خطوط براهمی

دبیره‌های برهمایی دسته ای از دبیره‌ها هستند که در هند و کشورهای همسایه آن برای نوشتن زبان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. و یک خانواده را تشکیل می‌دهند. از آنها در سراسر شبه قاره هند، آسیای جنوب شرقی و بخش‌هایی از آسیای شرقی، استفاده می‌شود و حتی در ژاپن هم به شکل سیددهام استفاده می‌شود.

 پیشینه 
چپ|بندانگشتی|180x180پیکسل|یک نوشته از ستون پادشاه آشوکا، قرن سوم پیش از میلاد
نام دبیره برهمایی از برهما و برهمن گرفته شده است به این معنی که این خط توسط برهما، خدای هندوان خلق شده است. دبیره اولیه برهمایی از دبیره آرامی و از آنجا از دبیره فینیقی مشتق شده است. این دبیره نیای دبیره دیواناگری است که برای نوشتن هندی به کار می‌رود. اولین شواهد دبیره برهمایی در تمدن دره رود ایندوس (همان رود سند در پارسی امروزی) در پاکستان یافته شده‌اند.

 ویژگی‌ها 
بندانگشتی|زبانهای هندوآریایی از دبیره‌های برهمایی خوشان استفاده می‌کنند (به استثنای آبی تیره: اردو، پاشایی، کوهیستانی و خوار که از دبیره‌های مشتق از عربی استفاده می‌کنند)
بندانگشتی|زبان‌های دراویدی از دبیره‌های خانواده برهمایی خودشان استفاده می‌کنند: (به استثنای براهویی که از دبیره مشتق از عربی استفاده می‌کند)

دبیره‌های برهمایی از نوع ابوگیدا هستند.

برخی خصوصیات، که در بیشتر، حروف وجود دارند، اما نه همه عبارتند از:
 هر حرف مصوت دارای دو فرم است، یک فرم مستقل، زمانی که بخشی از یک صامت نیست، و یک فرم وابسته، زمانی که به یک صامت متصل است. بسته به نوع حروف، اشکال وابسته می‌تواند در سمت چپ، راست، بالا، پایین، یا در سمت چپ و راست حرف صامت قرار گیرند یا عبارتی شکسته شوند.
 صامتها می‌توانند در لیگچرها (دو حرف که بهم می‌چسبند و دفرمه می‌شوند) ترکیب شوند (در دیواناگری تا ۴ تا). حرف «ر» برهمایی در میان حروف دیگر همه جا دارای حالت خاص -لیگچر خاص- است.
 برای تو دماغی ادا کردن حروف یا همراه با دمیدن ادا کردن حروف، حروف جداگانه‌ای وجود دارند.
 ترتیب حروف الفبا عبارت است از: مصوت‌ها، صامت‌های نرم‌کامی، صامت‌های کامی، صامت‌های برگشتی، صامت‌های دندانی، صامت‌های دولبی‌ها، ناسوده‌ها، صفیری‌ها و صامت‌های دیگر. هر یک از این گروه‌های تقسیم‌بندی شده دارای چهار صامت انسدادی (با تمام چهار حالت ممکن دمشی و صدایی) و یک صامت تودماغی است.

