صدهزار شهید تفلیس

صد هزار شهید تفلیس () قدیسان کلیسای ارتدکس گرجی اند که در سال ۱۲۲۶ میلادی پس از تسخیر شهر تفلیس به دست جلال‌الدین خوارزمشاه، به خاطر انکار نکردن مسیحیت به دستور سلطان جلال‌الدین کشته شدند. در ۱۳ نوامبر هر سال کلیسای گرجستان مراسم یادبودی برای آنان برگزار می‌کند.Machitadze, Archpriest Zakaria (2006), "The Hundred Thousands Martyrs of Tbilisi (†1227)", in The Lives of the Georgian Saints . pravoslavie.ru. Retrieved on 2011-11-13.
 تاریخچه 
نخستین رویارویی سلطان جلال‌الدین با پادشاهی گرجستان در سال ۱۲۲۵ میلادی در نبرد گارنی روی داد که منجر به شکست گرجی‌ها شد. در سال ۱۲۲۶ جلال‌الدین تفلیس را محاصره کرد. رسودان، ملکه گرجستان، و دربارش موفق به فرار از گرجستان شدند. سرانجام در ۹ مارس ۱۲۲۶ گروهی از مسلمانان ساکن تفلیس دروازه‌های شهر را به روی سپاه جلال‌الدین باز کردند. مهاجمان شهر را غارت کرده و جمعیت مسیحی آن را قتل‌عام کردند. یک مورخ گرجی دربارهٔ بی رحمی سربازان جلال‌الدین در کشتار مردم شهر اینگونه گزارش کرده: «کلمات از توصیف ویرانی که دشمن وارد کرد قاصر اند، سربازان دشمن کودکان شیرخواره را از آغوش مادرانشان جدا کرده و سر آنان را به پل می‌کوبیدند». مورخان مسلمان، عزالدین بن اثیر و شهاب الدین زیدری نسوی که منشی جلال‌الدین خوارزمشاه بود، کشتار مسیحیان گرجی که اسلام نیاورده بودند را تأیید کردند.Minorsky, Vladimir, "Tiflis", in: M. Th. Houtsma, E. van Donzel (1993), E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936, p. 756. Brill,Boyle, J. A. (1968), The Cambridge History of Iran, vol. 5, p. 328. Cambridge University Press,

به دستور سلطان جلال‌الدین نشان‌های مسیح و مریم مقدس را روی پلی در رود کر قرار دادند و مسیحیان را مجبور به زیر پا نهادن این نشان‌ها کردند، مسیحیانی که از زیر پا گذاشتن این نشان‌ها سرباز زدند و اسلام نیاوردند همگی گردن زده شدند. Metreveli, Roin (ed. , 2008), Kartlis Tskhovreba , p. 541. Artanuji,

یکی از مورخان گرجی شمار کشته شدگان را ده هزار تن گزارش می‌کند (به گرجی: ათნი ბევრნი، تلفظ: اَتنی بِوِرنی). معنی بخش اول این عدد، اَتنی، ده است و بخش دوم، بِوِرنی، در گرجی امروزی به معنی بسیار است اما معنی منسوخ شده این کلمه ده هزار است که نشات گرفته از واژه پهلوی بیور به معنی ده هزار است.Gvozdanović, Jadranka (1992), Indo-European numerals, p. 315. Walter de Gruyter,

 منابع 

رده:تاریخ تفلیس
رده:درگذشتگان ۱۲۲۶ (میلادی)
رده:قدیسان گرجستان
رده:قدیسان مسیحی در سده ۱۳ (میلادی)
رده:قدیسان مسیحی کشته‌شده توسط مسلمانان