فهرست امیران و سرداران دوستاره نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران

فهرست امیران و سرداران دوستارهٔ نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران فهرستی از امیران و سرداران نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با درجهٔ دوستاره است.

علی‌رغم این که در ایران، درجه‌های سه‌ستاره و چهارستاره، به‌ترتیب با درجه‌های سپهبد و ارتشبد تعریف شده‌اند، بالاترین درجه برای افسران فعال نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، درجهٔ دوستاره یعنی «سرلشکر» است. هم‌سنگِ سرلشکر برای نیروی دریایی، درجهٔ «دریابان» می‌باشد. همچنین نام درجهٔ دوستاره در سازمان رزم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به ترتیب «سرلشکر پاسدار» و «دریابان پاسدار» است.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تا سال ۱۳۶۹ فاقد سیستم درجه‌بندی نظامی بود و ارتش جمهوری اسلامی ایران به صورت عمده توسط افسرانی با درجهٔ سرهنگ اداره می‌شد و تنها شمار اندکی امیر داشت. نخستین مراسم رسمی اعطای درجهٔ تیمساری در اردیبهشت ۱۳۶۶ برگزار شد که در این مراسم، تعدادی از امیران درجهٔ سرتیپی دریافت کرده و قاسمعلی ظهیرنژاد نخستین شخصی شد که درجهٔ سرلشکری را پس از انقلاب اسلامی دریافت می‌کرد. هم‌اکنون ۱۲ افسر با درجهٔ دوستاره در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران وجود دارد: ۶ افسر ارتش جمهوری اسلامی ایران و ۶ افسر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. تاکنون هیچ افسر دوستاره‌ای در نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مشغول به خدمت نبوده است.

 فهرست 
نگارهنامسازماننیروسمت‌های پس از دریافت درجهٔ دوستارهدارای منصب‌های فرماندهی۱80pxحسین حسنی سعدیارتشنزاجاcolspan="2" ۲80pxمحمدعلی جعفریسپاهنزسا۱۲ شهریور ۱۳۸۶۲۷۱۱۳80pxمصطفی ایزدیسپاهنزسا ۱۳۸۷۲۹۴80pxارتشنزاجا۳۰ مرداد ۱۳۹۶۳۸۵80pxامیر حاتمیارتشنزاجا۲۳ خرداد ۱۴۰۴۴۱۶80pxمحمد پاکپورسپاهنزسا۲۳ خرداد ۱۴۰۴۴۶۷80pxعلی عبداللهیسپاهنزسا۴ تیر ۱۴۰۴۴۶فاقد منصب‌های فرماندهی۱80pxعلی شهبازیارتشنزاجا۲۹ بهمن ۱۳۶۹۳۱۹۲80pxمحسن رضاییسپاه۲۹ بهمن ۱۳۶۹۱۲۶۳80pxسید یحیی صفویسپاهنزسا۱۹ شهریور ۱۳۷۶۱۸۱۰۴80pxعطاءالله صالحیارتشنزاجاcolspan="2" ۵80pxعلی شمخانیارتشنداجا۲۹ فروردین ۱۳۷۸۲۰درگذشتگان۱80pxمحمدحسین شاکرارتشنزاجا۳۰ تیر ۱۳۵۸؟۰۲80pxمحمدهادی شادمهرارتشنزاجا۱ دی ۱۳۵۸؟۰۳80pxقاسمعلی ظهیرنژادارتشنزاجا۳۰۱۰۴80pxعلی صیاد شیرازیارتشنزاجا۱۶ فروردین ۱۳۷۸۳۴۰۵80pxمحمد سلیمیارتشنزاجا۱ خرداد ۱۳۷۹۳۲۵۶80pxقاسم سلیمانیسپاهنقسا۴ بهمن ۱۳۸۹۳۱۹۷80pxسید حسن فیروزآبادیcolspan="2" ۲۸ فروردین ۱۳۷۴۷۲۱۸80pxغلامعلی رشیدسپاهنزسا۲۹ فروردین ۱۳۷۸۲۰۲۶۹80pxمحمد باقریسپاهنزسا ۱۳۸۷۲۹۱۷۱۰80pxحسین سلامیسپاهنهسا۲ اردیبهشت ۱۳۹۸۳۸۶۱۱80pxعلی شادمانیسپاهنزسا۲۳ خرداد ۱۴۰۴۴۶۰دریافت‌کنندگان درجه سرلشکری از نیروهای مسلح شاهنشاهی۱80pxسید محمدولی قرنیارتشنزاجامهر ۱۳۳۶۲۷۰۲80pxناصر فربدارتشنزاجا۱۲ بهمن ۱۳۵۳۳۱۰۳امیربهمن باقریارتشنهاجاcolspan="2" 

 امیران بازنشسته پس از انقلاب 
بعد از انقلاب تعدادی از امیران ارتش با درجه سرلشکری طی دو نوبت بازنشسته شدند. این امیران عبارت بودند از:

سرلشکر حمید جهانبانی، سرلشکر علی‌اکبر ده‌پناه، سرلشکر محمدحسین شهپرمطلق، سرلشکر علیرضا ثابت آزاد، سرلشکر محمد گوران، سرلشکر مرتضی فکور، سرلشکر صادق حریری، سرلشکر حسام‌الدین حرومی، سرلشکر هرمز مقصودی، سرلشکر حسینعلی علمیه، سرلشکر علی بیات، سرلشکر حمید داوران، سرلشکر منوچهر فوزی، سرلشکر میرحسین میرموجی، سرلشکر کاظم نجفی‌نژاد، سرلشکر حبیب‌الله ثمری کرمانی، سرلشکر محمود ماهرویان، سرلشکر حسین عظیمی، سرلشکر حیدر وفا، سرلشکر فدایی.https://www.zamaaneh.com/revolution/2009/02/post_240.html

 ترفیع افتخاری 
تعدادی از امیران و سرداران پس از کشته شدن، به درجه بالاتری نایل شدند. 

