شورای عالی استان‌ها

شورای عالی استان‌ها، بزرگترین نهاد شورایی در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی ایران است. اعضای این شورا متشکل از نماینده شورای هر استان است که از بین نمایندگان شوراهای شهر و روستا انتخاب شده‌اند.

 ریاست شورای عالی استان‌ها 
ریاست این شورا از ۲۰ شهریور ۱۴۰۳ بر عهده موسی‌الرضا حاجی‌بگلو است. پیش از این شهرام دبیری در سال سوم در دوره ششم به مدت کمتر از یک‌سال، پرویز سروری در سال اول و دوم در دوره ششم به مدت ۲ سال، علیرضا احمدی با شکست مرتضی الویری در سال سوم و چهارم دوره پنجم شوراهای اسلامی شهر و روستا ریاست شورای عالی استان‌ها را به مدت ۲ سال بر عهده گرفت و مهدی چمران نیز در دوره‌های دوم، سوم و چهارم شوراهای اسلامی شهر و روستا به مدت ۱۲ سال ریاست این شورا را عهده‌دار بود.

رؤسای شورای عالی استان‌ها از آغاز تا به امروز به ترتیب، منصور روشناسی، مهدی چمران، غلامرضا بصیری‌پور، مرتضی الویری، علیرضا احمدی، پرویز سروری، شهرام دبیری اسکویی و موسی‌الرضا حاجی‌بگلو هستند.

 پیش‌زمینۀ قانونی 
فصل هفتم قانون اساسی ایران به شوراها اختصاص دارد. این فصل شامل اصول صدم تا صد و ششم قانون اساسی هستند:
اصل ۱۰۰: برای پیشبرد سریع برنامه‌های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم با توجه به مقتضیات محلی، اداره امور هر روستا، بخش، شهر، شهرستان یا استان با نظارت شورایی به نام شورای ده، بخش، شهر، شهرستان یا استان صورت می‌گیرد که اعضای آن را مردم همان محل انتخاب می‌کنند. شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان و حدود وظایف و اختیارات و نحوه انتخاب و نظارت شوراهای مذکور و سلسله مراتب آنها را که باید با رعایت اصول وحدت ملی و تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی و تابعیت حکومت مرکزی باشد قانون معین می‌کند.اصل ۱۰۱: به منظور جلوگیری از تبعیض و جلب همکاری در تهیه برنامه‌های عمرانی و رفاهی استان‌ها و نظارت بر اجرای هماهنگ آنها، شورای‌عالی استان‌ها مرکب از نمایندگان شوراهای استان‌ها تشکیل می‌شود. نحوه تشکیل و وظایف این شورا را قانون معین می‌کند.اصل ۱۰۲: شورای عالی استان‌ها حق دارد در حدود وظایف خود طرح‌هایی تهیه و مستقیماً یا از طریق دولت به مجلس شورای اسلامی پیشنهاد کند. این طرح‌ها باید در مجلس مورد بررسی قرار گیرد.اصل ۱۰۳: استانداران، فرمانداران، بخشداران و سایر مقامات کشوری که از طرف دولت تعیین می‌شوند در حدود اختیارات شوراها ملزم به رعایت تصمیمات آنها هستند.اصل ۱۰۴: به منظور تأمین قسط اسلامی و همکاری در تهیه برنامه‌ها و ایجاد هماهنگی در پیشرفت امور در واحدهای تولیدی، صنعتی و کشاورزی، شوراهایی مرکب از نمایندگان کارگران و دهقانان و دیگر کارکنان و مدیران، و در واحدهای آموزشی، اداری، خدماتی و مانند اینها شوراهایی مرکب از نمایندگان اعضا این واحدها تشکیل می‌شود. چگونگی تشکیل این شوراها و حدود وظایف و اختیارات آنها را قانون معین می‌کند.اصل ۱۰۵: تصمیمات شوراها نباید مخالف موازین اسلام و قوانین کشور باشد.اصل ۱۰۶: انحلال شوراها جز در صورت انحراف از وظایف قانونی ممکن نیست. مرجع تشخیص انحراف و ترتیب انحلال شوراها و طرز تشکیل مجدد آنها را قانون معین می‌کند. شورا در صورت اعتراض به انحلال حق دارد به دادگاه صالح شکایت کند و دادگاه موظف است خارج از نوبت به آن رسیدگی کند.

 دوره‌ها 
از سال ۱۳۷۸ تاکنون (۱۴۰۰) شش دوره انتخابات شهر و روستا برگزار شده و دوره‌های زیر تشکیل یافته‌است:
 دورهٔ اول: ۱۳۷۸–۱۳۸۲
 دورهٔ دوم: ۱۳۸۲–۱۳۸۶
 دورهٔ سوم: ۱۳۸۶–۱۳۹۲
 دورهٔ چهارم: ۱۳۹۲–۱۳۹۶
 دورهٔ پنجم: ۱۳۹۶–۱۴۰۰
 دورهٔ ششم: ۱۴۰۰–۱۴۰۵

