محمدتقی النقوی القاینی الخراسانیعربی۷۵۷۲شرح و ترجمه گفتارهااخ‍ت‍ی‍ار م‍ص‍ب‍اح ال‍س‍ال‍ک‍ی‍ن: م‍ن ک‍لام م‍ولان‍ا و ام‍ام‍ن‍ا ام‍ی‍رال‍م‍ؤم‍ن‍ی‍نمیثم بن علی ابن‌میثمعربی۱۷۲۴شرح و ترجمه گفتارهافی ظلال نهج‌البلاغه محاولة لفهم جدیدمحمدجواد مغنیهعربی۴۵۵۸شرح و ترجمه گفتارهاتصنیف نهج‌البلاغهلبیب بیضونعربی۱۱۰۰۴شرح و ترجمه گفتارهامطلوب کل طالب من کلام علی بن ابی طالب (ع)رشیدالدین وطواطعربی۱۲۲۸شرح و ترجمه گفتارهاروائع نهج‌البلاغهجرج جرداقعربی۱۲۴۰شرح و ترجمه گفتارهانهج‌البلاغه: آئین زندگیحسینعلی منتظریمعاصرفارسی۱۲۲۴شرح و ترجمه گفتارهاشرح محقق بارع جمال‌الدین محمد خوانساری بر غررالحکم و دررالکلممحمد بن حسین آقاجمال خوانساریفارسی۱۵۴۴شرح و ترجمه گفتارهادوهزار حدیث از حضرت علی (ع) همراه کشف الاحادیث و فهرست موضوعاتجواد جان‌فدافارسی۱۲۶۳شرح و ترجمه گفتارهانهج‌البلاغه: سخنان کوتاه امام علی بن ابی‌طالب (ع)ابوالحسن محمد بن حسین شریف‌رضیمصطفی زمانیفارسی۱۴۹۶شرح و ترجمه گفتارهانهج‌البلاغه امام علی علیه‌السلاماسدالله مبشریفارسی۱۱۴۴۸شرح و ترجمه گفتارهاترجمه و شرح نهج‌البلاغهسید علینقی فیض‌الاسلام اصفهانیفارسی۱۱۳۴۸شرح و ترجمه گفتارهاالهام از گفتار علی علیه‌السلامسید محمدتقی حکیمفارسی۱۲۴۰شرح و ترجمه گفتارهاشرح خطبه قاصعةحسینعلی منتظریمعاصرفارسی۱۳۱۶شرح و ترجمه گفتارهاتوضیح نهج‌البلاغهسید محمد حسینی شیرازیمعاصرفارسی۴۹۶۶شرح و ترجمه گفتارهاترجمه گویا و شرح فشرده‌ای بر نهج‌البلاغهجعفر امامی

محمدرضا آشتیانی

ناصر مکارم شیرازیمعاصرفارسی۱۴۸۱شرح و ترجمه گفتارهاجلوه تاریخ در شرح نهج‌البلاغهابن ابی الحدیدفارسی۸۴۴۰شرح و ترجمه گفتارهاشگفتی‌های نهج‌البلاغهجرج جرداقفخرالدین حجازیفارسی۱۳۲۳شرح و ترجمه گفتارهاصحابه از دیدگاه نهج‌البلاغهداود الهامیمعاصرفارسی۱۲۰۸شرح و ترجمه گفتارهاصفات جمال و جلال خدا در نهج‌البلاغهمحمدحسین مختاری مازندرانیفارسی۱شرح و ترجمه گفتارهاسیری در نهج‌البلاغهمرتضی مطهریمعاصرفارسی۱۳۳۲شرح و ترجمه گفتارهارابطه نهج‌البلاغه با قرآنسید جواد مصطفویفارسی۱۲۲۴شرح و ترجمه گفتارهاترجمه شرح کتاب شریف نهج‌البلاغهمحمد عبدهعلی‌اصغر فقیهیفارسی۱۹۹۱شرح و ترجمه گفتارهاپیام امام امیرالمؤمنین (ع)ناصر مکارم شیرازیمعاصرفارسی۱۵۶۶۸شرح و ترجمه گفتارهاجلوه‌های بلاغت در نهج‌البلاغهمحمد خاقانیفارسی۱۳۹۲شرح و ترجمه گفتارهابهج‌الصباغه فی شرح نهج‌البلاغهمحمدتقی شوشتریعربی۱۴۱۰۰شرح و ترجمه گفتارهانهج‌السعاده فی