 مقایسه 
صامت‌ها

ISOkakhagaghaṅcachajajhañṭaṭhaḍaḍhaṇatathadadhanaṉpaphababhamayaraṟlaḷaḻvśaṣasahAssameseকখগঘঙচছজঝঞটঠডঢণতথদধনপফবভমযৰলৱশষসহBengaliকখগঘঙচছজঝঞটঠডঢণতথদধনপফবভমযরলশষসহDevanagariकखगघङचछजझञटठडढणतथदधनऩपफबभमयरऱलळऴवशषसहGujarati ક  ખ  ગ  ઘ  ઙ  ચ  છ  જ  ઝ  ઞ  ટ  ઠ  ડ  ઢ  ણ  ત  થ  દ  ધ  ન   પ  ફ  બ  ભ  મ  ય  ર   લ  ળ   વ  શ  ષ  સ  હOdiaକଖଗଘଙଚଛଜଝଞଟଠଡଢଣତଥଦଧନନ଼ପଫବଭମୟରର଼ଲଳଳ଼ୱଶଷସହGurmukhiਕਖਗਘਙਚਛਜਝਞਟਠਡਢਣਤਥਦਧਨਪਫਬਭਮਯਰਲਲ਼ਵਸ਼ਸਹTibetanཀགངཅཇཉཊཌཎཏདནཔབམཡརལཝཤཥསཧSylhetiꠇꠈꠉꠊꠋꠌꠍꠎꠏꠐꠑꠒꠓꠔꠕꠖꠗꠘꠙꠚꠛꠜꠝꠞꠟꠅꠡꠢBrahmi𑀓16x16پیکسل𑀔16x16پیکسل𑀕16x16پیکسل𑀖16x16پیکسل𑀗16x16پیکسل𑀘16x16پیکسل𑀙16x16پیکسل𑀚16x16پیکسل𑀛16x16پیکسل𑀜16x16پیکسل𑀝16x16پیکسل𑀞16x16پیکسل𑀟16x16پیکسل𑀠16x16پیکسل𑀡16x16پیکسل𑀢16x16پیکسل𑀣16x16پیکسل𑀤16x16پیکسل𑀥16x16پیکسل𑀦16x16پیکسل𑀧16x16پیکسل𑀨16x16پیکسل𑀩16x16پیکسل𑀪16x16پیکسل𑀫16x16پیکسل𑀬16x16پیکسل𑀭16x16پیکسل𑀮16x16پیکسل𑀴𑀯16x16پیکسل𑀰16x16پیکسل𑀱16x16پیکسل𑀲16x16پیکسل𑀳16x16پیکسلTeluguకఖగఘఙచఛజఝఞటఠడఢణతథదధనపఫబభమయరఱలళೞవశషసహKannadaಕಖಗಘಙಚಛಜಝಞಟಠಡಢಣತಥದಧನಪಫಬಭಮಯರಱಲಳೞವಶಷಸಹSinhalaකඛගඝඞචඡජඣඤටඨඩඪණතථදධනපඵබභමයරලළවශෂසහMalayalamകഖഗഘങചഛജഝഞടഠഡഢണതഥദധനഩപഫബഭമയരറലളഴവശഷസഹTamilகஙசஜஞடணதநனபமயரறலளழவஶஷஸஹBurmeseKhmerកខគឃងចឆជឈញដឋឌឍណតថទធនបផពភមយរលឡវឝឞសហThaiกขคฆงจฉชฌญฎฐฑฒณดถทธนบผพภมยรลฬวศษสหLaoກຂຄງຈຊດຖທນບຜຟພມຍຣລວສຫBalineseᬓᬔᬕᬖᬗᬘᬙᬚᬛᬜᬝᬞᬟᬠᬡᬢᬣᬤᬥᬦᬧᬨᬩᬪᬫᬬᬭᬮᬯᬰᬱᬲᬳJavaneseꦏꦑꦒꦓꦔꦕꦖꦗꦙꦚꦛꦜꦝꦞꦟꦠꦡꦢꦣꦤꦘꦥꦦꦧꦨꦩꦪꦫꦭꦮꦯꦰꦱꦲSundaneseᮊᮌᮍᮎᮏᮑᮒᮓᮔᮕᮘᮙᮚᮛᮜᮝᮞᮠLontaraᨀᨁᨂᨌᨍᨎᨈᨉᨊᨄᨅᨆᨐᨑᨒᨓᨔᨕBatak (Toba)ᯂᯎᯝᯐᯠ/ᯛᯖᯑᯉᯇᯅᯔᯒᯞᯞᯘᯂ

