شمس‌الدین محمد مجتهدی نجفی

شمس‌الدین محمد مجتهدی نجفی (۱ فروردین ۱۳۰۲ – ۸ اسفند ۱۴۰۰)، مرجع تقلید شیعه و از مدرسین حوزه‌های علمیه نجف، قم و تهران بود. وی دارای فتواهای فقهی با تلفیق و تقریب اصول سنتی و نوگرا و نیز صاحب فتواهایی با عناصر روادارانه و دگراندیشانه است.زندگینامه آیت الله شمس الدین مجتهدی نجفی وبگاه رسمی آیت الله نجفی وی در ۷ اسفند ۱۴۰۰ در سن ۸۸ سالگی به علت بیماری درگذشت.

 خانواده و خاندان 
شمس الدین محمد مجتهدی نجفی از خانواده و خاندانی تا ۷–۶ نسل از عالمان دینی، سادات، مراجع است، پدرش شیخ نجم الدین مجتهدی و مادر سادات حسینی، خواهر یکی از مراجع گذشته به نام سید سیف الدین حسینی و برادران، عموها و اقوام و عموزاده‌های او مثل جمال الدین مجتهدی و کمال الدین مجتهدی از فقها و مدرسین حوزهٔ قم و نجف بوده‌اند. آیت الله شمس الدین محمد مجتهدی نجفی

 تحصیلات 
آغاز تحصیل را در مکتب‌خانه مادرش سادات حسینی و سپس پدرش نجم‌الدین مجتهدی از قرآن، ادبیات، تجوید، گلستان و بوستان سعدی، نصاب‌الصبیان، الفیه ابن مالک، مقدمات، مطول، مغنی و … شروع نموده است.
بعد به همراه برادران بزرگتر راهی حوزه می‌شود و مقامات حریری، الفیه، شرح جامی، شمسیه، قوانین، منطق منظومه، شرح الاشراق، شوارق الابهام را با یحیی مدرسی، دین محمدی زنجانی، سید مجتبی انگورانی، عبدالکریم خوئینی می‌گذرانند.

 برخی تألیفات 
 رسالهٔ علمیه و عملیه
 مناسک حج
 النظر الثاقب فی کتاب المکاسب- النظر الثاقب و نیل الطالب
 فرهنگ اصیل
 گفتار شیعه در اصول و فروع
 فرهنگ دانشوران در تفسیر قرآن (سورهٔ منافقون)
 مثنوی آدم
 مثنوی انبیاء
 منظومه آدم
 منظومه پیامبران
 رساله‌ای در قاعدهٔ إذن
 دانشنامه جامع خدیجه کبری
 جلوه‌های عشق (دیوان اشعار)
 نغمه‌های عشق
 رساله‌ای در قاعدهٔ لوث و قسامه

 نقد اشعار منتسب به فردوسی 
مجتهدی نجفی؟ شعر و موسیقی را نیز مورد توجه داشته و از سالهای ۱۳۲۵ و ۱۳۲۸ به تدریج اشعارش در کنار کتاب‌ها و رساله‌ها و آثارش منتشر شده است.محسنی، حکمت الله، (1390)، نگاهی به مقام زن و مادر، تهران، نشر سبحان وی در حمایت از مقام زنان و مادران به انتقاد از اشعار منتسب به فردوسی نیز پرداخته است:گفتار شیعه در اصول و فروع، حقوق زنان و حجاب، ص ۲۸۷.

 اصلاح نظام مرجعیت و روحانیت 
در کتاب‌ها و رساله‌های شمس‌الدین محمد مجتهدی نجفی دو نگاه اصلاحی برای نظام مرجعیت و روحانیت، در همان دههٔ ۳۰ و ۴۰ مطرح می‌شود، یکی اصلاح به منظور خارج ساختن طلبگی و روحانیون از حالت شغل و کسب و کار که می‌شد با حفظ اقتصاد و زندگی روحانیت، آنها را به منزله یک خانوادهٔ بزرگ زیر سایهٔ مراجع تقلید و نواب عام حجت بن الحسن قرار داد و به تأمین معیشت همه آن‌ها پرداخت؛ و نگاه دیگر هم تقویت اهداف روحانیت و مرجعیت، طلبگی و تحصیلات حوزوی به سوی تبلیغ دین و آمادگی برای ظهور و فداکاری در جهت حفظ اعتقادات شیعه.

250px|بندانگشتی|چپ|دست‌نوشتهٔ آقابزرگ تهرانی

 بازنگری در خمس و زکات 
طبق آرا و فتاوی شمس‌الدین محمد مجتهدی نجفی، برفرض اگر از قیل و قال اعاظم فقه و اصول نیز بگذریم و شبهات و سئوالات پیرامون اصل خمس و زکات و همچنین فلسفه و اهداف این دوراهم در عصر غیبت امام زمان برای فقها و مراجع جامع‌الشرایط شیعه بپذیریم و همهٔ ابهامات برحق علمی و فقهی را نیز پاسخ گوئیم، باز هم این روش اخذ و موارد وصول و دریافت تا شیوه‌های خرج و برج، فراوان محل اشکالات جدی و نیازمند اصلاح و تحولات اساسی است.

250px|بندانگشتی|چپ|دست نوشته سید روح‌الله خمینی

 جستارهای وابسته 
 ولایت فقیه
 حوزه علمیه قم
 حوزه علمیه نجف

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 وبگاه رسمی

رده:اهالی زنجان
رده:درگذشتگان ۱۴۰۰
رده:درگذشتگان ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:روحانیان اهل ایران
رده:روحانیان شیعه اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۰۲
رده:زادگان ۱۹۲۳ (میلادی)
رده:عالمان شیعه
رده:عالمان مسلمان
رده:مترجمان اهل ایران
رده:مراجع تقلید در دوره جمهوری اسلامی