مستدرک نهج‌البلاغهمحمدباقر محمودیفارسی۱۴۳۷۲شرح و ترجمه گفتارهامفردات نهج‌البلاغهسید علی‌اکبر قرشیمعاصرفارسی۲۵۷۶شرح و ترجمه گفتارهادنیا از دیدگاه نهج‌البلاغه و غررالحکمسیداسماعیل گوهریفارسی۱۳۷۲شرح و ترجمه گفتارهااخلاق اسلامی در نهج‌البلاغهاکبر خادم‌الذاکرینفارسی۲۶۰۸شرح و ترجمه گفتارهاپیامبر از زبان علیمحمدتقی جعفریمعاصرفارسی۱۱۳۴شرح و ترجمه گفتارهافرازهایی جذاب و خواندنی از امام علی (ع)محمدتقی جعفریمعاصرفارسی۱۱۵۸شرح و ترجمه گفتارهانهج‌البلاغه با ترجمه منظومامید مجدمعاصرفارسی۱۶۰۰شرح و ترجمه گفتارهاکلام جاودانهمحمد حکیمیمعاصرفارسی۱۲۶۴شرح و ترجمه گفتارهاحیاة امیرالمؤمنین علیه‌السلام عن لسانهمحمد محمدیانعربی۷۴۰۰شرح و ترجمه گفتارهانوش و نیش: طنزهای شیرین و گزنده در نهج‌البلاغهحسین بیاتفارسی۱۱۰۴شرح و ترجمه گفتارهااسناد و مدارک نهج‌البلاغهمحمد دشتیمعاصرفارسی۱۸۲۰شرح و ترجمه گفتارهافرهنگ معارف شروح نهج‌البلاغهمحمد دشتیمعاصرفارسی۳۵۵۲شرح و ترجمه گفتارهادر بارگاه آفتاب: نهج‌البلاغه در ادب پارسیعلیرضا میرزامحمدفارسی۱۳۸۴شرح و ترجمه گفتارهاپندهای جاودانه: حکمت‌های نهج‌البلاغهمحمد دشتیمعاصرفارسی۱۲۷۲شرح و ترجمه گفتارهاتاثیر نهج‌البلاغه و کلام امام امیرالمؤمنین علی (ع) در شعر فارسیمحسن راثیفارسی۱۶۷۲شرح و ترجمه گفتارهابرنامه‌ریزی راهبردی مسائل زنان در نهج‌البلاغهسیمین‌دخت بهزادپورفارسی۱۱۷۶شرح و ترجمه گفتارهانهج‌البلاغه موضوعیعباس عزیزیفارسی۱۹۰۴شرح و ترجمه گفتارهامفتاح السعاده فی شرح نهج‌البلاغهسید محمدتقی نقوی قائنیفارسی۱۷۵۵۶شرح و ترجمه گفتارهاقطره‌ای از دریا: گذری و نظری بر حکمتهای نهج‌البلاغهاکبر حمیدزادهفارسی۲۵۱۰شرح و ترجمه گفتارهاحکومت اسلامی در نهج‌البلاغهسید علی غضنفریفارسی۱۳۴۴شرح و ترجمه گفتارهاجامعهٔ علوی در نهج‌البلاغهعبدالحسین خسروپناهمعاصرفارسی۱۲۳۴شرح و ترجمه گفتارهاتهذیب شرح نهج‌البلاغه لابن ابی الحدید المعتزلیسیدعبدالهادی شریفیفارسی۲۷۱۲شرح و ترجمه گفتارهاالهیات در نهج‌البلاغهلطف‌الله صافی‌گلپایگانیمعاصرفارسی۱۴۷۶شرح و ترجمه گفتارهادرس‌های نهج‌البلاغهسید علی‌محمد دستغیبمعاصرفارسی۲۵۴۸شرح و ترجمه گفتارهاجامعه‌شناسی دینی در نهج‌البلاغهسید شهاب‌الدین حسینیمعاصرفارسی۱۱۶۸شرح و ترجمه گفتارهانهج‌البلاغه: و هو مجموع ما اختاره الشریف ابوالحسن محمد الرضی بن الحسن الموسوی من کلام امیرالمؤمنین ابی‌الحسن علی بن ابی‌طالب (ع)محمد عبدهعربی۱۸۷۲شرح و ترجمه گفتارهافی الفکر الاجتماعی عند