نهم (موسیقی)

نهم () فاصله‌ای در موسیقی کلاسیک است که از ترکیب یک اکتاو و یک «فاصلهٔ دوم» به وجود می‌آید. در دوران قواعد مشترک فاصلهٔ نهم، فاصله‌ای «نامطبوع» در تنالیته شناخته می‌شد. از آنجا که «نهم» یک فاصلهٔ دوم بیشتر از اکتاو است، از سطح تراکم کمتری در «صدادهی» برخوردار است.

 نهم بزرگ 

فاصلهٔ «نهم بزرگ» از ترکیب یک «اکتاو» و یک دوم بزرگ به وجود می‌آید و معکوس آن هفتم کوچک است. دارای ۱۴ نیم‌پرده (یک اکتاو و ۲ نیم پرده) است و فاصلهٔ آن در اعتدال مساوی از نتِ پایه، ۱۴۰۰ سنت است.

 انتقالی 
این فاصله در سازهای انتقالی نیز کاربرد دارد. مانند کلارینت باس که یک «نهم بزرگ» بم‌تر از نتِ نوشته‌شده صدا می‌دهد.

 نهم کوچک 

فاصلهٔ «نهم کوچک» از ترکیب یک «اکتاو» و یک دوم کوچک به وجود می‌آید و معکوس آن هفتم بزرگ است. دارای ۱۳ نیم‌پرده (یک اکتاو و یک نیم‌پرده) است و فاصلهٔ آن در اعتدال مساوی از نتِ پایه، ۱۳۰۰ سنت است.
بندانگشتی|وسط|فاصله «نهم کوچک» از نت «دو» 

 نهم افزوده 
بندانگشتی|فاصله «نهم افزوده» از نت «دو» 
نهمِ افزوده، فاصله‌ای است که با افزودنِ نیم‌پرده کروماتیک به فاصلهٔ «نهم بزرگ» به وجود می‌آید و دارای ۱۵ نیم‌پرده (یک اکتاو و ۳ نیم‌پرده) است.

 آکوردهای نهم 
بندانگشتی|آکورد «نهم نمایان» روی درجه پنج گام فا ماژور |چپ

«آکورد نُه» بر سه نوع استوار است. نهم نمایان (۹)، نهم بزرگ (M9) و نهم کوچک (m9). نتِ نهم در هیچ‌کدام از آکوردها تغییر نمی‌کند ولی ترکیب آن متفاوت است:
 آکورد «نهم نمایان» که روی درجهٔ پنجم گام ماژور قرار می‌گیرد.
 آکورد «نهم بزرگ» که روی درجهٔ تونیک یک گام ماژور قرار می‌گیرد.
 آکورد «نهم کوچک» که روی درجهٔ تونیک یک گام مینور قرار می‌گیرد.
بندانگشتی|آکورد «نهم کوچک» در دو مینور|راست
بندانگشتی|آکورد «نهم بزرگ» در دو ماژور|وسط

 جستارهای وابسته 
 اکتاو افزوده
 یکم افزوده

 یادداشت 

 منابع 



رده:اجزا آکورد
رده:دوم‌ها
رده:فاصله‌های موسیقی