برج‌خانه

برج‌خانه () گونه‌ای خاص از سازهٔ سنگی است که همزمان به‌منظور دفاع و همچنین اقامت ساخته شده باشد.Sidney Toy (1985) Castles: Their Construction and History, Courier Dover Publications,  (reissue of Castles: a short history of fortification from 1600 B.C. to A.D. 1600; London: Heinemann, 1939)

برج‌خانه‌ها به‌ویژه در قرون وسطی در مناطق کوهستانی یا مناطقی با دسترسی محدود ساخته شدند تا بتوانند از مواضع استراتژیک با تعداد کمی نیرو دفاع کنند. 

 در اروپا 
بندانگشتی|upright|راست|برج اسملوم در نزدیکی کلسو در اسکاتیش بوردرز
عمدهٔ استحکاماتی که نجیب‌زادگان اواخر قرون وسطی در اسکاتلند ساختند از گونهٔ برج‌خانه بود.G. Stell, "War-damaged Castles: the evidence from Medieval Scotland," in Chateau Gaillard: Actes du colloque international de Graz (Autriche) (Caen, France: Publications du CRAHM, 2000), , p. 278.S. Reid, Castles and Tower Houses of the Scottish Clans, 1450–1650 (Botley: Osprey, 2006), , p. 12.
تعداد این سازه‌ها در اسکاتلند بین ۸۰۰ تا ۹۰۰ تا بوده‌است.A. Emery, Greater Medieval Houses of England and Wales, 1300–1500: Northern England (Cambridge: Cambridge University Press, 1996), , p. 26.
گونه‌های کوچکتر برج‌خانه‌ها در جنوب اسکاتلند به برج پیل یا خانهٔ پیل موسوم بودند.S. Toy, Castles: Their Construction and History (New York: Dover Publications, 1985), , p. 225.
قابلیت دفاعی برج‌خانه‌ها در درجهٔ اول پاسداری در برابر یورش‌های دسته‌های کوچک بود و علیه تهاجمات نظامی ساختاریافته کاربردی نداشت. تاریخ‌نگار اسکاتلندی استوارت رید در خصوص این امر برج‌خانه‌ها را «دفاع‌پذیر و نه دفاعی» توصیف می‌کند.S. Reid, Castles and Tower Houses of the Scottish Clans, 1450–1650 (Botley: Osprey, 2006), , pp. 12 and 46.
برج‌خانه‌ها عموماً سازه‌های سنگی بلند و کنگره‌داری بودند و مقطعی مربعی داشتند.
بارمکن یا بان حصاری بود که به دور برج‌خانه کشیده می‌شد و با آنکه قابلیت دفاعی چندانی نداشت احشام ارزشمند را در فضای باز داخل آن نگه می‌داشتند.S. Reid, Castles and Tower Houses of the Scottish Clans, 1450–1650 (Botley: Osprey, 2006), , p. 33.S. Toy, Castles: Their Construction and History (New York: Dover Publications, Sidney, 1985), , p. 224.
برج‌خانه‌ها به‌شکلی گسترده در دو طرف مرز اسکاتلند و انگلستان شمالی برپا می‌شدند. پس از آنکه در ۱۴۹۴ میلادی جیمز چهارم اسکاتلند عنوان ارباب جزیره‌ها را تسخیر کرد ساخت برج‌خانه‌ها در سراسر منطقه رواج یافت.I. D. Whyte, and K. A. Whyte, The Changing Scottish Landscape, 1500–1800 (London: Routledge, 1991), , p. 76.M. Glendinning, R. MacInnes and A. MacKechnie, A History of Scottish Architecture: from the Renaissance to the Present Day. (Edinburgh: Edinburgh University Press, 2002), , p. 6.

 آسیای غربی 
صدها برج‌خانه در شبام یمن و الباحه عربستان وجود دارد. در قفقاز شمالی نیز صدها نمونه برج‌خانه ساخته شده‌است.
 آمریکای شمالی 
مردمان باستانی پوئبلو در میزا ورده گونه‌ای برج‌خانه می‌ساختند.
 جنوب چین 
 جستارهای وابسته 
 قلعه
 برجک دفاعی
 قصر
 برج پیل

 منابع 



 پیوند به بیرون 

رده:استحکامات برج‌ها بر پایه نوع