ماسان (فیلم)

ماسان (؛ همچنین با نام انگلیسی Fly Away Solo) یک فیلم درام مستقل محصول سال ۲۰۱۵ هند به زبان هندی با بازی ریچا چادا و ویکی کائوشال در نقش‌های اصلی است. این اولین بازی کوشال در سینمای هند و همچنین نخستین تجربه کارگردانی نیراج گایوان است. این فیلم محصول مشترک هند و فرانسه توسط دریشیام فیلمز، ماکاسار پروداکشنز، فانتوم فیلمز، سیکیا انترتینمنت، آرته فرانس سینما و پاته پروداکشنز است.

این فیلم در بخش نوعی نگاه در جشنواره فیلم کن ۲۰۱۵ به نمایش درآمد و برنده دو جایزه شد. همچنین در افتتاحیه جشنواره فیلم و فرهنگ دالیت نیویورک در سال ۲۰۱۹ به همراه فیلم‌های پری‌یروم پرومال (۲۰۱۸)، کالا (۲۰۱۸) و فاندری (۲۰۱۳) اکران شد. از زمان اکران در سال ۲۰۱۵، این فیلم به یک اثر کالت تبدیل شده است.

 خلاصه داستان 
ماسان داستان زندگی دو جوان را در واراناسی هند دنبال می‌کند.

دوی پاتاک (ریچا چادا)، مربی یک آموزشگاه کامپیوتر و شاگردش، پیوش آگاروال، حین برقراری رابطه در یک اتاق هتل توسط پلیس‌هایی که توسط کارکنان هتل مطلع شده بودند، غافلگیر می‌شوند. بازرس میشرا از دوی که لباس کمی بر تن دارد با موبایل خود فیلم می‌گیرد. پیوش خود را در حمام حبس کرده و با بریدن مچ دست خود خودکشی می‌کند. بازرس میشرا دوی را به معاونت در خودکشی پیوش تهدید کرده و از پدر دوی، ویدیادهار پاتاک، استاد زبان سانسکریت که اکنون یک کتاب‌فروشی با درآمد حدود ۱۰۰۰۰ روپیه در ماه دارد، تقاضای ۳۰۰۰۰۰ روپیه رشوه می‌کند. پاتاک وسوسه می‌شود در یک بازی شرط‌بندی شرکت کند که در آن مردم روی پسربچه‌هایی شرط می‌بندند که در اعماق رود گنگ شیرجه می‌زنند تا در زمانی مشخص، بیشترین تعداد سکه را جمع کنند. او پیش‌تر جونتا، پسری که در مغازه‌اش کار می‌کرد را از شرکت در این بازی منع کرده بود، اما با افزایش تهدیدهای میشرا تسلیم می‌شود. دوی در آموزشگاه‌های مختلف به دنبال کار می‌گردد اما با پخش شدن خبر رابطه‌اش، با آزار و اذیت همکاران مواجه می‌شود. او سرانجام یک شغل دولتی موقت در راه‌آهن هند پیدا می‌کند، اما به پدرش می‌گوید که می‌خواهد به محض پرداخت کامل رشوه میشرا، برای تحصیل در دانشگاه الله‌آباد واراناسی را ترک کند.

دیپاک کومار (ویکی کوشال) جوان‌ترین عضو یک خانواده از طبقه دوم است که در گات‌های مخصوص سوزاندن مردگان کار می‌کنند. او دانشجوی مهندسی عمران در یک دانشکده پلی‌تکنیک است. پدر دیپاک نمی‌خواهد پسرانش شغل آبا و اجدادی‌شان را ادامه دهند. دیپاک عاشق شالو گوپتا (شوتا تریپاتی)، دختری از طبقه مرفه هندو می‌شود. آن‌ها شروع به ملاقات با یکدیگر می‌کنند و در سفری به الله‌آباد در سواحل گنگ، لحظات صمیمی را با هم سپری می‌کنند. در بازگشت به واراناسی، دیپاک درباره طبقه اجتماعی خود و کارش که سوزاندن اجساد است به او می‌گوید. شالو اهمیتی نمی‌دهد و می‌گوید اگر والدینش مخالفت کنند، آماده است با او فرار کند. او از دیپاک می‌خواهد که روی امتحاناتش و پیدا کردن یک شغل خوب تمرکز کند.

