تالکین (فیلم)

تولکین (انگلیسی: Tolkien) یک فیلم درام زندگی‌نامه‌ای محصول سال ۲۰۱۹ به کارگردانی دم کاروکسکی و نویسندگی دیوید گلیسون و استیون برزفورد است. این فیلم به سال‌های اولیه زندگی جی. آر. آر. تولکین، استاد دانشگاه و زبان‌شناس انگلیسی می‌پردازد که آثاری چون هابیت (۱۹۳۷)، ارباب حلقه‌ها (۵۵–۱۹۵۴) و سیلماریلیون (۱۹۷۷) و همچنین آثار آکادمیک برجسته‌ای را به رشته تحریر درآورده است. در این فیلم بازیگرانی همچون نیکلاس هولت، لیلی کالینز، کالم مینی و درک جاکوبی به ایفای نقش پرداخته‌اند.

فیلم تولکین در ۳ مه ۲۰۱۹ در بریتانیا و در ۱۰ مه ۲۰۱۹ در ایالات متحده توسط فاکس سرچلایت پیکچرز منتشر شد؛ این اثر اولین فیلم بلند این شرکت بود که پس از تصاحب ۲۱ سنچری فاکس توسط دیزنی اکران گردید. فیلم با نقدهای متفاوتی از سوی منتقدان روبرو شد و با بودجه‌ای ۲۰ میلیون دلاری، ۹ میلیون دلار در سراسر جهان فروش داشت.

 داستان 
جان رونالد روئل تولکین و برادرش هیلاری که در کودکی توسط مادر بیوه‌شان بزرگ می‌شوند، از کشیشی محلی به نام پدر فرانسیس کمک می‌گیرند. او به دلیل مشکلات مالی خانواده، آن‌ها را از خانه‌شان به آپارتمان‌های کوچکی در بیرمنگام منتقل می‌کند. مادر آن‌ها حامی و مهربان است و ذهن آن‌ها را با داستان‌های ماجراجویانه و مرموزی که شب‌ها کنار شومینه برایشان می‌خواند، پر می‌کند. با این حال، او بیمار می‌شود و یک روز تولکین هنگام بازگشت از مدرسه، او را در حالی که روی صندلی‌اش از دنیا رفته است، می‌یابد.

پدر فرانسیس سرپرست قانونی پسرها می‌شود و سرانجام زن ثروتمند و مهربانی را پیدا می‌کند که می‌پذیرد آن‌ها را نزد خود نگه دارد و هزینه مسکن و غذایشان را در حین ادامه تحصیل تأمین کند. در آنجا، تولکین با ادیت برت آشنا می‌شود. تولکین شیفته ادیت می‌شود که پیانو نواختن او را تحسین می‌کند و آن دو با هم دوست می‌شوند.

در مدرسه، تولکین بلافاصله استعداد خود را در یادگیری زبان‌ها نشان می‌دهد، اما با بدرفتاری همکلاسی رقیبش، رابرت گیلسون، مواجه می‌شود. زمانی که این دو پسر با هم درگیر می‌شوند، مدیر مدرسه (که پدر رابرت است) دستور می‌دهد که آن‌ها تا پایان ترم تمام وقت خود را با هم بگذرانند. اگرچه در ابتدا هر دو از این تکلیف ناراضی هستند، اما تولکین به زودی در حلقه کوچک دوستان رابرت پذیرفته می‌شود و این چهار نفر — تولکین، گیلسون، کریستوفر وایزمن و جفری اسمیت — دوستی نزدیکی برقرار می‌کنند و گروه «تی.سی.بی.اس» (انجمن چای و بارووین) را تشکیل می‌دهند که با گذشت سال‌ها، حتی زمانی که در دانشگاه‌های جداگانه تحصیل می‌کنند، تداوم می‌یابد. در این میان، دوستی تولکین با ادیت ادامه یافته و او عاشق ادیت می‌شود. پدر فرانسیس از رابطه آن‌ها باخبر شده و متوجه می‌شود که این موضوع بر نمرات تولکین تأثیر گذاشته است؛ به همین دلیل او را از ادامه رابطه با ادیت تا پایان دوره سرپرستی منع می‌کند. تولکین که نمی‌خواهد حمایت مالی کشیش از تحصیلش را از دست بدهد، مستأصل می‌شود. او موضوع را به ادیت می‌گوید و قول می‌دهد که در ۲۱ سالگی (سن قانونی) می‌توانند با هم باشند، اما ادیت در عوض به رابطه پایان می‌دهد. یک شب در کالج اکسر (بخشی از دانشگاه آکسفورد)، تولکین در حالت مستی به میان چمن‌ها رفته و به یکی از زبان‌های ابداعی خود فریاد می‌زند و تمام کالج را بیدار می‌کند. چندین استاد از پنجره‌ها بر سر او فریاد می‌کشند تا اینکه تولکین در آغوش اسمیت فرو می‌ریزد و با گریه به او می‌گوید که ادیت در نامه‌ای به او خبر داده که نامزد کرده است.