سرلشکرانی که پس از کشته شدن حین خدمت به درجه سپهبدی ترفیع افتخاری یافتند. 
سید محمدولی قرنی
علی صیاد شیرازی
قاسم سلیمانی
محمد باقری
غلامعلی رشید
حسین سلامی
علی شادمانی https://defapress.ir/fa/news/607598/امیر-سپهبد-شهید-علی-صیاد-شیرازی

افرادی که پس از کشته شدن یا مرگ به درجه سرلشکری ترفیع افتخاری (Posthumous promotion) داده شدند:
 سید مسعود منفرد نیاکیhttps://defapress.ir/fa/news/622180/امیر-سرلشکر-خلبان-شهید-عباس-بابایی
 عباس دورانhttps://defapress.ir/fa/news/622154/امیر-سرلشکر-خلبان-شهید-عباس-دوران
 عباس باباییhttps://defapress.ir/fa/news/622180/امیر-سرلشکر-خلبان-شهید-عباس-بابایی
 غلامرضا طرقhttps://www.mehrnews.com/news/5811174/آئین-اهدای-نشان-فداکاری-به-امیر-هاشمی-و-شهدای-گردان-۲۲-بهمن
 سید علیرضا یاسینیhttps://defapress.ir/fa/news/644836/امیر-سرلشکر-شهید-سید-علیرضا-یاسینی
 ایوب حسین‌نژادیhttps://www.isna.ir/news/1402021911976/شهید-خلبان-ایوب-حسین-نژادی-از-سیلی-زدن-به-فرمانده-بعثی-تا
 عباس اکبریhttps://www.tasnimnews.com/fa/news/1402/02/25/2894841/روایتی-جدید-از-زندگی-شهید-اکبری-خلبان-ایرانی-که-ژنرال-های-آمریکایی-را-متعجب-کرد
 حسین خلعتبری مکرمhttps://wiki.ahlolbait.com/شهید_حسین_خلعتبری_مکرم
 حسین لشگریhttps://www.imna.ir/news/774114/یادواره-شهدای-ارتش-نیمه-مرداد-در-قزوین-برگزار-می-شود
 غلامرضا چاغروندhttps://www.irna.ir/news/85245281/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%DA%86%D8%A7%D8%BA%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%AE%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%85%D9%84%D8%AA%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF
 علی‌اکبر شیرودیhttps://irdc.ir/fa/news/2682/سرلشکر-خلبان-شهید-علی‌اکبر-شیرودی
 حسن آبشناسانhttps://www.irna.ir/news/84056245/درباره-شهید-حسن-آبشناسان
 سید محمد جهان‌آراhttps://navideshahed.com/fa/news/385171/سرداران-و-فرماندهان-شهيد
 یوسف کلاهدوزhttps://navideshahed.com/fa/news/385171/سرداران-و-فرماندهان-شهيد
 محمدرضا دستوارهhttps://navideshahed.com/fa/news/385171/سرداران-و-فرماندهان-شهيد
 حسین خرازیhttps://navideshahed.com/fa/news/385171/سرداران-و-فرماندهان-شهيد
 محمدابراهیم همتhttps://navideshahed.com/fa/news/385171/سرداران-و-فرماندهان-شهيد
 محمد بروجردیhttps://navideshahed.com/fa/news/385171/سرداران-و-فرماندهان-شهيد
 حسن باقریhttps://navideshahed.com/fa/news/385171/سرداران-و-فرماندهان-شهيد
 ولی‌الله فلاحیhttps://www.irna.ir/news/85291822/شهید-سرلشکر-فلاحی-استراتژی-استکبار-جهانی-را-با-شکست-مواجه-کرد
 عبدالمجید بقاییhttps://www.ibna.ir/news/510226/نخبگان-دیروز-دفاع-مقدس-و-عرصۀ-ایثار-و-شهادتhttps://www.iribnews.ir/fa/news/3463374/نگاهی-به-زندگی-سردار-شهید-بقاییتا چشمه بقا: زندگی و خاطرات سردار سرلشکر شهید دکتر مجید بقائی - عزیزالله سالاری - ناشر: نیلوفران - شابک: 9786005513363 -1390
 محمدمهدی عموشاهیhttps://isfahan.navideshahed.com/fa/news/430860/زندگی-نامه-امیر-سرلشکر-شهید-محمد-مهدی-عموشاهی-تصاویرhttps://www.irna.ir/news/82161322/شهيد-سرلشكر-محمد-مهدي-عموشاهي-دلداده-نجواي-كميل-و-توسلhttps://www.mehrnews.com/news/4656633/دیدار-فرمانده-کل-ارتش-با-خانواده-شهید-عموشاهی-در-خمینی-شهر
 احمد کاظمی 
 عباس نیلفروشان 
 سید موسی نامجو
 حسین املاکی
 سید رضی موسوی
 محمدرضا زاهدیhttps://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=55927https://www.hamshahrionline.ir/news/851274/اعطای-درجه-سرلشکر-شهید-زاهدی-به-خانواده-ایشان-ویدئو
 محمدهادی حاج‌رحیمی
 امیرعلی حاجی‌زاده
 مهدی ربانی
 غلامرضا محرابی
 محمد کاظمی
 حسن محقق
 محسن باقری
 محمود باقری
 محمدسعید ایزدی
 غلامحسین غیب‌پرور

 منابع 

ایران
۲
رده:سرلشکرهای اهل ایران
رده:فهرست‌های نظامیان اهل ایران