در یک سفر زیارتی با خانواده‌اش، شالو در تصادف اتوبوس جان باخت. جسد او همراه با دیگر قربانیان به همان مرده‌سوزخانه‌ای می‌رسد که خانواده دیپاک در آن کار می‌کنند. دیپاک با دیدن جسد او ویران می‌شود. او سرانجام بر غم خود غلبه کرده و توسط راه‌آهن هند به عنوان مهندس در الله‌آباد استخدام می‌شود.

در یک مسابقه غواصی ویژه، پاتاک ۱۰۰۰۰ روپیه، که بخش قابل توجهی از پس‌انداز باقی‌مانده‌اش است، روی جونتا شرط‌بندی می‌کند. جونتا نزدیک بود غرق شود و توسط ویدیادهار به بیمارستان منتقل می‌شود؛ ویدیادهار سوگند می‌خورد که دیگر هرگز اجازه ندهد پسر در مسابقه شرکت کند. وقتی جونتا به هوش می‌آید، مشخص می‌شود که او انگشتر شالو را پیدا کرده است، انگشتری که دیپاک در اوج غم و اندوه به گنگ انداخته بود. جونتا آن را به ویدیادهار می‌دهد و او با فروش انگشتر، رشوه بازرس میشرا را به طور کامل پرداخت می‌کند.

دوی قبل از ترک واراناسی، به دیدن خانواده پیوش می‌رود، جایی که پدرش بر سر او فریاد می‌زند و او را طرد می‌کند. او به کناره‌های گنگ می‌آید تا هدیه‌ای را که پیوش در آن روز سرنوشت‌ساز در هتل به او داده بود، به آب بسپارد. دیپاک که در ساحل است، متوجه گریه او شده و به او آب تعارف می‌کند. یک قایق‌ران آن‌ها را صدا می‌زند و پیشنهاد می‌دهد که هر دو را به سمت تریونی سنگام ببرد. آن‌ها هر دو سوار قایق شده و شروع به گفتگو می‌کنند.

 مضامین 
ماسان، فیلمی درباره شخصیت‌هایی است که در چرخه درد و رستگاری گرفتار شده‌اند و معضلات وجودی را به تصویر می‌کشد. در حالی که فیلمنامه وارون گروور حس رئالیسم شاعرانه دارد، میزانسن فیلم و سایر جنبه‌های فیلمی مانند صدا، فیلمبرداری و حتی انتخاب بازیگران به برجسته کردن مضامین کلیدی فیلم کمک می‌کند. «ماسان»، داستانی درباره شخصیت‌هایی که تحت تأثیر بلایای مختلف قرار گرفته‌اند، به طور مضمونی به بررسی نگرانی‌ها درباره رنج، عذاب و رستگاری می‌پردازد. عنوان فیلم که به معنای مرده‌سوزخانه است و فضای آن، به مضامین زوال، نابودی و رستاخیز اشاره دارد. ماسان در واراناسی، مرکز تاریخی معنویت و رستگاری روایت می‌شود که به عنوان مخزنی از ارزش‌های قدیمی و دیگ جوشانی از جاه‌طلبی‌های برآورده نشده به تصویر کشیده شده است. دو مسیر با هم درآمیخته‌اند، یکی در غم و دیگری در خوش‌بینی. دوی (ریچا چادا) رابطه‌ای با معشوقش دارد که منجر به باج‌خواهی و آزار و اذیت یک افسر پلیس (بهاگوان تیواری) و همچنین خشم پنهان پدرش پاتاک (سانجای میشرا) می‌شود. در حالی که دوی در لاک خود فرو رفته است، پاتاک با کمک جونتای پرانرژی (نیکیل ساهنی)، کودکی که برای او کار می‌کند، خطرات کوچک و بزرگی را برای حفظ آبروی خود می‌پذیرد.

