اثر حقیقت واهی

اثر حقیقت واهی (همچنین شناخته شده به عنوان اثر اعتبار یا اثر حقیقت)، تمایل به باور و درست‌انگاری اطلاعات پس از تکرار اطلاعات است. این پدیده اولین بار در سال ۱۹۷۷ طی مطالعاتی در دانشگاه ویلانوا و دانشگاه تمپل مورد بحث و مطالعه قرار گرفت. وقتی حقیقتی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد، مردم بر این مسئله که آیا اطلاعات با دانسته‌های آنها در ارتباط است یا آشنا به نظر می‌رسد تکیه می‌کنند. شرایط اولیه مبنی بر مقایسه اطلاعات جدید و دانسته‌های قبلی در راستای اعتبارسنجی منطقی به نظر می‌رسد. تکرار اطلاعات و اظهارات منجر به باورپذیر شدن آنها در مقایسه با اطلاعاتی که تکرار نمی‌شوند در ذهن افراد می‌شود. اثر حقیقت واهی همچنین با خطای ادراک در ارتباط است.

محققان طی مطالعاتی در سال ۲۰۱۵ کشف کردند که آشنا شدن با موضوعات از طریق تکرار آن می‌تواند بر عقلانیت غلبه کند. و شنیدن مکرر اینکه حقیقتی اشتباه است می‌تواند باور شنونده را تحت تأثیر قرار دهد.

اثر حقیقت واهی در زمینه‌های مبارزات انتخاباتی، تبلیغات، رسانه‌های خبری و تبلیغات سیاسی نقش بسیار مهمی دارد.

 نمونه 
اگر چه اثر حقیقت واهی از نظر علمی تنها در سال‌های اخیر مورد بررسی قرار گرفته‎، اما این پدیده هزاران سال است زندگی مردم را تحت تأثیر قرار داده است. ناپلئون عقیده داشت مهم‌ترین عنصر در اثرگذاری و بلاغت سخنرانی تنها یک چیز است و آن تکرار است. تنها تکرار یک ادعا می‌تواند آن را به عنوان یک واقعیت اثبات شده در ذهن افراد حک کند. افرادی همچون کوئنتیلی، مارکوس آنتونیوس، رونالد ریگان، شکسپیر و ژولیوس سزار از جمله کسانی بوده‌اند که از اثر حقیقت واهی برای پیشبرد اهداف خود بهره برده‌اند.

اثر حقیقت واهی نقش مهمی در زمینه فعالیت‌های مختلف ایفا می‌کند. در طول مبارزات انتخاباتی، اطلاعات نادرست در مورد یک نامزد در صورت تکرار در تبلیغات تلویزیونی باعث شود مردم آن اطلاعات غلط را به عنوان حقیقت باور کنند. همچنین تبلیغات و تکرار ادعاهای بی اساس در مورد یک محصول ممکن است منجر به افزایش فروش شود به این دلیل که برخی از بینندگان بر این باورند که این اطلاعات از منبع معتبری به آنها ارائه شده است. اثر حقیقت واهی جزء اصلی از اطلاعات رسانه و تبلیغات سیاسی است.

 منابع 

 برای مطالعهٔ بیشتر 





رده:خطاها
رده:سوگیری‌های حافظه
رده:سوگیری‌های شناختی
رده:شناخت
رده:صفحات با ترجمه بازبینی‌نشده
رده:نظریه تصمیم
رده:نظریه دورنما
رده:روش‌های تبلیغات سیاسی
رده:دست‌کاری روان‌شناختی