تولکین در آکسفورد با دشواری‌هایی روبرو می‌شود اما توجه پروفسور جوزف رایت، زبان‌شناس برجسته، را جلب می‌کند. تولکین متوجه می‌شود که اشتیاق واقعی او زبان است و در کلاس رایت ثبت‌نام می‌کند. با شروع جنگ جهانی اول، او و دوستانش همگی در نیروهای مسلح نام‌نویسی می‌کنند. پیش از رفتن، تولکین ادیت را در میان جمعیت پیدا می‌کند و ادیت متوجه می‌شود که هنوز او را دوست دارد. او تصمیم می‌گیرد نامزدی خود را به هم بزند و آن دو پیش از رفتن تولکین، به عشق خود اعتراف کرده و یکدیگر را می‌بوسند. در جریان نبرد سام، تولکین که از تب خندق رنج می‌برد، به دنبال اسمیت می‌گردد، زیرا متقاعد شده که اسمیت او را صدا می‌زند، اما موفق به یافتن او نمی‌شود و بیهوش بر زمین می‌افتد. هفته‌ها بعد او در بیمارستان در حالی که ادیت در کنارش است بیدار می‌شود و می‌فهمد که اسمیت و گیلسون کشته شده‌اند؛ وایزمن زنده مانده اما دچار آسیب‌های روحی شده و قدرت تکلم را از دست داده است.

سال‌ها بعد، تولکین و ادیت ازدواج کرده و صاحب چهار فرزند هستند. تولکین که اکنون خود استاد دانشگاه آکسفورد در کالج پمبروک است، تصمیم می‌گیرد شانس خود را در نوشتن یک کتاب ماجراجویانه برای کودکان امتحان کند. فیلم با الهام او برای نوشتن جمله آغازین افسانه‌ای کتاب هابیت به پایان می‌رسد: «در سوراخی داخل زمین، یک هابیت زندگی می‌کرد.»

 بازیگران 
 نیکلاس هولت در نقش جی. آر. آر. تولکین
 هری گیلبی در نقش جوانی جی. آر. آر. تولکین
 لیلی کالرز در نقش ادیت برت، عشق همیشگی و همسر بعدی تولکین که الهام‌بخش شخصیت‌های لوتین و آرون بود.
 میمی کین در نقش جوانی ادیت برت
 کالم مینی در نقش پدر فرانسیس خاویر مورگان، کشیش کاتولیک رومی که سرپرست و شخصیت پدرگونه تولکین بود.
 درک جاکوبی در نقش جوزف رایت، استاد زبان‌شناسی تطبیقی در دانشگاه آکسفورد.
 آنتونی بویل در نقش جفری باک اسمیت، شاعری مشتاق و نزدیک‌ترین دوست تولکین.
 آدام برگمن در نقش جوانی جفری اسمیت
 پاتریک گیبسون در نقش رابرت کیو. گیلسون، همکلاسی کاریزماتیک تولکین.
 آلبی ماربر در نقش جوانی رابرت کیو. گیلسون
 تام گلین-کارنی در نقش کریستوفر وایزمن، آهنگسازی مشتاق.
 تای تننت در نقش جوانی کریستوفر وایزمن
 کریگ رابرتس در نقش سرباز سام هاجز.
 پم فریس در نقش خانم فالکنر.
 جیمز مک‌کالوم در نقش هیلاری تولکین، برادر کوچک‌تر تولکین.
 گی‌یرمو بدوارد در نقش جوانی هیلاری تولکین
 لورا دانلی در نقش مابل تولکین، مادر تولکین.
 جنویو اورایلی در نقش خانم اسمیت.
 اوون تیال در نقش مدیر گیلسون.