در همین حال، دیپاک (ویکی کوشال) سفر خود را از مرده‌سوزخانه‌های واراناسی آغاز کرده است؛ برزخی طبقاتی که در آن خانواده «دم» او سال‌هاست که خاکسترها را از روی بقایای مردگان پاک می‌کنند.

 بازیگران 
 ریچا چادا در نقش دوی پاتاک
 ویکی کوشال در نقش دیپاک کومار
 شوتا تریپاتی در نقش شالو گوپتا
 سانجای میشرا در نقش ویدیادهار پاتاک
 پانکاج تریپاتی در نقش سادیا
 روهیت ساراف در نقش پارول
 بهاگوان تیواری در نقش بازرس میشرا
 نیکیل ساهنی در نقش جونتا
 وینیت کومار در نقش دم راجا
 شری دار دوبی در نقش کی‌کی
 ساتیاکام آناند در نقش ویکرام مالاه
 آمیتاب باچان در نقش یک شاعر
 نیهاریکا رایزادا در نقش افتخاری

 موسیقی متن 

آهنگسازی قطعات فیلم ماسان توسط گروه ایندین اوشن انجام شده و اشعار آن را وارون گروور سروده است. این آلبوم نقدهای مثبتی از سوی منتقدان دریافت کرد.

فیلم شامل نمونه‌های متعددی از شعر هندی و اردو در مقاطع مختلف است، از جمله آثاری از اکبر الله‌آبادی، بشیر بدر، بریج نارایان چاکباست، میرزا غالب، اودای پراکاش و دوشیانت کومار. وارون گروور، ترانه‌سرای فیلم، با بیان اینکه این کار یک ادای احترام آگاهانه بوده، توضیح داد که می‌خواسته شالو (با بازی شوتا تریپاتی) را به عنوان فردی نشان دهد که سرگرمی‌اش خواندن شعر هندی و شاعری است؛ چرا که این یک سرگرمی رایج در میان جوانان نسل هزاره و نسل ایکس در شمال هند، به‌ویژه هنگام عاشق شدن است، اما این جنبه به ندرت در فیلم‌های هندی نشان داده می‌شود.

آهنگ («Tu Kisi Rail Si») بر اساس اثری از شاعر معروف، دوشیانت کومار ساخته شده است.

 بازخورد 

 واکنش منتقدان 
ماسان با تحسین گسترده منتقدان در رسانه‌های اصلی مواجه شد. در وب‌سایت راتن تومیتوز، این فیلم بر اساس ۱۵ نقد، امتیاز ۹۳٪ و میانگین ۷.۸/۱۰ را در اختیار دارد.

آلن هانتر در اسکرین دیلی، این فیلم را «یک شروع بسیار جذاب» برای نیراج غایوان دانست و نوشت: «ویکی کوشال جذابیتی خام به شخصیت دیپاک می‌بخشد و ریچا چادا شخصیت دوی رنج‌کشیده را با اراده‌ای خستگی‌ناپذیر برای حرکت به جلو به تصویر می‌کشد. آویناش آرون دهاوار، مدیر فیلمبرداری، تصاویر فوق‌العاده‌ای از بنارس ثبت کرده است که روح پرجنب‌وجوش شهر را، از بازارهای خیابانی پرنور گرفته تا جرقه‌هایی که آسمان شب را از توده‌های هیزم مراسم تدفین پر می‌کنند، به خوبی منتقل می‌کند.» دبورا یانگ در هالیوود ریپورتر، فیلم را به عنوان «یک درام کلاسیک و تأثیرگذار از عشقی نافرجام» توصیف کرد که «بخشی از نسل جدید فیلم‌های مستقل است که هدف آشکارشان به آتش کشیدن محدودیت‌های یک جامعه سنتی بر آزادی‌های فردی است.» با این حال، جی وایزبرگ در نقد خود برای مجله ورایتی، آن را «داستانی صمیمانه اما بیش از حد جاه‌طلبانه از نابرابری طبقاتی و جنسیتی» دانست که کارگردان در غلبه بر ضعف‌های فیلمنامه و تدوین در آن ناکام مانده و در نتیجه درامی ناامیدکننده ارائه داده است.

