کلیسای جامع آلکساندر نوسکی (باکو)

کلیسای جامع آلکساندر نوسکی (؛ ترکی آذربایجانی: Aleksandr Nevski Başkilsəsi) یک کلیسای ارتدکس روسی در شهر باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان بود، که در سال ۱۹۸۹ ساخته و به سال ۱۹۳۶ از سوی بلشویک‌ها تخریب شده‌است. این بنا روزگاری بزرگ‌ترین کلیسا در منطقه قفقاز جنوبی بود. بین مردم به عنوان «کلیسای طلادار» نیز معروف بود.Энциклопедия / Религия и культовые сооружения: Александро-Невский Собор. baku.ruThe Alexander Nevsky Cathedral, Baku, Azerbaijan. alamy.com

 تاریخچه 
در سال ۱۸۷۸، «والریان پُزن» استاندار «استان باکو» ساخت کلیسایی برای جامعهٔ ارتدکس شهر مطرح کرد، که «نهاد علی مسائل مذهبی» با این ابتکار موافقت نمود. به موجب آن تصمیم‌گیری شد، که این کلیسا در خیابان «پرسیدسکایا» (خیابان «مختارف» فعلی) در جای قبرستان مسلمانان بنا شود. پس از ۱۰ سال بحث و جدال بین دولت و مردم بر سر محل ساخت کلیسا، کارهای عملیاتی ساخت و ساز شروع گردید. ۸ اکتبر ۱۸۸۸، مراسم کلنگ‌زنی با حضور الکساندر سوم، تزار روسیه برگزار شد. معمار آلمانی کلیسا «روبرت مارفلد» با دستیاری «ائوسیف قسلاوسکی» کارهای عملیاتی ساخت و ساز را آغاز کرد.Səadət Sarayı. ulduztourism.az
ولی با اتمام بودجه تخصیصی بزودی کارهای ساخت و ساز معلق شد، که با حمایت مالی مردم باکو این مشکل حل و فصل شد. ناگفته نماند ۷۰ درصد حمایت مالی از سوی مسلمانان صورت گرفته بود. همچنین زین‌العابدین تقی‌یف ۱۰ هزار منات از دارایی‌های خود برای ساخت این کلیسا اهدا نموده بود. ۱۰ هزار منات دیگر را نیز جامعه یهودی باکو جمع‌آوری کرده بودند. ساخت بنای کلیسا در سال ۱۹۸۹ پایان پذیرفت.Оджагова К. Городское самоуправление Баку в конце XIX--начале ХХ вв. — Б. : Нурлан, 2003. — С. 36. — 133 с.ПРАВОСЛАВНЫЕ ХРАМЫ СТАРОГО БАКУ. archived- azerbaijan-irs.com

در سال ۱۹۳۶، کلیسا به دست رژیم ژوزف استالین با جاسازی مواد منفجره در بنا تخریب گردید. هم‌اکنون «مدرسه موسیقی بلبل» و مدارس شمارهٔ ۱۸۹ و ۱۹۰ در محل قرارگیری کلیسای قبلی واقع می‌باشند.Ашурбейли С. Б. Очерк истории средневекового Баку, VIII -начало XIX вв.. — Б. : Издательство Академии наук Азербайджанской СССР, 1964. — С. 27. — 333 с.

 نگارخانه 

 منابع 

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۸۹۸ (میلادی) در امپراتوری روسیه
رده:کلیساهای ارتدکس روسی در جمهوری آذربایجان
رده:کلیساهای ارتدکس شرقی در جمهوری آذربایجان
رده:کلیساهای ارتدکس شرقی سده ۱۹ (میلادی)
رده:کلیساهای تخریب‌شده
رده:کلیساهای جامع ارتدکس روسی
رده:کلیساهای جامع در باکو
رده:کلیساهای کامل‌شده در ۱۸۹۸ (میلادی)
رده:مناطق سابق پرستش در جمهوری آذربایجان