مصوت‌ها
ISOaāæɒiīuūeēaioōaur̥r̥̄l̥l̥̄ṁḥakaākāækæɒkɒikiīkīukuūkūekeēkēaikaikokōaukaur̥kr̥r̥̄kr̥̄l̥kl̥l̥̄kl̥̄ṁkṁḥkḥkOdiaଅକଆକାଅଽକଽଇକିଈକୀଉକୁଊକୂଏକେଐକୈଓକୋଔକୌଋକୃୠକୃ୍ଌକ୍ଲୃୡକ୍ଳୃଂକଂଃକଃକ୍Assameseঅকআকাঅ্যাক্যাইকিঈকীউকুঊকূএকেঐকৈঅৗকৗওকোঔকৌঋকৃৠকৄঌকৢৡকৣঅংকংঅঃকঃক্Bengaliঅকআকাঅ্যাক্যাইকিঈকীউকুঊকূএকেঐকৈঅকওকোঔকৌঋকৃৠকৄঌকৢৡকৣDevanagariअकआकाॲकॅऑकॉइकिईकीउकुऊकूऎकॆएकेऐकैऒकॊओकोऔकौऋकृॠकॄऌकॢॡकॣअंकंअःकःक् Gujarati અ  ક  આ  કા      ઇ  કિ  ઈ  કી  ઉ  કુ  ઊ  કૂ    એ  કે  ઐ  કૈ    ઓ  કો  ઔ  કૌ  ઋ  કૃ  ૠ  કૄ  ઌ  કૢ  ૡ  કૣ    GurmukhiਅਕਆਕਾਇਕਿਈਕੀਉਕੁਊਕੂਏਕੇਐਕੈਓਕੋਔਕੌTibetanཨཀཨཱཀཱཨིཀིཨཱིཀཱིཨུཀུཨཱུཀཱུཨེཀེཨཻཀཻཨོཀོཨཽཀཽརྀཀྲྀརཱྀཀཷལྀཀླྀལཱྀཀླཱྀBrahmi𑀅𑀓𑀆𑀓𑀸𑀇𑀓𑀺𑀈𑀓𑀻𑀉𑀓𑀼𑀊𑀓𑀽𑀏𑀓𑁂𑀐𑀓𑁃𑀑𑀓𑁄𑀒𑀓𑁅𑀋𑀓𑀾𑀌𑀓𑀿𑀍𑀓𑁀𑀎𑀓𑁁Teluguఅకఆకాఇకిఈకీఉకుఊకూఎకెఏకేఐకైఒకొఓకోఔకౌఋకృౠకౄఌకౢౡకౣఅంకంఅఃకఃక్Kannadaಅಕಆಕಾಇಕಿಈಕೀಉಕುಊಕೂಎಕೆಏಕೇಐಕೈಒಕೊಓಕೋಔಕೌಋಕೃೠಕೄಌಕೢೡಕೣఅంಕಂఅఃಕಃಕ್Sinhalaඅකආකාඇකැඈකෑඉකිඊකීඋකුඌකූඑකෙඒකේඓකෛඔකොඕකෝඖකෞසෘකෘසෲකෲඏකෟඐකෳඅංකංඅඃකඃක්Malayalamഅകആകാഇകിഈകീഉകുഊകൂഎകെഏകേഐകൈഒകൊഓകോഔകൗഋകൃൠകൄഌകൢൡകൣഅംകംഅഃകഃക്Tamilஅகஆகாஇகிஈகீஉகுஊகூஎகெஏகேஐகைஒகொஓகோஔகௌஃக்Burmeseအကအာကာဣကိဤကီဥကုဦကူဧကေအေးကေးဩကောဪကော်ၒကၖၓကၗၔကၘၕကၙKhmerឣកឤកាឥកិឦកីឧកុឩកូឯកេឰកៃឱកោឳកៅឫក្ឫឬក្ឬឭក្ឭឮក្ឮThaiอ (อะ)ก (กะ)อากาแอแก(ออ)(กอ)อิกิอีกีอุกุอูกู(เอะ)(เกะ)เอเกไอไก(โอะ)(โกะ)โโกเอาเกาฤกฺฤฤๅกฺฤๅฦกฺฦฦๅกฺฦๅอํกํอะ (อะฮฺ)กะ (กะฮฺ)กฺ (ก/ก์)Laoກັກາກິກີກຸກູເກໄກ/ໃກໂກເກົາ/ກາວBalineseᬅᬓᬆᬓᬵᬇᬓᬶᬈᬓᬷᬉᬓᬸᬊᬓᬹᬏᬓᬾᬐᬓᬿᬑᬓᭀᬒᬓᭁᬋᬓᬺᬌᬓᬻᬍᬓᬼᬎᬓᬽJavaneseꦄꦏꦄꦴꦏꦴꦆꦏꦶꦇꦏꦷꦈꦏꦸꦈꦴꦏꦹꦌꦏꦺꦍꦏꦻꦎꦏꦺꦴꦎꦴꦏꦻꦴꦉꦏꦽꦉꦴꦏꦽꦴꦊꦋSundaneseᮃᮊᮄᮊᮤᮅᮊᮥᮈᮊᮦᮇᮊᮧBugineseᨕᨕᨗᨕᨘᨕᨙᨕᨚBataknese (Toba)ᯀᯂᯤᯂᯪᯥᯂᯮᯂᯩᯂᯬ

اعداد
Hindu-Arabic۰123456789Odia୦୧୨୩୪୫୬୭୮୯Assamese০১২৩৪৫৬৭৮৯Bengali০১২৩৪৫৬৭৮৯Devanagari०१२३४५६७८९Gujarati૦૧૨૩૪૫૬૭૮૯Gurmukhi੦੧੨੩੪੫੬੭੮੯Tibetan༠༡༢༣༤༥༦༧༨༩Brahmi N𑁒𑁓𑁔𑁕𑁖𑁗𑁘𑁙𑁚Brahmi D𑁦𑁧𑁨𑁩𑁪𑁫𑁬𑁭𑁮𑁯Telugu౦౧౨౩౪౫౬౭౮౯Kannada೦೧೨೩೪೫೬೭೮೯Malayalam൦൧൨൩൪൫൬൭൮൯Sinhala෦෧෨෩෪෫෬෭෮෯Tamil೦௧௨௩௪௫௬௭௮௯Burmese၀၁၂၃၄၅၆၇၈၉Khmer០១២៣៤៥៦៧៨៩Thai๐๑๒๓๔๕๖๗๘๙Lao໐໑໒໓໔໕໖໗໘໙Balinese᭐᭑᭒᭓᭔᭕᭖᭗᭘᭙Javanese꧐꧑꧒꧓꧔꧕꧖꧗꧘꧙Sundanese᮰᮱᮲᮳᮴᮵᮶᮷᮸᮹

 فهرست دبیره‌های برهمایی 
براهمایی شمالی

الفبای گرمکهی

شارادا

سیددهام

دیواناگری

خط گجراتی

تهانا

آسامی

بنگالی

کایتی

تبتی

نپالی

براهمایی جنوبی

الفبای جاوه‌ای

سینهالا

مالایالام

تامیل

خمر

تایی

تلوگو

 منابع 

رده:الفباهای براهمی
رده:سامانه‌های نوشتاری بر پایه ریشه
رده:سامانه‌های نوشتاری مشتق از فینیقی
رده:سیستم‌های نوشتاری ابوگیدا