فریدیش ریس

فریدیِش ریس (؛ ۲۲ ژانویه ۱۸۸۰ – ۲۸ فوریه ۱۹۵۶) ریاضی‌دان مجار بود که با برادرش مارتسل، کارهای بنیادینی در آنالیز تابعی کرد.Calendar of Historical Events, Births, Holidays and ObservancesEberhard Zeidler: Nonlinear Functional Analysis and Its Applications: Linear monotone operators. Springer, 1990 

 زندگی‌نامه 
او و برادر کوچکترش مارتسل، از خانواده یهودی در دیور بودند. ۱۹۱۱ – ۱۹۱۹، ریس در دانشگاه فرانتس یوزف در کُلُژوار، در اتریش-مجارستان، استاد بود. پس‌از جنگ جهانی اول، بنا بر پیمان تریانون، ترانسیلوانی و کُلُژوار به رومانی رسیدند؛ و این دانشگاه، ۱۹۲۱، در سِگِد، دیگر به‌نام دانشگاه سگد شناخته می‌شد. ریس، رئیس و استاد دانشگاه سگد و عضو فرهنگستان علوم مجارستانJános Horváth: A Panorama of Hungarian Mathematics in the Twentieth Century, Volume 1, Springer, 2006  بود. او، ۱۹۲۲، همچنین ژورنالی ریاضی را به‌همراه آلفرد هار بنیان گذاشت.

ریس، کارهای بنیادینی در توسعه آنالیز تابعی کرد و دستاوردهایش، در فیزیک، کاربردهای مهمی دارد. او نظریه طیفی را برای عملگرهای متقارن کران‌دار به شکل استاندارد امروزین آن بنا نهاد. او همچنین به نظریه ارگودیک، توپولوژی نیز کمک شایانی کرد و اثبات مقدماتی برای نظریه ارگودیک میانگین پیش نهاد.

او در درس‌دادن، روشی نامعمول داشت؛ با دستیار و استادی پاره‌وقت وارد کلاس می‌شد، سپس آن استاد، خواندن بخش‌هایی از کتاب راهنمای ریس را شروع می‌کرد و دستیار، معادلات مربوطه را روی تخته می‌نوشت. خود ریس هم کنار می‌ایستاد و گه‌گاه سر تکان می‌داد.

ریاضی‌دان سوییسی-آمریکایی، ادگار لورچ، ۱۹۳۴، زیرنظر ریس در سگد به کار پرداخت و خاطراتش را از همکاری با ریس نوشت.

 انتشارات 

 یادداشت 

 جستارهای وابسته 
 فضای هیلبرت

 منابع 



 پیوند به بیرون 




رده:آنالیز تابعی‌دانان
رده:آنالیز ریاضی‌دانان
رده:اعضای فرهنگستان علوم مجارستان
رده:اهالی بوداپست
رده:اهالی مجارستان در سده ۲۰ (میلادی)
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان کرپشی
رده:درگذشتگان ۱۹۵۶ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان اهل اتریش-مجارستان
رده:ریاضی‌دانان سده ۱۹ (میلادی)
رده:ریاضی‌دانان سده ۲۰ (میلادی) اهل مجارستان
رده:زادگان ۱۸۸۰ (میلادی)
رده:یهودیان اهل مجارستان