ظرفیت جذب

ظرفیت جذب، در مدیریت اجرایی کسب‌وکار، به‌عنوان توانایی بنگاه در تشخیص ارزش اطلاعات بیرونی جدید، جذب و به‌کارگیری آن در راستای اهداف تجاری بنگاه تعریف شده است. در واقع ظرفیت جذب یک قابلیت پویا، مربوط به خلق و به‌کارگیری دانش است که توانایی بنگاه را در به‌دست آوردن و حفظ یک مزیت رقابتی افزایش می‌دهد.Cohen, W. M. , & Levinthal, D. A. (1990). Absorptive capacity: A new perspective on learning and innovation. Administrative Science Quarterly, 35,pp 128-152.

از آن جایی که ظرفیت جذب، فعالیتی پویا و از جنس شناسایی و اکتساب دانش است و پایه دانشی نیز یکی از مهم‌ترین دارایی‌های سازمان برای دستیابی به مزیت رقابتی است. ظرفیت جذب ماهیتی میان‌رشته‌ای دارد و ردپای مفهوم ظرفیت جذب در حوزه‌های مختلف از جمله مدیریت نوآوری، عملکرد تجاری، انتقال بین‌سازمانی دانش، یادگیری بین‌سازمانی و مدیریت دانش دیده می‌شود.فرتاش، کیارش، کیارش، سلامی، and موسوی داودی. "نقش ظرفیت جذب در بهبود رقابت پذیری فناوری: کلید موفقیت سازمان‌های دولتی کشورهای در حال توسعه (با تأکید بر ایران)." فصلنامه علمی ـ پژوهشی مدیریت سازمان‌های دولتی 2 (2014): 76-106.

 تاریخچه و مفهوم ظرفیت جذب 
مفهوم ظرفیت جذب اولین بار توسط کوهن و لوینتال در سال‌های ۱۹۸۹ و ۱۹۹۰ معرفی گردید. طبق نظر آنها ظرفیت جذب عبارت است از توانایی یک بنگاه برای درک ارزش اطلاعات جدید و خارج از بنگاه، تجزیه و تحلیل ارزش اطلاعات و سپس کاربست آنها در اهداف تجاری. این فرایند در توانمندی نوآورانه بنگاه بسیار حیاتی و مهم می‌باشد. کوهن و لوینتال بر روی جنبه‌های شناختی فرایند یادگیری و نوآوری تمرکز بیشتری کردند. آنها معتقدند توانمندی نوآوری می‌تواند از طریق فرایند درک ارزش‌های جدید، استفاده از ارزش‌های کسب شده و به‌کارگیری آن‌ها انجام شود و این فرایند می‌تواند ظرفیت جذب در سازمان را تحت تأثیر قرار دهد.

 ابعاد ظرفیت جذب 
 اکتساب 
قابلیت بنگاه در شناسایی و کسب دانشی که خارج از بنگاه تولید شده و برای عملیات بنگاه مهم است.

 جذب 
روال‌ها و فرآیندهایی که به بنگاه اجازه تجزیه و تحلیل، پیشرفت، تفسیر و ترجمه کردن و فهمیدن اطلاعات به‌دست‌آمده از منابع خارجی را می‌دهد.

 تبدیل 
به معنی توانمندی‌های بنگاه در توسعه و تصحیح روال‌هایی که ترکیب دانش‌های موجود را با آن‌هایی که به‌تازگی کسب و جذب شده‌اند، تسهیل می‌کند؛ که این امر به‌وسیلهٔ افزودن یا حذف دانش یا به‌صورت ساده‌تر ترجمه و تفسیر یکسان دانش (یک دانش) انجام می‌شود.

 به‌کارگیری 
بهره‌برداری نشان‌دهندهٔ توانایی بنگاه برای برداشت محصول و ترکیب دانش در میان عملیات است. این امر به بازیابی دانش موجود که برای استفاده از آن درونی‌سازی شده است، نیاز دارد.

 نگهداری 
به حفظ دانش در طول زمان اشاره دارد.

 بازآوری مجدد 
دانش جذب‌شده گاهی باید برای سال‌ها نگهداری شود، تا وقتی که در نهایت در محصول جدید به‌کار گرفته شود.Zahra, S. A. , & George, G. (2002). Absorptive Capacity: A Review, Reconceptualization, and Extension. Academy of Management Review, Vol. 27, No. 2,, pp 185-203.

 زیرمجموعه‌های ظرفیت جذب 
 ظرفیت جذب بالقوه 
شامل اکتساب دانش و قابلیت‌های جذب و درونی‌سازی است.

 ظرفیت جذب بالفعل و قابل بهره‌برداری 
بر تبدیل دانش و بهره‌برداری از آن تمرکز دارد.Zahra, S. A. , & George, G. (2002). Absorptive Capacity: A Review, Reconceptualization, and Extension. Academy of Management Review, Vol. 27, No. 2,, pp 185-203

 مقیاس‌های سنجش ظرفیت جذب دانش در سازمان‌ها 
کمیوسن و مورس در سال ۲۰۱۰ مقیاسی برای سنجش ظرفیت جذب دانش در سازمان‌ها طراحی کرده‌اند که شامل سه مولفهٔ زیر است:
 یادگیری اکتشافی
 یادگیری تحول‌آفرین
 یادگیری استثماری

 جستارهای وابسته 
 ظرفیت نوآوری
 مدیریت دانش
 یادگیری بین سازمانی

 منابع 

رده:تحقیق و توسعه
رده:نظریه سازمانی