مزرعه امام

مزرعه امام یک روستا در ایران است که به عنوان بخشی از شهرستان نائین در نظر گرفته می‌شود. طبق آخرین سرشماری مزرعه امام به طور تقریبی هزار نفر جمعیت دارد. نام صحیح این روستا نیز مزرعه شاه بوده که پس از انقلاب 1357 به مزرعه امام تغییر کرده است.

 جستارهای وابسته 
 فهرست شهرهای ایران

 منابع 
روستای مزرعه امام دارای آب و هوائی نسبتا معتدل است و اختلاف درجه حرارت شب و روز در فصول سال کاملا محسوس می باشد ، بارش در این منطقه بسیار کم و تابستان های طولانی دارد. این آب و هوا باعث گردیده که دارای زمستانی سرد و سوزان و تابستانی گرم و سوزان باشد. وجود جنگل طاق در حاشیه ضلع غربی تا جنوبی روستا باعث گردیده که شش ماه اول سال نسبت به روستا و شهر های اطراف چند در جه ای مطلوب تر باشد. همچنین جلوه ای زیبا از جنگل طاق در حاشیه کویری را نشان دهد و این خود باعث گردیده با حفظ این منابع طبیعی توسط اهالی روستا ، سطح قابل توجهی از پوشش گیاهی مراتع اطراف این روستا به این گیاه اختصاص یابد.

و اما با توجه به اقلیم کویری شهرستان نائین وجود قنوات را می توان منشا تداوم زندگی بشر کنونی در کویر دانست. از این مستثنی نیز روستای مزرعه امام بی بهره نمانده است. قنات های این روستا سطح قابل توجهی از اراضی را در زیر کشت خود قرار داده است . وجود چهار قنات کهن به نامهای شهداد ، آب شیرین ، کیخسرو و علی آباد در شمال شرقی روستا همچنان مدنظر بوده که بهشتی سر سبز در حاشیه کویر نمایش می دهد. کشت این منطقه به لحاظ شوری آب بیشتر گندم و جو ، پنبه ، رناس و علو فات حیوانی می باشد. این کشتزارها و قنوات که در فاصله یک کیلو متری روستا واقع گردیده با قدمت زیاد خود و وجود قلعه تاریخی شهداد نشانگر این است که احتمالا هسته اولیه روستا از این مکان صورت پذیرفته است . از دیگر قنوات این روستا می توان به قنات اصلی واقع در داخل روستا اشاره نمود که دارای آب شیرین بوده و مورد استفاده ساکنین روستاهای مجاور نیز بوده است . این قنات به لحاظ فرسودگی های زیاد در بیست سال گذشته از حرکت باز ایستاده بود . اما با همت خیرین و جوانان روستا در مهرماه سال 1388 دوباره آب در مسیر قنات جاری گردیده که این خود باعث رونق مجدد کشاورزی و باغات روستا خواهد گردید.

آثار تاریخی :

وجود آثار تاریخی متعدد در روستای مزرعه امام خود باعث گردیده پیشینیه ای کهن از مردمان این خطه را به نمایش بگذارد. هنرمندان و معماران این مرز و بوم آثار بدیعی را از سنگ و خاک و گل به ارمغان نهاده اند که هنوز نسلهای کنونی از آن بهره می برند . وجود آثار تاریخی متعدد از جمله دو قلعه تاریخی روستا ، حسینیه ، مساجد تاریخی ، سقاخانه و آب انبار ، قنوات و کشتزارها ، همگی دال بر این باورند که روستا دارای موقعیتی خاص در شهرستان نائین بوده است و این اسناد تاریخی فرهنگی روستا همچنان پا بر جا می باشد که به نمونه هائی از آن اشاره می گردد.

