سیزدهم

سیزدهم () فاصلهای در موسیقی کلاسیک است که از ترکیبِ یک اکتاو و یک «فاصلهٔ ششم» به وجود می‌آید. از آنجایی که تنها هفت «درجه» در مقیاسِ گام دیاتونیک وجود دارد، فاصلهٔ سیزدهم ترکیبی از درجه ششم شناخته می‌شود و فاصله‌ای «مطبوع» است. فاصلهٔ سیزدهم در بسیاری از سبک‌ها به ویژه جاز، در شکل آکورد مورد استفاده قرار می‌گیرد و برای اینکه مشخص باشد، معمولاً به صورت پایه از نت مبدأ قرار می‌گیرد.

 سیزدهم بزرگ 
فاصلهٔ «سیزدهم بزرگ» از ترکیبِ یک «اکتاو» و یک ششم بزرگ به وجود می‌آید و معکوس آن سوم کوچک است. دارای ۲۱ نیم‌پرده (یک اکتاو و ۹ نیم‌پرده) است و فاصلهٔ آن در اعتدال مساوی از نت پایه، ۲۱۰۰ سنت است.
200px|بندانگشتی|چپ|فاصله «سیزدهم بزرگ» در گام دو ماژور

 سیزدهم کوچک 

فاصله «سیزدهم کوچک» از ترکیبِ یک «اکتاو» و یک ششم کوچک به وجود می‌آید و معکوسِ آن سوم بزرگ است. دارای ۲۰ نیم پرده (یک اکتاو و ۸ نیم‌پرده) است و فاصله آن در اعتدال مساوی از نت پایه، ۲۰۰۰ سنت است.
200px|بندانگشتی|وسط|فاصله «سیزده کوچک» در گام دو مینور

 آکورد سیزدهم 
آکورد سیزدهم اغلب روی درجه پنجم گام قرار می‌گیرد و به «سیزدهم نمایان» معروف است. آکورد سیزدهم اگر روی «پایه» گام قرار گیرد، آکورد «سیزده بزرگ» و اگر روی درجه پنجم گام قرار گیرد «سیزده نمایان» نامیده می‌شود و آکوردی «نامطبوع» شناخته می‌شود.
400px|بندانگشتی|راست|کاربرد آکورد «سیزده نمایان» در قطعه «بعد از ظهر یک دیو» اثر: کلود دبوسی
200px|بندانگشتی|چپ|آکورد سیزده نمایان برای چهار صدا
بندانگشتی|وسط|آکورد سیزده نمایان روی درجه پنج گام فا ماژور

 جستارهای وابسته 
 فاصله (موسیقی)
 آکورد

 نگارخانه 
انواع مختلف آکوردهای سیزده:

 منابع 



رده:آکوردهای گسترده
رده:اجزا آکورد
رده:ششم‌ها
رده:فاصله‌های موسیقی