مناره‌های غزنی

مناره‌های غزنین دو برج مناره‌ای تزئین شده در مرکز افغانستان است که در میانهٔ سدهٔ دوازده میلادی ساخته شدند و تنها یادگارهای به جای مانده از بهرام‌شاه‌اند.C.E. Bosworth, The Later Ghaznavids, (Columbia University Press, 1977), 115. این دو مناره ۶۰۰ متر از یکدیگر فاصله دارند و در فضایی باز در شرق غزنی جای دارند.

هر دو مناره، ۲۰ متر بلندی دارند و از آجر پخته ساخته شده‌اند. سطح این دو برج با الگوهای هندسی منظم تزئین شده و آیه‌های قرآن با موزائیک‌های تراکوتا روی آن نوشته شده‌است. در دههٔ ۱۹۶۰ در دورهٔ کوتاهی تلاش شد تا از این برج‌ها نگهداری شود و بر روی سقف آن‌ها ورق‌های فلزی قرار داده شد.

 پیشینه 
مناره‌های سدهٔ ۱۲ میلادی غزنی، شناخته شده‌ترین بناهای تاریخی شهر غزنی و از جمله یادگارهای حکومت غزنویان هستند. نام سازندهٔ هر یک از مناره‌ها، بر روی آن‌ها گذاشته شده‌است که عبارت‌اند از منارهٔ مسعود سوم (۱۰۹۹ تا ۱۱۱۵ میلادی) و منارهٔ بهرام‌شاه (۱۱۱۸ تا ۱۱۵۷ میلادی). کاخ مسعود سوم در نزدیکی برج‌ها بنا شده بود.

مناره‌ها بلندی بیشتری داشتند اما در گذر زمان بخش بالایی آن‌ها آسیب دید و تخریب شد. بخشی از منارهٔ مسعود سوم در اثر زمین‌لرزه در ۱۹۰۲ آسیب دید. در نقاشی‌های به جای مانده از پیش از زمین‌لرزهٔ ۱۹۰۲، این مطلب به خوبی روشن است.

 مشکلات 
از مناره‌های غزنی به خوبی نگهداری نمی‌شود و هر دو برج در خطر بلایای طبیعی و ناپایداری‌های سیاسی افغانستان‌اند. هیچ پایگاه امنیتی برای نگهداری از برج‌ها در محل مستقر نیست و آن‌ها نیاز به تعمیر سقف برای جلوگیری از نفوذ آب دارند.

الگوی تزئینی روی دیوارهٔ برج‌ها دارای جزئیات فراوان و پیچیده‌است به همراه آیات قرآن که روی آن‌ها کار شده و همه به سرعت در حال خرابی در اثر برف و باران‌اند. همچنین سیل و آبگرفتگی‌های دوره‌ای که در منطقه روی می‌دهد به سرعتِ خرابی این برج‌ها افزوده‌است.

 جستارهای وابسته 
 منار جام
 مناره
 غزنی

 منابع 

رده:برج‌ها
رده:حفاظت تاریخی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در استان غزنی، افغانستان
رده:معماری اسلامی
رده:معماری مسجد
رده:مناره‌ها
رده:میراث جهانی در خطر