میرعبدالرحیم دکنی

میرعبدالحمید یا میرعبدالرحیم دکنی ملقّب به معصوم‌علیشاه، از مریدان شاه سیّد علیرضا دکنی (رضاعلیشاه دکنی) بوده‌است.شیروانی، حاج زین‌العابدین. بی‌تا. بستان السیاحه. چاپ اوّل. تهران: چاپ سنگی. ص ۲۲۳. محلّ و تاریخ تولّد وی تنها در تذکرهٔ شمس التواریخ تألیف اسدالله ایزدگشسب (درویش ناصرعلی) درج شده و در این تذکره آمده‌است: «مولدش حیدرآباد دکن و سال تولّدش را لفظ ذوالقرنین گفته‌اند که ۱۱۴۷ [قمری] باشد.ایزدگشسب، اسدالله. ۱۳۳۱. شمس التواریخ. به سعی و اهتمام عبدالباقی ایزدگشسب. اصفهان: نقش جهان.» در سال ۱۱٩٠ قمری از طرف قطب سلسله نعمت‌اللهی شاه سیّد علیرضا دکنی (رضاعلیشاه دکنی) با منصب شیخ‌المشایخ مأمور عزیمت به ایران و دستگیری طالبان این دیار گردید.شیروانی. همان. پس از عزیمت به ایران چندی در شیراز اقامت کرد و در همان شهر فیض‌علیشاه و نورعلیشاه اول به حلقهٔ اردتمندانش پیوستند و پس از چندی با اجازه‌ای که از طرف شاه سیّد علیرضا دکنی (رضاعلیشاه دکنی) داشت، فيض عليشاه و پس از وفات وي در سال ١١٩٩ هجري نورعلیشاه اول را به عنوان نايب القطب و جانشين شاه سیّد علیرضا دکنی (رضاعلیشاه دکنی) برگزید و مسئولیت امور ایران را به ايشان محوّل کرد.شیروانی. همان. ص ۲۲۴. پس از اندک زمانی به سعایت برخی افراد، به اتهام داعيه حكومت از طرف کریم خان زند در سال ١١٩٣ هجري نفي بلد شد و به همین دلیل به همراه چند تن از ارادتمندانش به اصفهان رفت.ایزدگشسب. همان. دوران اقامتش در اصفهان نیز به طول نینجامید و از آنجا به همراه برخی از دوستداران به خراسان و زیارت بارگاه امام علی بن موسی الرضا رفت. سپس به هرات و از آنجا به زابل و کابل و هندوستان عزیمت کرد و پس از مدّتی به ایران بازگشت و از ایران به نجف و از آنجا به کربلا مهاجرت کرد و در این شهر ساکن شد. باز به دلیل اغوای عدّه‌ای مجبور به ترک کربلا شد و قصد سفر مشهد کرد. در راه خراسان وقتی به کرمانشاه رسید به دستور آقا محمدعلی بهبهانی محبوس شد. پس از چندی به نیروی ابراهیم‌خان شیرازی و همکاری حاکم کرمانشاه وی را در سال ١٢١١ قمری به شهادت رساندند و جسم پاكش را در باغ عرش برين كرمانشاه به خاك سپردند و به روايتي در رود قره‌سو غرق کردند. البته حاج زین‌العابدین شیروانی مستعلیشاه صاحب کتاب بستان السیاحه در خصوص کیفیّت شهادت معصوم‌علیشاه و محلّ دفن وی در ادامه می‌نویسد: «[...] از جمعی معتبران کرمانشاهان و غیره استماع نموده و بعضی از ایشان که ملازم آقامحمّدعلی بودند بیان می‌نمودند که آن حضرت را در باغ عرش برین شهید کرده[،] در همان‌جا که اکنون عمارتست مدفون کردند و در این باب اصرار داشتند و می‌گفتند که دفن آن حضرت در مقام مذکور شبهه نیست.»

نام و بعضاً شرح حال معصوم‌علیشاه دکنی در برخی از تذکره‌ها و متون عرفانی پس از قاجار، نظیر بستان السیاحهشیروانی، همان. اثر حاج زین‌العابدین شیروانی مستعلیشاه، ریاض العارفین تألیف رضاقلی‌خان هدایت،هدایت، رضاقلیخان بن محمّد هادی. ۱۳۸۵. ریاض العارفین. به تصحیح ابوالقاسم رادفر و گیتا اشیدری. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. صص ۵۴۱ و ۶۹۹. طرایق الحقایق نایب الصّدر شیرازی، محمّدمعصوم. بی تا. طرایق الحقایق. به تصحیح محمدجعفر محجوب. تهران: کتابخانه سنائی. جلد اوّل. ص ۱۸۵. اثر نایب الصّدر شیرازی و شمس التواریخ اثر شیخ اسدالله ایزدگشسب در ضمن ذکر بزرگان سلسله نعمت‌اللهی آمده‌است.

 منابع 

رده:اهالی حیدرآباد
رده:دراویش گنابادی
رده:درگذشتگان ۱۲۱۲ (قمری)
رده:زادگان ۱۱۴۷ (قمری)
رده:سلسله نعمت‌اللهی سلطان‌علی‌شاهی (گنابادی)
رده:عالمان شیعه