دهاماپدا

دهاماپدا (به زبان پالی؛  Dhammapada;See, e.g. , the Gāndhārī Dharmapada (GDhp), verses 301, 302, in: Brough (1962/2001), p. 166; and, Ānandajoti (2007), ch. 4, "Pupphavagga" (retrieved 25 November 2008 from "Ancient Buddhist Texts" at http://www.ancient-buddhist-texts.net/Buddhist-Texts/C3-Comparative-Dhammapada/CD-04-Puppha.htm).) مجموعه ای از گفته‌های آیه‌وار بودا است، که از مشهورترین نوشته‌های بودایی است.See, for instance, Buswell (2003): "rank[s] among the best known Buddhist texts" (p. 11); and, "one of the most popular texts with Buddhist monks and laypersons" (p. 627). Harvey (2007), p. 322, writes: "Its popularity is reflected in the many times it has been translated into Western languages"; Brough (2001), p. xvii, writes: "The collection of Pali ethical verses entitled "Dhammapada" is one of the most widely known of early Buddhist texts."

بوداگهوسا پژوهشگر و مفسر بودایی سدهٔ پنجم این‌گونه می‌نویسد که هر جملهٔ این مجموعه در پاسخ به موقعیتی خاص در زندگی بودا و جامعه راهبان وی ساخته شده‌است. بازگردانی او از این تفسیر، جزئیات این وقایع را ارائه می‌دهد و منبع سرشار اسطوره زندگی و دوران بودا است.This commentary is translated into English as Buddhist Legends by E W Burlingame.

 ریشه واژه 
این واژه آمیخته‌ای است که از دهاما و پادا تشکیل شده‌است و هر واژه دارای تعدادی علامت و معنی است. به‌طور کلی، دهاما می‌تواند به «آموزه» بودا یا «حقیقت ابدی» یا «عدالت» یا همه «پدیده ها» اشاره کند.See, e.g. , Rhys Davids & Stede (1921-25), pp. 335-39, entry "Dhamma," retrieved 25 November 2008 from "U. Chicago" at http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.1:1:2654.pali%7B%7BDead link|date=July 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}. و پادا به معنای "پاً است و بنابراین با پسوند، به ویژه در این زمینه، به معنای "مسیر" یا "آیه" (رجوع " پایه عروض ") یا هر دو است. در زبان مالایایی ، "پاداً به معنی "راه" است. در زبان تامیلی "پادام" به معنای موضوع است،See, e.g. , Rhys Davids & Stede (1921-25), p. 408, entry "Pada," retrieved 25 November 2008 from "U. Chicago" at http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.2:1:1516.pali%7B%7BDead link|date=July 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}. ترجمه‌های انگلیسی این متن از آمیزه‌های گوناگونی از این واژه‌ها و واژه‌های مرتبط استفاده شده‌است.See, for instance, C.A.F Rhys David's "Verses on Dhamma," Kalupahana's "The Path of Righteousness," Norman's "The Word of the Doctrine," Woodward's "The Buddha's Path of Virtue," and other titles identified below at "English translations".See also Fronsdal (2005), pp. xiii-xiv. Fronsdal, p. xiv, further comments: "... If we translate the title based on how the term dhammapada is used in the verses [see Dhp verses 44, 45, 102], it should probably be translated 'Sayings of the Dharma,' 'Verses of the Dharma,' or 'Teachings of the Dharma.' However, if we construe pada as 'path,' as in verse 21 … , the title could be 'The Path of the Dharma.' Ultimately, as many translators clearly concur, it may be best not to translate the title at all."