 اعضای شورای عالی استان‌ها (دوره پنجم) 
ردیفناماستانشهر۱غلامرضا ضیاییاردبیلنیر۲پویا مجرداردبیلپارس‌آباد۳حسنعلی مبینی‌نژاداصفهانکوهپایه۴عباس محمدصالحیاصفهانفریدن۵حسین میرزاییاناصفهاننطنز۶حامد صادقیانالبرزطالقان۷رضا فیروز رنجبرالبرزکرج۸محمدحسین محمدمیرزاالبرزمشکین‌دشت۹حمدالله بیگیایلامملکشاهی۱۰مظفر میرزادایلامایلام۱۱وحید پورقاسمآذربایجان شرقیملکان۱۲بهبود جعفریآذربایجان شرقیاهر۱۳ابوالقاسم داداشلوآذربایجان شرقیمرند۱۴مصطفی احمدزادهآذربایجان غربیمهاباد۱۵حمید پاکیآذربایجان غربیسلماس۱۶سعید دیلمقانیآذربایجان غربینقده۱۷طه دشتی مطلقبوشهربندر کنگان۱۸سید علی‌اکبر فاطمیبوشهردشتی -کاکی۱۹مرتضی الویریتهرانتهران۲۰ناصر عبدی آذرتهرانتهران- اسلامشهر۲۱محمد قانبیلیتهرانتهران- پردیس۲۲علیرضا کبیریتهرانتهران- پاکدشت۲۳لطف‌اله شیخ‌سامانیچهارمحال و بختیاریسامان۲۴مهدی محمودیچهارمحال وبختیاریلردگان۲۵حسین اکبریخراسان جنوبیفردوس۲۶محمود امینیخراسان جنوبیطبس۲۷علی‌محمد الهیاریخراسان رضویتربت حیدریه۲۸احمد بهشتیانخراسان رضویخلیل‌آباد۲۹سید حسین علوی‌نسبخراسان رضوینیشابور۳۰علیرضا ایزدیخراسان شمالیجاجرم۳۱محمدکاظم شاکریخراسان شمالیشیروان۳۲احمد زمانپورخوزستانمسجد سلیمان۳۳سعید سیلاویخوزستانهویزه۳۴سید محسن موسوی‌زادهخوزستاناهواز۳۵جلیل جعفریزنجانآب‌بر۳۶مرتضی صالحی‌نژادزنجانخرمدره۳۷محمد برزه‌کارسمنانشهمیرزاد۳۸رضا شاه‌حسینیسمنانسمنان۳۹عزیز سارانیسیستان وبلوچستانزابل۴۰امیرحمزه قادریسیستان و بلوچستانزاهدان۴۱شه‌بخش گرگیجسیستان وبلوچستانزاهدان۴۲محمد احمدیفارسفراشوند - نوجیم۴۳علی قاسمیفارسشیراز۴۴سید عبدالرزاق موسویفارسشیراز۴۵عباس افتخاریقزوینآوج۴۶مهدی عبدالرزاقیقزوینقزوین۴۷علیرضا احمدیقمقم۴۸حسن شریفیقمسلفچگان۴۹یوسف اسدیکردستانسنندج۵۰هه‌لاله امینیکردستانمریوان۵۱بهرام امیریکرمانجیرفت۵۲مهرداد امینی‌زادهکرمانبافت۵۳علی هاشمیانکرمانرفسنجان۵۴کیومرث خزلیکرمانشاهقصرشیرین۵۵سید پیمان موسویکرمانشاهکرمانشاه۵۶فرزاد آذریانکهگیلویه و بویراحمددهدشت۵۷حبیب‌اله عاملی مقدمکهگیلویه و بویراحمدگچساران۵۸حمیدرضا آقاملاییگلستانگرگان۵۹تاج‌محمد بخشی‌زادهگلستانکلاله۶۰کامبخش مباشر امینیگیلانرشت۶۱سید حسین موسویگیلانشفت۶۲فرهاد نیک‌نهادگیلانفومن۶۳علی‌محمد صالحی‌نسبلرستانخرم‌آباد۶۴مراد حسین رضاییلرستانالیگودرز۶۵سید علی آقامیریمازندرانساری۶۶صاحب شریفی اسدیمازندرانسوادکوه۶۷سید مقیم مقیمیمازندرانبابل۶۸حسام‌الدین شهیدیمرکزیاراک۶۹سعید صوفیمرکزیاراک۷۰کیانوش جهانبخشهرمزگانبندرعباس۷۱سیدیعقوب دریانوردهرمزگاندرگهان- قشم۷۲حمید بادامیهمدانهمدان۷۳محمدجمال حجتیهمداندرگزین۷۴غلامعلی سفیدیزدیزد۷۵سید محمود میرابوالقاسمییزدبهاباد

 جستارهای وابسته 
 شهرداری در ایران
 شورای شهر
 شهردار
 شهرداری
 برنامه‌ریزی شهری
 مدیریت شهری
 قانون اساسی
 مجلس شورای اسلامی

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 پایگاه اطلاع‌رسانی برای شورا
 نحوه انتخاب شورای اسلامی استان
 نگاهی به تاریخچه شوراهای اسلامی شهر و روستا

رده:سیاست در ایران
رده:شوراهای شهر
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۹ (میلادی) در ایران
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در تهران