چرخانه‌های عرضی

بندانگشتی|پویانمایی از پروانه‌های عرضی

چرخانه‌های عرضی  به یک جفت پروانه می‌گویند که در دو سوی بالگرد و به صورت عرضی در یک راستا نصب می‌شوند. این دو پروانه در خلاف جهت همدیگر دوران می‌کنند تا نیروی حاصل از انحراف (yaw) همدیگر را خنثی کنند. این نوع پروانه‌ها در دو نوع پروانه ثابت و کج‌پروانه موجود هستند.

بالگردهای تک‌چرخانه (یونیکوپتر) به یک چرخانهٔ (روتور) دم اضافی یا اگزوز دم اضافی برای خنثی کردن تکانه زاویه‌ای واکنشی تولید شده توسط روتور اصلی نیاز دارند. بالگردهای پروانه‌عرضی، با این حال، از پروانه‌های ضد چرخش استفاده می‌کنند که هر یک از آنها گشتاور دیگری را خنثی می‌کند. پره‌های پروانه ضد چرخش نیز اگر در مسیر پروانه دیگر خم شوند با یکدیگر برخورد نمی‌کنند و آنها را از بین نمی‌برند. علاوه بر این، پیکربندی چرخانه عرضی مزیت بار بالاتر با تیغه‌های کوتاه‌تر را دارد، زیرا دو مجموعه برای بالا بردن کار می‌کنند. همچنین، تمام نیروی موتورها را می‌توان برای بلند کردن استفاده کرد، در حالی که یک بالگرد تکچرخانه باید بخشی از نیروی موتور خود را برای ایجاد نیروی رانش دم منحرف کند.

طراحی پروانه عرضی با محفظه‌های قابل چرخش به عنوان کج‌پروانه (tilt-rotor) شناخته می‌شود در حالی که طرح‌هایی که کل بال می‌چرخد به عنوان کج‌بال (tilt-wings) شناخته می‌شوند.Toolforge.org. “جستجوی واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ” 2024. https://farhangestan.toolforge.org/results?word=tilt&wordstart=&wordend=&hozeh=&daftar=همهٔ+دفترها.

 فهرست هواپیماهای روتور عرضی 

 هلیکوپترهای نصب‌شده عرضی 

 براتوخین بی-۱۱ (۱۹۴۸)
 براتوخین جی-۳ (۱۹۴۶)
 سی‌یروا دبلیو.۵ (۱۹۳۸)
 Cierva W.11 Air Horse (1948) - یک هلیکوپتر سه روتور
 هلیکوپتر فیرث (۱۹۵۲)
 Focke-Achgelis Fa 223 Drache (1941) 
 فوکه-وولف Fw 61 (1936) 
 کاموف کا-۲۲ (۱۹۵۹)
 Kamov V-100 (دهه 1980) - پروژه ساخته نشده
 لندگراف اچ-۲ (۱۹۴۴)
 مک‌دانل ایکس‌اچ‌جی‌اچ ویرلاوی (۱۹۴۶)
 میل می-۱۲ (۱۹۶۷)
 پلات-لوپاژ XR-1 (1941)

 تیلت‌روتورهای نصب‌شده عرضی 

 آگوستا وستلند AW609
 چشم عقاب بل
 بل XV-3
 بل XV-15
 بل بوئینگ وی-۲۲ اوسپری
 بل ام‌وی-۷۵

 بال‌های شیب‌دار عرضی 

 کانادایر سی‌ال-۸۴ دایناورت

 جستارهای وابسته 
 پروانه‌های هم‌محور
 پروانه‌های پشت سرهم
 عمودپرواز
 لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲

 منابع 

رده:اجزاء بالگرد
رده:قطعات هواگرد