تاریخ گنبدهای ایرانی

گنبدهای ایرانی دارای منشأ باستانی و تاریخ هستند که تا دوران مدرن گسترش می‌یابد. استفاده از گنبد در میان‌رودان باستان در توالی امپراتوری‌ها در ایران بزرگ انجام شد.

یک سنت باستانی از چادرهای سلطنتی (حداقل از زمان دوران هخامنشی) که به نمایندگی از بهشت به نام‌های آسمان به گنبدهای سنگی و آجری یادمانی تبدیل شده‌است که به دلیل اختراع سکنج، یک روش قابل اعتماد برای حمایت از پایه دایره ای گنبد سنگین بر روی دیوارهای یک اتاق مربع بود. گنبدها به عنوان بخشی از کاخ‌های سلطنتی، قلعه‌ها، کاروانسراها و معابد، و دیگر بناها ساخته شدند.

در سال ۱۳۸۶ خورشیدی در هنگام خاکبرداری و عملیات عمرانی در نزدیکی روستای جوبجی در شهرستان رامهرمز استان خوزستان، یک آرامگاه شاهی متعلق به سده ۶ پیش از میلاد کشف شد. سازه شامل یک اتاقکِ گور زیرزمینی سنگی در جهت شرقی ـ غربی با ابعاد ۴٫۵ متر طول و ۲٫۲ متر پهنا است که از طریق پلکان در غرب قابل دسترس و احتمالاً روی این فضا گنبدی وجود داشته است. مقبره با ساختارهای مشابه با گنبد (و طاق) در دیگر مقابر باستانی مربوط به سده 8 تا 6 قبل از میلاد در آپادانا در شوش نیز کشف گردیده است.

با معرفی اسلام در قرن هفتم، معماری مسجد و مقابر نیز این گونه را تصویب و توسعه داد. از نوآوریی‌های سازه ای می‌توان به گنبد رک، طبلی، گنبد مخروطی، گنبدهای دو پوش و سه پوش، و استفاده از مقرنس‌ها و فرم‌های پیازی اشاره کرد. الگوی تزئینی آجر، دنده‌های تزیینی، گچبری رنگی و کاشیکاری‌های رنگارنگ برای تزئین خارج و همچنین سطوح داخلی استفاده می‌شود.

 منابع 



 کتابشناسی 





















رده:صفحات با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:گنبدها
رده:معماری ایرانی