کال شور (خارتوران)

کال شور خارتوران (یا خارطوران یا طرود) بزرگ‌ترین رودخانه کویر مرکزی ایران است. سرشاخه‌های این رود از استان‌های خراسان رضوی، خراسان شمالی و سمنان سرچشمه می‌گیرند و پس از تلاقی با یکدیگر در دشت خارتوران فرو می‌ریزند.

 مشخصات 
کال شور خارتوران که به رود لیبریکا هم مشهور است، رودخانه‌ای دائمی است که در محدوده‌ای به مساحت ۵۶۰۸۹ کیلومتر مربع در سه استان خراسان رضوی، خراسان شمالی و سمنان جریان دارد. طول این رودخانه حدود ۴۳۳ کیلومترشامل ۱۱۸ کیلومتر کال شور خارتوران و ۳۱۵ کیلومتر کال شور سبزوار (شاخه بلندتر) است و غلظت زیاد املاح، آن را غیرقابل استفاده کرده است.

 مسیر 
این رودخانه از دو شاخهٔ اصلی موازی به نام کال شور سبزوار و کال شور جاجرم تشکیل شده است که در ۵۵ کیلومتری شرق بیارجمند به یکدیگر می‌پیوندند. کال شور سبزوار از کوه‌های بینالود در شمال نیشابور و کوه‌های کدکن در شمال تربت حیدریه سرچشمه می‌گیرد و با طی مسیر شرقی-غربی، از جنوب نیشابور و سبزوار می‌گذرد. کال شور جاجرم نیز از کوه‌های اسفراین سرچشمه می‌گیرد، ابتدا مسیر شرقی-غربی را طی می‌کند و پس از گذر از جنوب جاجرم، جهت آن شمالی-جنوبی می‌شود تا به کال شور سبزوار برسد. پیش از آن، دو شاخهٔ کال شور جوین و کال شور میامی در مرز استان‌های خراسان شمالی و سمنان به این رود ملحق می‌شوند. پس از به هم پیوستن شاخه‌های مختلف، رودخانه در مسیر شمالی-جنوبی جریان یافته و وارد منطقهٔ حفاظت‌شدهٔ توران می‌شود.

 منابع 

رده:حوضه آبریز فلات مرکزی
رده:رودهای استان خراسان رضوی
رده:رودهای استان خراسان شمالی
رده:رودهای استان سمنان