الامام علیعبدالرضا زبیدیعربی۱۳۹۶شرح و ترجمه گفتارهادرس‌های نهج‌البلاغهحسین انصاریانمعاصرفارسی۱شرح و ترجمه گفتارهااسئله الناس و اجوبه امیرالمؤمنین (ع)احمد قاضی‌زاهدیعربی۱۴۳۲شرح و ترجمه گفتارهاسیره علویمحمدباقر بهبودیفارسی۱۲۲۳علی‌شناسیفرمان به‌زیستی در آخرین لحظات عمر علی (ع)احمد فقهیفارسی۱۲۳۷علی‌شناسیحکمت و معیشت: شرح نامه امام علی به امام حسن (ع)عبدالکریم سروشمعاصرفارسی۱۳۹۷شرح و ترجمه گفتارهاعلی (ع) و فلسفه الهیسید محمدحسین طباطباییسیدابراهیم سیدعلویمعاصرفارسی۱۷۲علی‌شناسیحکمت عملی، یا، اخلاق مرتضویمهدی الهی قمشه‌ایمعاصرفارسی۱۲۰۰علی‌شناسیسلونی قبل ان تفقدونیمحمد حکیمیمعاصرفارسی۱۳۴۴علی‌شناسیامام علی (ع) صدای عدالت انسانی: علی مبادی انقلاب فرانسهجرج جرداقسیدهادی خسروشاهیفارسی۵۵۰۸علی‌شناسیاوصاف پارسایانعبدالکریم سروشمعاصرفارسی۱۴۴۲علی‌شناسیعلی و پیامبرانمحمود سیالکوتیسیدمحمد مختاریفارسی۱۶۴علی‌شناسیعلی علیه‌السلام و کمیلاحمد زمردیانفارسی۱۴۶۰علی‌شناسیبه سوی مدینه فاضلهعلی کریمی جهرمیمعاصرفارسی۱۲۷۶علی‌شناسیزن از دیدگاه امام علی (ع)محمدتقی جعفریمعاصرفارسی۱۱۰۴شرح و ترجمه گفتارهاتقوای الهیمحمدتقی جعفریمعاصرفارسی۱۹۶علی‌شناسیانسان و رسالت انسانیمحمدتقی جعفریمعاصرفارسی۱۷۶علی‌شناسینماز و عبادت امیرالمؤمنین (ع)عباس عزیزیمعاصرفارسی۱۱۱۲علی‌شناسیسیمای امام متقین علی (ع) ولی‌اللهعبدالرحمن شرقاویعبدالکریم بی‌آزارشیرازیفارسی۵۲۴علی‌شناسیامام علی (ع) و علم و هنرمحمد دشتیمعاصرفارسی؟۵۹۲علی‌شناسیالامام علی (ع) کلمه التقویمحمدجعفر مدرسیمعاصرعربی۱۱۲۰علی‌شناسیامام علی (ع) و مباحث اعتقادیمحمد دشتیمعاصرفارسی۱۴۰۸شرح و ترجمه گفتارهاالگوهای رفتاری امام علی (ع): امام علی (ع) و اقتصاداسلامیمحمد دشتیمعاصرفارسی۲۴۶۴علی‌شناسیپیشگوییهای امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب (ع)سید محمد نجفی‌یزدیفارسی۱۳۹۲شرح و ترجمه گفتارهاچه نیازی است به علی؟ علی، بنیانگذار وحدتعلی شریعتیمعاصرفارسی۱۷۴علی‌شناسیامام علی (ع) عدل و تعادلمحمد حکیمیمعاصرفارسی۱۱۹۲علی‌شناسیپیام مولا از بستر شهادتمحمدتقی مصباح یزدیمعاصرفارسی۱۳۰۴شرح و ترجمه گفتارهاعلی (ع) و حقوق بشرجرج جرادقعطامحمد سردارنیافارسی۵۳۰۴علی‌شناسیعلی (ع) و حقوق بشرجرج جرادقسید هادی خسروشاهیفارسی۵؟علی‌شناسیامام علی (ع) و حقوق بشرسید مصطفی محقق دامادفارسی؟