سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران

سازمان عقیدتی سیاسی ارتش سازمانی است مستقل و متمرکز در تابعیت فرماندهی کل قوا که به همراه سازمان حفاظت اطلاعات ارتش و فرماندهی ارتش یکی از سه هیئت رئیسه ارتش جمهوری اسلامی ایران است. این سازمان  از نظر نیرو انسانی و آماد و پشتیبانی تابع ستاد آجا است؛ که «نظارت بر حفظ و اجرای موازین اسلامی، ارائه آموزش‌های عقیدتی و سیاسی، ارتقای بینش دینی و سیاسی کارکنان ارتش، انتشار نشریات، کتاب‌ها و دیگر محصولات فرهنگی و هنری و انجام کلیه وظایف روابط عمومی در ارتش» را بر عهده دارد. این نهاد در ۲۴ مهرماه ۱۳۵۸ تأسیس شد.

 تاریخچه 
پس از پیروزی انقلاب اسامی در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ و گروهی از نیروهای مذهبی و انقلابی به همراه عده‌ای از کارکنان ارتش در ستاد مشترک جمع شدند و در محل ساختمان مستشاران نظامی آمریکا (که تنها ساختمان خالی ستاد بود) کمیته نظامی امام خمینی را تشکیل دادند. سپس حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا صفایی در ستاد مشترک ارتش استقرار یافت و سید علی خامنه‌ای نیز (که در آن زمان عضو شورای انقلاب بود) طی حکمی در تاریخ ۲۳ مهرماه ۱۳۵۸ دستور ادامه کار در زمینه طرح سیاسی ایدئولوژیک در ارتش و اقدام‌های لازم برای پیاده کردن آن را صادر کرد. فردای آن روز (۲۴ مهرماه ۱۳۵۸) این طرح در شورای انقلاب مطرح و به تصویب رسید و با این حرکت، نهاد عقیدتی سیاسی در ارتش، به صورت رسمی تشکیل شد.

در پی وقوع اختلافات بنی صدر با روح الله خمینی و طرفدارانش، خمینی با صدور حکمی، غلامرضا صفایی را به عنوان رئیس اداره سیاسی ایدئولوژیک ارتش منصوب کرد و حکمی نیز خطاب به رئیس ستاد مشترک ارتش صادر کرده و تصریح کرد که سازمان سیاسی ایدئولوژیک در انتخاب خط مشی خود صرفاً تابع ولایت فقیه است و فقط از نظر انسانی و آماد و پشتیبانی تابع ستاد مشترک ارتش است.

اولین جدول سازمان اداره سیاسی ایدئولوژیک ارتش در تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۶۰ تصویب شد. عقیدتی سیاسی به مرور و در مدت ۳ تا ۴ سال، جدول سازمانی تمام قسمت‌ها، از ادارات تا تیم‌ها را تنظیم و ابلاغ کرد و در تاریخ ۴ مرداد ۱۳۶۲، اداره سیاسی ایدئولوژیک، به اداره عقیدتی سیاسی تغییر نام داد.

تا قبل از تصویب قانون ارتش در سال ۱۳۶۶، علاوه بر ادارات نیروهای سه‌گانه ارتش و ستاد مشترک، عقیدتی سیاسی وزارت دفاع نیز در تابعیت سازمان عقیدتی سیاسی ارتش بود و سپس با ادغام وزارتخانه‌های دفاع و سپاه در یک وزارتخانه تحت عنوان وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، عقیدتی سیاسی این وزارتخانه مستقل شد.برنامه‌های سالروز تأسیس سازمان عقیدتی سیاسی ارتش اعلام شد

 مأموریت و وظایف 
بنابر ماده ۱۴ و ۱۵ قانون آجا، سازمان عقیدتی سیاسی، سازمانی است با سلسله مراتب مستقل و متمرکز که مسئولینش از روحانیونی که حداقل دوره سطح را به پایان رسانده و در هیچ‌یک از تشکل‌های سیاسی عضویت و فعالیت نداشته باشند، تعیین می‌گردند.

سازمان عقیدتی سیاسی ارتش مأموریت و وظایف زیر را بر عهده دارد:
 مأموریت: رشد و گسترش فرهنگ و ارزش‌های اسلامی در ارتش و وزارت دفاع و سازمان‌های وابسته به آنها بر اساس معیارها و ضوابط اسلامی و تدابیر ورهنمودها و دستورالعمل‌های مقام رهبری.
 وظایف:
 مهم ترین وظیفه سازمان عقیدتی سیاسی آجا، مطابق دستور العمل های فرماندهی کل قوا، سیاستگذاری فرامین فرمانده کل قوا در آجا، صیانت از کلیه نیروها، کارکنان و فرماندهان ارتش جمهوری اسلامی، از لحاظ مکتبی و نظارت بر آنها و همچنین کنترل و هماهنگی نیروهای ارتش در سطوح عالی است.
 آموزش عقیدتی و سیاسی پرسنل جهت رشد مذهبی و سیاسی آنان.
 انجام فعالیت‌های تبلیغی برای پرسنل از قبیل انتشار جزوات و نشریات، تشکیل کتابخانه‌ها و نمایشگاه‌ها و تولید برنامه‌های رادیو تلویزیونی‌ ارتش و اداره مساجد و سایر اماکن مذهبی مربوط.
 ارائه خط مشی‌های مکتبی به مبادی ذی‌ربط در جهت انطباق سازماندهی‌ها، مقررات، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها با ضوابط و معیارهای‌اسلامی.
 نظارت بر حفظ و عمل به موازین اسلامی در تمامی زمینه‌ها و اعلام موارد خلاف به مسئولین جهت رفع آنها و گزارش به فرماندهی کل درصورت لزوم.
 بررسی و ارزیابی پرسنل از لحاظ شایستگی مکتبی جهت انتصابات، ترفیعات و مأموریت‌های خارج از کشور.
 انجام کلیه وظایف روابط عمومی ارتش و وزارت دفاع و سازمان‌های وابسته به آنها.
تبصره - ارتش و وزارت دفاع و سازمان عقیدتی و سیاسی وابسته به آنها موظفند پشتیبانی‌های لجستیکی و پرسنلی مورد نیاز سازمان عقیدتی‌سیاسی را در چهارچوب جداول سازمان مربوط که به تصویب فرمانده کل می‌رسد، در اختیار قرار دهند.

 رؤسای سازمان 
تاکنون افراد زیر ریاست سازمان عقیدتی سیاسی ارتش را عهده‌دار بوده‌اند:
 غلامرضا صفایی از ۲۲ فروردین ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۴
 محمود قوچانی  از ۱۳۷۴ تا ۲۵ مرداد ۱۳۷۹
 سید محمود علوی از ۲۵ مرداد ۱۳۷۹ تا ۲۸ تیر ۱۳۸۸
 سید محمدعلی آل‌هاشم از ۲۸ تیر ۱۳۸۸ تا ۱۱ تیر ۱۳۹۶
 عباس محمدحسنی از ۱۱ تیر ۱۳۹۶ تا کنون

 جستارهای وابسته 
 ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
 ارتش جمهوری اسلامی ایران
 ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران

 منابع 

رده:ارتش_جمهوری_اسلامی_ایران