پسر خدا

اصطلاح «پسر خدا» در تنخ به‌عنوان راهی دیگر برای اشاره به انسان‌هایی به‌کار می‌رود که رابطه‌ای ویژه با خدا دارند. در سفر خروج، قوم اسرائیل «پسر نخست‌زادهٔ خدا» نامیده می‌شود. سلیمان نیز «پسر خدا» خوانده شده است (دوم سموئیل ۷:۱۴، اول تواریخ ۲۸:۶). فرشتگان، مردان عادل و پارسا، و پادشاهان اسرائیل همگی «پسران خدا» نامیده شده‌اند (پیدایش  ۶:۲ تا ۶:۴، ایوب ۱:۶، ۲:۱، ۳۸:۷).

در عهد جدید از کتاب مقدس مسیحیان، عنوان «پسر خدا» در موارد بسیاری به عیسی اطلاق می‌شود. در دو مورد، عیسی به‌وسیلهٔ صدایی که از آسمان سخن می‌گوید به‌عنوان پسر خدا شناخته می‌شود. عیسی هم به‌طور صریح و هم ضمنی خود را پسر خدا توصیف می‌کند و همچنین افراد گوناگونی که در عهد جدید ظاهر می‌شوند، او را پسر خدا می‌خوانند.One teacher: Jesus' teaching role in Matthew's gospel by John Yueh-Han Yieh 2004  pages 240–241Dwight Pentecost The words and works of Jesus Christ 2000  page 234The International Standard Bible Encyclopedia by Geoffrey W. Bromiley 1988  pages 571–572 عیسی «پسر خدا» نامیده می‌شود و پیروان عیسی «مسیحیان» خوانده می‌شوند. هنگامی که این اصطلاح دربارهٔ عیسی به‌کار می‌رود، اشاره‌ای است به نقش او به‌عنوان مسیح یا کریستوس، پادشاهی که به‌وسیلهٔ خدا برگزیده شده است.Merriam-Webster's collegiate dictionary (10th ed.) (2001). Springfield, MA: Merriam-Webster. زمینه‌ها و شیوه‌هایی که در آن‌ها عنوان «پسر خدا» دربارهٔ عیسی معنایی فراتر از یا متفاوت از عنوان مسیح دارد، همچنان موضوع پژوهش و بحث‌های علمی است.

اصطلاح «پسر خدا» نباید با اصطلاح «خدای پسر» ()، یعنی دومین شخص از تثلیث در الهیات مسیحی، اشتباه گرفته شود. آموزهٔ تثلیث، عیسی را خدای پسر می‌داند که از نظر ذات با خدای پدر و خدای روح‌القدس یکسان است، اما از نظر شخص متمایز به‌شمار می‌آید (شخص اول و سوم تثلیث). مسیحیان غیرتثلیثی اطلاق عنوان «پسر خدا» به عیسی را که در عهد جدید آمده است، می‌پذیرند.

 یهودیت 
جایگزین=|بندانگشتی|متن زیر تصویر
اگرچه اشاره به «پسران خدا»، «پسر خدا» و «پسر لرد» گاهی در ادبیات یهودی یافت می‌شوند، اما آن ها هرگز به تبار فیزیکی از خدا اشاره نمی‌کنند. همچنین دو مورد وجود دارد که پادشاهان یهودی به صورت نمادین به عنوان خدا معرفی می‌شوند. این عنوان‌ها اغلب به معنای کلی استفاده می‌شود به طوری که در آن از مردم یهودی به عنوان «فرزندان خدای شما» یاد می‌شود.

زمانی که این عنوان توسط ربی‌ها استفاده می‌شود، به عنوان یک اشاره به مسیح در یهودیت نیست، بلکه به اسرائیل یا به‌طور کلی به انسان اشاره دارد. در یهودیت عنوان مسیحا معنای وسیع‌تری دارد و به طیف وسیعی از افراد و اشیا اشاره می‌کند و لزوماً به فرجام‌شناسی یهودی گفته نمی‌شود.

 مکاشفه جبرئیل 
مکاشفه جبرئیل یک سنگ یادبود یک متری که بر روی آن ۸۷ سطر متن با مرکب به زبان عبری نوشته شده و شامل مجموعه‌ای از ابلاغ‌های کوتاه است، این سنگ یادبود، دست‌نوشته‌های طومارهای دریای مرده را وصف کرده و مربوط به اواخر قرن ۱ قبل از میلاد است.

در این سنگ یادبود از یک رهبر با عنوان «پسر خدا» نام برده شده.

 طومارهای دریای مرده 
در برخی از نسخه‌های سفر تثنیه، طومارهای دریای مرده به پسران خدا به جای پسران اسرائیل اشاره می‌کند. (احتمالاً به فرشتگان اشاره می‌کند) در هفتادگانی نیز به همین موضوع اشاره شده‌است.

در متن میدراش خدا به پادشاهی از تبار داوود به عنوان پسرش اشاره می‌کند.

 دروغ‌نامیده‌ها 
در هر دو متن یوسف و آسنات و متن مربوط داستان آسنات، یوسف به عنوان «پسر خدا» نام برده می‌شود. در متن نیایش یوسف، از یعقوب و فرشته به عنوان «پسران خدا» نام برده می‌شود.

 تلمود 
این سبک نامگذاری نیز برای برخی از ربی‌ها در تلمود استفاده شده‌است.

 مسیحیت 
در مسیحیت عنوان «پسر خدا» اشاره به وضعیت عیسی به عنوان پسر الهی خدای پدر است که در عهد جدید و الهیات مسیحی اولیه استفاده شده‌است. همچنین عنوان «پسر خدا» و «پسر لرد» در چند قسمت از عهد عتیق یافت می‌شوند، اما به‌طور کلی به عیسی یا تثلیث مستقیماً اشاره نمی‌شود. 

 اسلام 

عیسی در اسلام به نام «عیسی پسر مریم»  شناخته می‌شود و به عنوان پیامبر خدا (خدا در اسلام) برای هدایت قوم بنی‌اسرائیل (مسیح) معرفی شده‌است. اسلام به‌طور کامل انکار می‌کند که عیسی پسر خدا (الله) یا بخشی از خدا (الله) باشد و همچنین در دیدگاه اسلامی، عیسی به فرمان خدا متولد می‌شود و دارای پدر (پدر زمینی و خاکی) نیست به طوری که به دستور خدا، جبرئیل روح عیسی را به مریم دمید و سپس عیسی متولد شد.

 بهائیت 
در نوشته‌های بهائیت، اصطلاح «پسر خدا» به عیسی نسبت داده می‌شود. اما حاکی از ارتباط فیزیکی واقعی بین عیسی و خدا نیست و به صورت نمادین برای نشان دادن ارتباط معنوی بسیار قوی بین عیسی و خدا و منشأ اعتبار او استفاده می‌شود.

 منابع 

رده:واژگان مذهبی
رده:عبارت‌های کتاب مقدس
رده:فرزندان بر پایه شخص
رده:مسیح‌شناسی