 تولید 
بندانگشتی|ایستاده=۲| (از چپ به راست) کارگردان دم کاروکسکی و بازیگران نقش چهار دوست گروه TCBS: آنتونی بویل (اسمیت)، نیکلاس هولت (تولکین)، تام گلین-کارنی (وایزمن) و پاتریک گیبسون (گیلسون) در وندرکان ۲۰۱۹

در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۳، فاکس سرچلایت پیکچرز و چرنین اینترتینمنت اعلام کردند که در حال توسعه یک فیلم زندگی‌نامه‌ای درباره زبان‌شناس انگلیسی و نویسنده کتاب‌های هابیت و ارباب حلقه‌ها، جی. آر. آر. تولکین، بر اساس فیلمنامه‌ای از دیوید گلیسون هستند. قرار بود این فیلم به مضامین بسیاری در اوایل زندگی تولکین، از جمله دوستی‌ها، عشق به زبان‌ها، مذهب و رابطه عاشقانه او با ادیت برت بپردازد. گزارش شده بود که فیلم زندگی‌نامه‌ای دیگری به نام «تولکین و لوئیس» — درباره تولکین و دوستش سی. اس. لوئیس — سال قبل در حال تولید بوده است، اما پیشرفتی نداشت. اعلام شده بود که جیمز استرانگ کارگردانی این پروژه را که در آن زمان «سرزمین میانی» (Middle Earth) نام داشت، بر عهده خواهد داشت، اما او بعداً به دلایل نامعلومی کناره‌گیری کرد. در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۷، دم کاروکسکی برای کارگردانی فیلم با فیلمنامه‌ای از گلیسون و استیون برزفورد استخدام شد.

کاروکسکی بیان کرد که در فقر و بدون پدر بزرگ شده است و به همین دلیل، در کودکی ارتباط عمیقی با تولکین که تجربیات مشابهی داشت، حس می‌کرد. او همچنین اشاره کرد که از ۱۲ سالگی، یعنی زمانی که برای اولین بار آثار تولکین را خواند، آرزوی ساخت یک فیلم زندگی‌نامه‌ای درباره او را داشته است. او تأثیر آثار تولکین بر زندگی‌اش را «تغییردهنده زندگی» توصیف کرد و گفت زمانی که در کودکی مورد آزار و اذیت قرار می‌گرفت، «مانند این بود که شخصیت‌های کتاب به دوستان من تبدیل شده بودند.»

در ژوئیه ۲۰۱۷، نیکلاس هولت به عنوان گزینه اصلی برای نقش اول انتخاب شد. در ۳۰ اوت ۲۰۱۷، لیلی کالینز برای بازی در نقش ادیت برت در مقابل هولت انتخاب شد. کالم مینی، تام گلین-کارنی و جنویو اورایلی در اکتبر ۲۰۱۷ به جمع بازیگران پیوستند و کریگ رابرتس ماه بعد اضافه شد. فیلم‌برداری اصلی در اکتبر ۲۰۱۷ در بریتانیا آغاز شد و در ۱۴ دسامبر ۲۰۱۷ به پایان رسید.

مکان‌های فیلم‌برداری شامل میدان روستای تورنتون هاف و اسکله‌های السمیر پورت بود.

در ۲۳ آوریل ۲۰۱۹، املاک تولکین با انتشار بیانیه‌ای به صراحت اعلام کرد که خانواده و بنیاد تولکین این فیلم یا محتوای آن را تأیید نمی‌کنند.

 اکران 
این فیلم در ۳ مه ۲۰۱۹ در بریتانیا و در ۱۰ مه ۲۰۱۹ در ایالات متحده منتشر شد.

 گیشه 
فیلم تولکین ۴٫۵ میلیون دلار در ایالات متحده و ۴٫۴ میلیون دلار در سایر مناطق فروش داشت که مجموع فروش جهانی آن را به ۹ میلیون دلار رساند. در ایالات متحده و کانادا، این فیلم همزمان با فیلم‌های پوکمون کارآگاه پیکاچو، پامز و فریب‌کاری اکران شد و پیش‌بینی می‌شد در آخر هفته افتتاحیه خود از ۱٬۴۲۵ سینما، حدود ۲ تا ۴ میلیون دلار فروش داشته باشد. این فیلم در نهایت با ۲٫۲ میلیون دلار کار خود را آغاز کرد و در رتبه نهم گیشه قرار گرفت.

 واکنش منتقدان 

در وبگاه تجمیع نقد راتن تومیتوز، این فیلم بر اساس  نقد، امتیاز تأیید  و میانگین نمره  را به دست آورده است. در اجماع منتقدان این وبگاه آمده است: «فیلم تولکین دارای ظواهر دوره‌ای و بازی‌های قوی یک فیلم زندگی‌نامه‌ای شایسته است، اما فاقد تخیل لازم برای ادای دین واقعی به سوژه خود می‌باشد.» در متاکریتیک، فیلم بر اساس نظر ۳۷ منتقد، میانگین وزنی امتیاز ۴۸ از ۱۰۰ را کسب کرده که نشان‌دهنده «نقدهای مختلط یا متوسط» است. تماشاگران نظرسنجی شده توسط سینمااسکور به فیلم نمره متوسط "A−" در مقیاس A+ تا F دادند، در حالی که کاربران پست‌تراک به آن امتیاز مثبت ۷۶٪ دادند.