گرچه نسخه پالی معروف‌ترین است، تعدادی نسخه دیگر شناخته شده‌استBuddhist Studies Review, 6, 2, 1989, page 153, reprinted in Norman, Collected Papers, volume VI, 1996, Pali Text Society, Bristol, page 156

 سازمان 
دهاماپادا شامل ۴۲۳ آیه در ۲۶ بخش که در زیر به زبان پالی و فارسی آمده‌است.English chapter titles based on Müller (1881).Pali retrieved 2008-03-28 from "Bodhgaya News" (formerly, La Trobe U.) starting at http://www.bodhgayanews.net/tipitaka.php?title=&record=7150 , and from "MettaNet - Lanka" at https://web.archive.org/web/20130720003936/http://www.metta.lk/tipitaka/2Sutta-Pitaka/5Khuddaka-Nikaya/02Dhammapada/index.html.Brough (2001) orders the chapters of the Gandhari Dharmapada as follows:  [Parenthesized question marks are part of Brough's titles.]

Cone (1989) orders the chapters of the Patna Dharmapada as follows: 
 شماره عنوان فصل در پالی عنوان عنوان فصل به زبان فارسی I. यमकवग्गो یاماکا-واگو آیات دوقلو II. अप्पमादवग्गो اپ پم مادا واگو در تواضع III. चित्तवग्गो سیتا- واگو اندیشه IV पुफ्फवग्गो پوپا واگو گل‌ها V. बालवग्गो بالا واگو نادان VI पण्डितवग्गो پندیتا واگو مرد خردمند VII अरहन्तवग्गो آراهنتا واگو ارجمند VIII. सहस्सवग्गो ساهاسا-واگو هزاران تن IX पापवग्गो پاپا واگو شر X. दण्डवग्गो دنده واگو مجازات XI जरावग्गो جاره واگو کهنسالی XII अत्तवग्गो آتا- واگو خود XIII. लोकवग्गो لوکا واگو جهان XIV बुद्धवग्गो بودا- واگو بودا - بیدار شانزدهم सुखवग्गो سوخا واگو g خوشبختی شانزدهم पियवग्गो پیا واگو لذت شانزدهم कोधवग्गो کدا-واگو خشم XVIII. मलवग्गो مالاگا ناپاکی XIX धम्मट्ठवग्गो Dhamma  ha-vaggo عدالت XX मग्गवग्गो مگا- واگو راه XXI पकिण्णकवग्गो Paki  aka-vaggo متفرقه، گوناگون XXII. निरयवग्गो نیرایا- واگو دوره نزولی XXIII. नागवग्गो  گا واگو فیل XXIV तण्हावग्गो ناگه واگو تشنگی XXV भिख्खुवग्गो Bhikkhu -vaggo گدا XXVI ब्राह्मणवग्गो برهمن واگو برهمن

 گزیده‌ها 
هر آنچه ما هستیم پیامد چیزی است که اندیشیده‌ام: و این بر پایهٔ اندیشهٔ ما استوارست و از آن ساخته گردیده‌است. اگر کسی بر پایه اندیشه بد سخنی بگوید یا کاری کند، درد و رنج به دنبال او خواهد آمد. همچنان که چرخ به دنبال جا پای گاوی که ارابه را می‌کشد می رود.

هر آنچه ما هستیم پیامد چیزی است که اندیشیده‌ام: این بر پایهٔ اندیشهٔ ما استوارست و از آن ساخته گردیده‌است. اگر کسی بر پایهٔ اندیشهٔ نیک سخن بگوید یا کاری کند خوشی به سراغ او می‌آید. چنان‌که سایه هرگز او را رها نمی‌کند.

آنکس که خوشبختی خویش را در آزار و کشتن جانداران می جوید هرگز به خوشبختی نمی‌رسد و از رنج خود نمی‌گریزد.

آنکه خوشبختی خویش را  نه در آزار و کشتن جانداران بلکه با پاک گرداندن خود می جوید خوشبختی را خواهد یافت و رنجهایش را پایان می بخشاید.

هرگز با کسی با درشتی سخن مگویید. چراکه کسانی با ایشان اینگونه سخن گفته اید با همان روش به شما پاسخ می دهند.  به راستی گفتار خشمگین دردآور است و بازخواست آن می تواند بر شما پیشی بگیرد.

 منابع 

رده:متون بودایی پالی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های زبان پالی