شکر گوپتا، روزنامه‌نگار ارشد، در ستون خود نوشت که ماسان تأثیر عمیقی بر او گذاشته است: «نبض شهرهای کوچک هند را به گونه‌ای درک می‌کند که در هیچ اثر دیگری ندیده‌ام.» گایاتری گوری در فرست‌پست نوشت کارگردان رود گنگ را به شکلی صمیمی با فیلمنامه منسجم وارون گروور بافته است و افزود: «چندین لحظه حساس در اطراف گنگ جریان دارد که به زیبایی و بدون تسلیم شدن در برابر جاذبه‌های بصری توریستی فیلمبرداری شده‌اند؛ پس از خروج از سینما، این تصاویر در ذهن شما باقی می‌مانند، مانند شعله‌هایی که به آرامی در مرده‌سوزخانه‌ها خاموش می‌شوند.»

شوبرا گوپتا در ایندین اکسپرس نوشت: «ماسان سرشار از حس مکان و زمان، شعر و تغزل است و جوهره بنارس را، که در عین ثبات تغییرپذیر است، با مهارت و احساس ثبت می‌کند. این فیلم همچنین ظهور استعدادهای جدیدی را در نویسندگی و کارگردانی نوید می‌دهد: داستان گروور به شدت ارزش روایت کردن دارد و غایوان آن را به زیبایی بیان می‌کند.» نیکیل تانجا در نقد خود برای هاف‌پست نوشت: «غایوان در اولین فیلم خود جهانی عمیقاً تأثیرگذار خلق می‌کند که در عین حال ویرانگر و تعالی‌بخش است و مدت‌ها پس از پایان فیلم، بخشی از دنیای شما باقی می‌ماند.»

 جنجال 
انتشار نسخه استریم فیلم در هات‌استار با سانسور شدیدی همراه بود که منجر به بروز جنجالی میان این پلتفرم و تهیه‌کنندگان فیلم شد.

 جوایز 
+ مراسم اهدا / جشنواره فیلم تاریخ بخش / دسته دریافت‌کننده(ها)جشنواره فیلم کن۱۳ – ۲۴ مه ۲۰۱۵جایزه فیپرشی (نوعی نگاه)نیراج غایوانجایزه آینده (Prix de l'Avenir) در بخش (نوعی نگاه)جوایز فیلم انجمن تهیه‌کنندگان۱ ژانویه ۲۰۱۶امیدوارکننده‌ترین کارگردان اولبیست و دومین دوره جوایز اسکرین۸ ژانویه ۲۰۱۶امیدوارکننده‌ترین تازه‌وارد - مردویکی کوشالشصت و یکمین دوره جوایز فیلم‌فیر۱۵ ژانویه ۲۰۱۶بهترین کارگردان اولنیراج غایوانجوایز زی سین۲۰ فوریه ۲۰۱۶بهترین بازیگر مرد اولویکی کوشالبهترین کارگردان اولنیراج غایوانبهترین بازیگر نقش مکمل مردسانجای میشرابهترین بازیگر نقش مکمل زنشوتا تریپاتیبهترین تدویننیتین بایدشصت و سومین دوره جوایز ملی فیلم۳ مه ۲۰۱۶بهترین کارگردان فیلم اولنیراج غایوانجوایز استارداست۱۹ دسامبر ۲۰۱۶بهترین بازیگر سال به انتخاب سردبیر (زن)ریچا چادابهترین فیلمنامهوارون گرووربهترین ترانه‌سرا

 منابع 



 پیوند به بیرون 



رده:غالب دهلوی
رده:فیلم‌ها به زبان هندی
رده:فیلم‌های اولین ساخته کارگردان ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های اولین ساخته کارگردان
رده:فیلم‌های پتی
رده:فیلم‌های درام ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام به زبان هندی
رده:فیلم‌های درام فرانسوی
رده:فیلم‌های درام هند
رده:فیلم‌های فرانسوی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در اوتار پرادش
رده:فیلم‌های هندی
رده:فیلم‌های هندی‌زبان دهه ۲۰۱۰ (میلادی)