قلعه های تاریخی روستای مزرعه امام :

روستای مزرعه امام به لحاظ قرار گرفتن در شاه راههای جنوب به شمال و غرب به شرق کشور همچنان در دورانهای مختلف حائز اهمیت بوده از این رو قلعه تاریخی شهداد و دو قلعه اصلی روستا (با مساحت تقریبی هر کدام 500 متر ) بنا گردیده اند . وجود این دو قلعه در مرکز روستا از قدیم الایام این روستا را به دو محله مهم تقسیم نموده است این قلعه ها دارای پلان چهار گوش می باشد که در چهار ضلع آن چهار برج به ارتفاع تقریبی هفت متر واقع گردیده است . وجود فرسایش های اقلیمی منطقه و متروکه بودن این بناها باعث گردیده قسمت عمده از مجموعه های داخلی و بیرونی قلعه ها کاملا تخریب گردند.

مهمترین قلعه این روستا که در کنار بناهای تاریخی حسینیه واقع گردیده هنوز در پلان چهار گوش خود باقی مانده است و وجود تزئینات کنگره ای برج و بارو بیرونی هنوز نیز مشاهده می گردد. از خصوصیات اصلی این قلعه که آن را از دیگر قلعه ها متفاوت می سازد وجود تعداد پنج برج در اطراف بنا بوده که دو برج آن در چند سال اخیر تخریب گردیده است . قسمت داخلی قلعه در دو طبقه بنا گردیده و همچنان به جهت جلو گیری از هجوم حملات غارتگران به جان و مال ساکنین مورد استفاده بوده است.

حسینیه مزرعه امام :
حسینیه روستای مزرعه امام متعلق به دوران قاجاریه از بناهای منحصر به فرد این روستا که بر گرفته از معماری حسینیه های تاریخی شهر نائین می باشد. طراحی این مکان تاریخی به گونه ای صورت پذیرفته که با مکانهائی مانند سقاخانه ، مسجد ، قلعه ، قنات و دیگر مکانهای عمومی روستا ارتباط برقرار می کند . این بنای تاریخی از دو قسمت حسینیه داخلی و حسینیه بیرونی تشکیل گردیده است. حسینیه بیرونی به عنوان میدان یا میدانچه در قدیم مرکز سقط اصلی روستا بوده که پیدایش اصلی حسینیه نیز از این مکان نشات گرفته است. حسینیه بیرونی در پلان چهار گوش ، دارای دو صفه بزرگ (شاه نشین ) و صفه های کوچک تر است که دور تا دور حسینیه بیرونی را فرا گرفته اند . حسینیه داخلی در پلان هشت ضلعی بوده و صفه ها دو طبقه هستند که طبقات بالا را غرفه نیز می نامند . گنبد حسینیه مسقف بیشتر به شکل مربع منظمی قرار دارد که در قسمت کاسه گنبد به هشت ضلعی تقسیم می گردد . مصالح اصلی این حسینیه برای تزئینات از آجر استفاده گردیده و در سازه بنا از خشت خام است. اگر چه ساکنین روستا از بافت قدیم به بخش نوساز نقل مکان نموده و عملا بافت قدیم روستا خلوت گردیده اما هنوز حسینیه روستا در ایام مراسمات آئینی و مذهبی سید الشهداء رونق گذشته خود را دارد و به سوگواری می پردازند.
مساجد تاریخی مزرعه امام :
از دیگر آثار تاریخی روستای مزرعه امام به مساجد روستا می توان اشاره نمود که به نوشته مختصری از یکی از مساجد اشاره می نمائیم .
مسجد تاریخی امام رضا (ع) با فاصله کم در مجاورت حسینیه واقع گردیده است . این مسجد تاریخی که بنای اولیه آن در دوران قاجار بنا گردیده است در حال حاضر نیز به عنوان یک مکان تاریخی مذهبی مورد استفاده می باشد . سبک ساخت و ساز این بنا برگرفته از مساجد اولیه به صورت طاق و چشمه می باشد . از قسمتهای اصلی این مسجد می توان به قسمت صفه های اصلی مسجد ، زیرزمین بسیار زیبا و حیاط و ایوانهای بیرونی اشاره نمود در سالهای 87 و 88 این بنای تاریخی توسط اهالی و با کمک خیرین مورد مرمت واقع گردیده که هنوز نیز ادامه دارد.

رده:روستاهای شهرستان نائین