وندی آید در نقد خود برای آبزرور، با دادن دو ستاره از پنج ستاره به فیلم، نوشت: «پیاده‌روی چندین دهه‌ای در سرزمین میانی در مقایسه با این فیلم زندگی‌نامه‌ای ادبی کسل‌کننده، مانند یک قدم زدن بی‌دغدغه در پارک به نظر می‌رسد.» دیوید سیمز در آتلانتیک از فقدان تخیل و ظرافت در فیلم انتقاد کرد و بیان داشت: «نتیجه فراتر از بینش یک صفحه ویکی‌پدیایی نمی‌رود.» شیلا اومالی در نقد خود برای وبگاه راجر ایبرت، خاطرنشان کرد که نشان دادن تولکین در حالی که به معنای واقعی کلمه «اژدهایان و آنچه در نهایت به چشم سائورون و نازگول تبدیل می‌شود را در پهنه جهنمی منطقه بی‌طرف می‌بیند... رویکردی بسیار تقلیل‌گرایانه به ادبیات است». از نظر اومالی بدتر از آن، نشان دادن صریح نبرد سام به عنوان «الهام‌بخش» (در گیومه او) برای سرزمین میانی است که «هم ارزش نبرد و هم ارزش کتاب‌ها را کاهش می‌دهد».

از سوی دیگر، گرم تاکت از استاف با دادن چهار ستاره از پنج، آن را «یک فیلم زندگی‌نامه‌ای ظریف و دقیق از نویسنده ارباب حلقه‌ها» نامید. چاک یاربرو در نقد خود برای پلین دیلر به فیلم نمره A داد و آن را «یک اثر هنری شگفت‌انگیز» و «فیلمی جادویی در خور نبوغ خود گاندالف» توصیف کرد. یاربرو بعدها این اثر را پس از فیلم راکت‌من، به عنوان دومین فیلم برتر سال انتخاب کرد.

این فیلم مورد انتقاد قرار گرفت چرا که هیچ اشاره‌ای به ایمان تولکین به عنوان یک درون‌مایه محوری در زندگی‌اش نمی‌کرد. کاروکسکی این تصمیم را با دشواری به تصویر کشیدن موضوعی تا این حد «درونی» در زندگی تولکین توضیح داد. او بیان کرد که تلاش کرده صحنه‌هایی را بسازد که جنبه مذهبی‌تر تولکین را نشان دهد، اما آن صحنه‌ها در جلب رضایت مخاطبان اولیه موفق نبودند و از فیلم نهایی حذف شدند. با این حال، کاروکسکی توضیح داد که اگرچه ارجاعات مذهبی آشکاری در فیلم وجود ندارد، اما ایمان همچنان در لایه‌های آن نهفته است: «ما صحنه‌هایی داریم که او در مراسم عشای ربانی شرکت می‌کند و به پدر فرانسیس کمک می‌کند تا نشان دهیم او مردی باایمان بوده است. همچنین صحنه‌های لایه‌برداری شده‌ای وجود دارد که در آن او برای یافتن پاسخ به آسمان نگاه می‌کند، گویی از خدا کمک می‌خواهد.» برخی دیگر از منتقدان بیان داشتند که ایمان مسیحی تولکین همان‌طور که در نوشته‌هایش درباره سرزمین میانی نهفته است، در تار و پود فیلم نیز جای گرفته است.

 منابع 



 پیوند به بیرون 



رده:آثار موسیقی توماس نیومن
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رویدادهای واقعی در جنگ جهانی اول
رده:فیلم‌های درباره جبهه غربی جنگ جهانی اول
رده:فیلم‌های زندگی‌نامه‌ای آمریکایی
رده:فیلم‌های زندگی‌نامه‌ای درباره نویسندگان
رده:فیلم‌های زندگی‌نامه‌ای دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های فاکس سرچ‌لایت
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در انگلستان
رده:فیلم‌های واقع‌شده در انگلستان
رده:فیلم‌های آمریکایی مرتبط با سن بلوغ
رده:فیلم‌های واقع‌شده در بیرمنگام
رده:فیلم‌های واقع‌شده در فرانسه
رده:فیلم‌های واقع‌شده در آکسفورد
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در لانکاشر
رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در مرزیساید
رده:فیلم‌های فیلمبرداری‌شده در آکسفوردشر
رده:فیلم‌های درام مرتبط با سن بلوغ