علی‌شناسینمونه‌ای از حکومت علی (ع)حسن سعیدفارسی۱۳۱۲علی‌شناسیالحق المبین درقضاوتهای امیرالمؤمنینذبیح‌الله محلاتیفارسی۱۴۵۳علی‌شناسیعلی برترین قاضی (داوریهای علی)محمدتقی شوشتریابوالفضل دیباچیفارسی۱۷۳۰تاریخجنگ و صلح از دیدگاه امام علی (ع)محمد مهدی شمس‌الدینفارسی۱۱۱۶علی‌شناسیحکومت عدالتخواهی علی‌بن ابی‌طالب علیه‌السلام م‍ش‍ت‍م‍ل ب‍ر اوام‍ر و رف‍ت‍ارشاسمعیل رسولزاده خوئیفارسی۱۵۹۲علی‌شناسیآیین کشورداری از دیدگاه امام علی (ع)محمد فاضل موحدی لنکرانیفارسی۱۲۰۸علی‌شناسیالامام علی و مشکلة نظام الحکممحمد طیعربی۱۲۲۸علی‌شناسیوقعة صفیننصر بن مزاحمعربی۱۷۱۰تاریخحقوق متقابل مردم و زمامداران در اسلاممحمدتقی جعفریمعاصرفارسی۱۱۴۲علی‌شناسیفتنهمحمدتقی جعفریمعاصرفارسی۱۱۰۸علی‌شناسیمسند الامام علی علیه‌السلامسیدحسن قبانچیعربی۱۰۵۷۸علی‌شناسیهل قتل معاویه علیا؟نجاح طاییعربی۱۲۶۶تاریخعلی (ع) و معاویهورژ هافکینمحمدابراهیم زمانی آشتیانیفارسی۱۶۶۰علی‌شناسیاندیشه سیاسی در گفتمان علویپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیمعاصرفارسی۱۸۸۴علی‌شناسیامام علی (ع) و خوارجسید جعفرمرتضی عاملیمحمد سپهریمعاصرفارسی۱۶۸۲تاریخقاسطین مارقین ناکثینعلی شریعتیمعاصرفارسی۱۱۹۶تاریخعلی قتال العرب قاسم قره داغی معاصرفارسی۱۱۰۱علی‌شناسیامیرالمؤمنین علیه‌السلام در عهد پیامبر (ص)سید محمدصادق صدرسید جمال موسویفارسی۱۴۶۰تاریخبیست و پنج سال سکوت علی (ع)فواد فاروقیفارسی۱۲۷۸تاریخشرح زندگانی امام علی بن ابی‌طالب (ع)علی‌اکبر خدیور محسنیفارسی۳۴۸۰تاریخناسخ التواریخمحمدتقی سپهرفارسی۱۴۱۹تاریخفروغ ولایتجعفر سبحانیمعاصرفارسی۱۷۸۰تاریخعلی کیست؟فضل‌الله کمپانیفارسی۱۴۷۶علی‌شناسیامام علی از نگاه مولویمحمدتقی جعفریمعاصرفارسی۱۱۰۸علی‌شناسیداستانهای امام علی (ع) برگرفته از بحارالانوارجعفر حسینیمعاصرفارسی۱۲۴۰تاریخقدیسابراهیم حسن‌بیگیمعاصرفارسی۱؟رمانشرح نهج‌البلاغهمحمدتقی جعفریمعاصرفارسی۲۵۳۱۴شرح و ترجمه گفتارهاالغدیرعبدالحسین امینیمعاصرعربی۱۱؟علی‌شناسیافتخارنامه حیدریمصطفی افتخار العلماء (صهبا)۱۳ ه.قفارسی۱؟شعرحمله حیدریباذل مشهدی۱۱ ه.قفارسی۱؟شعرخاوران‌نامهابن حسام خوسفی۸ ه.قفارسی۱؟شعرخصائص امیرالمؤمنین علی بن أبی طالبحافظ نسایی۳ ه.ق۱؟علی‌شناسیمجلس ضربت زدنبهرام بیضاییمعاصرفارسی۱؟نمایشنامه
* در کتاب با مجلدات بیشتر از یک، تعداد صفحه یکی از جلدها به صورت رندم قرار گرفته شده تا از میانگین حجم کتاب اطلاع حاصل شود.

 پانویس 

رده:علی
رده:کتاب‌شناسی شیعه
رده:کتاب‌شناسی‌های افراد
رده:کتاب‌های درباره علی بن ابی‌طالب
رده:کتاب‌های دینی